Tuyển tập những bài hát Nga đã được dịch ra tiếng Việt

[Cá Măng]

Thanhxuan1974 viết

Để kỷ niệm ngày NNN tròn 3 tuổi, xin gửi đến các bạn bản dịch lời Việt của tôi.


NƯỚC SỐC BẠCH DƯƠNG

Nhạc: V. Ba-xnhe-rơ
Lời Nga: M. Ma-tu-xôp-xki
Dịch lời Việt: Thanhxuan1974

1.
Khi mới riêng cụm tuyết hoa xuyên tuyết hé nở ra
Và gió mưa đầu sấm giông dần đến bên từ rất xa
Thân trắng cây xuất hiện giọt nước sốc cây tuôn chảy
Bạch dương đang khóc đấy thôi, nước mắt cây bạch dương rơi.



Tháng 4.2008

Bác Thanhxuan kính mến,
Cá Măng hơi thắc mắc tại sao lại dùng từ "nước sốc" ạ? Và "khi mới riêng" có phải là thời gian đầu tháng giêng không?
Và bài ca về những chú gấu thì rất hay, rất hay, từng đàn gấu trắng vòng xoay.

[Thanhxuan1974]

Chào bạn Cá Măng,

Khi dịch bài hát "Nước sốc Bạch dương" này, tôi cũng cứ phân vân mãi nên dịch như thế nào. Tôi có tham khảo một vài bạn cũng dân Nga về, có bạn bảo: viết thế nhiều người không ở Nga chắc khó hiểu, và có thể lẫn với "nước xốt, kiểu xốt cà chua...mà người ta hay làm để chấm rau luộc...chẳng hạn.

Tôi nghe, nhưng tính tôi "hơi bảo thủ" nên khi post bài lên đây, tôi cứ giữ nguyên là "nước sốc bạch dương" như trong nguyên bản tiếng Nga.

Nếu bạn nhờ cụ Gúc-gần, bạn sẽ được giải thích về thứ nước này: Đây là một loại nước vừa mang tính giải khát, vừa có thể chữa bệnh. Người ta "thu hoạch" vào đầu mùa xuân bằng cách chặt cành hoặc khía từ thân cây bạch dương (kiểu như thu hoạch mủ cây cao-su?), để nước nhựa của cây (nhưng không phải khô quánh như nhựa thông đâu) chảy vào một cái chai, hoặc thùng. Mỗi cây mỗi ngày có thể thu được 2-3 lít.

Xem trong Wikipedia bạn có thể thấy cả cái chai nước bạch dương nó như thế nào và sẽ được giải thích tỉ mỉ hơn (nhưng bằng tiếng Nga). Tôi không có thời gian nên chỉ nói sơ sơ thế được thôi, không dịch được cả bài giới thiệu rất chi tiết của Wikipedia cho ban, thật tiếc.

Bài hát này, Cụ Gúc-gần có giới thiệu cả nhóm Pesniarư hát, post trên Youtube.

Nhưng nếu mà mình không bảo thủ, nghe lời người bạn, cứ "Việt hoá" đi một chút, viết là "nước bạch dương" có phải đỡ phức tạp hóa vấn đề không nhỉ?

Còn câu hỏi thứ hai của bạn:"Và "khi mới riêng" có phải là thời gian đầu tháng giêng không?" thì: không phải vậy, mà là: khi mới chỉ có riêng cụm hoa xuyên tuyết nở hoa. (nhưng vì phải viết theo nốt nhạc nên mình phải "kiệm lời" vậy - mà thế thì mới có "cớ" để spam một tí chứ nhỉ!). Nó là vào đầu mùa xuân, khoảng đầu tháng 4 ở Châu Âu. Đây là khi tuyết vẫn còn đọng trên mặt đất nhưng trời đã bắt đầu ấm lên -và như cả khổ đầu bài hát miêu tả đó - sắp bắt đầu những cơn mưa làm tuyết tan dần.

Có bạn nói là hoa vàng Forytchia (Forsythia) là hoa báo mùa xuân hay hoa của mùa xuân thì tôi cho rằng không phải. Hoa đầu tiên nở vào đầu xuân sau mùa Đông, hoa báo mùa xuân đến, trời ấm lên rồi... phải là hoa xuyên tuyết (подснежник). Còn mùa xuân thì có nhiều hoa lắm. Hoa Forsythia chỉ là một loại hoa rất rực rỡ vào đầu xuân, và được người ta chú ý vì cả bụi cây hoa vàng đó nở hoa trước khi ra lá.

Cám ơn bạn đã đọc.

http://www.google.ru/search?hl=en&q=...arch&aq=-1&oq=

[Cá Măng]

Thanhxuan1974 viết

Chào bạn Cá Măng,

Tôi nghe, nhưng tính tôi "hơi bảo thủ" nên khi post bài lên đây, tôi cứ giữ nguyên là "nước sốc bạch dương" như trong nguyên bản tiếng Nga.

Nhưng nếu mà mình không bảo thủ, nghe lời người bạn, cứ "Việt hoá" đi một chút, viết là "nước bạch dương" có phải đỡ phức tạp hóa vấn đề không nhỉ?

http://www.google.ru/search?hl=en&q=...arch&aq=-1&oq=

Ấy không, không ạ, "nước sốc bạch dương" là một cụm từ rất đặc trưng, Cá Măng đọc lời bài hát này cũng hiểu đó là nhựa của cây bạch dương nhưng vì chưa nghe thấy bao giờ và do bản tính lười cố hữu không vào google nên...tiện thể hỏi người chuyển ngữ. Vậy thôi ạ, theo Cá Măng "nước sốc" là một từ nhấn. Cảm ơn bác Thanhxuan đã dịch và trả lời!

[rung_bach_duong]

Березовый сок - Theo chú "Huy Biên" bẩu thì là "nhựa bạch dương" vì bản chất được hứng thẳng từ thân cây ra mà. Tuy nhiên Березовый сок lại trong, không sánh, đồng thời là thứ nước uống bổ đối với con người (hình dưới). Có thể vì vậy mà bác TX74 đã né không dùng từ "nhựa" chăng, vì nhựa thì phải hơi sánh, hơn nữa ai lại đi uống nhựa bao giờ . Rồi sau đó bác làm quả "nười" luôn là để nguyên từ sốc. Theo thiển ý em cứ dịch thẳng là Nước uống bạch dương hoặc Nước bạch dương. Để nguyên là Nước sốc bạch dương thì em e ai không hiểu từ сок của Nga sẽ khó hình dung.

Mùa tháng 4-5 này chính là mùa người dân Nga vào rừng "chích" thân cây để hứng lấy những giọt nước bạch dương mát lành. Không biết bác nào trong forum mình đã được uống thứ nước này chưa? Nghe nói cũng hơi ngòn ngọt, ngai ngái. Có lẽ bổ thôi chứ không ngon bằng nước cam vắt .

Hứng nước từ thân cây bạch dương



Bà: Ê, bọn bay làm gì ở trên đó đấy
Bọn trẻ: Chúng cháu đang uống "Nước bạch dương"
Em không dám dịch thêm thêm chữ "ạ" đằng sau vì dịch thêm chữ ạ là các cô bé, cậu bé lập tức sẽ rơi tạch xuống đất. . Em lại nhớ lại hôm Offline ở Đầm long các bác vừa uống nước vừa nói tiếng Nga.

[hungmgmi]

Nghe từ "Nước bạch dương" nghe nó...gợi cảm quá bác Rừng bạch dương ạ

[Thanhxuan1974]

Rất cám ơn các bác có bình luận về bản dịch "Nước sốc bạch dương", và đặc biệt cám ơn bác Rừng có bài bổ sung. Mà mấy cái ảnh ấy bác tìm ở đâu ra mà giỏi vậy? Khi tôi đi tìm bản nhạc, tìm rất nhiều chỗ mà cũng chưa thấy cái ảnh bác post đấy.

Một anh bạn, khi đọc bài đó, gặp tôi cũng có "lăn tăn" về từ "sốc", tuy nhiên anh ấy bảo: trong tiếng Việt cũng rất nhiều từ "vay mượn" từ một ngôn ngữ khác, lúc đầu mọi người "khó chịu", nhưng dùng nhiều thì cũng thành quen và thành ngôn ngữ của mình thôi. Và đấy cũng là chuyện "có đi, có lại" của các ngôn ngữ trong cuộc sống!

Nghĩ thế - Có khi tôi vẫn cứ giữ "nguyên bản" là: nước sốc bạch dương. (Nhất là sau khi bạn Cá Măng bảo nó là "từ nhấn", hì hì...)

Quả thực đúng như bác Rừng nói: tôi tránh dùng từ "nhựa bạch dương" vì có ai đi uống nhựa bao giờ đâu (Tôi nhớ mang máng, trong thực vật học, thứ nước này cũng có tên,là gì ấy nhỉ?). Nhưng tôi cũng không muốn dùng là "Nước uống bạch dương" hay "nước bạch dương" vì nó không thể hiện được hết ý là nước được "chiết" ra từ cây bạch dương. Dùng thế có khi người ta lại hiểu từ "bạch dương" là tên gọi của một loại nước mà thôi (như kiểu "nước uống Vital" hay "nuớc Vital" ấy!).
@ bác hungmgmi: cách nói của bác có vẻ...nhạy cảm quả nhỉ? hì hì...

[Thanhxuan1974]

Bài hát "Журавли" ( Đàn sếu) đã được bạn Phuongnn có bài viết rất cảm động nhân kỷ niệm 63 năm Chiến thắng vĩ đại của Hồng quân Liên Xô.

Đây là bài hát tôi đã nghe rất nhiều lần từ hồi sinh viên nhưng thực ra cũng không hiểu hết nội dung vì khi đó không có trong tay lời bài hát.

Ở Việt Nam, tôi được nghe thày Bích và thày Nhân, Trường ĐHNN Hà Nội hát đôi lần. Trong buổi gặp gỡ “Ký ức không quên” ngày 18/4 vừa qua, cả Hội trường đã lặng đi khi nghe 2 thày hát bài hát này.

Thày Nhân cho biết các thày chưa dịch bài hát này sang tiếng Việt, và ở VN cũng chưa có ai dịch sang lời Việt để hát bài này và thế là tôi có ý định sẽ dịch.

Cùng với bài của Phuongnn, các thành viên khác trong NNN đã dịch cả bài thơ của Gamzatov sang tiếng Việt. Tuy nhiên, trong khi viết ca khúc này, Frenkel chỉ chọn 4 đoạn để phổ nhạc.

Đây là một bài hát đầy ý nghĩa nhưng khó hát vì có đoạn hát theo kiểu nói “tự sự”.

Nhân kỷ niệm ngày Chiến thắng của Hồng quân Liên Xô 9/5, tôi cố gắng chuyển tải với hy vọng giúp bạn nào thích hát bài hát này bằng tiếng Việt thực hiện được ý định của mình.



ĐÀN SẾU

Nhạc: Ia. Frenkel
Lời Nga:R. Gamzatov
Dịch lời Việt: Thanhxuan1974

Đôi khi, tôi ngợ rằng, những người lính trận
Đã không về từ chiến trường đầy bao xương máu
Chẳng còn nằm dưới lòng đất như thuở nào
Mà biến thành đàn sếu trắng bay trên trời.

Và chúng đã bay từ thuở xa xưa tận đến nay
Và chúng cất lên giọng chúng thiết tha cùng ta
Phải chăng do thế, chúng ta thường buồn diết da sao
Những khi nhìn lên im lặng ngắm trời cao.

Là lá là lá la. Là lá là lá la…..

Bay bay, bay bay khắp trời những đôi cánh mỏi
Bay trong sương mờ và cả khi hoàng hôn tắt
Và giữa đội ngũ kia, một khoảng trống nhỏ hãy còn
Có lẽ là dành chỗ xếp tôi sau này.

Rồi sẽ đến khi tôi cũng có trong đàn sếu kia
Và cũng sẽ bay cùng sếu những khi chiều buông
Từ không trung ấy, giống như giọng sếu trên kia, tôi
sẽ luôn gọi các anh vẫn đang trên cõi đời đây.

Là lá là lá la. Là lá là lá la…..

Đôi khi, tôi ngợ rằng, những người lính trận
Đã không về từ chiến trường đầy bao xương máu
Chẳng còn nằm dưới lòng đất như thuở nào
Mà biến thành đàn sếu trắng bay trên trời.

Là lá là lá la. Là lá là lá la…..



[COLOR="DarkRed"]Журавли

Му. Я. Френкеля
СТ. Р. Гамзатова

Мне кажется порою, что солдаты
С кровавых не пришедшие полей,
Не в землю нашу полегли когда-то,
А превратились в белых журавлей.

Они до сей поры с времен тех дальних
Летят и подают нам голоса.
Не потому ль так часто и печально
Мы замолкаем глядя в небеса?

Летит, летит по небу клин усталый,
Летит в тумане на исходе дня.
И в том строю есть промежуток малый -
Быть может это место для меня.

Настанет день и журавлиной стаей
Я поплыву в такой же сизой мгле.
Из-под небес по-птичьи окликая
Всех вас, кого оставил на земле.

Мне кажется порою, что солдаты
С кровавых не пришедшие полей,
Не в землю нашу полегли когда-то,
А превратились в белых журавлей

[001]

em thích nghe nhạc nga, nhưng tội là trình độ tiếng nga kém quá, có những bài nghe thích quá mà cố lắm hiểu đại khái thôi, lúc đó chỉ ước ai đó dịch rành mạch ý nghĩa của bài hát thì sướng.

Nay xin mạn phép nhờ vả các cao thủ NNN giúp đỡ
Đầu tiên em xin hỏi bài По высокой траве - ЛЮБЭ



Сколько зим, сколько лет,
Сколько вод утекло,
Сколько жизней прошло без меня,
Сколько жизней ушло от меня.

Я вернулся домой,
А виски сединой
Припорошило в дальних краях,
Да и грудь вся в сплошных орденах.

По высокой-высокой траве
Я пройду в полный рост.
Полной грудью вздохну воздух этих полей,
Мной давно позабытый на вкус.

Меж высоких стогов
Золотая стерня.
Ну-ка, встану босою ногой –
Теплотой обласкает земля

Через пару шагов
Поле вспомнит меня.
С возвращением, скажет, домой.
С возвращеньем домой, старина.

По высокой-высокой траве
Я пройду в полный рост.
Полной грудью вздохну воздух этих полей,
Мной давно позабытый на вкус.

Ни кола, ни двора,
Кто-то скажет в укор,
Ничего не нажил, не скопил,
Только верой и правдой служил.

Но богаче меня
Нет на свете с тех пор,
Как на землю родную ступил,
Как прошелся по ней босиком.

По высокой-высокой траве
Я пройду в полный рост.
Полной грудью вздохну воздух этих полей,
Мной давно позабытый на вкус.

[TrungDN]

Thanhxuan1974 viết

Nghĩ thế - Có khi tôi vẫn cứ giữ "nguyên bản" là: nước sốc bạch dương.

Khi thấy chữ "nước sốc bạch dương" của bác lần đầu tôi cũng hơi bị "sốc". Là vì chữ сок đọc nó hơi khác chữ sốc tiếng Việt. Tôi cũng thử xem lại các phiên âm khác (xốc, xôốc, sok) nhưng không thấy cái nào được cả. Mà tôi cũng ủng hộ bác bảo thủ phương án của mình, vì nó không phải nhựa cây, mủ cây, mà chính là сок của cây.

Nghe nói cũng hơi ngòn ngọt, ngai ngái. Có lẽ bổ thôi chứ không ngon bằng nước cam vắt

Đúng là nó ngòn ngọt, ngai ngái thật, nhất là uống ngay ở rừng chứ không mang về lọc lại, hoặc không được qua xử lý công nghiệp để đưa ra của hàng. Bổ thì chắc là không bổ ngang thì cũng bổ dọc bác ạ. Nhưng riêng cái chuyện so với nước cam vắt thì em phân vân lắm: Hồi đó có sẵn, tha hồ mà uống thì thấy thèm nước cam vắt hơn thật. Nhưng bây giờ thì em sẵn sàng đổi cả thùng nước cam vắt để được uống 1 ly 3 kop. "nước sốc bạch dương" đấy bác ạ.

[nthach]

Cho tôi xin "nói leo" một chút. Ngày trước bà giáo người Nga của tôi giải thích từ COK này có nghĩa là "nước ép" ví dụ như ở Nga có nhiều loại COK như "nước chanh ép" "nước cam ép"... Không biết như vậy có đúng không các bác?

[Thanhxuan1974]

Bác nthach thân mến,

Theo tôi nghĩ từ COK không chỉ có nghĩa là "nươc ép" đâu, mà như bạn Rừng ở trên đã giới thiệu, đó cũng là một loại COK. Còn nhiều loại khác nữa, thí dụ nước COK cà chua vẫn hay bán ở các cửa hàng, đá bóng xong mà được một cốc đó uống thì "thôi rồi". Đó hình như là người ta nghiền cả quả cà chua ra để làm nên nó đặc đặc...Và còn nhiều loại nữa....

[butgai]

Vậy ta tạm dịch là nước chiết bạch dương có được không Bác TX74, (nếu muốn thật rõ nghĩa)? Chứ sôc thì nghe sốc (shocked) quá, chính em khi đọc lần đầu cũng không nghĩ đó là từ COK của tiếng Nga...

Bản thân COK nghĩa là nước làm từ hoa quả (thực vật) nên người ta cũng không cần gọi đầy đủ cả phương thức làm khi đã có tên của 1 loại cây, quả ở đằng sau. Bình thường vẫn nói nước cà chua, nước cam, nước mía, nước rau má... thì cũng có thể gọi đơn giản là nước bạch dương (không viết hoa thì sẽ không bị nhầm kiểu nước Vital, Lavie. Nước thì đã không nhầm với nhựa rồi).

Em e rằng nếu không thì sẽ lôi thôi khi phải định nghĩa lại: nước cam ép hay nước cam vắt, rồi nước nghiền cà chua hay nước ép cà chua... Hay là sữa mẹ thì là sữa vắt từ mẹ hay sữa bú thẳng từ mẹ. Hihi. Lôi thôi lắm, lôi thôi lắm...

[USY]

"Nước bạch dương" nghe cứ như xứ sở Esenin, thôi gọi là "nước cây bạch dương" đi

[que_iem]

Chào các pác, các chị.....! Hnay là ngày đầu tiên iem gia nhập diễn đàn này, và đây cũng là chuyên mục iem khoái nhất trong diễn đàn này. Về tiếng Nga iem không dám nói đến vì iem cũng chỉ bắt đầu biết và học tiếng Nga. Nghe các pác thảo luận iem biết thêm nhiều điều hay, nhất là chỗ thành ngữ bên kia...
Em yêu tiếng Nga lắm, nhưng khổ cái là học 1 thời gian rồi iem thấy khó thật! Đúng là tiếng Nga hay nhưng khó.
Từ góc độ 1 người không biết tiếng Nga, khi nghe các pác dùng từ CОК, hay nước sốc...iem chẳng hiểu j lắm, hơn nữa đối tượng đọc lại không hẳn là người biết tiếng Nga mà đa phần là người không biết tiếng Nga. Có khi chỉ cần dịch "Nhựa bạch dương" lại nhiều người hiểu hơn ấy! Còn dịch là "Nước cây bạch dương" hay "Nước bạch dương" thì nghe ngô nghê quá, chẳng biết hàm ý j!
Đấy là ý iem, ý của 1 người không xét trên góc độ câu từ, cú pháp....!
Kính các pác :-*

[Nina]

À, tạo sao không dùng cụm từ "nhựa bạch dương" thì tác giả phần lời Việt - bác Thanhxuan1974 đã giải thích ở đầu trang 6 của chủ đề này rồi bạn que_iem thân mến ạ. "Nước cây bạch dương" hay "Nước bạch dương" thì có thể nghe ngô nghê, nhưng tránh được sự hiểu nhầm hơn.

Ví dụ thế này chẳng hạn. Chắc bạn que_iem rất hâm mộ ngôn ngữ xì tin nên mới hay viết iem như thế. Tuy nhiên, đối với người nước ngoài học tiếng Việt chẳng hạn (trên diễn đàn này cũng có một số thành viên đấy), thì họ thấy chữ iem ấy vừa ngô nghê, vừa chả có hàm ý gì. Còn nếu bạn viết là em thì có thể là không xì tin, nhưng có lẽ là dễ hiểu hơn.

[que_iem]

Nina viết

À, tạo sao không dùng cụm từ "nhựa bạch dương" thì tác giả phần lời Việt - bác Thanhxuan1974 đã giải thích ở đầu trang 6 của chủ đề này rồi bạn que_iem thân mến ạ.

Cái này em đã đọc, đọc kỹ thì mới dám nói vậy chứ . Em thấy thực ra dùng từ Nước mới dễ bị hiểu nhầm

Nina viết

Chắc bạn que_iem rất hâm mộ ngôn ngữ xì tin nên mới hay viết iem như thế.

Từ này và một số từ xì tin khác (theo cách nghĩ của chị) chỉ được dùng trên diễn đàn này ngày đầu thôi, vì em chưa tìm hiểu kỹ . Mong các bác rộng lòng bỏ qua, vả lại em ở quê mới ra nên....khổ thế đấy các bác ạ
Mà chị Nina ơi chị cho em để lại cái từ "iem" (xin lỗi vì lại nhắc đến nó lần nữa) trong nick của em nha Hihihihi....em để vậy để mỗi khi nhìn thấy nó em lại nhớ về quê em nhiều hơn
Em cám ơn Chị Nina nhiều lắm! Có gì không phải chị có nhắc nhở em nha! Em còn nhỏ mà Chúc Chị vạn sự như ý!

[rung_bach_duong]

Loanh quanh một hồi, giới thiệu lại với cả nhà bài hát КАТЮША
Đây là bài thơ của nhà thơ Михаил Исаковский đã được nhạc sĩ Матвей Исаакович Блантер phổ nhạc vào năm 1938. Bài hát nói về tình cảm của thiếu nữ Nga với người yêu ngoài mặt trận. Bài hát này phổ biến không chỉ những ở Nga mà còn trên khắp thế giới. Bài hát đã đi vào lòng từng người dân, đến mức nhiều người lầm tưởng đây là bài hát dân ca Nga. Bài hát Cachiusha đã trở thành một trong những biểu tượng của Chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Nhạc sĩ Матвей Исаакович Блантер - người sáng tác bài hát này ông sinh năm 1903, mất năm 1990 tại Moscova. Cùng trong năm 1938 Ông đã sáng tác hành khúc bóng đá Liên Xô "Футбольный марш". Đến tận bây giờ hành khúc này luôn vang lên trước mỗi trận đấu tại các nước thuộc SNG.


Матвей Исаакович Блантер




КАТЮША

Thơ:Михаил Исаковский
Nhạc: Матвей Исаакович Блантер

Расцветали яблони и груши,
Поплыли туманы над рекой.
Выходила на берег Катюша,
На высокий берег на крутой.

Выходила, песню заводила
Про степного, сизого орла,
Про того, которого любила,
Про того, чьи письма берегла.

Он ты, песня, песенка девичья,
Ты лети за ясным солнцем вслед.
И бойцу на дальнем пограничье
От Катюши передай привет.

Пусть он вспомнит девушку простую,
Пусть услышит, как она поет,
Пусть он землю бережет родную,
А любовь Катюша сбережет.

Расцветали яблони и груши,
Поплыли туманы над рекой.
Выходила на берег Катюша,
На высокий берег на крутой.

Đào (vừa) ra hoa cành theo gió đưa vờn trăng tà
Ngoài dòng sông màn sương trắng buông lững lờ
Tựa bến sông thoáng bóng ai in trên màn sương mờ
Cất cao lời ca làm rung cỏ cây ven bờ
Lời hát trong vút bay đi qua ngàn phương trời
Biết không chàng ơi là Cachiusa đang chờ
Ngày nào năm xưa người đi đi ra nơi chiến trường
Vì quê hương dù mấy khó khăn không sờn
Này hỡi chim nhắn cho ta mấy câu về phương trời
Tới bên người yêu mà ta nhớ mong đêm ngày
Rằng chớ quên mối duyên xưa bên dòng sông này
Giữ yên đồng quê tình em giữ trọn đời đời.

[que_iem]

Cám ơn chị rung_bach_duong nhiều Em thích bài hát này lắm và mọi người trong nhà em rất thích bài hát này
Hình tượng cô gái Катюша có cái gì đó rất giống và gần gũi với hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời bom đạn chiến trường
Nơi chiến tuyến, trận mạc Chàng trai vững cây súng giữ trọn dáng hình Tổ quốc, chốn quê nhà Cô gái mãi chờ đợi với niềm tin yêu thiết tha, 1 niềm tin chiến thắng

[Maka Nagunov]

Trong trào lưu âm nhạc Nga du nhập vào VN gần nửa thế kỷ trước có một ca khúc rất quen thuộc là bài Cachiusa. Ban đầu Cachiusa có tên gọi theo tiếng Nga là Caterina gửi người chiến sĩ biên thùy (nhạc của Matvây Blante), với lời nhạc mở đầu:

Đào vừa ra hoa, cành theo gió đưa vờn trăng tà
Ngoài dòng sông, màn sương trắng buông lững lờ
Tựa bến sông, thoáng bóng ai in trên làn sương mờ
Cất lời ca làm rung cỏ cây ven bờ.

Không gian và thời gian của đoạn nhạc đầu mở ra là cảnh vật một buổi sớm mai xuân được khắc họa từ gần đến xa với những nụ hoa đào mới nở, trăng sắp lặn, dáng người thiếu nữ in trên nền sương. Một bức tranh thủy mạc tuyệt đẹp trong gam màu lam của sương đêm chưa tan, có sông nước, có ánh trăng và điểm xuyết là màu hồng của những cánh hoa đào hé nở đón bình minh. Nổi bật nhất và làm sống động một bức tranh yên tĩnh là hình ảnh người thiếu nữ in trên làn sương, làm cho cây cỏ lay động trong khúc hát ngân nga vút cao bộc lộ tâm tình của nàng với một chiến sĩ biên phòng mà nàng mong chờ, thương nhớ...

Lời hát trong vút bay đi ngân qua màn sương mờ
Biết không chàng ơi! Rằng xa xôi em mong chờ.

Tiếp nối lời ca là bước trở lại của nhạc điệu khởi đầu với lời kể của người thiếu nữ về cuộc tiễn đưa, hò hẹn năm trước:

Ngày này năm qua chàng đi ra nơi miền biên thùy
Vì quê hương, dù mấy khó nguy không lùi



Với tiết tấu của toàn bộ ca khúc nhịp đi hơi nhanh và được viết bằng gam mi truyền thống Nga, hát lên vừa trầm hùng vừa tha thiết, làn nhạc lướt đi như những đợt sống nhấp nhô, dường như hồn nhạc Cachiusa rất gần gũi với Tình ca của Hoàng Việt. Tình ca là tiếng lòng nhớ thương da diết của người từ tiền tuyến gửi về quê nhà, trong hoàn cảnh chiến tranh, hai miền chia cách, thì trong Cachiusa lại là lời tin yêu của người hậu phương hướng ra tiền tuyến. Cả hai ca khúc đều mang lời nhắn nhủ, động viên người thân yêu hãy vững lòng chiến đấu giải phóng, bảo vệ quê hương và ước mơ hi vọng vào ngày mai tươi sáng.

Cachiusa đến VN từ bao giờ, và ai là tác giả của những lời hát được dịch sang tiếng Việt? Số là năm 1955, ca sĩ Nguyễn Anh Cường tham gia đoàn nghệ thuật quốc gia đi dự Đại hội liên hoan thanh niên và sinh viên thế giới lần 5 ở Warsava, thủ đô Ba Lan.


Nguyễn Anh Cường (trái)

Sau đó trên đường từ châu Âu về Nga, trên chuyến tàu xuyên Siberia, ông đã nhờ tổ phiên dịch trên tàu dịch Cachiusa từ tiếng Nga sang tiếng Pháp, rồi ông tiếp tục chuyển sang tiếng Việt. Về nước ca khúc được gửi đăng ở tạp chí Điện Ảnh Hà Nội (số 10 hoặc 11 năm 1955) với cái tên Caterina gửi người chiến sĩ biên thùy. Trong các chương trình ca nhạc của Đài Tiếng nói VN, bài hát này được phát nhiều lần và phổ biến rộng rãi từ ấy...
Theo BẢO MINH

Trên đây là người đầu tiên dịch Cachiusa ra tiếng Việt. Còn sau đây là những người hát Cachiusa đầu tiên ở Việt Nam:-)) Mời các bác nghe Cachiusa qua file thu thanh tiếng hát 2 ca sĩ nổi tiếng một thời của Đài Tiếng nói Việt Nam: NSND Trung Kiên và NSƯT Mỹ Bình.

http://www.adrive.com/public/9c85bec...db4df844c.html

[micha53]

Maka Nagunov viết

Một bài viết quá hay. Một lần nữa cámơn bạn Maka Nagunov.