Bản dịch:Индокитай: Пепел четырех войн (1939-1979 гг.)

[Мужик]

Hết hy vọng thắng nhanh, từ năm 1948 quân Pháp tính đến việc đảm bảo cho mình các hậu phương vững chắc, thực hiện chiến thuật “bình định” các vùng chúng chiếm được. Ở Nam bộ và Trung bộ Pháp tiến hành hàng loạt chiến dịch tiễu phạt lớn. Dọc theo các tuyến đường giao thông trong vùng tạm chiếm các lô cốt bê tông được dựng lên. Nhưng chính chúng lại trở thành các cái bẫy đá dành cho quân Pháp.

Mở rộng chiến tranh du kích không ảnh hưởng tới việc thực hiện các chiến dịch quân sự lớn tại các địa phương thuộc Nam bộ: La Ngà (2 tháng 3), Tầm Vu (19 tháng 4), Sóc Xoài (ngày 3 tháng 8), Mộc Hoá (16 tháng 9), các trận đánh lớn tại các tỉnh miền Trung như Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên, tại Nghĩa Lộ và dọc quốc lộ 4 ở miền Bắc. Đối lại, Pháp thực hiện chính sách “dùng người Việt trị người Việt”, “lấy chiến tranh nuôi chiến tranh” (giống như chiến lược “Việt Nam hoá” chiến tranh của người Mỹ sau này). Thực dân Pháp tăng cường chiêu nạp quan lại bù nhìn địa phương, tuyển mộ thanh niên gia nhập vào quân đội viễn chinh và quân đội bù nhìn, tuyên bố thành lập “Nhà nước của người Thái” (tháng 3 năm 1948) và “Nhà nước của người Nùng” (tháng 5 năm 1948) và của các dân tộc thiểu số khác. Cùng lúc, Bộ chỉ huy Pháp đồng thời tiếp tục các chiến dịch tấn công tại các vùng khác nhau của Việt Nam. Ở Bắc bộ họ tập trung chiếm toàn bộ tam giác chiến lược Hà Nội-Sơn Tây-Hoà Bình. Ở Trung bộ họ tiến hành nhiều đợt tấn công vào các tỉnh vùng tự do phía Nam (được gọi là khu 4) Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên. Đến cuối năm 1948 số lượng lính của quân đội viễn chinh Pháp tăng lên tới 150 ngàn người, còn chi phí cho chiến tranh Đông Dương năm đó đạt ngưỡng 300 tỷ phrăng.

Đối với công cuộc kháng chiến của Việt Nam việc xây dựng kinh tế mang ý nghĩa quyết định. Tại sao vậy? Đối phương tiếp tục kiểm soát các trung tâm công nghiệp, phần châu thổ màu mỡ và đông dân, tất cả các cửa khẩu giao thương quốc tế. Nhiệm vụ đặt ra là phải cung cấp vũ khi và lương thực cho các lực lượng vũ trang, đảm bảo cho chính quyền nhân dân hoạt động hiệu quả, đáp ứng nhu cầu lương thực cho nhân dân. Cần phải giành thắng lợi không chỉ trên chiến trường mà còn trong cả chiến tranh kinh tế vừa mới xuất hiện. Quân Pháp thực hiện mọi biện pháp để cắt đứt đường tiếp tế cho các lực lượng kháng chiến. “Vành đai trắng” được thiết lập xung quanh các vùng nông thôn bị Pháp chiếm giữ nhằm ngăn việc chuyển người và lương thực sang vùng giải phóng. Việc vận chuyển thuốc men và nhu yếu phẩm sang vùng tự do bị thực dân kiểm soát gắt gao, nhưng lại không cản trở đưa tới đó hàng hoá xa xỉ phẩm để dụ dỗ dân chúng bằng sản phẩm của “văn minh phương Tây”. Để đối trọng, lãnh đạo kháng chiến đề ra các kế hoạch kinh tế của mình. Đó là “chiến tranh trí tuệ”, là cuộc chiến khôi phục kinh tế, là “chính sách kinh tế mới” của lực lượng kháng chiến.

* * *

Ông Nguyễn Khắc Viện kể lại:
- Người Pháp trong những năm đó nhận được sự ủng hộ và giúp đỡ ngày một nhiều từ người Mỹ. Ngày 19 tháng 3 năm 1950 tàu chiến và không quân Mỹ thử trấn áp và dọa dẫm tinh thần nhân dân Sài Gòn. Đây là sự phô trương sức mạnh quân sự. Tháng 6 năm 1950, khi chiến tranh Triều Tiên bùng nổ, phái đoàn quân sự Mỹ MAAG (Military Aid Advisory Group) tới Sài Gòn, được bố trí ở cạnh Sở chỉ huy Pháp. Mỹ giúp Pháp về tài chính và vật chất rất nhiều. Các máy bay vận chuyển quân sự bắt đầu bay ra miền Bắc, tạo điều kiện để Bộ chỉ huy Pháp thả các đơn vị mới của quân đội viễn chinh xuống vùng biên giới Việt-Trung, tạo “vành đai” cho các cứ điểm của mình, sau đó tấn công tổng hợp từ bắc xuống nam bao vây và tiêu diệt lực lượng chủ lực của quân đội Việt Nam.