TẾT ĐỘC LẬP, NHỚ BÁC

[Hồ Trương]

Về quê Bác vào những ngày tháng 8

Chúng tôi gồm các thành viên trong gia đình ( em gái và cháu gái ở Pháp ) về quê Bác thăm gia đình một người bạn đúng vào lúc cơn bão số 6 đổ bộ vào Bắc miền trung. Nghĩ mình không có cơ hội được đi những nơi mà đã lâu lắm rồi mình nung nấu. Nằm dài tại nhà ngắm trời mưa và gió bất đắc dĩ. Song, rồi chúng tôi cũng quyết tâm, đi bằng được trong cơn giông trên chiếc Fotuner . Câu ca dao lúc này với chúng tôi thấy thật có ý nghĩa

Đường vô xứ Nghệ quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ

Con đường dẫn về làng Hoàng Trù (quê ngoại Bác) uốn lượn giữa cánh đồng lúa xanh mượt. Một miền quê quanh năm hứng chịu bao khắc nghiệt của thời tiết nhưng lại mang một vẻ trù phú mỡ màu đầy nhựa sống. Tôi được nghe người dân nơi đây kể lại rằng:”Từ khi mộ của cụ Hoàng Thị Loan được dời lên núi Động Tranh nhân dân địa phương còn gọi là Rú Trá …., xứ Nghệ không còn phải hứng chịu những trận cuồng nộ của thiên nhiên"...Không còn thời gian nhiều, chỉ ghé về quê ngoại, nơi tuổi thơ Bác ắm ắp kỷ niệm và trải dài ân sâu nghĩa nặng, âu nghĩ, đó cũng là lẽ phải của mỗi con người, đặc biệt là Bác. Đặc biệt nơi này, tôi cảm nhận có một không gian cực kỳ thanh khiết của hương sen, trầm mặc của làng quê trong một buổi chiều muộn dưới mưa, không biết có phải vì tâm linh không, song hình như mỗi bánh xe lăn, tôi cảm nhận thấy dấu chân ai đó để lại…



Một miền quê thật thanh bình, trù phú nhưng không hề bị ảnh hưởng và đổi thay bởi nếp sống đô thị ngày càng diễn ra nhanh chóng như những làng quê khác mà chúng tôi có dịp ghé qua. Chúng tôi di về quê ngoại của Bác có người khách nào. Trong tay không có hoa dâng Người, chỉ với tâm lòng thành kính như đứa con xa có dịp về thăm quê cha mẹ, như những con người bình thường đến để thành kính và ngưỡng mộ bậc vĩ nhân.

Làng Hoàng Trù cũng như bao miền quê thân thuộc khác trên đất nước mang hình chữ S. Vẫn những bờ tre, hàng dâm bụt, hoa cau, hoa bưởi thơm nồng, những con đường đất nhỏ đơn sơ mộc mạc, đặc biệt là mái nhà tranh in dấu ấn thời gian nhưng không hề bị xiêu vẹo.



Về thăm quê Bác, thấy được và hiểu được những cái đơn sơ mộc mạc thì mới hiểu được nếp sống giản dị mà thanh cao của Bác, hiểu được triết lý sống của Bác, hiểu được sự hy sinh vì đất nước, vì Tổ quốc của một người bình dị nhưng vĩ đại - Hồ Chí Minh.


Vào nhà Bác không được nghe người con gái xứ Nghệ với chất giọng Nghệ trong trẻo, ngọt ngào, sâu lắng như nước dòng sông Lam kể về gia cảnh nhà Bác, về thuở thiếu thời, về cuộc đời thanh cao vĩ đại của Bác, vì đã quá giờ. Nhưng chúng tôi đã nằm lòng từng kỷ vật, từng cây ngọn cỏ nơi này, kể cả những đứa trẻ của chúng tôi cũng vậy. Xin các đồng chí công an đội bảo vệ nhà BÁC, trình bày nhiều lý do, các đồng chí cho phép chúng tôi vào thăm bằng đường sau nhà, luồn từ dưới trái bếp, nhấc nhẹ tấm liếp cửa bước vào bên trong nhà chính. Mái chỉ cao chạm đầu tôi.





Mọi kỷ vật vẫn còn đó, án thư nơi cụ thân sinh Bác vẫn thường dạy cho các
con học,



Khung cửi - nơi người mẹ chịu thương, chịu khó tảo tần cả đời vì chồng vì con Hoàng Thị Loan vẫn ngồi dệt vải...



Những kỷ vật như vẫn còn ấm hơi thở, dường như không còn ranh giới giữa quá khứ, hiện tại … Và Bác đối với chúng ta vừa gần gũi thân thương, lại vừa lắng đọng, trở thành một nét văn hóa trường tồn trong lòng người dân Việt - một nét văn hóa mà không phải dân tộc nào cũng có được.

Đây là một góc bếp, phía sau nhà chính



Đây là cái án thư, nơi cha BÁC thường dạy mấy anh em học chữ



Phản gỗ nơi các nhà nho yêu nước thường đến bàn chuyện thời cuộc nước nhà với cụ Nguyễn Sinh Sắc… tất cả còn nguyên vẹn với thời gian.



Đây là ngôi nhà bên cạnh Cha vẫn thường dạy học cho lớp trẻ quê nghèo.



Và đây chính là nơi hình thành lòng yêu nước thương dân của Bác chúng ta.

Không một ai phải nhắc nhở chúng tôi mà phần đông là bọn trẻ hiếu động, mà cũng chẳng ai trong số người đi cùng nói ra, nhưng mọi người đều cảm nhận mình đang ở một nơi rất thiêng liêng nhưng cũng rất đỗi mộc mạc thanh bình - chúng tôi đang được ở quê Bác.



Với em gái và cháu gái của tôi, ở nơi xa lắm trở về quê hương mà lại muốn tới tận nơi này bằng mọi giá chỉ để mong muốn được hiểu Bác hơn một người bình dị nhưng có tư tưởng của bậc vĩ nhân , người mang lại hạnh phúc cho cả dân tộc Việt Nam.

Con đường từ cổng đi vào nhà chính, ảnh chụp từ phía trong nhà nhìn ra cổng



Rong ruổi chuyến công tác ngắn ngày ra tận Lào Cai, Sa pa rồi trở về quê Bác cùng với gia đình vào những ngày đầut hang 8 để tiền trạm cho những chương trình kỷ niệm lớn năm sau, giữa bộn bề công việc, lòng chúng tôi nôn nao nhiều cảm giác khó tả khi được trở về với quá khứ, trở về với mảnh đất thiêng nơi chôn nhau cắt rốn của bao bậc anh hùng hào kiệt của dân tộc. Em gái tôi và cháu gái tôi, cố bé dù chưa hề biết đến đất nước Việt Nam, song tên gọi Hồ Chí Minh thì cháu phát âm rất chuẩn, và rất nghiêm trang khi nói về Người " Hồ Schi Min!"





Tạm biệt quê Bác, đi ra khỏi khu nhà bằng đường hông bên cạnh, nơi đại đội bao vệ nhà Bác. Cùng ngày chúng tôi đến thăm khu lăng mộ vua Mai Hắc Đế.

Cổng chính bằng liếp tre vào nhà Bác!

[Hoa May]

Mấy ngày nay tivi liên tục phát về "ngày độc lập" và 40 năm Di chúc của Bác Hồ. Hình ảnh về Bác luôn gây xúc động cho mọi người!

Cảm ơn HT đã có bài viết với hình ảnh về quê ngoại của Bác, để mọi người cảm nhận rõ hơn sự giản dị thanh cao thời thơ ấu của Bác.


Chỉ có điều, bài viết này chẳng mấy liên quan đến mục "học tiếng Nga", hihi

[Hồ Trương]

Hoa May viết

Chỉ có điều, bài viết này chẳng mấy liên quan đến mục "học tiếng Nga", hihi

Em toàn bị chị Hoamay bắt bài thôi! Sorry vì để mọi người bạn tâm ! Giờ thì em đưa qua "các chủ đề khác rồi.
Adnin giúp HT chuyển toàn bộ qua với nhé. Cả phần comment của chị May nữa ha!

[micha53]

Tôi vẫn nhớ những ngày tháng Chín năm đó – 1969.

Chúng tôi khi đó vô lớp 10 ( cuối cấp ), 5 giờ sáng mồng 1, tập trung để đi lao động dựng lại trường lớp vì khi đó các lớp học xây bằng tre, lá, dưới là giao thông hào, xung quang là ụ đê đất chống mảnh bom, nên năm nào cũng phải sửa hoặc dựng lại.

6 giờ sáng, kéo nhau ra đến chợ Bạch mai thì đúng lúc bản tin sáng của Đài Tiếng nói Việt nam báo tin Bác đau nặng. Rất đông người tụ tập, bàn tán, khóc lóc…Và liên tiếp những ngày sau đó, không thấy mít tinh, tuần hành mừng Quốc khánh, trời mưa hoài nhưng ngoài đường rất đông người, người lớn bám vào các địa điểm có loa công cộng để nghe tin tức về sức khỏe của Bác vì không phải nhà nào cũng có radio.

Tối 3/9 – Đài báo tin Bác mất.
Chúng tôi được thông báo tập trung để thay mặt học sinh cả nước viếng Bác. 4 giờ sáng ngày 6/9 chúng tôi tập trung ở vườn hoa Hàng Đậu, xếp hàng 10 và nhích từng bước theo đường Phan đình Phùng. mỗi khi trời mưa, lúc đầu cả bọn không dám nhúc nhích nhưng rồi cũng phải chạy tứ tán kiếm chỗ núp. Phía trước, hàng ngũ của các lực lượng võ trang vẫn không suy chuyển, họ chống lạnh, rét bằng dậm chân tại chỗ…Qua buổi trưa, chưa đi hết đường Phan đình Phùng, đói và rét nhưng lũ học trò vẫn cảm thấy hãnh diện vì được đi viếng Bác. Đến chiều Sở giáo dục mang đến cho mỗi đưa 1 ổ bánh mì, ăn và tiếp tục chờ.
Buổi tối chúng tôi rẽ được vào đường Hoàng Diệu, phía trước vẫn là hàng ngũ của các lực lượng võ trang, chắc là đói và rét lắm mà hàng ngũ vẫn chỉnh tề.
10 giờ đêm, Ban tổ chức chuyển chúng tôi lên trước các “chú bộ đội” để viếng trước. Đi qua Hồ bơi để vào Hội trường Ba đình, càng tới gần Hội trường không khí càng trang nghiêm, vào đến bên trong hình như tất cả vỡ òa trong tiếng khóc.

4 giờ sáng 9/9 chúng tôi lại tập trung tại vườn hoa Hàng Đậu để ra quảng trường Ba đình dự Lễ truy điệu Bác. Tự dưng hôm đó trời lại nắng dù cho cả tuần qua trời mưa.
Điếu văn do Đ/c Lê Duẩn đọc nghe thật cảm động và cả quảng trường Ba đình vang lên từng hồi “Xin thề..” thật oai hùng.

40 năm đã qua, cùng với những kỉ niệm về những ngày tháng Chín – 69 là những hoài niệm “ bao giờ cho đến ngày xưa”.

[hungmgmi]

micha53 viết

Và liên tiếp những ngày sau đó, không thấy mít tinh, tuần hành mừng Quốc khánh, trời mưa hoài nhưng ngoài đường rất đông người, người lớn bám vào các địa điểm có loa công cộng để nghe tin tức về sức khỏe của Bác vì không phải nhà nào cũng có radio.
.......
Điếu văn do Đ/c Lê Duẩn đọc nghe thật cảm động và cả quảng trường Ba đình vang lên từng hồi “Xin thề..” thật oai hùng.

40 năm đã qua, cùng với những kỉ niệm về những ngày tháng Chín – 69 là những hoài niệm “ bao giờ cho đến ngày xưa”.

Tối thứ bảy vừa qua, 29/8/2009, chương trình nghệ thuật "Hồ Chí Minh, Cả một đời vì nước vì dân" đã được phát trực tiếp từ Quảng trường Ba đình lịch sử, truyền trên VTV1, VTC1, HTV9, VTV4...
Các phóng sự phát phát trong chương trình đã cho ta thấy lại những hình ảnh như trong bài viết trên của bác Micha53 đã nói đến: những người dân với khuôn mặt âu lo xúm quanh cột điện có gắn loa để nghe tin tức về sức khỏe của Bác ( chợt nhớ đến một hình ảnh tương tự: những người dân Xô viết lam lũ, lo âu đứng vây quanh cột điện, trên có loa phóng thanh để chờ nghe giọng đọc của Levitan báo tin quân Đức xâm lược Liên xô 22/6/1941), Đ/c Lê Duẩn đọc điếu văn với giọng Quảng Trị như nghẹn lại...Hungmgmi ấn tượng nhất là khi ông đọc những câu văn điệp lại:"Vĩnh biệt Người, chúng ta thề...".
Người dự thảo ra Điếu văn đó là ông Đống Ngạc, thư ký của đc Lê Duẩn. Mời các bác đọc bài viết sau để biết rằng bản điếu văn đã ra đời trong hoàn cảnh như thế nào:

Người viết dự thảo Điếu văn truy điệu Bác Hồ

Thứ sáu, 29 Tháng 8 2008 15:55



LTS: Trong những ngày cả nước hướng về Quốc khánh 2-9, cũng là ngày Hồ Chủ tịch kính yêu về cõi vĩnh hằng, ông Đống Ngạc, đã 84 tuổi, quê ở Tam An (nay là Tam Đàn, Phú Ninh) - nguyên Phó chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Trợ lý Tổng Bí thư Lê Duẩn, đã kể về chuyện ông được Bộ Chính trị giao nhiệm vụ viết dự thảo Điếu văn truy điệu Bác Hồ...

Bác Hồ ra đi ngày 2-9-1969. Trong những ngày này ban lãnh đạo tối cao của Đảng liên tiếp tổ chức nhiều cuộc hội nghị bất thường, trong đó coi nhiệm vụ viết Điếu văn là việc vô cùng quan trọng và cấp bách. Bộ Chính trị đã giao nhiệm vụ này cho các đồng chí khác viết từ rất sớm, chứ không phải giao cho chúng tôi, nhưng mãi đến 10 giờ 30 ngày 6-9, anh Ba (Tổng Bí thư Lê Duẩn) đi họp về mới gọi tôi và anh Xuân (Đậu Ngọc Xuân - nguyên Trợ lý Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Lê Duẩn - Ủy viên Trung ương Đảng) đến phòng làm việc và đưa bản Di chúc của Bác cùng 2 bài điếu văn của ai đó đã dự thảo. Anh Ba bảo: “Có hai bản dự thảo đây nhưng Bộ Chính trị không thông qua vì thấy chưa đạt yêu cầu, bây giờ hai chú viết cho tôi bài điếu văn khác”. Nghe anh Ba nói vậy, dù trong lòng vô cùng phấn khởi là được Trung ương Đảng giao nhiệm vụ nhưng lại rất lo bởi vì chúng tôi chưa bao giờ làm việc này, hơn nữa viết Điếu văn đối với một vị lãnh tụ lớn, một vĩ nhân như Bác Hồ thì viết như thế nào để cho đạt yêu cầu quả là rất khó.

Biết nhiệm vụ này vượt quá khả năng của chúng tôi nên anh Ba động viên và dặn: “Viết điếu văn cho Bác thì đừng viết dài nhưng phải nêu bật những tư tưởng lớn của Bác để lấy đó khích lệ đồng bào tiếp tục phấn đấu thực hiện theo tư tưởng của Bác. Tư tưởng của Bác là gì? Đó là tư tưởng “Không có gì quý hơn độc lập tự do” - Tất cả phấn đấu vì độc lập tự do cho Tổ quốc. Bác là người kết hợp mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, làm thế nào để thực hiện cho được đất nước độc lập và đưa đất nước đi lên CNXH. Bác là người phát huy chủ nghĩa yêu nước cao nhất, kết hợp với chủ nghĩa quốc tế vô sản gắn sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại. Bác là người hết lòng xây dựng, vun trồng khối đại đoàn kết dân tộc phát huy sức mạnh của toàn thể dân tộc, lấy đó làm chỗ dựa chiến đấu chống xâm lược và xây dựng đất nước. Bác là người đề xướng ra chính sách lớn nhất đó là “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công”. Bác là người có tấm lòng nhân ái rộng lớn, người có tinh thần phục vụ nhân dân cao nhất, lấy mục tiêu phục vụ nhân dân làm mục đích chiến đấu của mình. Đó là con người “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”. Những tư tưởng đó, đạo đức đó là cái gốc tạo nên sức mạnh của Đảng, vì vậy phải lấy đó để động viên đồng bào, chiến sĩ phấn đấu học tập, tiếp tục hoàn thành sự nghiệp của Bác”. Anh Ba còn căn dặn: “Các chú phải chọn cách viết, viết thế nào để đi được vào lòng người, nhất là tránh sáo mòn”.

Nhiệm vụ đã được giao nhưng trong tay không có văn bản, không có tài liệu gì cả, bỗng nhiên anh Xuân nảy ra sáng kiến: “Trước hết cậu với mình phải đi tìm các bài điếu văn mẫu mực, và kinh điển nhất từ trước đến nay để đọc xem kiểu viết như thế nào”. Chúng tôi thống nhất giao cho mấy anh em giúp việc đi lục các tủ sách tìm ra 3 bài điếu văn, trong đó có bài điếu văn của Ăngghen đọc trước mộ của Các Mác, bài điếu văn của Stalin đọc tại Lễ truy điệu Lênin và bài điếu văn của Bác Hồ viết khi truy điệu cụ Hồ Tùng Mậu. Đọc xong chúng tôi vạch ra dàn bài, tuyệt đối không lệ thuộc gì về các bản thảo cũ đó cả, mà viết theo ý của anh Ba chỉ đạo.

Công tác chuẩn bị xong, đến 12 giờ khuya ngày 6-9 chúng tôi mới ngồi vào bàn để viết nhưng không lẽ hai người cùng viết thì viết như thế nào, chúng tôi thỏa thuận mỗi người đều viết từ A đến Z khi nào xong đọc lại thấy đoạn nào tốt thì lắp ráp cho hoàn chỉnh. Nói xong, chúng tôi ngồi mỗi người một bàn, nhưng sau đó không lâu tôi liếc qua thấy anh Xuân không còn ở trong tư thế ngồi viết nữa mà gục đầu xuống mấy tờ giấy đang viết dở dang, thấy vậy tôi bàn với mấy anh em thu xếp cho anh Xuân chỗ nằm ngay trong phòng làm việc để ảnh nghỉ ngơi vì những ngày qua ảnh quá mệt. Còn một mình tôi tiếp tục công việc, cố gắng hoàn thành trong đêm như lời anh Ba dặn.

Trong tâm tưởng của mình, tôi thấy Bác Hồ quá thiêng liêng và vĩ đại. Cứ nghĩ Bác đi công cán ra nước ngoài vài ba tháng rồi Bác lại về như những lần trước mà thôi cho nên hạ bút viết câu Bác Hồ đã mất thì không viết được vì cảm thấy mình có tội với Bác cho nên ngồi vào bàn từ 12 giờ khuya nhưng cứ cắn bút mãi đến 1 giờ sáng mới bắt đầu viết được câu đầu tiên: “Hồ Chủ tịch kính yêu của chúng ta không còn nữa. Tổn thất này vô cùng lớn lao, đau thương này thật là vô hạn. Dân tộc ta và Đảng ta mất một vị lãnh tụ thiên tài và một người thầy vĩ đại. Phong trào cộng sản quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc và cả loài người tiến bộ mất một chiến sĩ lỗi lạc, một người bạn chiến đấu kiên cường và thân thiết”.

Đến 5 giờ sáng ngày 7-9 bài Điếu văn cơ bản đã xong, tôi đẩy cửa phòng bước ra ngoài để thư giãn thì anh Ba ở phòng gác trên nhìn xuống hỏi “Xong chưa chú?”. Tôi trả lời: Dạ tạm xong rồi. “Thấy có được không?” - Dạ tạm diễn đạt được cái ý của anh hướng dẫn - “Thế thì chú đem lên đây đọc cho tôi xem”. Tôi quay vào phòng làm việc đem bản nháp lên đọc cho anh Ba nghe. Nghe xong, anh nhận xét: “Về cơ bản như thế này là được nhưng chú phải điều chỉnh một số nội dung về tư tưởng cũng như các lời trích của Bác Hồ cho chính xác, đúng với văn bản và soát xét lại những từ ngữ nào chưa chuẩn, chưa đạt yêu cầu phải sửa lại và kết thúc điếu văn chú cũng phải sử dụng bằng một câu khẩu hiệu, chọn một trong những khẩu hiệu mà Ban Tuyên huấn Trung ương đã trình với Bộ Chính trị”. Tôi đứng dậy định đi xuống phòng làm việc để sửa, nhưng anh Ba nói: “Chú thức cả đêm, mệt rồi cứ thế đánh máy rồi gởi cho Bộ Chính trị, gởi cho các đồng chí Bí thư và đề nghị Văn phòng Trung ương triệu tập cuộc họp vào 8 giờ sáng ngày mồng 7-9 để Bộ Chính trị đọc thông qua, ai có ý kiến đóng góp rồi sửa luôn một thể cũng được”. 11 giờ, anh Tố Hữu và anh Hoàng Tùng từ trong phòng họp bước ra nói với chúng tôi: “Bài Điếu văn đã được thông qua, bây giờ các cậu phải sửa lại theo ý kiến của Bộ Chính trị”. Trên cơ sở các bản góp ý, chúng tôi tiến hành sửa từ 11 giờ trưa cho đến 13 giờ chiều mới xong bản sửa đầu tiên (tất thảy là 5 lần sửa, nhưng lần sửa đầu tiên là quan trọng nhất). Sau đó chúng tôi trình cho anh Ba, anh xem và tán thành nhưng anh bảo phải gởi cho các anh Phạm Văn Đồng, Trường Chinh, Tố Hữu và anh Hoàng Tùng tiếp tục góp ý. Như vậy từ 13 giờ chiều đến 18 giờ tối ngày 7-9 chúng tôi đã hoàn chỉnh bài Điếu văn, nhưng biết anh Ba đang mệt, sáng ngày 8-9 mới trình lại cho anh Ba, anh đọc xong rồi nói: “Tôi người Quảng Trị nói đồng bào khó nghe lắm, vì vậy tôi cần phải tập đọc trước mới được”. Thế là ảnh ngồi giữa phòng làm việc để đọc nhưng đọc được vài câu lại phải dừng vì nghẹn ngào nhất là đọc đến đoạn: “Lúc còn sống, Người dành tất cả lòng hiền từ ấm áp cho đồng bào, con cháu, già, trẻ, gái, trai, miền Bắc, miền Nam, miền xuôi, miền ngược. Khi mất đi Người còn để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng” thì ảnh khóc nức nở...

Bài Điếu văn được Đồng chí Bí thư thứ nhất Trung ương Đảng Lê Duẩn đọc tại Lễ truy điệu tiễn biệt Chủ tịch Hồ Chí Minh về với cõi vĩnh hằng do Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ban lễ tang Nhà nước tổ chức vào sáng ngày 9-9-1969 đầy xúc động đã làm hàng triệu triệu con tim người Việt Nam và kiều bào ở nước ngoài như ngưng đập, lồng ngực như vỡ toang, tràn ngập nỗi đau vô hạn...

ĐỐNG NGẠC, kể
NGUYỄN ĐIỆN NGỌC, ghi

http://baoquangnam.com.vn/index.php?...889&Itemid=199

[Hoa May]

hungmgmi viết

Đ/c Lê Duẩn đọc điếu văn với giọng Quảng Trị như nghẹn lại...Hungmgmi ấn tượng nhất là khi ông đọc những câu văn điệp lại: "Vĩnh biệt Người, chúng ta thề...".

Cũng giống như bác Mìchả và Hunggm, HM thấy ấn tượng nhất những câu thề này. Và đáp lại, cả biển người rền vang: Xin thề!

Ba của Hoa May giữ gìn rất kỹ một cuốn tạp chí “Học tập” phát hành dịp này, với trang bìa là ảnh Bác Hồ viền tang đen lạnh. Nguyên tập này chỉ nói về Lễ tang của Bác. Đặc biệt xúc động là những bức ảnh chụp sự ngỡ ngàng, đau xót, nức nở với tin Bác mất, từ nhân dân Thủ đô, bộ đội chiến sĩ, đồng bào dân tộc, đồng bào miền Nam .. ấn tượng nhất là ảnh các bé thiếu nhi nức nở níu tay bác Phạm Văn Đồng với gương mặt khắc khổ cố nén đau thương …

Mẹ của HM mấy ngày nay luôn sống với hồi ức năm ấy. HM khi đó chưa tròn 3 tuổi, được gửi bà hàng xóm, để mẹ xếp hàng đi viếng Bác. Từ 3g sáng, trong mưa lạnh và nỗi đau thương tiếc, mẹ và mọi người nhích từng tí, từng tí trên 2 chiếc dép kê ngồi tạm (vì chẳng đứng nổi nữa), lê nhích từ lề đường này qua lề đường khác để đến gần linh cữu Bác. Đến khoảng 16h mới đến. Vào đến gần đó thì ai cũng khóc òa, chẳng kịp nhìn gì cả … cố đi chậm để nhìn kỹ hơn, nhưng dòng người cứ nhích đến …

Có lẽ cũng chẳng nhiều trên thế giới có Lễ tang của nguyên thủ quốc gia được nhân dân đau đớn tiếc thương như Lễ tang của Bác!

[chaika]

Đến tận bây giờ, sau 40 năm tôi vẫn còn nhớ rõ mồn một buổi sáng mùa thu năm 1969, tại ký túc xá sinh viên ngoại quốc trường ĐH Tổng hợp Bacu (AGU) Azezhbaidzhan, mới 6 giờ sáng đã có nhiều tiếng gõ cửa phòng các sinh viên Việt nam "Dậy đi các bạn, Bác mất rồi!". Tiếng òa khóc nức nở lan dọc hành lang tầng nữ làm các sv Cuba cùng tầng tỉnh dậy ngơ ngác, rồi khi biết tin họ cũng ... òa khóc theo.

Khi nhà trường tổ chức lễ tang Hồ Chủ tịch tại hội trường lớn (trường AGU khi đó có khoảng hơn 200 sv Việt nam ở nhiều khoa: Tóan, lý , hóa, sinh vật, địa chất,tiếng Ả rập... , tôi mới bắt đầu vào năm thứ nhất khoa Vật lý), còn nhớ sáng đó đoàn sv VN mặc đồng phục nam quần đen sơ mi trắng, nữ váy bó đen sơ mi trắng, cánh tay trái đeo băng tang đen đỏ theo quy định, xếp hàng đi bộ từ KTX sang trường, ai cũng mắt đỏ hoe, các bạn nữ vừa đi vừa khóc. Người dân trên đường ngỡ ngàng, có người tới hỏi thăm, rồi truyền nhau đứng lặng im bên đường như một sự chia sẻ. Sau lễ tang về nhà mọi người túm tụm ở "góc đỏ" chờ nghe tin tức về lễ truy điệu ở nhà. Khi đó ở ta chưa có TV màu và đường truyền qua vệ tinh như bây giờ cho nên chỉ được nghe tường thuật qua làn sóng ngắn.

Tôi cũng như các bạn và hàng triệu người dân Việt nam lặng người trong cảm giác mất Cha, thắt ruột trong nỗi lo vận mệnh Tổ quốc, và thương người Cha già không được nhìn thấy ngày non sông thống nhất. Giọng đọc Quảng trị của Bí thư Lê Duẩn thật xúc động. "Vĩnh biệt Người chúng ta thề...!" Lời thề thiêng liêng cưu nước và dựng nước trước vong linh Người đã khắc ghi vào sông núi và mọi tâm hồn Việt. Cả dân tộc Việt nam đã thực hiện một cách kiên cường lời thề đó cho tới ngày toàn thắng, tới giai đoạn khôi phục kinh tế sau chiến tranh, tới thời kỳ đổi mới, xây dựng đất nước giàu mạnh.

Hôm nay kỷ niệm 40 năm ngày mất của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lời thề đanh thép của triệu triệu người Việt vẫn còn vang vọng mãi. Trước những sóng gió mới trong công cuộc dựng xây đất nước, bảo vệ bờ cõi, mong sao đừng ai quên lời thề thiêng liêng ngày ấy.

[Hồ Trương]

Các anh chị thân mến!
Chẳng hiểu sao, ngày hôm qua, 2/9, ngày hôm nay 3/9 miền Trung mưa nhiều quá. Cái mưa cứ rả trích nghe buồn não nề. Giá như cứ ầm ầm, ùng ùng oàng oàng của sấm chớp, lòng mình bị kinh động lại là nhẽ khác, đằng này nó cứ âm ỉ, rả rích, lê thê.... làm ai có tâm trạng lại càng có tâm trạng, cái tâm trạng không của riêng mình.
Đọc bài viết của các anh chị, hồi ức của 40 năm về trước thật xúc động. Tấm lòng, sự ngưỡng mộ và khâm phục của những đứa con đất Việt với Người quả không có ngôn ngữ nào lột tả hết. HT đây cũng chỉ nghe mẹ kể, chứ lúc đó còn quá nhỏ để cảm nhận nỗi đau mất người của cả dân tộc. Song mẹ nói: Mẹ đã bế con nhích theo đoàn người, nước mắt như mưa, tất cả chung một tâm trạng: đau đớn tột đỉnh! Nó không giống bất cứ nõi đau nào mà mỗi người trả qua trong cuộc đời, nỗi đau đó lớn hơn tất cả, sâu đậm hơn tất cả, đó là sự mất mát của cả "Dân tộc" trong mỗi con người!
Hơn lúc nào hết HT hiểu rằng: Cái giá trị lớn nhất mà Người mang lại cho cả Dân tộc là "TỰ DO" với đầy đủ, nguyên bản của từ này!
Cảm ơn các anh chị!

[hongducanh]

Khi bác mất, tất nhiên tôi cũng đang là cậu học sinh, nhưng đúng dịp ấy tôi bị sốt xuất huyết và phải nằm bệnh viện - cách ly. Nhưng tôi cũng không thể quên được Hà Nội hôm ấy trời nắng nóng và sau đó mấy ngày thì trời mưa Thu, mưa rả rích... Trong bệnh viện có loa truyền thanh - tôi được nghe rất rõ tiếng ông Lê Duẩn đọc điếu văn nghẹn ngào , xúc động. Sau sự kiện Bác mất, có rất nhiều bài hát được các Nhạc sĩ chuyên và không chuyên sáng tác. Có rất nhiều bài thơ được các nhà thơ sáng tác. Trong đó, tôi rất ấn tượng với bài thơ: BÁC ƠI của TỐ HỮU

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa
Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa...
Chiều nay con chạy về thǎm Bác
Ướt lạnh vườn cau, mấy gốc dừa!

Con lại lần theo lối sỏi quen
Đến bên thang gác, đứng nhìn lên
Chuông ôi chuông nhỏ còn reo nữa?
Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!
Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời
Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội
Rước Bác vào thǎm, thấy Bác cười!

Trái bưởi kia vàng ngọt với ai
Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài!
Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm
Quanh mặt hồ in mây trắng bay...

Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi
Nǎm canh bớt nặng nỗi thương đời
Bác ơi, tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông, mọi kiếp người.

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau
Nỗi đau dân nước, nỗi nǎm châu
Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ
Cho hôm nay và cho mai sau...

Bác sống như trời đất của ta
Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa
Tự do cho mỗi đời nô lệ
Sữa để em thơ, lụa tặng già

Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà
Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha
Bác nghe từng bước trên tiền tuyến
Lắng mỗi tin mừng tiếng súng xa.

Bác vui như ánh buổi bình minh
Vui mỗi mầm non, trái chín cành
Vui tiếng ca chung hòa bốn biển
Nâng niu tất cả chỉ quên mình.

Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch, chẳng vàng son
Mong manh áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều
Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu?
Ra đi, Bác dặn: "Còn non nước..."
Nghĩa nặng, lòng không dám khóc nhiều

Bác đã lên đường theo tổ tiên
Mác - Lênin, thế giới Người hiền
A'nh hào quang đỏ thêm sông núi
Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!

Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn
Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn
Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi
Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.


Hà Nôi 6-9-1969

Và bài hát: Lời Bác dặn trước lúc đi xa của nhạc sĩ TRẦN HOÀN
http://www.youtube.com/watch?v=BrQryob_ThY

[Hoa May]

@ Bác HDA: Bác cũng thấy ấn tượng nhất là bài "Bác ơi" ạh? - Em nói "cũng", là vì đêm trước ngày giỗ Bác Hồ, em được vinh dự "ăn qua loa" với một hội nhóm bạn thân thiết của em ở Hà Nội - mà ấn tượng nhất là được một cô bạn dễ thương đọc cho nghe mấy khúc bài thơ này "qua loa". Nghe xúc động thật bác ạh!

Nhưng mà với em, ấn tượng nhất trong số các bài thơ dịp vĩnh biệt Bác, là bài "Chúng cháu canh giấc Bác ngủ, Bác Hồ ơi" của nhà thơ Hải Như. Bây giờ đọc lại vẫn thấy gai người cảm động!

Hồ Trương viết

HT đây cũng chỉ nghe mẹ kể, chứ lúc đó còn quá nhỏ để cảm nhận nỗi đau mất người của cả dân tộc. Song mẹ nói: Mẹ đã bế con nhích theo đoàn người, nước mắt như mưa, tất cả chung một tâm trạng: đau đớn tột đỉnh!

Ồ, HT cũng được tham gia viếng Bác? Thật vinh dự! Nhìn ảnh chụp HT, HM tưởng HT sinh sau thời gian này chứ! Thế thì công nhận bạn nhìn trẻ thật đấy! Chúc mừng nhé!

Hồ Trương viết

Nó không giống bất cứ nõi đau nào mà mỗi người trả qua trong cuộc đời, nỗi đau đó lớn hơn tất cả, sâu đậm hơn tất cả, đó là sự mất mát của cả "Dân tộc" trong mỗi con người!
Hơn lúc nào hết HT hiểu rằng: Cái giá trị lớn nhất mà Người mang lại cho cả Dân tộc là "TỰ DO" với đầy đủ, nguyên bản của từ này!

Đọc nguyên đoạn viết mình không hiểu lắm, .. bạn vui lòng giải nghĩa rõ hơn chút được không? Cảm ơn bạn.

[Hồ Trương]

Hoa May viết

@

Ồ, HT cũng được tham gia viếng Bác? Thật vinh dự! Nhìn ảnh chụp HT, HM tưởng HT sinh sau thời gian này chứ! Thế thì công nhận bạn nhìn trẻ thật đấy! Chúc mừng nhé!
Đọc nguyên đoạn viết mình không hiểu lắm, .. bạn vui lòng giải nghĩa rõ hơn chút được không? Cảm ơn bạn.

Chị May ơi! Em đã qua 40 mùa khoai sọ khá lâu rùi chị ạ! Em cũng không trẻ lắm đâu. Học trò thầy Hổ từ những năm đầu 90 cơ, nhưng khi đó đã là năm 2 và 3 rồi. Thầy về nước chỉ dạy em môn lý thuyết tiếng năm 4 và thực hành tiếng năm 5. Lỹ thuyết tiếng thì em bị thầy quay câu hỏi phản biện đề tài " Quảng cáo và ngôn ngữ quảng cáo trong báo chí tiếng Nga". một đề tài khá mới, khi nước Nga đã " vừa bước qua công cuộc cải tổ" , rồi bị tiếp đó là môn thực hành tiếng năm 5. Nếu chị học ở Huế thì có lẽ chị em mình sẽ gặp được nhau, vì em có học 1 năm ở Huế, khoa Toán trường tổng hợp (1987-1988). Sau đó em bỏ về vì năm đó Huế buồn quá, mà ba thì đi Cam phu chia làm chuyên gia. Gia đình em lúc đó thực sự rất hoàn cảnh. Em về học lại thi đại học và thi vào trường ĐHSP ĐN khoa tiếng Nga, mong có cơ hội có một suất đi nga mà chị. Nói ra thì cũng chẳng phải ngẫu nhiên em thi vào trường Huế đâu, em là gái Huế chính hiệu đó chị. Sinh Hà Nội thôi! Vì gia đình di dời nhiều nơi trên đất nước này, cho nên cứ nơi nào mình đến, nơi đó là quê hương mà chị.
Còn câu và ý chị muốn em giải thích thì theo em nghĩ mỗi người có một sự cảm nhận riêng, người tiếp nhận có thể khám phá điều mà chính người viết chưa nghĩ ra. Hoặc người tiếp nhận có sáng tạo hơn, hiểu sâu hơn ý của người viết.... đó là lẽ thường trong việc " tiếp nhận" của người đọc mà chị. Nhưng theo em trong câu này thì " em muốn nói, Bác là người Việt Nam, là Dân tộc Việt Nam chung nhất trong mỗi con người cụ thể Việt nam, Bác hiện thân tất cả những gì lớn lao nhất của Dân tộc, của con người Việt Nam, vậy mất Bác, giống như chúng ta mất cái sâu xa nhất, cái lớn lao nhất, cái vĩ đại nhất của chúng ta, không đơn giản chỉ là sự mất mát đơn thuần. Vậy thôi chị ạ. ( Đó là em nghĩ )
Còn từ " Tự do" thì có nhiều người hiểu Tự do nhiều nhiều nghĩa, em chỉ hiểu " Tự do" theo nghĩa bao trùm lên hơn tất cả.
Cảm ơn chị nhiều!

[Old Tiger]

Hồ Trương viết

Lỹ thuyết tiếng thì em bị thầy quay câu hỏi phản biện đề tài " Quảng cáo và ngôn ngữ quảng cáo trong báo chí tiếng Nga". một đề tài khá mới, khi nước Nga đã " vừa bước qua công cuộc cải tổ" , rồi bị tiếp đó là môn thực hành tiếng năm 5 . Môn lý thuyết tiếng thì em được 9,75 điểm còn thực hành tiếng em bị 4 điểm, em vẫn chưa biết em làm kiểu gì mà chỉ có 4 điểm .....

Cái "Thớt" Tết độc lập nhớ Bác tôn nghiêm thế mà lại đi rang đậu phộng lôi cái sự ấm ức mấy chục năm nay ra mà nói mãi thì có lẽ không hay ho lắm nhỉ.

Mời các bác và em Hồ Trương sang bên Lạc vô biên... Em trả lời bên đó.

[Mien trung]

Bác Hồ kính yêu đã là người đọc bản Tuyên ngôn Độc lập bất hủ vào ngày 2/9/1945 khai sinh ra nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa trước toàn thế giới.
Thêm một bài viết cung cấp cho chúng ta biết thêm những sự kiện trước đó liên quan tới sự ra đời của bản Tuyên ngôn Độc Lập của Bác, là một văn kiện mà Người đã để nhiều tâm trí chuẩn bị rất kỹ khá lâu trước đó.


Những điều không có trong bản Tuyên ngôn Độc lập .
Phạm Xanh (20/09/2012)


Hàng năm, cứ dịp tiết trời đã chuyển sang thu, bầu trời như đã cao hơn, xanh hơn, mỗi người Việt Nam, dù ở góc bể chân trời nào, cũng đều hướng lòng mình về Hà Nội, về Quảng trường Ba Đình, nơi mà chiều 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh, thay mặt Chính phủ Lâm thời, đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Mùa thu thứ 67 lại tới với chúng ta, lại có dịp đọc bản Tuyên ngôn Độc lập mà nghĩ suy trên từng con chữ, từng dòng của nó.

Trong một cuốn sách viết về Hồ Chí Minh, Sáclơ Phen đã cho chúng ta biết một số chi tiết hết sức thú vị liên quan tới vấn đề chúng ta đang bàn tới: “Cục cứu trợ không quân trên mặt đất (viết tắt theo tiếng Anh là AGAS) đã thông báo cho tôi về một người Việt Nam già không những chỉ giúp cứu phi công Mỹ bị bắn rơi, mà còn liên quan tới một tổ chức chính trị rộng lớn. AGAS còn nói rằng ông già ấy hiện đang có mặt tại Côn Minh và thỉnh thoảng còn gặp trong Cục Thông tin chiến tranh Hoa Kỳ, là nơi ông thường lui tới để đọc đủ thứ, từ tờ Thời báo đến Bách khoa Toàn thư".(1)

Người mà Sáclơ Phen nói tới đó chính là Hồ Chí Minh, lãnh trách nhiệm của Đảng và Mặt trận Việt Minh sang Côn Minh tiếp xúc với các phái bộ Đồng minh chống phát xít Nhật trên đất Trung Quốc. Đi Côn Minh lần đó, Người đã mang theo một món quà đặc biệt cho AGAS là trao lại nguyên vẹn một phi công Mỹ khi máy bay bị quân đội Nhật bắn rơi, nhảy dù xuống Cao Bằng, vùng căn cứ địa của chúng ta, được du kích và nhân dân cứu sống và chăm sóc chu đáo. Trung úy phi công Mỹ tên là Sao (Shaw). Sự việc đó đến tai Tướng Sênôn (Chennault), chỉ huy Đoàn không lực thứ 14 của Mỹ có tên là Phi hổ. Vì thế mới có cuộc hội kiến giữa Tướng Sênôn với Hồ Chí Minh tại hành dinh của ông ta vào lúc 11 giờ ngày 29-3-1945. Nhật ký của S.Phen ghi lại cuộc tiếp xúc đó như sau:

“Sau khi chúng tôi có mặt bên ngoài hành dinh của Tướng Sênôn, chúng tôi được báo là ông đang bận. Năm phút sau, chúng tôi được mời vào. Sênôn đã nói với Hồ là ông rất biết ơn về người phi công được cứu thoát. Hồ nói là ông sẽ luôn luôn hân hạnh được giúp người Mỹ, đặc biệt là được giúp Tướng Sênôn, người mà ông rất ngưỡng mộ. Hai người đã trò chuyện về những “con hổ biết bay”. Sênôn rất khoái về việc ông già biết chuyện đó. Chúng tôi nói chuyện về việc cứu phi công…”(2).

Những lúc rổi rãi, Người thường lui tới Cục Thông tin chiến tranh Hoa Kỳ (viết tắt theo tiếng Anh là AOWI) để thu thập những thông tin cần thiết cho những dự định của mình, trong đó có đọc Bách khoa thư Hoa Kỳ có mục từ Tuyên ngôn Độc lập 1776 của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và chuẩn bị cho những cuộc tiếp xúc tiếp theo. Thời điểm đó là vào khoảng cuối tháng 2 đầu tháng 3 năm 1945, trùng với sự kiện Nhật đảo chính Pháp trên toàn Đông Dương (9-3-1945). Cuộc đảo chính đó đã phá nát mạng lưới tình báo mà Đồng minh đã dày công xây dựng trên lãnh thổ Đông Dương. Vì thế, Bộ Tổng tham mưu quân Mỹ trên đất Trung Quốc cho phép OSS (Cơ quan phục vụ chiến lược) tìm người Việt Nam thay cho mạng lưới điệp viên đã ngừng hoạt động. Ngày 17-3-1945, theo sự giới thiệu của AGAS, Trung úy Sác lơ Phen đã tìm gặp Hồ Chí Minh. Cuộc gặp gỡ đó được bố trí trong nhà ông Tống Minh Phương, một cơ sở cách mạng của ta ở Côn Minh. Nhật ký của S. Phen ghi: “Hồ không như tôi tưởng tượng. Trước hết, ông chưa đến nỗi “già”, chòm râu không còn đen nữa gợi lên trong tôi ý nghĩ ông là người đã có tuổi, nhưng khuôn mặt của ông rất khỏe mạnh và đôi mắt của ông rất sáng và lấp lánh. Chúng tôi trò chuyện bằng tiếng Pháp (…). Tiếp đó nhật ký của S. Phen ghi lại cuộc trò chuyện bàn tới việc hợp tác của hai bên trong công cuộc chống phát xít Nhật, đặc biệt nói tới việc Hồ Chí Minh yêu cầu Đồng minh công nhận Mặt trận Việt Minh nằm trong phe chống phát xít: “Hồ nhấn mạnh rằng Mặt trận Việt Minh chỉ chống Nhật. Giọng nói của ông rõ ràng, dứt khoát, gây cho tôi một ấn tượng mạnh…”(3).

Đó là chuyến ngoại giao thắng lợi của Việt Minh, mà Hồ Chí Minh vừa là người đưa ra ý tưởng, vừa là người thực thi thành công ý tưởng đó. Đầu tháng 4-1945, Người về nước mang theo những người lính Đồng minh cùng với trang thiết bị truyền thông về căn cứ Cao Bằng, sau đó, tháng 5, xuôi Tân Trào, Tuyên Quang. Tại đây, Người cùng các chiến sĩ cách mạng chuẩn bị cơ sở vật chất như sân bay dã chiến để tiếp nhận toán lính Con Nai và trang thiết bị quân sự và thuốc men cho Việt Minh, do máy bay Mỹ thả xuống.

Tháng 5-1945, trong số binh sĩ của Đồng minh hoạt động bên cạnh Việt Minh ở Cao Bằng có một viên trung úy trẻ mang quốc tịch Hoa Kỳ tên là Phelan, biệt danh là Giôn. Lúc đầu, theo sự phân công của Thượng cấp, anh ta vào Việt Nam hoạt động một cách miễn cưỡng, vì trước khi anh đi anh được biết Hồ Chí Minh là một người cộng sản. Chưa đầy một tuần sau khi đặt chân tới căn cứ địa của Việt Minh, tiếp xúc trực tiếp với Hồ Chí Minh, anh đã điện về Bộ chỉ huy quân Đồng minh ở Trùng Khánh một bức điện khẳng định rằng Hồ Chí Minh chắc chắn không phải là một người cộng sản: Các Ngài đã không hiểu được xu hướng của Việt Minh. Ông Hồ không phải là người chống Pháp mà chỉ là người yêu nước đáng được tin cậy và đáng được ủng hộ hoàn toàn. Sau đó, anh đã gửi cho cấp trên trực tiếp của anh một bản tường trình, trong đó anh miêu tả hết sức tỷ mỷ nơi ăn chốn ở của lãnh tụ Việt Minh và không quên lưu ý là Hồ Chí Minh đã hỏi anh về đoạn mở đầu trong bản Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ mà Người muốn kết hợp trong Tuyên ngôn Độc lập của mình, tiếp đó anh có một nhận xét hết sức thú vị: “Thực ra, hình như Người còn biết nhiều hơn tôi về bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Mỹ…”. Cũng theo Phelan, để đáp ứng lòng mong muốn của Hồ Chí Minh, anh ta đã điện về Trùng Khánh (Trung Quốc), trong một chuyến hàng viện trợ cho Việt Minh thả xuống khu vực sân bay Lũng Cò, ngoài vũ khí hạng nhẹ và thuốc Tây, còn có một bản photo bản Tuyên ngôn Độc lập của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ năm 1776. Vì thế, câu mở đầu trong Tuyên ngôn Độc lập của chúng ta, Hồ Chí Minh lấy một câu hay nhất từ Tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ:

“Tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; Trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc…”.

Sau khi trở lại căn cứ địa Cao Bằng, Hồ Chí Minh vẫn giữ mối liên lạc thường xuyên và chặt chẽ với S. Phen bằng thư từ và liên lạc viên của mình. Có ít nhất 5 lá thư Người gửi cho S. Phen. Qua những lần trao đổi từ đó, Người muốn làm cho người Mỹ hiểu rõ ý chí, quyết tâm của dân tộc Việt Nam cho cuộc chiến đấu cho tự do độc lập của đất nước. Lá thư cuối cùng Người gửi cho S. Phen ít lâu sau khi Mỹ ném quả bom nguyên tử xuống Hiroshima thể hiện rõ điều đó:

“…Chiến tranh đã kết thúc thắng lợi. Nhưng chúng tôi, những nước nhỏ và phụ thuộc, không có phần đóng góp hoặc đóng góp rất ít vào thắng lợi của tự do, của dân chủ. Nếu muốn đóng góp một phần xứng đáng, chúng tôi phải tiếp tục chiến đấu. Tôi tin rằng ông và nhân dân Mỹ vĩ đại sẽ luôn luôn ủng hộ chúng tôi.

Tôi cũng tin rằng sớm hay muộn chúng tôi cũng sẽ đạt được mục đích của mình, bởi vì mục đích đó là chính nghĩa. Và đất nước chúng tôi sẽ độc lập”(4).

Rõ ràng, chỉ riêng qua hai nguồn tư liệu trên cũng khả dĩ cho chúng ta biết Hồ Chí Minh đã ngấm ngầm tự mình chuẩn bị những ý tưởng cho một văn kiện tựa như Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ.

Khi được tin nhân dân Hà Nội đã giành chính quyền về tay, Hồ Chí Minh lệnh cho Võ Nguyên Giáp đang chỉ huy Đại đội Việt-Mỹ tấn công quân Nhật giải phóng thị xã Thái Nguyên cho một Trung đội giải phóng quân thuộc chi đội Quang Trung quay gấp lại Tân Trào, đưa lãnh tụ về Hà Nội. Lúc đó, vừa dứt những cơn sốt rét rừng, người Bác còn rất mệt. Các chiến sĩ đã thay nhau cáng Bác theo đường giây liên lạc trong An toàn khu, băng qua rừng rậm, đèo cao, băng qua những cánh đồng ngập nước mùa lũ về Hà Nội. Chiều ngày 24-8-1945, Người được bố trí sống chung với một gia đình giàu nhất nhì Hà Nội trong tòa nhà số 48 Hàng Ngang, một trong 36 phố phường xưa trong không khí ngập tràn hạnh phúc những ngày đầu tự do, độc lập. Đó là gia đình nhà tư sản dân tộc yêu nước Trịnh Văn Bô và Hoàng Thị Minh Hồ. Gia đình này từ tình cảm yêu nước đã đi theo cách mạng từ trước đó một năm. Sau này, bà Hoàng Thị Minh Hồ nhớ lại khoảnh khắc đó: “Vào những ngày chuẩn bị Cách mạng Tháng Tám năm 1945, các đồng chí đã báo với gia đình chúng tôi: “Chuẩn bị đón Mẹ về!”. Mẹ là ai? Chúng tôi chỉ biết đấy là một con người - con người yêu nước, linh hồn của cách mạng. Chúng tôi thấp thỏm mong chờ… Ngày 24-8-1945, “Mẹ về”, chúng tôi đón Người. Với mọi người khác trong gia đình, đó là một cụ ở quê ra chơi… mà không ai biết đó là Bác Hồ kính yêu. Hơn 1 tháng trời chăm sóc, nuôi giấu, phục vụ Bác, chúng tôi đã hoàn thành sứ mệnh vẻ vang của người công dân, của người yêu nước” (5).

Gia đình ông Trịnh Văn Bô bố trí để Bác sống trên tầng 3, tiện cho sự nghỉ ngơi và làm việc. Những lúc không thích ở một mình, Bác sống luôn với anh em ở gác 2. Tầng gác này vốn là phòng ăn và buồng tiếp khách nên không có bàn làm việc. Bác ngồi viết ở cái bàn ăn rộng thênh thang. Chiếc máy chữ từ chiến khu mang về được đặt trên chiếc bàn vuông nhỏ, mặt bọc nỉ xanh, kê ở góc buồng. Tại đây, Người đã thảo bản Tuyên ngôn Độc lập của nước ta. Với sự chuẩn bị từ trước. Tại đây Bác đã từng nói với anh em rằng Bác đã từng đi nhiều nơi và viết rất nhiều, nhưng đây là lần đầu tiên Bác viết thoải mái nhất và sung sướng nhất trong cuộc đời cách mạng và làm báo của Bác (6) ấy là khoảnh khắc Bác viết lên những dòng ánh sáng, những lời bất tử và những chân lý không ai có thể chối bỏ được:

“Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng; dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”.

“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”.

Sau khi thảo xong, Bác cho mời các đồng chí trong Ban Thường vụ tới thông qua và quyết định ngày công bố. Bác quyết định phải tổ chức công bố gấp, trước khi quân Đồng minh vào tước khí giới quân đội Nhật, và công bố dưới một hình thức trang trọng nhất và lớn nhất, để chúng ta lấy tư cách người chủ đất nước tiếp đón quân Đồng minh.

Chiều ngày 2-9-1945, trước sự chứng kiến của nửa triệu người, trong đó có những người nước ngoài, trên Quảng trường Ba Đình, Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam mới và cùng với toàn dân tộc thề quyết tâm bảo vệ nền độc lập dân tộc mà biết bao thế hệ người Việt Nam yêu nước xả thân để giành lại.

---------------------
(1) Charles Fenn. Ho Chi Minh: A biographical Introduction. NY, 1973, p, 83.

(2) (3) Charles Fenn. Ho Chi Minh: A biographical Introduction, Sdd, p, 76.

(4) Hồ Chí Minh. Toàn tập, tập 3. Nxb chính trị quốc gia. HN, 2009, tr.550.

(5) Hoàng Thị Minh Hồ. Lẽ sống của chúng tôi. Trong Tạp chí Xưa & Nay, số 4 (5), 1994.

(6) Xem Võ Nguyên Giáp. Những năm tháng không thể nào quên. Hồi ký.


Nguồn: http://vanhoanghean.vn/van-hoa-va-do...n-doc-lap.html

[Mien trung]

Một bộ phim tài liệu ấm áp tình hữu nghị Việt Nga.

Hồ Chí Minh với nước Nga - Xanhpetecbua với Hồ Chí Minh


Phim sản xuất năm 2010, đã được trình chiếu trên VTV nhưng đến giờ tôi mới được xem trên You tube. Phim có nhiều cảnh thành phố quen thuộc với những người Việt nam đã từng sống, học tập, làm việc ở đây, cùng những hình ảnh về con người Nga, sinh viên Nga yêu mến và nói lên cảm tưởng của mình về VN, hát, múa những bài hát điệu múa Việt Nam... Trên hết thảy là khởi đầu từ những hoạt động đầu tiên trên đất Nga của Bác Hồ, Người đã đặt nền móng cho tình hữu nghị giữa 2 nước cách đây gần một thế kỷ...