Hồ sơ mật Liên Xô

[tieuboingoan]

Sau này người ta mới biết rằng Stalin căn bản không giống như trong thông báo nói, Stalin bị trúng gió ở trong Điện Kremli, mà là ở ngoại thành, tại khu biệt thự gần ngoại ô. Vaxili con trai của Stalin nói là "Các ông đã giết cha anh", tin đồn này cứ được lưu truyền khắp nơi trong mọi người, nó lan ra từ khắp thành phố này sang thành phố khác ! Sau khi Bêria bị bắt và sau khi Trung ương Đảng cộng sản Liên Xô công bố bức thư công khai về vụ án Bêria thì mọi người lại càng hoài nghi về tính chân thực của các tin tức của chính giới. Ai cũng kinh sợ khi biết rằng trong cơ quan của Bêria có một phòng "thực nghiệm", "về kiểm tra nói dối". Tại đây dùng các sản phẩm hóa dược để thực hiện loại trừ tính chất kiềm chế trong lòng con người ta. Người lãnh đạo phòng thực nghiệm các bác sĩ chuyên môn cũng đã hoàn thành nhiệm vụ cực kỳ tinh tế là trừ khử bí mật những người không cần phải bắt theo lệnh của Bêria. Các bác sĩ còn cho các loại thuốc độc chung với thuốc bệnh để giết người. Với phương pháp này, các bác sĩ ở phòng thực nghiệm này đã giết chết hơn 300 người.

Năm 1976, ở Frăng Phuốc, trên bờ sông Ranh đã cho xuất bản cuốn sách cách đây không lâu các độc giả Liên Xô mới được biết cuốn sách này. Tác giả cuốn sách là người Cápcadơ tên là Aptonhannôp. Năm 1937 đã từng bị thanh trừng. Sau đó, khi được tha đã di cư đến Tây Âu. Ông từng là Giáo sư sử học ở nước Nga. Cuốn sách có tiêu đề "Âm mưu của Bêria về bí mật cái chết của Lênin".

Tháng 5 năm 1990, trên tạp chí "Ngôn ngữ’ đã cho đặng nội dung một phần của cuốn sách này. Trong cuốn sách đã chỉ rõ. Mối quan hệ của Lênin và Stalin sớm muộn cũng phải lật tẩy, hoặc là hoán đổi vị trí cho nhau, hoặc là cùng chết trong ngọn lửa. Trong cuốn sách ông viết: Ngày nay có rất ít các nhà sử học Liên Xô tranh luận với nhau về điều này. Tức là khi Stalin đã quyết định mượn tay Malencốp "Cận vệ quân trẻ” để thanh trừ "Cận vệ quân già" Môlôtốp, thì Bêria là người đầu tiên nhìn thấy được kế hoạch chiến lược của Stalin: Theo mô thức của những năm 20 và những năm 30 thì phải trừ khử những ủy viên lão thành trong Bộ chính trị. Điều đó có nghĩa là mượn tay đội "Cận vệ quân trẻ” để trừ khử đội "Cận vệ quân già". Rồi lại mượn sức của lực lượng cán bộ phụ trách được đề bạt trong công nhân để trừ khử đội "Cận vệ quân trẻ”. Những tính toán của Stalin đã sai lầm. Những người xung quanh ông không còn mang trong đầu những tư duy của những năm 1920 nữa. Mà dưới sự bồi dưỡng của ông, tinh thần của họ, phương pháp tư duy của họ, hành động của họ đã giống hệt ông. Không còn nghi ngờ gì nữa, trong số những người đó, chỉ có một lá cờ đầu. Người đó chính là Bêria. Antonhaunôp, tác giả của cuốn sách cho rằng, sự sơ hở khiến người ta chẳng hiểu gì cả. Sau khi tạo ra "Vụ án bác sĩ mưu sát” Stalin cũng đã bộc lộ ý đồ của mình: Phải biết rằng, việc chỉ trích cơ quan An ninh Tối cao Quốc gia ung dung "để bác sĩ làm loạn" như thế có nghĩa là trực tiếp chĩa mâu thuẫn vào Bêria. Bêria cũng rất hiểu cách dùng người của Stalin, và ông ta cũng đã rõ số phận của người tiền nhiệm Yagoda và Êdốp của mình đã gặp phải, ông ta không có ảo tưởng. Stalin bây giờ rất cần cái đầu của Bêria. Còn Bêria, ngoài việc chặt đầu Stalin thì không còn cách nào cứu được mình nữa. Theo cách nhìn này của tác giả Antonhannôp, thì Bêria đã tổ chức được một hoạt động âm mưu chống Stalin khó khăn chưa từng có. Nhưng khi thực hiện thì lại rất thuận lợi. Hơn nữa kẻ tổ chức âm mưu đã tự chứng thực rằng về mặt nghệ thuật, học thuật cao siêu, uy tín, đức độ được mọi người mến mộ của ông ta so với Stalin thì không ai có thể bì được.

Và hơn nữa trình độ tổ chức và mưu sát chính trị của ông ta còn vượt xa cả Stalin. Cũng chẳng phải là tâm lý: Đầu cơ trừu tượng, cũng chẳng phải là ý tưởng nghệ thuật, mà là được nhà luật học có hàng loạt chứng cớ gián tiếp bị coi là có tội, phải trục xuất ra nước ngoài Antonhannôp đã kết luận: Stalin đã bị chết bởi âm mưu. Nhưng ông ta bị chết như thế nào? Hoặc giả giống như những điều mà chính phủ đã thông báo là do kiệt sức mà chết. Nhưng trong Hội nghị Bộ Chính trị thì Stalin đã bị sốc và sau đó là bị hậu quả của việc điều trị có tính chất phá hoại, hoặc là đã bị Bêria đầu độc bằng loại thuốc độc từ từ. Tác giả đã đưa ra hai loại tội chứng của cả hai loại giả thiết này. Với giả thiết thứ nhất là cách nhìn nhận của Erenbua. Năm 1956, Erenbua đã nói điều này cho nhà triết học, nhà văn Pháp Pônsatơ. Các báo trên thế giới đều có đăng cách nhìn nhận của ông ta. Các bạn hãy chú ý xem báo "Thế giới" của Đức đã đăng cách nhìn của ông thế nào. Ngày 1 tháng 3 năm 1953, Hội nghị Đoàn chủ tịch trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô Kaganôvích đã phát biểu và yêu cầu Stalin mấy điểm sau:

1. Thành lập một ủy ban đặc biệt để điều tra khách quan về "vụ án các bác sỹ”.
2. Bãi bỏ lệnh của Stalin trục xuất người Do thái ra ở những vùng biên cương hẻo lánh của Liên Xô.

[tieuboingoan]

Trừ Bêria, tất cả các ủy viên Bộ chính trị lão thành đều ủng hộ các yêu cầu trên của Kaganôvích. Đây quả là sự việc quá bất thường. Vì từ trước đế nay chưa hề có lúc nào có ý kiến nhất trí như thế, lúc này Stalin nổi giận đùng đùng không chỉ quát tháo ầm ĩ, chửi bới lung tung, mà còn uy hiếp đe doạ các ủy viên Bộ chính trị muốn tạo phản. Thế nhưng họ đã sớm dự liệu được điều này. Kaganôvích đã thay mặt Bộ chính trị tự gửi thông điệp cuối cùng cho Stalin, khẳng định nhất định sẽ có phản ứng như vậy. Họ cũng rất rõ là, nếu như Stalin dùng đến quyền lực thì họ sẽ không ra khỏi Điện Kremli. Do đó họ đã dự trù trước và chọn phương thức phòng, chống phù hợp.

Đó là Micôiăng đã tuyên bố với Stalin nóng nảy rằng, "Nếu như trong vòng nửa giờ đồng hồ nữa, chúng tôi không được tự do rời khỏi đây quân đội sẽ tràn vào Điện Kremli". Vừa dứt lời. Lập tức Bêria cũng không ủng hộ Stalin nữa. Sự tráo trở của Bêria đã làm cho Stalin không còn trấn tĩnh được nữa, còn Kaganôvích đã đến trước mặt Stalin xé tấm thẻ thành viên Đoàn chủ tịch Trung ương Đảng Cộng sản Liên xô, rồi vứt vào mặt Stalin. Stalin không kịp gọi cảnh vệ của Điện Kremli, ông đã bị trúng gió gục ngay xuống ngã lăn ra đất bất tỉnh nhân sự. Mãi đến 6 giờ sáng ngày 2 tháng 3 bác sĩ mới được phép khám cho Stalin.

Tác giả Antonhannôp còn nêu lên quan điểm phổ biến của cơ quan thông tin đại chúng phương Tây về cách nhìn nhận này trước Đại hội 22 Đảng Cộng sản Liên Xô cơ bản đều cho là: Do vấn đề trục xuất người Do thái nên đã phát sinh sự chia rẽ, bất đồng ý kiến dẫn đến kiệt sức, điều này có nghĩa là, trong những quan điểm phổ biến ấy Pônômarencô đã viết thêm một câu: Vừa thấy Stalin ngã quỵ xuống đất, bất tỉnh nhân sự, Bêria đã mở miệng kêu lên: "Chúng ta tự do rồi !".

Đương nhiên từ góc độ tìm hiểu đối tượng mà ngày nay chúng ta trao đổi thì cách nhìn nhận này là không thể chấp nhận được. Xung quanh truyền thuyết nói Stalin bị trúng gió ở Điện Kremli là từ của cơ quan Nhà nước.

Trong thông báo của Nhà nước, chỉ nói đến nơi ở Điện Kremli . Cách nhìn nhận thứ hai có nhiều sức thuyết phục hơn là khả năng Bêria đã dùng thuốc độc để dần dần hạ độc Stalin.

Cách nhìn nhận này có nội dung chính như sau: Sau Đại hội 22 Đảng Cộng sản Liên Xô kết thúc, đã cho thành lập một ủy ban điều tra để điều tra những hành vi phạm tội của Bêria và những thuộc hạ của Bêria. Nhiều người Bônsêvích lão thành được sửa sai và khôi phục danh dự, đã tham gia vào ủy ban điều tra này. Điều mà các đảng viên già rất quan tâm là, cuối cùng thì Stalin đã chết trong tình huống nào? Kết quả điều tra của họ là, sự việc phát triển từ ngày 23 tháng 2 đến 1 tháng 3 là hoàn toàn như Khơrútsốp đã thuật lại. (Nhân đây cũng nói thêm một câu nữa là kết quả điều tra của ủy ban điều tra và cách nhìn nhận trước đây là giống nhau, Antonhannôp không dám bảo đảm). Khơrútsốp, Bêria, Malencốp, Bunganin đến thăm Stalin, họ cùng nhau vui vẻ ăn tối. Nhưng lần ăn uống này cơ bản không phải do Stalin đề xuất mà là do Malencốp sắp xếp. Với lý do là Hội đồng Bộ trưởng họp vào ngày thứ hai, tức là ngày 2 tháng 3, Hội nghị sẽ thảo luận một số vấn đề cần phải xin ý kiến Stalin. Một tuần trước, Stalin đã thông báo cho Thường vụ Bộ chính trị Đoàn Chủ tịch Ban chấp hành Trung ương việc xét xử công khai "Vụ án giết người của bác sỹ” cần phải được tiến hành vào trung tuần tháng 3, và đưa bản sao giấy khởi tố có chữ ký của viện trưởng viện kiểm sát tối cao Liên Xô cho họ.

Trong đơn khởi tố này, cùng với lời giải thích của ông Viện trưởng viện kiểm sát Saphunôp (tay sai của Bêria) về việc hội đàm với Stalin, cuối cùng đã xoá được mọi nghi ngờ của mọi người đối với tấm lòng thành thực của Stalin. Lời khởi tố nói rằng: Trong thời kỳ chiến tranh, người Mỹ không chỉ xây dựng cơ cấu gián điệp trong sở y tế của Điện Kremli, thậm chí họ còn cài cắm gián điệp vào Ban chấp hành Trung ương và Bộ An ninh quốc gia (Như Nôchôpxki của Ban chấp hành Trung ương và Abakumốp, Bộ An ninh quốc gia).

Việc này cũng được nước Anh làm từ trước khi chiến tranh nổ ra, trong chiến tranh họ đã mở rộng mạng lưới gián điệp này. Họ đã chiêu mộ được các ủy viên Trung ương như Cudơnhétsốp, Bôpucốp, Rôđiônốp. Đối với quân đội, trong đơn khởi tố không thấy nói gì, mà chỉ nói có người muốn hạ độc giết tướng lĩnh của Thê đội 2 (Vasilepsiki, Gơvônốp, Chécnencô, Kônhiép). Nhưng họ tin chắc có thể thấy rõ, chỉ có Giucốp, Vôrônốp, Yumasép, Pôcơdannôp là những nguyên soái bị oan ức mới là những đối tượng mà bản khởi tố cảm thấy thích thú... Tóm lại, tất cả đều đã rõ. Lời phán xét đối với các bác sĩ, và không phải vụ án đã khép lại nó giống như những gì đã làm năm 1937, sẽ có rất nhiều đầu các ủy viên Bộ chính trị rơi xuống. Khơrútsốp, Bêria, Bunganin và Malencốp sau khi nghiên cứu tỷ mỉ đơn khởi tố, dựa vào ý kiến của Khơrútsốp, họ đã quyết định thảo luận vấn đề này.

Trong cách nhìn nhận của những người “Bônsêvích lão thành” thì rõ ràng là Khơrútsốp là người đầu tiên nêu ra đề nghị loại bỏ Stalin. Đây là những suy nghĩ có ảnh hưởng tới thời kỳ "Băng tan" của Khơrútsôp. Thậm chí Khơrútsốp còn ra sức giãi bày tâm tình của mình trước mặt các cựu Đảng viên đã bị bức hại. Khơrútsôp từng nói rằng, khi Stalin có ý định có những hành động khủng bố mới, Khơrútsốp đã không bàng quan đứng nhìn.

[tieuboingoan]

Cuộc hội đàm được diễn ra dường như trong một khu rừng rậm ở ngoại ô Mátxcơva (trong ngôi nhà từ trước đến nay không thấy có nói đến loại đề tài này) với danh nghĩa là một cuộc đi săn. Qua hội đàm họ đã quyết định; Vì nguyên nhân sức khỏe, Stalin không còn phù hợp để tham gia công tác Đảng và chính phủ với hiệu quả cao nữa, kiến nghị bãi toàn bộ chức vụ của ông.

Nhưng Stalin có thể ký bất cứ văn kiện nào để tranh thủ thời gian, sau đó rồi mới thủ tiêu hết những người ấy thì phải làm thế nào đây? Khơrútsôp tựa như quay sang Bêria: "Bêria, anh là chuyên gia trong lĩnh vực này, chúng tôi không rành việc này lắm, theo anh nên làm thế nào, vẫn để Stalin còn sống mà ông ta lại không can dự vào công việc của Đảng và Nhà nước?”

Lịch sử lại lặp lại! Nếu như sự việc này là có thật, vậy thì mười mấy năm sau cũng lại nảy sinh một sự việc tương tự với Khơrútsôp. Lúc đó cũng vào đúng ngày nghỉ, do Khơrútsốp không thích Bí thư thứ nhất Tỉnh ủy Igơnatôp tiến hành thăm dò mình. Nhưng Brêgiênhép và Pôtgoocnưi đã có manh mối đối với hành động âm mưu từ Điện Kremli. Một mặt lừa bỏ thuốc độc, một mặt thất bại không có lối thoát. Chúng ta hãy cùng tiếp tục theo dõi hành động của những tay thợ săn đang đi săn trong ngày nghỉ. Bêria đã hiểu được ám chỉ ngầm của Khơrútsốp, và đã trả lời thẳng ra rằng, hãy tống Stalin vào ngục, chứ nếu để ông ta tự do hành động thì còn nguy hiểm hơn; Nếu như không phân rõ ranh giới với Stalin, dù Stalin có chết, thì cũng sẽ mãi mãi can thiệp vào công việc của Đảng. Nói thế thôi nhưng chẳng thấy Bêria đề xuất thêm bất cứ biện pháp cụ thể nào nữa.

Thế rồi Malencốp đã kiến nghị bức Stalin phải tuyên bố từ chức trên truyền hình và phát thanh. Sau đó đưa ông ta giam vào một nhà ngục ở đảo Sôrôvêxki để cách biệt ông ta với thế giới bên ngoài. Bêria không đồng ý với ý kiến này. "Người Trung Quốc biểu thị sự đồng tình sẽ ra tay cứu ông ta ra khỏi đảo, hoặc những người Mỹ hiếu kỳ sẽ ra tay cứu ông ta. Giống như trước đây người Đức trong thời kỳ chiến tranh đã từng cứu Musôlini".

Nhưng nhận được sự cổ vũ đối với kiến nghị của Malencốp, Bêria tuyên bố là ông sẽ cùng với đội Chêka thực thi công việc giết Stalin. Những điều này đúng như những gì Khơrútsốp nghĩ đến. Nhưng ông ta muốn nghe những lời đó do chính mồm Bêria nói ra. Không thể nghi ngờ gì nữa tâm địa thực sự của Bêria. Đầu ông ta đã rơi vào hoàn cảnh nguy hiểm, Malencốp không phải là không do dự khi đồng ý với suy nghĩ của Bêria và Khơrútsốp. Sau đó họ giao cho Bêria vạch kế hoạch tỷ mỷ "về việc từ chức của Stalin" Quy định biệt hiệu cho kế hoạch là "Môzart" "Môzart và Shariêli của Puskin (hình như là hạ độc)". Antonhannôp nói, cách nói này là rất có tính quyết định.

Không chỉ vậy, trong một lần nói chuyện chống Stalin, Khơrútsốp đã trích dẫn trong tác phẩm của Puskin rằng: "Người ác độc không thể trở thành thiên tài được”. Mấy hôm sau Bêria mời Khơrútsốp, Bunganin, Malencốp đến biệt thự của mình thưởng thức đĩa hát nhạc cổ điển mới được mang từ ngước ngoài về, trong đó có cả Mozart. Trong khi họ đi dạo trong rừng cây. Bêria đã đem mở cho mọi người nghe hai bản Mozart. Ông đã đưa ra 2 kế hoạch chi tiết, "Kế hoạch nhỏ" và "kế hoạch tốt nhất". "Kế hoạch nhỏ" quy định không dùng lực lượng khác mà cưỡng bức Stalin từ chức. Khi Stalin dùng bữa tối cùng "tứ đại ủy viên" ở Cônsôvô thì đột nhiên bị trúng gió rất nặng - không phải chết ngay, nhưng cũng không thể sống được Stalin đã ra đi trong trường hợp có người chứng kiến trong đó có con gái, bác sỹ. "Kế hoạch tốt nhất" hầu như quy định là, khi Stalin ngủ (vào ban ngày) thì cho gây ra vụ nổ ở trong biệt thự của Stalin.

Kế hoạch lén lút đặt thuốc nổ vào một tặng phẩm rồi để vào nơi đã quy định. Chẳng những phá hủy nhà ở của Stalin, mà còn san phẳng các tòa nhà ở cạnh đó, đồng thời tiêu hủy hết những người làm chứng quá thừa. Sự thành công của "kế hoạch nhỏ" là do bốn người họ cùng chịu trách nhiệm. Còn sự thành công của "kế hoạch tốt nhất" sẽ do một mình Bêria chịu trách nhiệm.

Vào giờ X đã quy định trong kế hoạch, thì mọi sự liên lạc từ biệt thự của Stalin, nơi ở và văn phòng ở Điện Kremli cắt đứt, đường dây nội bộ của Chính phủ và tất cả mọi con đường vào biệt thự của Stalin (cho dù là trên bộ hay trên không) cắt đứt mọi thông tin đối với các thành viên Đoàn chủ tịch Ban chấp hành Trung ương trừ "Tứ đại ủy viên". Giờ X vừa điểm, "Tứ đại ủy viên", tuyên bố Stalin bị "ốm nặng", tạm thời "Tứ đại ủy viên" nắm quyền "cho tới khi Stalin hoàn toàn bình phục". Tất cả những hành động ấy của "Tứ đại ủy viên" thực hiện âm mưu này thì mới giành được địa vị hợp pháp.

[tieuboingoan]

Sau khi đã chuẩn bị được xong mọi thứ như trên, "Tứ đại ủy viên" đã hội đàm cùng với Stalin. Cuộc hội đàm được tiến hành vào tối ngày 28 tháng 2 năm 1953 tại khu biệt thự của Stalin ở Cônsôvô. Sau khi hội đàm những việc chính, họ đã uống rất nhiều rượu. Malencốp, Khơrútsốp và Bunganin đã sớm rời khỏi khu biệt thự, nhưng họ không trở về nhà mà họ vào Điện Kremli. Bêria mượn cớ giống như trước đây để bàn một số vấn đề nào đó của ngành mình với Stalin.

Lúc này tại hiện trường xuất hiện thêm hai gương mặt mới: Một người là nam, anh ta là cấp phó của Bêria. Một người là nữ nhân viên dưới quyền của Bêria. Bêria báo cáo với Stalin rằng đã nắm được một số tài liệu về "vụ án bác sỹ" chuẩn bị ám sát Khơrútsốp, Bêria gọi nữ nhân viên trình lên một cặp văn kiện to. Bêria vừa bày văn kiện cho Stalin xem, vừa lúc đó nữ nhân viên đã rất nhanh hắt một dung dịch gì đó lên mặt Stalin. Loại đung dịch này rất có thể là một thứ thuốc mê nào đó, ngay lúc đó Stalin liền bị hôn mê, thế là nữ nhân viên trên liền chích cho Stalin luôn mấy mũi tiêm thuốc độc mãn tính vào nội tạng của Stalin.

Rồi sau đó trong những ngày "điều trị" cho Stalin, chính nữ nhân viên này xuất hiện với danh nghĩa là một bác sỹ lại tiêm chích cho Stalin. Cô ta pha liều lượng thuốc vừa đủ để sao cho Stalin không thể chết ngay tại chỗ, mà sẽ từ từ chết một cách tự nhiên. Sự trình bày của các "Bônsêvích lão thành" là thế đấy. Điều này làm chúng ta tự nhiên nhớ lại đoạn văn Aliluêva con gái Stalin đã miêu tả, nữ bác sỹ thần bí ở bên giường Stalin: "Các bác sĩ trẻ ngơ ngác nhìn nhau ... tôi bỗng chợt nghĩ rằng, mình đã gặp vị nữ bác sỹ trẻ này ở đâu? Rồi tôi gật đầu chào vị nữ bác sỹ, mà chẳng nói gì cả..." Như vậy là, trong tất cả các cách nhìn nhận, có 3 điểm cố định không thay đổi được là:

Điểm thứ nhất: Khi Stalin chết, trong số những người túc trực bên cạnh Stalin. Bộ chính trị có 4 người là Bêria, Bunganin, Khơrútsốp, Malencốp.

Điểm thứ 2: Chỉ đến ngày thứ 2 mới cho phép các bác sỹ vào chỗ Stalin.

Điểm thứ 3: Chính Bêria có liên quan đến cái chết của Stalin.

Do vậy Antonhannôp đã rút ra hai kết luận.

Kết luận thứ nhất là: Mặc dù bệnh tình của Stalin hết sức trầm trọng (hôn mê bất tỉnh) nhưng "Tứ đại ủy viên" đã xác định trước cái chết tất yếu của Stalin. Do vậy họ không có ý định gọi bác sỹ đến chữa trị cho Stalin.

Kết luận thứ 2: Đã đành việc gọi bác sỹ do một mình Bêria quyết định. Rõ ràng ông ta đã gọi đến những người chấp hành theo ý chỉ của ông ta, đó là những người sẽ giúp Stalin đi đến cái chết. Xem ra kết luận thứ 2 là yếu ớt nhất. Bởi vì nó không có bất kỳ một chứng cứ thiết thực nào để luận chứng nó còn kết luận thứ nhất có thể miễn cưỡng coi đó như một nhận xét ban đầu, cũng chỉ có thế mà thôi. Đương nhiên, hoàn toàn có thể loại trừ khả năng có âm mưu thì cũng không chính xác. Lãnh tụ đã già rồi, sức khỏe giảm sút.

Trong hồi ký của Khơrútsốp nói rằng, khi Đại hội 19 Đảng Cộng sản Liên Xô bế mạc, chỉ phát biểu 5 đến 7 phút, Stalin đã có biểu hiện cực kỳ đuối sức khiến cho mọi người khó tin. Stalin cho rằng, đây là thắng lợi của Người. Người thường nói đến vấn đề về hưu, nhưng thực tế không hiểu được mục tiêu của Người là gì, không loại trừ khả năng, Người thăm dò phản ứng của những người làm việc bên Người. Đến ngay bản thân Người cũng chẳng tin vào mình nữa. Trong tình hình như vậy những người làm việc xung quanh Stalin, nếu như tiên đoán được Người sẽ tiến hành một cuộc thanh lọc lớn mới thì họ hoàn toàn nghĩ đến biện pháp loại bỏ chính Người.

Đêm ngày 2 tháng 3 việc Stalin đột ngột bị trúng gió đã khiến cho họ thở phào nhẹ nhõm. Đây đương nhiên là một sự việc khác. Đúng là ông trời cao có mắt, trăm đường tránh không khỏi số. Có thật là không có ý định mời bác sỹ đến cho Stalin không? Đây tạm thời vẫn là một trong những vấn đề bí ẩn nhất, còn Stalin cuối cùng chết là vì sao, vì "tứ đại ủy viên" hay vì một mình Bêria, hay vì vận mệnh bất ngờ bị trúng gió, đây cũng là điều bí mật. Nhưng điều này nhất định sẽ được làm sáng tỏ. Cần biết rằng, năm 1801 đã xảy ra sự kiện Paul đệ nhất bị giết hại, và phải đến 100 năm sau, tức sau cách mạng, năm 1905 người dân Nga mới biết được. Để nghiêm khắc bảo vệ lợi ích của việc thừa kế trong hoàng cung, bất luận Sa hoàng nào cũng đều như vậy cả.

(HẾT CHƯƠNG 4)

[tieuboingoan]

CHƯƠNG 5: HY VỌNG NGUY HIỂM

Một truyền thuyết đẹp. Là vật hy sinh của tình yêu hay là nô lệ của tình yêu. Bị người khác giết hay tự sát. Cách nhìn nhận của chính giới. Sự phỏng đoán của bạn gái. Những kiến giải của các nhà chính trị.

Lần gặp gỡ đầu tiên của họ được diễn ra trong một hoàn cảnh hết sức đặc biệt. Lúc đó đang là những ngày hè nóng nực, ánh mặt trời chiếu rọi xuống nơi nơi, mặt biển lóng lánh ánh bạc, giả sử như không có biển cả thì con người ta khó mà thở được vì phải chịu sức nóng hầm hập như trong một phiên chợ đông người vậy.

Nhưng ở đây tuy nóng như thế nhưng vẫn rất dễ chịu, trên bờ biển một lũ trẻ đang nô đùa với nhau, thỉnh thoảng chúng lại phát ra những tiếng cười vô tư. Đột nhiên một bé gái trượt chân bị ngã xuống nước, các bạn cùng lứa đứng ngây người ra vì sợ, tiếng kêu thất thanh chìm vào tiếng sóng vỗ. Trên bờ, tất cả đều cuống cả lên. Đúng lúc đó, một chàng trai không rõ tên chạy đến và nhảy bổ xuống nước. Người ta chỉ trông thấy hai tay cậu nâng đứa trẻ khỏi mặt nước. Người đã cứu được đứa trẻ là một người không cao tóc hung hung, trên mặt rỗ hoa, lăn tăn mấy sợi râu, chính chòm râu sau này đã trở nên quen thuộc với toàn thể nhân dân thế giới.

Cô bé chơi ở bờ biển và không may bị ngã xuống biển ngẫu nhiên được chàng thanh niên Joshep, người Grudia 24 tuổi. Cô gái đó tên là Natia. Họ của cô là Aliluêva. Trước đó không lâu, cô vừa tròn 2 tuổi. Đó là việc xảy ra tại thành phố Bacu năm 1903. "Đối với một người mẹ có nhiều ảo tưởng và rất nhạy cảm mà nói, đó là sự mở đầu rất có ý nghĩa". Xvétlana Aliluêva viết: "Sau đó khi mẹ gặp bố, lúc đó mẹ đã là một học sinh trung học 16 tuổi. Còn bố là một nhà cách mạng 38 tuổi vừa bị đi đày ở Sibêri trở về, và đã sớm trở thành bạn của gia đình này... " Rồi rất nhanh, họ đã cưới nhau, Nađêzđa Aliluêva trở thành vợ của Stalin. Đây là lần kết hôn thứ 2 của Stalin. Lần kết hôn thứ nhất là vào thời kỳ trước cách mạng. Người vợ đầu của Stalin là Ekachierina Sêmiaonôpna Sưvanítchơ. Bà mất vào năm 1907. Bà sinh cho Stalin một người con trai tên là Yasha. Lúc nhỏ Yasha ở với họ hàng đi học ở Grudia, sau đó lên Mátxcơva ở với bố. Lần kết hôn thứ 2, Stalin có 2 người con là Vaxili và Xvétlana.

Cuộc sống gia đình của Stalin là một trong những điều bí mật quan trọng nhất của ông. Trong thời kỳ Stalin nắm quyền, tình hình cuộc sống gia đình của ủy viên Bộ chính trị như: Niềm vui sở thích và thái độ đối với một vấn đề nào đó đều là những bí mật quốc gia đặc biệt quan trọng. Như vậy dễ dàng thấy rằng, tình hình cuộc sống riêng tư của Stalin là điều cơ mật quốc gia quan trọng biết chừng nào. Một xã hội bị bưng bít bắt đầu từ việc thần bí hóa và không có cá tính hóa của giới lãnh đạo nhà nước.

Cho dù hình tượng của Stalin được hàng chục triệu người tôn sùng là "cha của các thời đại và của nhân dân các dân tộc". Tượng ông có ở khắp nơi, trong cả nước không thể đếm xuể nhưng cũng chỉ là để hoan hô và ca ngợi mà thôi. Đời tư của lãnh đạo luôn bị giấu kín, chẳng ai có thể biết được.

Chỉ đến giai đoạn gần đây, các độc giả thông qua báo chí mới bắt đầu biết những thông tin đã bị giấu kín suốt hơn nửa thế kỷ qua: Cuộc sống gia đình của vị Đại nguyên soái, những tập tục, thói quen trong gia đình, về cái chết của bà vợ thứ 2 lúc bà mới 31 tuổi. Xuất thân của bà từ đâu? Làm việc gì? Cha mẹ bà là ai? Bà đã chết như thế nào? Bị bức tử chết hay chết tự nhiên? Những vấn đề này tuyệt nhiên không phải là chuyện phiếm, khi người ta đưa ra những vấn đề này cũng không hẳn chỉ là sự hiếu kỳ. Bình thường nếu xem xét về cái chết của người vợ mà Stalin yêu mến đã có ảnh hưởng lớn đến tính cách của Stalin, thì đó là một sự thật không còn phải tranh cãi. Đây là vấn đề đặc biệt có ý nghĩa. Người vợ thứ 2 của Stalin sinh ra tại Bacu. Bố là Sécgây Iacốplêvích Aliluép. Bà là con thứ tư trong nhà, và là con út, bà có 2 người anh trai. Một là Paven, còn người kia là Phêôđô. Người chị gái của bà tên là Anna. Cha bà xuất thân là một nông dân ở Vôrônhiedư, mang đậm bản chất của dân đảo Síp. Mẹ của ông là người Síp. Do mang trong người dòng máu Síp nên trông giống như người miền Nam, khuôn mặt có nét của người nước ngoài.

Theo lời cháu gái ngoại của ông là Svetlann Giôgiépphuna Aliluêva, thì dường như những người trong gia tộc Aliluêva đều có đặc điểm mắt đen nhánh, răng trắng, nước da ngăm ngăm đen, cơ thể gầy nhỏ thon. Sécgây được trời phú cho cái tài làm kỹ thuật, có kỹ thuật về thợ nguội. Ông làm việc tại một xưởng sửa chữa đầu máy xe lửa ở ngoại Capcadơ. Ông đã ở Tibilisi, Bacu, Bathundô. Năm 1898 ông gia nhập Công đảng dân chủ xã hội Nga. Ông đã gặp một số nhân vật hoạt động nổi tiếng trong phong trào công nhân như Calinin, Phêaurêtôp...

Năm 1900 ông chuyển đến Pêtécbua để làm giám đốc công ty chiếu sáng. Sécgây là một công nhân được giáo dục có văn hóa. Những người sống cùng thời với ông đã nói về ông như sau: ông là một người dong dỏng cao, nghiêm chỉnh và sạch sẽ, gọn gàng, thậm chí rất lịch sự, trang nhã. Ông có bộ râu rậm điểm theo những sợi trắng, có điểm gì đó rất giống với Calinin. Ông là người luôn nho nhã, nhẹ nhàng, ôn hòa với tất cả mọi người. Ở Pêtécbua ông có một căn hộ 4 phòng. Tất cả các con của ông đều được học hết bậc trung học. Cuộc hôn nhân của ông cũng lãng mạn không kém người con gái. Lúc đó ông đang làm việc ở Nhà máy ở Tibilisi. Trong một đêm đẹp trời, vị hôn phu của ông ném một túi đồ từ trong nhà qua cửa sổ rồi chạy ra đứng bên chàng trai. Lúc này bà chưa đầy 14 tuổi, nhưng tình yêu của bà vô cùng nồng nàn và bà cũng rất có ý thức vì hạnh phúc. Bà mang họ của người Ucraina tên là Phêđôrencô. Bố của bà lớn lên ở Grudia và sinh sống tại đó. Vì mẹ của ông là người Grudia. Bố của Ôlêga nói tiếng Ucraina. Ông lấy một người phụ nữ Đức và cũng là dân di cư đến đây, như vậy người vợ trẻ của ông, Aliluêva có thể nói tốt cả hai thứ tiếng Đức và Grudia.

Mãi tới cuối những năm 1890, Stalin mới làm quen với người công nhân Aliluép. Stalin gặp ông tại Tibilisi và Bacu năm 1910, sau khi trốn khỏi nơi bị đi đày và đến Pêtécbua. Stalin đến ở nhà Sécgây Iacốplêvích và Ôlêga Yôcôniépna. Sau đó Stalin lại bị đi đày ở rừng nguyên sinh Tuluhan lần nữa, nhưng ông vẫn giữ liên lạc với gia đình Aliluép. Cuộc cách mạng tháng 2 năm 1917 đã làm Stalin thoát khỏi cảnh đi đày ở Sibêri. Ông đến Pêtrôgrát, con người đã sống cuộc sống hoang dã này không có tiền bạc, trong túi ông cũng chẳng có một mẩu bánh mỳ, ông sẽ đi đâu về đâu? Ông đi đến nhà những người quen cũ Aliluép nhiệt tình mời ông ở lại nhà, điều đó giúp ông tránh được cái đói, cái rét. Stalin đi suốt ngày đến khuya mới về. Bất kể là Stalin về muộn như thế nào nhưng các chị em nhà Alinuêva vẫn để phần trà nóng, súp, chuẩn bị sẵn bánh mỳ đợi ông về. Hai cô gái đều không nói gì cảm thấy vui sướng khi nhìn thấy khuôn mặt khắc khổ của nhà cách mạng.

Tháng 7 năm 1917, Lênin cũng trốn trong căn nhà này mấy ngày. Nachiê (tên của Nađêzđa lúc nhỏ) đã nhường căn phòng nhỏ của mình cho Người, còn bản thân cô sống trong một căn nhà khác ở ngoại thành. Sau cách mạng tháng Mười, Stalin trở thành một thành viên của chính phủ Xô Viết khoá 1 - ủy viên nhân dân ban dân tộc. Lúc này cô bé Nađêzđa đã tốt nghiệp trung học và được nhận làm thư ký ở cơ quan Stalin.

Đầu năm 1918, chính quyền Xô Viết dời đến Mátxcơva, Nađêzđa không thể không chuyển đến thủ đô tại Mátxcơva một học sinh vừa mới tốt nghiệp trung học 18 tuổi, đã mở to đôi mắt háo hức nhìn cuộc đời, và cô đã gắn chặt số phận mình với người đàn ông từng trải 37 tuổi - Stalin. Họ chẳng cử hành hôn lễ, bởi ngày đó, trong con mắt của những người Bônsêvích thì không nên cử hành hôn lễ là tốt nhất. Cô cũng chẳng đổi họ, mà giữ nguyên họ của mình. Cô đã vào Đảng tại Mátxcơva, cùng sát cánh bên chồng trong công việc. Sau này cô cùng làm việc với thư ký riêng của Lênin tại ủy ban nhân dân, và cô cũng đã từng là thư ký trong thời kỳ Lênin dưỡng bệnh tại làng Goócki.

Có một chi tiết rất thú vị là: Năm 1921, khi tiến hành thanh lọc hàng loạt trong Đảng, Nađêzđa đã bị khai trừ khỏi Đảng với lý do là "tham gia các hoạt động xã hội không đủ”. Tuy cô công tác trong Ban thư ký riêng của Vlađimia Ilich, nhưng thật đáng tiếc là không thể làm khác được! Tại thời điểm đó, tình hình xã hội rất căng thẳng, không thể dung túng cho ai cả. Cuối cùng, Lênin nhận thấy rằng cần phải viết thư cho người lãnh đạo ban thanh lọc của Đảng A.A.Sonsư và Ba.A.Chaluski để xin cho cô. Lênin thấy có trách nhiệm cần phải làm cho ban thanh lọc rõ một việc là tạm thời chưa hiểu: "Nađêzđa Sécgâyépna Aliluêva tuổi còn non trẻ". "Bản thân tôi đã quan sát Nađêzđa khi cô làm việc ở Cục quản lý sự vụ ủy ban nhân dân", Lênin viết trong thư, "Nói điều này có nghĩa là tôi rất hiểu Nađêzđa, tôi nhận thấy cần phải chỉ ra rằng, gia đình cô trong đó bao gồm bố, mẹ và 2 người con gái đã sớm tham gia cách mạng và tôi đã biết họ từ trước cách mạng tháng Mười. Đặc biệt là vào tháng 7 năm 1917, tôi và Zi-nô-vi-ép bị bao vây gắt gao, tình hình cực kỳ nguy hiểm. Lúc đó, chính gia đình cô đã che chở cho tôi. Họ luôn tin tưởng tuyệt đối vào những người Bônsêvích, họ không những che giấu chúng tôi, mà còn giúp chúng tôi rất nhiều trong các hoạt động bí mật. Không có họ, chúng tôi khó tránh khỏi được bàn tay của bọn mật thám.” Thế là Đảng tịch của Nađêzđa được khôi phục lại. Năm 1921, cô sinh được cậu con trai Va-xi-li, và đó cũng chính là nguyên nhân "tham gia các hoạt động xã hội không đủ". Sau khi Lênin mất, cô chuyển sang công tác tại tạp chí "Cách mạng và văn hóa". Sau đó cô đi học tại trường Đại học công nghiệp, nhưng rồi lại bị triệu hồi về và được phái đến công tác tại ủy ban thị ủy Mátxcơva. Trong thời kỳ học tại trường Đại học công nghiệp cô học khoa sợi nhân tạo, cô được tín nhiệm bầu làm lớp trưởng.

Trong hồi ký của mình, Khơrútsốp có viết tỷ mỷ miêu tả những ngày tháng cô ở Đại học công nghiệp. Nói đến người vợ của Stalin, Khơrútsốp viết, tính cách của Nađêzđa hoàn toàn khác với tính cách của Stalin: "Khi Nađêzđa học tại Đại học công nghiệp, có rất ít người biết được cô là vợ của Stalin.- Cô không bao giờ lợi dụng vị trí đặc biệt của mình, cô chưa bao giờ ngồi xe con để đến trường, hay ngồi xe con từ trường đến Điện Kremli. Đúng vậy, cô chưa từng bao giờ làm việc đó. Cô chỉ đi xe buýt mà thôi. Đối với mọi người ở trường học, cô không thể hiện một điều gì đặc biệt cả. Chỉ có vài người biết cô là vợ của Stalin. Nhìn nhận từ góc độ của cô mà nói thì cô là người không thích khoa trương mình trước mọi người. Cô được bạn bè trên thế giới, kể cả kẻ thù gọi là người vợ của "Nhân vật số một".

Xung quanh vấn đề tính cách của Nađêzđa và Stalin hoàn toàn không giống nhau đã được Bachanốp chứng thực. "Nađêzđa hoàn toàn không giống Stalin". Cô là một người rất tốt. Phẩm hạnh đoan trang, luôn thành thực với mọi người, tuy cô không xinh đẹp, nhưng cô có khuôn mặt lương thiện, hiền lành, chân thực, rất được mọi người mến mộ... Khi tôi quen biết Nađêzđa, tôi có một cảm giác rằng, chung quanh cô trống rỗng như thiếu một cái gì. Vào lúc đó không biết vì sao cô không có bạn gái. Còn các bạn trai không ai dám đến gần. Nếu lỡ bị Stalin nghi ngờ thì sẽ chết không có đất chôn - tôi cảm thấy rất rõ ràng là vợ của Stalin cần có một nhu cầu cực kỳ đơn giản là được giao tiếp với mọi người... ...

Cuộc sống gia đình của Nađêzđa rất khổ sở. Ở nhà, Stalin là chúa tể. Bởi vì trong khi làm việc, ông luôn phải tự kìm chế mình, do đó khi về đến nhà ông không bao giờ khách khí cả. Nađêzđa nhiều lần nói với tôi một cách thương tâm rằng: "ông ấy cứ lầm lì cả ngày chẳng nói câu gì, chẳng nói chuyện với ai, có người tìm ông cũng chẳng thèm quan tâm, ông là một người rất khó tiếp xúc". Nhưng tôi cố tránh nói chuyện với Stalin. Vì tôi đã sớm biết Stalin là người như thế nào. Thật đáng thương cho Nađêzđa khi cô bắt đầu phát hiện những hành động vô đạo đức, phi nhân tính của Stalin, hơn nữa cô lại tự mình không dám tin vào những điều mình đã phát hiện. Cuộc sống riêng tư của một cá nhân, không còn nghi ngờ gì nữa, đầu tiên là nói về cuộc sống gia đình của người đó.

Hiển nhiên, sau khi dời đến Mátxcơva, Nađêzđa đã nhanh chóng hiểu được điều này, trong cuộc sống của chồng cô, cô chỉ có vị trí rất nhỏ bé mà thôi. Bất kể là cô, hay đứa con trai của cô, Stalin cũng chẳng thèm quan tâm để ý đến. Trong ngôi nhà của ông ở Điện Kremli, thậm chí trong khu biệt thự thì lúc nào cũng đầy ắp khách khứa, những người thân, bạn bè và cả những người quen. Trong ngôi nhà tràn đầy tiếng cười của trẻ nhỏ - các bạn nhỏ hàng xóm luôn sang chơi đùa với Vaxili và Svetlana.

[tieuboingoan]

Năm 1919, gia đình Stalin được phân một ngôi biệt thự. Năm 1932, sau khi người vợ chết, ông đã thay đổi nơi ở trong Điện Kremli, và xây đựng một khu biệt thự mới ở Cônsôvô. Do vậy Nađêzđa ngày ngày phải đi làm, con gái giao cho bảo mẫu trông coi, nhưng trong những ngày nghỉ, hoặc buổi tối, thì cô ra sức làm hết mọi việc, dành mọi sự quan tâm cho những đứa con của mình. Svetlana trong hồi ký của mình viết trước những năm 1929-1930, mẹ cô đều tự mình làm hết mọi việc nhà, tự đi mua thực phẩm, không nhờ đến người giúp việc.

Trong mọi trường hợp, bà luôn giữ được trật tự, nền nếp gia đình. Bà không nhận bất kỳ sự giúp đỡ nào của các đội viên Chêka và nhân viên bảo vệ. Stalin chỉ có duy nhất một cảnh vệ luôn đi cùng xe với Stalin và không có liên can gì đến việc nhà của Stalịn. Hơn nữa, nhân viên cảnh vệ này cũng không được đến gần nhà Stalin.

[tieuboingoan]

Ngược lại, khi Stalin một mình lái xe đến Mátxcơva; ông thường không đem theo nhân viên bảo vệ mà đi một mình như bao người bình thường khác. Vào mùa hè, ngôi biệt thự của vợ chồng Stalin luôn có nhiều người. Bukharin hay lui tới đó. Ông yêu thích mọi động vật ở đây. Ông thường chơi đùa với lũ trẻ, dạy bà bảo mẫu đi xe đạp và bắn súng hơi. Blôngtai cũng đã ở đây trong một thời gian rất dài, tình bạn giữa ông và Stalin rất thắm thiết, vợ của họ cũng là những người bạn rất thân thiện với nhau. Buxiôngni mang đàn ác-coóc-đê-ông, còn Vôrôsilốp chỉ thích đàn hát theo, Stalin cũng ngẫu hứng hát theo. Tuy khi nói chuyện với nhau, thì họ nói rất bé, nhưng khi họ hát thì ngược lại, âm thanh cao vút, lời lẽ rõ ràng. Tất cả mọi người trong nhà đều phải công nhận vai trò thủ lĩnh của nữ chủ nhân. Chỉ một mình Nađêzđa cũng có thể làm cho mọi tính cách khác nhau ở đây trở nên thân thiết, đoàn kết, làm cho mọi người luôn thuận hòa bên nhau. Rất nhiều người hiểu bà đã nhấn mạnh rằng, ở bà không những có một ma lực, sự thông minh, lòng hào hiệp với khách, mà còn có một ý chí kiên cường, phẩm chất đứng đắn. Đứng trước những sự việc mà bà cho là không thể thay đổi được, bà tuyệt nhiên không bao giờ chịu lùi bước.

Khi nhấn mạnh đến tính cách độc lập của bà, mọi người thường đưa ra ví dụ sau: Năm 1927, giữa Stalin và Trôtxki nổ ra cuộc đấu tranh gay gắt. Sau khi Trôtxki và Zinôviép bị khai trừ khỏi Đảng, A.A.Giêfây ra mặt ủng hộ họ đã tự sát. Trong buổi lễ tang để đưa người xấu số về nơi an nghỉ cuối cùng, có cả Nađêzđa. Nađêzđa có rất nhiều người thân, tất cả họ đều nhận được sự quan tâm của bà. Sau khi kết hôn, Stalin đã đón bố mẹ bà lên Mátxcơva. Năm 1932, sau khi Nađêzđa mất, bố cô luôn đóng cửa ở lỳ trong nhà. Sau đó ông chuyển đến ở với cô con gái lớn Anna.

Sau này ông bắt đầu viết hồi ký và đã được xuất bản năm 1946. Nhưng ông không được xem cuốn hồi ký của mình vì ông đã mất vào năm 1945, thọ 80 tuổi. Vợ của ông cũng mất khi 76 tuổi. Sau khi đứa con gái út chết, hai cụ già lại bị phân đi đôi ngả, mỗi người lại đơn độc đón nhận những ngày cuối cùng của đời mình ở một nơi.

Đúng vậy gia đình họ dã gặp hết sự đau buồn này đến sự đau buồn khác. Vận hạn cứ liên tiếp rơi xuống gia đình ông, nó giống như đã được định đoạt sẵn. Sau khi Nađêzđa chết, vận hạn lại đổ lên đầu người anh trai của bà, Paven, và người chị dâu. Tính cách của Paven rất giống với Nađêzđa, rất yếu đuối, tình cảm và tin người. Nhưng điều mà mọi người không ngờ tới là anh lại xung phong vào bộ đội, trở thành một quân nhân, không phải là Paven tự lựa chọn con đường binh nghiệp mà chính quân đội đã chọn anh.

Khi cách mạng bùng nổ và khi cuộc nội chiến nổ ra, anh phải cầm vũ khí và chiến đấu ở Tuốcghinixtan. Sau cuộc nội chiến, theo chỉ thị của Lênin, Paven tham gia vào đội khảo sát Uvansep và được phái đến cực Bắc thăm dò khoáng sản, và tìm mỏ than. Anh không phải là nhà khoa học, mà là người phụ trách an ninh cho các nhà khoa học. Bằng việc khảo sát được mở quặng than và mỏ sắt có trữ lượng lớn, Paven và Uvansep là những người đã đặt nền móng cho vùng đất này.

Cuối năm 1920, anh được cử làm đại biểu quân sự và được đi thăm Đức. Sau khi về Mátxcơva, anh đã sáng lập ra cục quản lý xe tăng. Năm 1938, khi đi nghỉ về, trở về cương vị công tác cũ, anh đã không nhận ra được Cục quản lý xe tăng do mình sáng lập ra: khi Paven không có mặt ở đây, những nhân viên của anh ở cục đã bị bắt hết. Nhiều phòng làm việc bị niêm phong, cả hành lang không có lấy một tiếng động. Anh cảm thấy cơ thể mệt mỏi, và kết quả là anh đã bị chết vì bệnh tim trong khi đang ở phòng làm việc.

Gần 10 năm sau, vào năm 1943, Bêria nghĩ tới cái chết đột ngột của Paven và đã lợi dụng việc này để gây khó dễ cho vợ của Paven, bà bị kết tội là đã hạ độc chồng và bị tù 10 năm, nhốt trong một phòng riêng, mãi đến năm 1954 mới được thả ra.

Cuộc đời của chị gái Anna cũng gặp bi kịch không kém. Anna cũng giống như Nađêzđa, cô lấy chồng từ rất sớm. Chồng cô là Rêtensư là một người Bônsêvích Ba Lan, bạn cũ của Chiêrenxki. Rêtensư đã từng công tác tại ủy ban tiễu trừ bọn phản cách mạng ở Ucraina và Grudia. Tại Tibilisi ông đã gặp Bêria. Bêria không thích ông đã tìm đủ mọi cách để loại ông ra khỏi Grudia. Cuối cùng Bêria đã tìm được một lý do vô cùng xác đáng. Điều Rêtensư đến công tác tại ủy ban thanh trừng phản cách mạng ở Mátxcơva.

Năm 1936, trong cuộc tuyển cử đại biểu Xô Viết tối cao đầu tiên, ông đã trúng cử. Nhưng đến năm 1938, sau khi bị Bêria điều đến công tác ở Mátxcơva, ông lại tiếp tục bị điều đi Kazắcxtan. Thế là cả nhà ông phải chuyển đến Alamutu - Kazắcxtan. Vừa dừng chân ở đó không lâu, ông lại bị triệu về Mátxcơva. Ông trở về Mátxcơva với một tâm trọng nặng trĩu. Tâm trạng này không phải là vô duyên cớ - Lần này, ông không còn trở về nhà được nữa. Vợ ông đã mang con cái trở về Mátxcơva. Anna không hề tin rằng chồng mình lại là "kẻ thù của nhân dân".

Lúc đó người anh trai Paven vẫn còn sống, Paven đã kiên trì biện hộ cho ông thậm chí vì việc này mà Paven đã cãi nhau cả với Stalin, nhưng Stalin không mảy may dao động. Đúng như Svetlana đã từng viết: "không ai có thể lay động được quyết định của cha". Nếu như Stalin muốn loại một người nào (kể cả những người quen) nếu ông đã coi ai là "kẻ thù” thì không ai có thể làm thay đổi được.

Bất kể là Paven hay Aliôsa Sưvanítchơ cũng vậy mà thôi. Mà điều duy nhất mà họ được là mất đi cơ hội tiếp xúc với Stalin, mất đi sự tín nhiệm của Stalin. Sau lần gặp cuối cùng này, Stalin và hai người này đã chia tay nhau mỗi người một ngả, coi nhau như kẻ thù vậy. Rêtensư đã bị xử bắn, và chính Stalin con người tàn khốc và phũ phàng cũng đã tự mình báo tin này cho Anna vợ của Rêtensư.

Từ đó về sau, Anna không bao giờ bước chân vào ngôi biệt thự của vợ chồng Stalin nữa, và càng không bao giờ thèm vào ngôi nhà của Stalin trong Điện Kremli nữa. Điều này đã làm cho ông bà Aliluép, bố mẹ của Anna vô cùng đau khổ và vì cái chết của con rể mà ông đã khóc không thành lời. Họ dự định đem hết những gì có thể để giúp cô con gái cả.

Giống như tất cả những người thật thà khác, Anna ngây thơ, đã đi cầu cứu đến những người bạn cũ của chồng - Vôrôxilốp, Môlôtốp và Kaganôvích. Cô không tin là chồng cô đã bị xử bắn. Các bạn cũ của chồng cô đã tiếp cô rất tử tế, mời cô uống trà, ra sức an ủi cô, và họ cũng chỉ biết làm như vậy mà thôi. Không ai có thể giúp cô được. Năm 1947, Anna đã cho xuất bản cuốn hồi ký "cách mạng và gia đình Aliluép". Sau khi đọc cuốn sách này, Stalin đã nổi trận lôi đình. Viện sỹ Phêđôxiép thuộc viện khoa học đã đột nhiên đăng một bài có tính chất hủy diệt bình luận trên báo "Sự thật". Trong bài viết ông đã dùng những lời lẽ sắc bén và dự đoán được một cách đúng đắn là bài bình luận này đã lấy lời của ai làm dẫn chứng. Ngoài Anna ra, tất cả mọi người đều kinh hãi lo sợ, Anna không chú ý đến sự gào thét này, mà còn dự định sẽ viết tiếp hồi ký. Nhưng ý nguyện của cô đã không thành.

Năm 1948, cô và vợ góa của Paven đã bị xử 10 năm tù giam. Năm 1954 cô được thả khỏi nhà ngục, cô đã không thể nhận ra người con của mình đã lớn thế này, cả ngày cô ngồi ngây ra ở trong phòng, lạnh lùng với tất cả mọi tin tức ở xung quanh; tin Stalin chết, tin kẻ thù số một của gia đình cô - Bêria cũng đã chết. Bệnh thần kinh phân liệt đang hành hạ Anna. Năm 1964 Anna chết trong bệnh viện.

Sau 10 năm biệt giam, cô luôn sợ hãi cánh cửa nhà tù. Trong bệnh viện, cho dù cô đã nhiều lần đề nghị, nhưng cánh cửa phòng cô vẫn bị khóa suốt đêm. Vào buổi sáng ngày thứ 2, người ta đã phát hiện cô đã chết trong phòng bệnh.

Cho đến ngày cuối cùng của cuộc đời, cô vẫn luôn tin rằng Rêtensư vẫn còn sống, cho dù cô đã nhận được giấy báo chính thức sửa sai cho chồng mình. Vận hạn vẫn cứ bám đuổi triền miên đối với gia tộc Aliluép, trước khi diễn ra bi kịch của Nađêzđa, số phận đã đón anh trai Phêđon của bà đi rồi. Phêđon là một người thanh niên rất đa tài, anh đặc biệt thích những môn như toán học, hóa học, vật lý. Do có tài năng xuất chúng, ngay từ trước cách mạng anh đã được vào học ở trường sỹ quan Hải quân Nga. Ngay từ ngày còn ở Tibilisi đã quen Khamua, bố mẹ của Phêđon, đã mang Phêđon về ở với mình. Khamua và bạn bè của anh có thể chịu đựng được những điều mà người khác không thể chịu được. Bản thân Phêđon cũng không chịu được. Và anh là một chàng trai thông minh lương thiện, nhưng về mặt tinh thần thì lại thật đáng buồn. Phêđon bị điên.

Có người nói rằng, Khamua thích thử thách các chiến sĩ của mình. Có một lần, anh đã đạo diễn một trận tập kích giả cho bộ đội. Lúc đó tất cả bộ đội chạy tán loạn, nhưng họ đều bị bắt và trói lại hết. Trên đất là thi thể đầy máu của viên chỉ huy, bên cạnh là quả tim của ông ta, máu dường như còn chưa đông. Trong tình cảnh như vậy, các chiến sĩ bị bắt làm tù binh phải làm thế nào? Do thần kinh bị kích thích quá mạnh Phêđon đã trở thành nửa tàn phế. Cả đời anh ta chẳng thể làm việc được nữa, chỉ nhận tiền phụ cấp. Anh đã trở thành vật hy sinh của cách mạng, đối với cuộc cách mạng này, anh đã hiến trọn tuổi thanh xuân, sức khoẻ và tài hoa của mình. Nhưng có ai biết được rằng nếu để anh công tác trong một văn phòng thì chắc chắn anh sẽ hữu ích hơn nhiều còn hơn là để anh ra chiến trường. Nhưng ai có thể nắm được vận mệnh của mình? Phêđon đã bị đưa ra nơi chiến trường nơi mũi tên hòn đạn.

Về cảnh ngộ của Aliôsa trong báo cáo tại Đại hội 22 của Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, Khơrútsốp viết rằng: Người Bônsêvích lão thành này của khu vực Cápcadơ sau khi xử bắn, thì tên của ông không còn trong ký ức của mọi người nữa, tên tuổi của ông trong các sách giáo khoa trên các tờ báo đều bị xóa bỏ hết. Cái tên "Aliôsa" chỉ là tên giả dùng trong Đảng, còn tên thật của ông ta là Alếchxanđrơ Sômianôvích Blôngtai. Alếchxanđrơ là anh trai của vợ thứ nhất của Stalin, một người đã được giáo dục rất cơ bản tại Châu Âu. Trước cách mạng đã được sự hỗ trợ của Đảng, Alếchxanđrơ đã được gửi đến học ở Đại học Zêna. Ông thông thạo nhiều ngôn ngữ phương Đông và phương Tây, nắm được các kiến thức về kinh tế nhất là về mặt nghiệp vụ Tài chính.

Khi đại chiến thế giới lần nhất bùng nổ, ông đang du học tại Đức, và đã bị bắt giam. Sau khi cách mạng Nga bùng nổ, ông được gọi về nước. Khi trở về Grudia, ông trở thành ủy viên Trung ương, phụ trách Bộ tài chính nước Cộng hòa. Vợ của ông - Maria xuất thân trong một giá đình giàu có, đã tốt nghiệp Học viện âm nhạc Tibilisi và Trường dòng cao cấp ở Pêtécbua, là diễn viên ca hát trong đoàn kịch Grudia. Họ đã đặt tên cho con trai mình là Giônsơnritơ, để kỷ niệm một nhà báo Mỹ là Giơnsơnritơ đã gặp cảnh không may. Alếchxanđrơ không giữ chức vụ gì cao ở trong Đảng cả. Lĩnh vực hoạt động của ông là ngành tài chính tiền tệ. ông từng công tác tại Béclin, Luân đôn, Giơnevơ.

Mấy năm cuối cùng trước khi bị bắt, ông là người lãnh đạo Ngân hàng ngoại thương Mátxcơva. Làn sóng đàn áp phũ phàng lúc đó đã cuốn ông vào dòng xoáy đẫm máu. Năm 1937, sau cái chết của Rêtensư, ông cũng bị bắt, ông không thừa nhận bất kỳ một tội nào buộc cho ông, cũng không cầu cứu sự giúp đỡ của Stalin (cho dù 2 người chơi rất thân với nhau từ nhỏ). Đồng thời với việc ông bị bắt, vợ ông, bà Maria cũng bị bắt. Hai người đều bị kết án 10 năm tù và họ bị giam ở hai trại tập trung khác nhau. Đứa con của họ Giônsơnritơ được giao cho người thày giáo cũ trông nom, điều này đã cứu được mạng sống của đứa trẻ. Người thầy giáo này hiện nay công tác tại Nhà máy sản xuất máy khâu. Svétlanna đã chứng thực điều này.

Anh trai của cô là Yakốp có ý định đón cậu bé về nhà mình nhưng vấp phải sự phản đối của bà vợ, bà này nói, Giônsơnritơ còn có người họ gần hơn, nhưng Giônsơnritơ không còn ai có họ gần hơn nữa. Vì cô em Malicốp (Em của Alêchxanđrơ Smaonốp Sưvanitchơ cũng bị bắt và chết trong tù. Bác (Anh của Maria) cũng bị bắt giam. Trước đây Maria đã từng hy vọng nhờ vào sự trông nom của người anh. Cảnh ngộ Aliôsa và vợ anh cũng thật đáng sợ.

Năm 1942, Aliôsa đã bị xử bắn lúc 60 tuổi. Vừa nghe tin này, người vợ ngã lăn ra đất, bị nhồi máu cơ tim và chết. Voncôgơnôp chỉ ra rằng, bi kịch của đứa con cả làm cho tinh thần của Stalin bất an, nhưng ông càng lo sợ hơn khi thanh danh của mình bị tổn thương. Sự quan tâm của ông đối với cậu con trai, chỉ là nằm trong giới hạn lo sợ tổn hại tới thanh danh của ông. Sự bạc tình phụ nghĩa của Stalin khiến vợ ông phải trả giá bằng sinh mạng và cũng làm cho con gái gặp nhiều điều trắc trở.

[tieuboingoan]

Trong hồi ký của Svétlanna có viết: Bố cô có thái độ đối xử vô cùng lạnh nhạt đối với người anh trai, điều này thật không công bằng, cũng vì điều đó mà anh ấy đã vô cùng đau khổ. Anh ấy đã sống một thời gian dài ở Tibilixi cùng với người em gái của mẹ, bà Alếchxanđrơ. Sau này khi khôn lớn, do sự kiên quyết của bác Alếchxanđrơ, cuối cùng anh cũng được lên Mátxcơva học tập. Yacốp nhỏ hơn người mẹ kế 7 tuổi. Người mẹ kế này làm rất nhiều công việc chính bà đã làm thay đổi cuộc sống không thoải mái của Yacốp. Khi mẹ mất, lúc đó Yacốp mới 2 tuổi. Rõ ràng là tính cách của anh giống mẹ chứ không giống bố, không phải là người ham thích công danh, tính hay cáu, thô lỗ, còn cha anh luôn bảo anh là kẻ nhu nhược.

Khi Yacốp quyết định kết hôn, cha anh cũng chẳng buồn nghe đến việc này. Ông cũng chẳng muốn giúp đỡ anh, hành động này của cha khiến anh rất giận dữ, trong lúc không kìm chế được, anh đã có ý định tự sát. Nhưng thật may làm sao, viên đạn không vào người, Yacốp vẫn sống nhưng chỉ nằm ỳ ở giường, không dậy. Sau khi biết được việc này, chính Stalin đã mắng thẳng vào mặt Yacốp: "Hà hà, chết hụt hả ?". Vậy là quan hệ giữa hai cha con đã hoàn toàn bị phá vỡ.

Sau đó Yacốp đến sống tại nhà của Aliluép ở Lêningrát và làm việc với cương vị là một công trình sư. Anh đã tốt nghiệp Học viện vận tải công trình đường sắt Mátxcơva. Năm 1935, Yacốp đến Mátxcơva vào học tại Học viện pháo binh. Việc này là theo nguyện vọng của người cha muốn anh trở thành một quân nhân. Anh có một cuộc sống tự lập, lần kết hôn thứ nhất cũng là kết hôn bị thất bại. Lần kết hôn thứ hai cũng không nhận được sự đồng tình của Stalin. Sau này khi hiểu được thái độ của cha, Yacốp rất ít đến chỗ Stalin, trong lòng chỉ còn một cảm giác là luôn phải đề phòng với cha mình mà thôi. Quan hệ của hai cha con hoàn toàn không thể hòa hợp, rất khó có thể làm cho họ xích lại gần nhau được. Sau khi chiến tranh bùng nổ được hai ngày, Yacốp liền đi ra tiền tuyến. Đơn vị của anh được điều động tới Bêlarútxia, xe tăng của quân địch lúc này đã thọc sâu vào giới tuyến của Bêlarútxia. Rất nhanh, không có tin tức gì về Yacốp nữa, anh đã bị mất tích, sau này mới rõ rằng anh bị bắt làm tù binh, con trai cua Stalin tỏ ra là một người rất kiên cường vượt quá cả sức tưởng tượng của Stalin.

Trong trại tập trung của quân Đức, Yacốp đã phải chịu một cuộc sống cực kỳ khổ sở, nhưng anh quyết không bao giờ chịu đầu hàng quân địch. Stalin đã từng lo sợ quân dịch sẽ lợi dụng Yacốp để đạt được mục đích tuyên truyền. Nhưng những lo lắng này là không có cơ sở.

Thế nhưng Stalin đã hạ lệnh bắt Yuria, vợ của Yacốp. Mùa xuân năm 1943, mọi việc đã được làm sáng tỏ. Điều bất hạnh của Yuria và Yacốp không có liên quan gì với nhau. Hơn nữa những biểu hiện của Yacốp tại trại tập trung đã làm cho mọi người tin rằng, anh không đánh mất nhân cách, hơn nữa đã rất dũng cảm đối mặt với cái chết. Đến lúc đó, Yuria mới được thả ra khỏi nhà tù. Thì ra, trong lòng Stalin nghi ngờ có thể kẻ đã bán rẻ Yacốp và ông đã nghi ngờ chính Yuria có liên quan đến vụ việc này. Svétlanna nói, mùa Đông năm 1943-1944, Mặt trận Stalingrat đã kết thúc, trong một cuộc gặp mặt hiếm hoi với Stalin, Stalin đột nhiên nói với cô rằng, "người Đức đề nghị đổi Yasa (tên của Ycacôp) lấy người của họ... ta nên mua bán với họ thế nào đây ? Không thể được đã là chiến trường thì cứ để nó là chiến trường”. Svétlanna tiếp: "Như vậy, nếu có thả Yasa, thì hãy để anh tự xếp đặt vận mệnh của mình... cách làm này rất phù hợp với tính tình của cha, ông đã cự tuyệt mọi lời thỉnh cầu. Ông đã dễ dàng quên chúng coi như không có chúng ở trên đời này vậy". Cuộc đời của Vaxili cũng chẳng hơn gì.

Trong nhật ký của vận động viên bóng đá nổi tiếng Starôkhin có viết, khi Vaxili Stalin 18 tuổi, cậu đã được mang quân hàm cấp tướng. Điều này thật không đúng. Trong hồ sơ cá nhân của Trung tướng Vaxili Stalin chứng thực rằng, khi nổ ra chiến tranh, anh ta lúc đó 20 tuổi mới là đại uý sau đó anh ta được đề bạt là thượng tá, bốn năm sau anh trở thành thiếu tướng và chỉ 1 năm sau lại được thăng lên trung tướng.

Điều này cũng dễ hiểu, Vaxili cứ liên tục được người ta kéo lên, còn năng lực của anh như thế nào, tài năng ra sao, có tồn tại khuyết điểm gì không, thì chẳng thấy ai hỏi han gì đến. Đó chẳng qua là họ ra sức nịnh cha của anh mà thôi. Vận động viên này chỉ rõ, vị tướng quân trẻ tuổi nhất thế giới này là một người bị trúng độc rượu mãn tính.

Trong khoảng thời gian từ 7 giờ sáng đến 8 giờ sáng đầu óc anh ta luôn tỉnh táo lúc đó còn có thể làm việc với anh ta được. Sau đó anh ta dặn dò người giúp việc: "Mang ra đây nhanh lên". Mọi người đều biết anh ta nói mang ra cái gì. Người ta đưa đến chai Vốtka và 3 miếng dưa hấu, đó là những thứ mà anh ta thích. Ngoài cái đó ra, anh ta không ăn gì khác. Một bọn người luôn vây quanh anh chỉ vì trục lợi cho mình: được chia nhà, được đề bạt...

Xung quanh những giai thoại về Vaxili, người ta viết, chỉ cần anh ta đồng ý tiếp anh, thì nhất định anh ta sẽ giúp. Bọn người này chuyên dùng mánh khoé thông thường là lợi dụng anh ta, để có những yêu cầu mà anh ta đáp ứng một cách rất ngây thơ.

Người phó của Vaxili nhấc điện thoại rồi ra lệnh bằng miệng rằng "hiện nay tướng quân Stalin cần nói chuyện với anh đấy" Nghe thấy cái tên đó trong điện thoại người nghe điện phải ngẩn người ra sau khi trấn tĩnh lại thì họ biết rằng vấn đề thực tế đã được giải quyết, Vaxili rất thích được đóng vai chúa tể, về điểm này thì anh ta giống như cha mình.

Do không chịu rèn luyện thói quen cần phải động não trong công việc, nên anh ta luôn cảm thấy không hứng thú đối với các việc quốc gia đại sự. Vaxili có tất cả: ô tô, ngựa tốt, chó săn, biệt thự sang trọng.

Trong ngôi biệt thự, anh có đủ thứ đồ uống quý hiếm trên thế giới. Anh có quyền chi rất nhiều tiền. Nhưng anh lại không biết được giá trị của đồng tiền. Cuộc sống của anh cực kỳ phóng đãng hà khắc nhưng lại luôn xử sự không công bằng với đồng nghiệp và thủ trưởng. Thường bức hại họ, thậm chí còn giam họ vào trong ngục. Tất cả những điều đó đã làm hại anh ta rất nhiều. Sau khi người cha chết được 21 ngày, trung tướng Vaxili bị cách chức.

Năm đó anh 32 tuổi, anh không còn được mặc quân phục nữa. Sau này Vaxili bị bắt, giam tại Kêsăn và đã chết ở đó, để lại 4 bà vợ và 7 người con. Không thể không đồng ý với quan điểm của Voncôgơnôp. Việc này ông nhấn mạnh rằng, thông qua cuộc sống phóng đãng cũng là bất hạnh của Vaxili đã làm cho mọi người tin rằng: việc cố ý lạm dụng chức quyền thì cũng có nghĩa là hủy hoại tất cả những người xung quanh mình, trong đó kể cả với con cái mình, điều này có nhiều ví dụ trong lịch sử.

Các hoàng đế La Mã, sau khi ở ngôi cao nhất của quyền lực, thì đằng sau họ là những đứa con tinh thần uể uải, thể lực giảm sút. Stalin - Người được ca ngợi là "Lãnh tụ của mọi dân tộc trong mọi thời đại" đã khôn khéo dùng tinh thần của chủ nghĩa yêu nước để giáo dục cô con gái được ông yêu quý nhất là Svétlanna. Cô con gái bất hạnh này đã kết hôn tới 4 lần, lần kết hôn nào của cô cũng thất bại, trong đó có 2 lần kết hôn với người ngoại quốc.

Stalin rất khó lý giải một sở thích có thể gọi là bệnh hoạn, là cứ muốn tống giam những người thân của mình vào trong ngục tù. Cha của người chồng thứ nhất của Svétlanna đã phải chịu số phận như vậy.

Trước đó, vận hạn này cũng không bỏ qua Aya Kapuren nhà đạo diễn điện ảnh kiêm nhà báo rất nổi tiếng này. Ông đã được cô con gái của Stalin đang học trung học theo đuổi. Trong khi nói chuyện điện thoại cô đã bị người khác nghe trộm và báo cáo lại với cha cô. Ông gọi điện liền bị bắt và bị xử tù 5 năm, sau đó ông lại bị gia hạn giam thêm 5 năm nữa trong một trại tập trung, đáng sợ ở gần Antai.

Đối với người chồng thứ nhất của Svétlanna, Stalin không thèm nhìn mặt. Ông nói chắc như đinh đóng cột rằng, con người này sẽ không tồn tại được. Stalin đã không nuốt lời. Ông luôn cho rằng ở đâu cũng có kẻ thù. Điều này chính là do tâm tư trống rỗng, cuộc sống cô độc đã tạo nên như vậy. Cô con gái đã từng chất vấn ông về việc năm 1948 bác và dì đã mắc tội gì, mà phải chịu giam trong ngục.

Đối mặt với vấn đề này của con gái, Stalin đã trả lời: "Họ đã nghe thấy quá nhiều, biết được quá nhiều và họ cũng nói quá nhiều. Tất cả những điều đó chỉ có lợi cho kẻ thù...". Vậy nguyên nhân nào đã tạo ra cục diện như vậy. Phó tiến sỹ y khoa F.Đ.Tôbôriăngxki đã đăng một bài báo trên tờ "Tia lửa" thuật lại những việc có liên quan đến cái chết "bí mật" của nhà thần kinh học Biêkhơchiêliôp.

Sau Đại hội Đại biểu các nhà thần kinh học toàn Liên Xô lần thứ nhất kết thúc năm 1927, ông đã bị chết tại Mátxcơva. Trong giới y học Liên Xô khi đó, nói đến một người cơ thể khỏe mạnh, tinh thần minh mẫn, họ thường có một hình dung như sau: "ông lao động không biết mệt mỏi, nhưng rồi cũng giống như Biêkhơchiêliôp thôi". Ông đã được thế giới công nhận là một học giả lớn không ham mê vui nhộn tiêu khiển, không chịu nghỉ ngơi, hoạt động không mệt mỏi, mỗi ngày ông làm việc ước chừng 18 tiếng đồng hồ.

Một con người như thế mà đột nhiên bị chết "một cách bất ngờ” về bệnh dạ dày không phải là chết trong bệnh viện, mà chết ở trong nhà của người khác. Việc mắc bệnh của ông hình như có liên quan đến việc ông xem triển lãm ở một rạp hát nhỏ. Sau khi đi tham quan xong, dường như ông có dự buổi chiêu đãi đã định trước, ông đã ăn điểm tâm, uống trà ở đó.

[tieuboingoan]

Xung quanh cách nhìn nhận đã lưu truyền cho đến gần những năm 70 thì ông bị người ta hạ độc khi ông điểm tâm ở đó. Cách nhận định này vẫn cứ đeo đẳng mãi trong tâm trí của các bác sỹ tâm lý học từ đời nọ sang đời kia. F.Đ.Toboriăngski cho rằng, cách nhìn nhận này có thể là chính xác, ông dựa vào báo chí xuất bản từ năm 1927. Vào năm đó thì đây là một việc gây chấn động trong giới báo chí.

Có một chứng cứ rất thuyết phục là thi thể của viện sĩ đã không được phẫu thuật để nghiên cứu bệnh lý. Điều này là mâu thuẫn với quy định của thời đó. Bởi vì quy định lúc đó là, đối với thi hài của những người đột tử thì cần phải tiến hành mổ pháp y. Thế mà việc nhanh chóng quyết định xử lý thi hài bằng cách hỏa thiêu thật nằm ngoài dự liệu của mọi người. Hơn nữa, không biết xuất phát từ ý nghĩ nào mà thi hài của ông không được hỏa thiêu ở Lêningrát, tại nơi cư trú của ông trước khi chết, mà lại đem hỏa thiêu ở Mátxcơva nơi ông chết.

Ngoài ra người ta mổ thi hài ngay tại nhà ông và lấy óc của ông để giao cho việc nghiên cứu phẫu thuật xử lý tạm thời bảo quản, cách làm này từ trước đến nay thật chưa hề có. Vì sao lại phải làm gấp gáp như vậy? Năm 1927, cơ bắp ở cánh tay trái của Stalin tiếp tục bị đau, các nghiên cứu viên thuộc phòng nghiên cứu thần kinh học Đại học Mátxcơva, chủ nhiệm khoa Khơlamen đã tiến hành kiểm tra cho ông. Công việc chuẩn đoán thật phức tạp, việc điều trị cũng tốn nhiều công phu. Chủ nhiệm khoa đã mời Viện sĩ Biêkhơchiêliôp tới hội chẩn. Stalin do dự không quyết.

Nhưng ông đã nhớ lại, chính Viện sĩ này là người đã từng chữa bệnh cho Lênin. Trung tuần tháng 12, Stalin đã đồng ý với đề nghị của Khơlamen. Ông đã gọi điện thoại cho Viện sĩ Biêkhơchiêhôp nói rằng, khi nào đến Mátxcơva hãy gọi điện cho ông ta. Trong mấy ngày liền, hai người rất bận rộn với mọi công việc. Họ dự định thời gian để hội chẩn tất nhất là vào buổi chiều ngày 22 hoặc ngày 23 tháng 12. Không loại trừ khả năng viện sĩ sẽ tiến hành kiểm tra cho Stalin 2 lần. Cuộc nói chuyện giữa một bác sĩ Viện sĩ danh tiếng và một bệnh nhân cực kỳ đài các đã được tiến hành thế nào, thì không thể biết được.

Nhưng có thể khẳng định được rằng, người được coi là một bác sỹ tâm lý kiệt xuất, khi đứng trước bệnh nhân chỉ có thể nói những lời tán dương. Nhưng ông đã đưa ra một lời chẩn đoán khiến mọi người kinh hoàng, đó là bệnh điên. Ông đã cho thông báo mời các bác sĩ tới hội chẩn cùng mình, rồi ông đi vào xem hát. Stalin đã bằng cách nào để nghe được kết luận của Viện sĩ vậy, điều này cũng chẳng thể ai biết được. Nhưng qua việc này thì cái chết của Viện sĩ đã được định sẵn, và việc đưa ra kết luận trong chẩn đoán của ông ta là bí mật của quốc gia. Stalin đã biết rất rõ rằng, nếu như kết luận này mà lọt vào tay của phái đối lập, thì chắc chắn sẽ cực kỳ nguy hiểm.

Chúng ta cần biết rằng, Viện sĩ là thành viên của đại biểu Xô Viết tối cao Thành phố Lêningrát, ông hoàn toàn có thể đem tin tức này báo cáo với Zinôviép. Điều này chắc chắn sẽ làm cho Stalin rất giận dữ. Khái niệm bệnh "điên" mà Viện sĩ nói tới có hàm ý gì? Cần biết nguyên bản của từ này theo nghĩa gốc tiếng Hy Lạp có nghĩa là biểu thị sự nghiêm trọng, bệnh thần kinh, nói năng lung tung. Từ này cũng có thể dùng để chỉ một loại trạng thái tâm lý đặc biệt, tức là muốn tạo ra một tư tưởng được gọi là cực kỳ quý giá, mà điều đầu tiên là tư tưởng về tác dụng đặc biệt của cá nhân.

F.Đ.Toboriăngski cho rằng, rất có khả năng là, khi nói đến căn bệnh này, viện sĩ muốn chỉ một trạng thái tâm lý có thể duy trì được năng lực hành vi logích. Đồng thời, mọi người không thể không đồng ý với cách nhìn nhận của F.Đ.Toboriăngski không có bệnh án, cũng chẳng có tài liệu lưu trữ để xác định sự thật, do vậy rất khó xác định kết luận của viện sĩ có đúng hay không. Cho dù... Bây giờ chúng ta cùng quay lại xem một chút trong hồi ký của Svetlanna.

Trong khi miêu tả quang cảnh buổi lễ an táng của mẹ cô, Svétlanna đã nói rằng, cái chết của mẹ cô đã làm cho cha cô vô cùng tức giận. Khi tham dự vào lễ truy điệu, đến để từ biệt bà, ông đã đến đứng trước quan tài, dùng 2 tay đẩy quan tài ra, rồi quay ngoặt người đi. Ông không đi tới mộ. Ông cho rằng cái chết của vợ là sự phản bội lại ông, ông không có lỗi trong cái chết của vợ. Bây giờ chúng ta cùng trực tiếp xem xét cái chết của Nađêzđa.Về không khí trong gia đình Stalin, thì rất nhiều cảnh ngộ bi thảm của những người thân đã được nói đến, mà cảm giác chính xuyên suốt là câu chuyện ngoài lề.

Nhưng những tình tiết này đã biểu hiện đặc điểm cử chỉ, hành vi của Stalin, người được coi là chồng, là cha, và không làm rõ các tình tiết này là không được. Bởi vì, chính những tình tiết này là căn nguyên bi kịch của gia đình Stalin vào đêm ngày 8 tháng 11 năm 1932. Trước khi xảy ra bi kịch này đã xảy ra việc gì? Nhìn từ bên ngoài dường như chẳng thấy có việc gì xảy ra cả. Nhưng theo lời của Nađêzđa thì bà là người hiểu rất rõ mọi vấn đề. Bà có lòng tự tin cực kỳ mãnh liệt. Bà không thích thừa nhận là mình không tốt.

Do vậy, mẹ của bà và Anna chị của bà rất ghét bà. Họ là những người phụ nữ rất thẳng thắn, nghĩ sao nói vậy. Bà ngoại của Svétlann nói với cô rằng, trước khi mẹ cô chết một thời gian, bà đã rất buồn khổ và rất dễ nổi cáu. Có một lần, một người bạn cũ từ thời trung học đến thăm bà, họ đã ở trong phòng của bọn trẻ để nói chuyện, nhưng bà đã nghe thấy mẹ cô nói rằng: "Mọi cái đều chán cả", “làm sao có thể vui vẻ được?". Bạn của bà hỏi rằng: "Nói như vậy là những đứa con của chị cũng không thể làm cho chị vui được sao?". "Con cũng chẳng thể làm được" Nađêzđa nhắc lại. Thế đấy! Cuộc sống quả thật là thế... Trước đó phải chăng trong gia đình vợ chồng Stalin đã nảy sinh mâu thuẫn gì, nguồn tin duy nhất về vấn đề này hiện nay chỉ có ở trong thư của Svétlanna. Ví dụ như Svétlanna dẫn lời của bà bác khẳng định, trong mấy năm cuối cùng của đời mình, trong đầu óc của mẹ tôi, luôn có ý nghĩ sẽ dời bỏ cha tôi. Anna nói tiếp, em gái bà là một "tín đồ tôn giáo chịu nhiều đau khổ”. Stalin đối với vợ quá cứng nhắc, quá thô bạo, không coi vợ ra cái gì, làm cho bà tức giận vô cùng. Vì bà quá yêu ông.

Năm 1926, giữa hai người đã xảy ra một cuộc cãi vã, bà đã tức giận dẫn con và bà vú nuôi về ở với ông ngoại ở thành phố Lêningrát, bà không muốn quay trở về nhà nữa. Bà có dự định sẽ chuyển công tác về thành phố Lêningrát, từng bước tự xây dựng cho mình một cuộc sống riêng. Lần cãi vã đó là do thái độ thô bạo của Stalin.

Nguyên nhân sự việc thì chẳng thấy có gì là nghiêm trọng, nhưng tất cả là do sự phẫn nộ đã được tích luỹ từ lâu. Sau một thời gian, Stalin đã gọi điện thoại cho Nađêzđa nói rằng, ông muốn "hòa giải" cùng bà. Và Nađêzđa lại tự mình mang con trở về Mátxcơva.

Vẫn dẫn lời của bà bác, Svétlanna viết, mấy tuần cuối trước khi Nađêzđa tốt nghiệp đã có kế hoạch đi đến nhà bà chị ở Kháccốp, khi đó Retensư đang làm việc ở đó. Nađêzđa muốn làm việc và sống ở đó. Bà tỏ ra rất kiên quyết với cách nghĩ đó, bà muốn thoát khỏi “địa vị cao quý” của mình. Dùng lời của con gái bà, Svétlann nói cái địa vị này đối với mẹ tôi chẳng qua là một sức ép mà thôi. Nađêzđa không phải là loại phụ nữ thích thực dụng như vậy. Địa vị cao quý của bà có thể đem lại cho bà tất cả, nhưng đối với bà thì nó tuyệt nhiên chẳng có ý nghĩa gì.

Người ta nói rằng, người phụ nữ ở tầng lớp cao nhất phải có đầu óc tỉnh táo, thấu hiểu đạo lý, còn Nađêzđa cảm thấy phiền muộn nhất, buồn khổ nhất là không có đạo lý ấy. Bất kỳ một người phụ nữ nào trong số họ muốn số phận mình có được một địa vị cao quý thì phải cam chịu chấp nhận hết. "Toàn bộ vấn đề là ở chỗ mẹ tôi luôn có những lý giải về cuộc sông của mình, và luôn kiên trì những lý giải đó” , Svétlana viết, cô có ý thử phân tích xem nguyên nhân tâm lý dẫn tới bi kịch của mẹ cô đêm hôm đó. "Thoả hiệp, nhượng bộ, điều này không phù hợp với tính cách của bà. Bà thuộc lớp người trẻ của cách mạng, tức là những người lao động hăng hái của những kế hoạch 5 năm đầu.

Họ là những con người xây dựng trung thực của cuộc sông mới, là con người của thời đại mới. Họ luôn tin rằng, mình là người mới được cách mạng giải phóng thoát khỏi những phong tục tập quán dung tục cũ. Họ tin tưởng một cách chắc chắn mình có thể xây dựng lý tưởng mới của con người mới trong thời đại mới. Hoài bão của bà là lý tưởng cách mạng, bà toàn tâm toàn ý tin tưởng vào lý tưởng đã lựa chọn.

[tieuboingoan]

Lúc đó, bên cạnh mẹ tôi đã có rất nhiều người dùng hành động thực tế để ủng hộ niềm tin của mẹ tôi. Đối với mẹ tôi thì cha tôi đã từng là một con người mới lý tưởng nhất trong số những người mới đó. Lúc đó trong con mắt của cô nữ sinh trung học trẻ tuổi này, cha tôi là một "nhà cách mạng kiên cường bất khuất". Vừa mới từ nhà tù Sibêri về và là người bạn của ông bà tôi. Ấn tượng này đã đọng lại trong lòng mẹ tôi một thời gian dài, nhưng không phải là vĩnh viễn không thay đổi...

Tôi nghĩ, chính bởi vì mẹ tôi là người phụ nữ thông minh, rất thẳng thắn, nên cuối cùng bà đã ý thức được rằng, cha tôi chẳng phải là người giống như hồi trẻ mẹ tôi đã nhận định, bà cảm thấy có một cảm giác sợ hãi và tuyệt vọng vô cùng”. Thật đáng tiếc là trong mùa Thu đó, những người thân thấu hiểu được tâm tính của Nađêzđa thì lại không có mặt bên cạnh ba. Gia đình Paven, anh trai của bà ở Beclin, còn chị Anna và anh rể ở Kháccốp, bố ở Sôchi.

Đêm ngày 8 sáng ngày 9 tháng 11 năm 1932, cuối cùng đã xảy ra việc gì? Đ.A.Voncôgơnôp cảm thấy vô cùng bi quan. Ông cho rằng, đây là một bí mật, một bí mật khó có thể hoàn toàn công khai. Những tuyên bố và những nhận định của chính giới mà người ta đã biết, nhưng bất kể có cách nói thế nào, thì cũng khó làm cho mọi người có thể tìm được.

Trước đó không lâu, các nhân viên khi nghiên cứu tài liệu đã phát hiện ra một văn bản vô cùng thú vị. Đó là một bức thư đề nghị của Calinin. Nội dung bức thư đó đề nghị tha cho một nữ tù nhân bị giam trong tại trung Sôlốpca. Người tù nhân này tên là Alếchxăngđra Carinnốpna Cônsakmna. Bức thư đó được viết bằng bút chì màu, và viết trên mấy tờ giấy của học sinh, đề ngày 22 tháng 10 năm 1935.

Trong bức thư nói, Cônsakinna là đảng viên đã từng làm việc cho gia đình Stalin 5 năm. Một người tù tên là Sinhierôbúp trước đây đã từng công tác tại Điện Kremli khai rằng, Cônsakina nói, hình như Stalin đã dùng súng giết chết Nađêzđa. Thế là Cônsakinna bị bắt. Trong bức thư đó Cônsakinna không kiên quyết phủ nhận sự thực này, và dẫn lời của cơ quan nhà nước rằng, chủ nhân của tôi, đã chết vì "bị nhồi máu cơ tim".

Trong bức thư cũng có nhắc đến Buncôva, Sênhéplôbốp, chồng của Cônsakinna, vệ sỹ Grômây. Ngoài ra còn có một bí thư chi bộ Đảng nữa đến có hỏi dò bà giúp việc, vì sao báo chí lại không nói tới, nguyên nhân cái chết của Nađêzđa? Từ nội dung trong bức thư đề nghị, ta có thể thấy rõ, những nhận định của các cơ quan nhà nước xung quanh cái chết của Nađêzđa làm cho nhiều người không thỏa mãn. Huống hồ Cônsakinna lại viết rằng, trong đêm Nađêzđa chết, thì Stalin có trở về ngôi nhà trong Điện Kremli.

Như vậy là ông về theo vợ. Một nhà sử học nổi tiếng đã đưa ra kết luận, rất có thể những cách đánh giá này đã đến tai Stalin, ông cảm thấy lo sợ, nên đã quyết định không những phải trừ khử Cônsakinna, mà phải thông qua việc bắt Cônsakinna để bịt miệng tất cả những người nào biết về cái chết của vợ mình, việc mà Stalin cần làm bà phải bịt mồm những người đó lại.

Cuối năm 1935, đầu năm 1936, toà án đã xét xử Cônsakinna theo ý của Stalin. Trong bức thư đề nghị gửi cho Kalinin, Cônsakinna viết, trinh sát viên Khacăng đã dọa bà, ép bà phải nhận tội. Sau đó, chẳng cần qua xét xử, bà đã bị đi đầy ở trại tập trung Sôlôpca. Đằng sau bức thư đề nghị của bà, Bộ trưởng dân ủy Bộ Nội vụ đã kết luận; Tên của Cônsakinna "có liên quan với vụ án tập đoàn khủng bố phản cách mạng trong Bộ tư lệnh cảnh vệ Điện Kremli và thư viện của Chính phủ”. Kalinin đã phê vào bức thư mấy lời rất ngắn "không thụ lý”. Đó là vào ngày 8 tháng 3 năm 1936.

Đã từng có một cách nhìn nhận là, do Stalin không thể chịu đựng nổi tính cách kiên cường cố chấp của vợ và trong lúc nóng giận ông đã giết chết Nađêzđa. Kiểu nhận định này đã được nhiều người chấp nhận. Voncôgơnôp không tin vào nhận định này. Ông có cảm giác rằng cũng không loại trừ khả năng này, có thể do Nađêzđa cảm thấy mệt mỏi chán nản với chồng, nên đã chọn cách phản kháng đau buồn đó để biểu thị suy nghĩ của mình.

Một sử gia nổi tiếng khác, ông Métvâychép thì cho rằng, việc đưa ra nhận định chính Stalin đã giết chết vợ mình, về cơ bản là không hợp lý. Trước khi Svétlanna 16 tuổi, mọi người luôn tin rằng, mẹ cô bị bệnh viêm ruột thừa mà chết, những người lớn xung quanh cô luôn nói với cô như thế.

Sau này, theo lời của hai người phụ nữ đã được nhìn quang cảnh cái chết của mẹ cô đầu tiên, miêu tả lại đã chứng minh rằng mẹ cô chết là do tự sát. Một trong hai người phụ nữ đó là bà vú nuôi. Bà sống trong nhà của Stalin từ năm 1926 đến năm 1956 (bà mất), không lâu trước khi chết, khi biết cái chết sắp đến gần bà đã đem mọi chuyện mình được chứng kiến trong một phần tư thế kỷ tại đây kể lại cho Setlanna đã khôn lớn, bà không muốn đem tất cả những điều bí mật đó đi theo bà vĩnh viễn. Bà muốn rũ bỏ tất cả, bà muốn lòng mình được thanh thản.

Chúng ta cùng trích ra nguyên xi một đoạn miêu tả "Karôlina Vasiliepna Kili là quản gia của gia đình chúng tôi. Sáng nào bà quản gia cũng gọi mẹ tôi dậy" Svétlanna viết: "Cha tôi ở trong phòng sách của mình hoặc ngủ trong phòng ngủ có điện thoại gần phòng ăn, đêm hôm đó ông đã trở về nhà rất muộn sau buổi yến tiệc, sau khi trở về ông đã ngủ trong thư phòng, còn mẹ cũng từ buổi tiệc về sớm hơn một chút.

Căn phòng này cách nơi làm việc rất xa, nếu muốn đi tới đó thì phải đi qua lối nhỏ bên cạnh là phòng của các con. Phòng ngủ của cha tôi nằm ở bên trái phòng ăn. Từ phòng ăn của nhà muốn sang phòng ngủ của mẹ thì phải quẹo phải và cũng phải đi qua lối đi nhỏ này. Cửa sổ phòng mẹ nhìn ra vườn hoa Aếchxăngđơrôt đối diện với cổng của nhà Trôtxki (nếu đứng ở nơi gần chỗ bàn vé của kịch viện, nhìn về phía bên phải kịch viện xuyên qua vườn hoa Alêchxăngderôpski thì thấy Cung điện Pôchécsơ. Cung điện này được kiên trúc theo phong cách cổ điển Nga. Mái nhà hình chóp nhọn, cửa sổ nhìn ra vườn hoa và cửa sổ phòng mẹ cũng nhìn ra vườn hoa, còn tôi không thích hướng này lắm...

Trong buổi sáng hôm đó, Karôlina Vasiliepna vẫn như mọi ngày, bà nhanh chóng vào bếp làm bữa ăn sáng, rồi gọi mẹ tôi. Bà ta cuống lên, run lẩy bẩy chạy vào phòng chúng tôi gọi bà vú em, nhưng bà ta không nói được câu nào. Hai bà cùng đi đến chỗ mẹ tôi nằm ở cách giường ngủ không xa lắm, toàn thân bê bết máu, trong tay bà vẫn nắm chặt khẩu súng lục "Voltair”, khẩu súng này do một người bạn từ Béclin gửi cho bà. Âm thanh khi khẩu súng này bắn ra rất nhỏ, thậm chí ngay ở phòng bên cạnh cũng chẳng nghe thấy. Toàn thân mẹ tôi lạnh cóng. Hai người phục vụ này co dúm lại vì sợ hãi, họ rất sợ lúc này ông tới. Hai bà giúp việc đã khênh mẹ tôi lên giường, sau khi đặt mẹ ngay ngắn trên giường, họ ngây ra, không biết làm gì tiếp nữa.

Cuối cùng, họ chạy đi gọi điện cho người có trách nhiệm. Trong số đó có vệ sĩ trưởng Avensôphecrônôvích Dênôkichơ, Pôrina Siemiaonốpna, Môlôtôva và những người bạn của mẹ tôi nữa... Rất nhanh chóng, mọi người đều lao đến. Cha lúc đó vẫn đang ngủ ở phòng ngủ bên trái nhà ăn. Môlôtôp và Vôrôsilốp đã tới kịp, mọi người đều kinh hoàng không tin được. Cuối cùng, cha cũng từ phòng mình bước sang phòng ăn. Mọi người nói với ông rằng: "Giôgiép ơi! Nađêzđa đã vĩnh biệt chúng ta rồi". Bà vú nuôi nói với tôi. Tôi rất tin tưởng bà hơn bất kỳ một ai khác. Bởi vì, thứ nhất, bà là một người cực kỳ thành thực, thứ hai riêng về việc này bà lại vô cùng hối hận. Đối với một phụ nữ bình thường, đối với một tín đồ chân chính trong trường hợp này thì nhất định không thể nói sai được, càng vĩnh viễn không thể...".

[tieuboingoan]

Khi miêu tả quang cảnh cái chết của mẹ, Svétlanna còn dẫn lời của một phụ nữ khác, đó là Môlôtôva. Bà là bạn rất thân của Nađêzđa. Bà kể lại sự việc này trùng khớp với thời gian mà bà vú nuôi đã kể lại, đều vào năm 1955. Lúc đó bà vừa bị đi đày từ Cadắcxtan trở về không lâu. Bà bị đi đày ở đó 4 năm (1949 - 1953). Lúc đó, Môlôtôva đã cùng tham dự buổi tiệc nhân ngày cách mạng tháng Mười cùng với Nađêzđa và nhiều người khác. Tất cả mọi người có mặt tại buổi tiệc đều tận mắt nhìn thấy, Stalin và vợ đã xảy ra việc cãi nhau, bà vợ tức giận và bỏ về, nhưng lúc đó mọi người không ý thức được rằng sự việc này lại dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như vậy. Môlôtôva cùng đi với Nađêzđa, bà sợ Nađêzđa cô đơn về một mình.

Sau khi hai người rời khỏi buổi tiệc, họ đi mấy vòng quanh khu Điện Kremli, họ cứ đi không dừng lại cho đến khi Nađêzđa bình tĩnh lại. "Khi bình tĩnh rồi, chính bà đã kể lại sự việc của mình ở trong trường đại học, câu chuyện làm cho mọi người rất thích thú”, Svétlanna kể lại lời của Môlôtôva, "cha rất thô bạo, mẹ vô cùng đau khổ khi ở cùng với cha và điều này thì ai cũng biết, nhưng cần phải biết rằng họ đã ở bên nhau trong nhiều năm, họ đã có mái ấm gia đình, đã sinh con đẻ cái, và mọi người đều rất yêu mến mẹ... Ai dám nghĩ đến điều này! Tất nhiên, đây không phải là một cuộc hôn nhân lý tưởng, nhưng có bao nhiêu cuộc hôn nhân lý tưởng?".

Sau khi bà hoàn toàn bình tĩnh lại: Siemiaonôpna nói: "Chúng ta ai về nhà nấy đi ngủ đi. Tôi hoàn toàn tin rằng mọi việc đều bình thường. Những việc xảy ra vừa rồi đều đã qua đi . Nhưng kh i trời vừa sáng, chúng tôi đã được nghe tin dữ này qua điện thoại..." Như vậy là, việc không vui tại buổi tiệc đã được che giấu suốt hơn nửa thế kỷ đó, chính là nguyên nhân phụ dẫn đến kết cục bi thảm của Nađêzđa. Sau khi từ nơi đi đày trở về, Bôrina, Giemxiurơnna đã đem tất cả những điều bí mật này nói cho con gái của Nađêzđa biết.

Nói thực là, không có việc gì là không có nguyên nhân cả. Chỉ có điều là cuộc cãi vã lại xảy ra đúng trong buổi tiệc kỷ niệm 15 năm cách mạng tháng Mười. Stalin "chỉ có điều là" nói với vợ rằng: "Hừ, em uống!" Còn vợ ông đột nhiên kêu lên: "Tôi đối với anh cũng chẳng là cái gì cả!". Nói rồi, liền đứng dậy, trước mặt mọi người, rời khỏi buổi tiệc.

Bà vốn bị suy nhược thần kinh và bà cũng chẳng uống được rượu. Trong lòng bà rất ghét rượu, do đó bà không ưa và cũng rất sợ những người uống rượu. "Đừng uống rượu và vĩnh viễn đừng bao giờ uống rượu!". Bà luôn nhắc nhở cô con gái Svétlanna như vậy. Đây cũng là nguyên cớ của vụ cãi nhau giữa bà và Stalin. Stalin theo thói quen của người Cápcadơ thường cho con trai uống rượu nho.

Có lẽ lúc đó Nađêzđa đã dự đoán trước được số phận khốn khổ của Vaxili chăng? Còn Vaxili thực sự đã bị rượu đốt cháy mình. Tuy nói rằng Nađêzđa ghét rượu đến tận xương tủy, cách thức mời rượu bà cũng rất đặc biệt, nhưng tuyệt nhiên đây không phải là nguyên nhân chính, khiến cho bà phản ứng mãnh liệt như vậy. Mà chính là sự thô lỗ quá mức của .Stalin đã làm cho bà không thể chịu nổi: "Tôi đối với anh cũng chẳng là cái gì cả". Bà cảm thấy quá nhục nhã. Đúng vậy, có nhận định là đã xảy ra một cách như thế.

Ngoài những chi tiết như đã nói ở trên, thì vẫn còn hai nhận định nữa. Một là của Metvâychép đã ghi lại nhận xét của Enukichơ, thì ngày 8 tháng 11 tại Điện Kremli có tổ chức buổi gặp mặt của các vị lãnh đạo với quy mô không lớn lắm. Nađêzđa cũng tham gia vào buổi gặp mặt này, còn Stalin hôm đó đã đến muộn.

Sau khi Stalin đến. Nađêzđa đã có ý trách Stalin. Thế là Stalin nổi giận đùng đùng, mắng lại bà bằng mấy câu thô lỗ. Ông đã không hút thuốc bằng tẩu thuốc mà hút thuốc lá điếu. Ông đã cáu giận, vứt điếu thuốc đang hút dở vào mặt vợ. Điếu thuốc đã rơi vào trong cổ áo liền quần của bà. Nađêzđa gạt điếu thuốc lá đi rồi đứng phắt dậy, còn Stalin cũng giũ áo quay ngoắt đi. Dường như lúc đó Nađêzđa cũng đứng dậy bước đi. Stalin ra xe đi về khu biệt thự, còn Nađêzđa quay về ngôi nhà trong Điện Kremli.

Không khí của buổi lễ thế là bị phá vỡ, nhưng chỉ vài tiếng sau, có một sự việc xảy ra còn thậm tệ hơn nhiều. Điện thoại từ nhà Stalin gọi tới cho Enukichơ, và Secgây.Onchungnischơ yêu cầu họ cần nhanh chóng tới đây Nađêzđa đã nổ súng tự sát. Bên cạnh bà là khẩu súng và bức thư, đương nhiên là không ai dám mở bức thư đó.

Mọi người báo cáo toàn bộ sự việc cho Stalin biết, ông đã tới phòng bà rất nhanh. Cũng rất hiển nhiên là ông cũng rất kinh hoàng, nhưng lầm lì chẳng nói gì. Mọi người có ý định giữ kín việc tự sát của Nađêzđa. Trên báo chí cũng chỉ công bố những đơn chữa bệnh giả tạo. Toàn bộ những người giúp việc cũng bị đổi đi hết.

Đối với sự việc này, vợ của Bukharin cũng đưa ra một nhận định khác: Vào một ngày của tháng 11 năm 1932, tôi từ trường học về nhà, nhìn thấy Bukharin ở nhà. Tôi thấy mặt ông ấy trắng bệch ra, lo lắng không yên, ông ấy và Nađêzđa có mối quan hệ rất mật thiết với nhau. Nađêzđa ngầm ủng hộ quan điểm tập thể hóa của Bukharin. Bà chẳng tìm được thời gian thích hợp nào sẽ nói lên ý nghĩ của mình với Bukharin. Nađêzđa là một người rất lương thiện và khiêm tốn, nội tâm bà cũng yếu ớt, bên ngoài thì khiến người ta yêu mến. Bà luôn đau khổ vì tính khí ngang ngược và thô bạo của Stalin.

Trước đó không lâu, tức là vào ngày 8 tháng 11, Bukharin cũng đã đến chào bà trong buổi tiệc kỷ niệm 15 ngày cách mạng tháng Mười. Bukhain nói, Stalin nửa tỉnh nửa say ném điếu thuốc lá đang hút dở và vỏ cam quýt vào mặt bà, bà đã không chịu nổi, liền đứng dậy bỏ dở buổi tiệc.

Trong buổi tiệc, Nađêzđa ngồi đối diện với Stalin, còn Bukharin ngồi cùng bên với Nađêzđa (có lẽ cách một người, không nhớ rõ). Buổi sáng hôm sau, mọi người phát hiện ra là Nađêzđa đã chết rồi. Nói tóm lại, theo hai nhận định của hai người thì độ sai lệch không lớn lắm, thậm chí chuyện về đầu mẩu thuốc lá cũng chẳng lấy gì quan trọng lắm, còn việc Bukharin đột nhiên nói ném cả vỏ quýt vào mặt vợ điều này có hay không cũng không có ý nghĩa mang tính nguyên tắc. Đó chỉ là những chuyện nhỏ và cũng dễ hiểu. Lời của một trong những nhân vật hiểu rõ được mọi nội tình sự việc khiến người ta phải cảnh giác nghĩ rằng: "Stalin đi ra xe về biệt thư còn Nađêzđa trở về ngôi nhà ở trong Điện Kremli". Theo lời của bà vú nuôi của Svétlana, thì Stalin đã ngủ tại nhà.

[tieuboingoan]

Chúng ta hãy cùng xem cuốn tự thuật của Svétlanna. Cô viết hai người đàn bà (một là bà vú nuôi, một là bà quản gia) là những người đầu tiên nhìn thấy Nađêzđa nằm trên nền nhà cách giường ngủ không xa, trong tay bà vẫn nắm chặt khẩu súng ngắn. Sau khi khênh Nađêzđa lên giường và chỉnh lại người cho ngay ngắn, họ đã làm gì? Họ có đánh thức Stalin dậy ngay hay không ? Không. Mà họ đi gọi điện thoại cho các bạn bè của Nađêzđa và viên vệ sĩ trưởng. Điều này chẳng phải là rất lạ hay sao? Chính tại căn phòng đó, trong căn phòng bên trái của phòng ăn, chồng của người phụ nữ đã tự sát còn đang ngủ, thế mà khi phát hiện ra người chết, họ lại không đánh thức người chồng dậy và chẳng báo cáo gì với ông ta. Càng kỳ lạ hơn nữa là, Pauken, Enukitchơ, Criemxiurenna tới nơi và bước vào phòng thì Môlôtôp và Vôrôsilôp cũng vừa tới, mà khi đó chủ nhân ngôi nhà vẫn cứ đang ngủ.

Cần biết rằng, khi những người này đến đây, thì chắc chắn họ phải bấm chuông và họ cũng phải nói chuyện rồi mới đi vào phòng của người chết, điều này có nghĩa là có tiếng ồn ào, lẽ nào ông chồng lại không nghe thấy "Cuối cùng cha cũng bước ra khỏi phòng và tiến vào phòng ăn", Svétlanna đã viết như vậy. "Mọi người báo cáo tình hình sự việc cho Stalin, rồi ông liền bước tới rất nhanh, người được coi là biết rõ nội tình, Enukitchơ đã kể lại như vậy".

Điều mâu thuẫn rất dễ nhận ra là, nếu như không phải là một tạp chí danh tiếng ở nước ngoài tạp chí "Thời đại" của Mỹ ngày 1 tháng 10 năm 1990 đột nhiên cho đăng một phần nội dung hồi ký của Khơrútsốp, thì mâu thuẫn này sẽ còn dày vò mãi các sử gia.

Trong cuốn sách của Khơrútsốp, ông ta đã bổ sung một số chi tiết, sự bổ sung này có nhiều nguyên nhân khác nhau, nó không có trong các cuốn sách đã từng được xuất bản trước đây. Mà những chi tiết này được ghi vào trong cuốn băng của Khơrútsốp. Cuốn sách mới này của Khơrútsốp có tên là "Hồi ký của Khơrútsốp: cuốn băng công khai". Thời gian ghi cuốn băng dài khoảng hơn 100 tiếng đồng hồ.

Trong lời giới thiệu của tạp chí "Thời đại" có viết: Những người thân và bạn bè của Khơrútsốp lo sợ người lãnh đạo Điện Kremli trước đây đang có khiếm khuyết trong chế độ Xô Viết. Nếu chỉ trích vị lãnh tụ chính trị khi người còn sống, khi nhà đương cục gọi là vấn đề bí mật quốc gia bị lộ ra ngoài, thì tránh sao khỏi hậu quả nghiêm trọng. Vì thế những bạn bè và người thân đã giữ lại một phần của nội dung của cuốn băng này.

Do đó tạp chí ngày nay đăng lại những đoạn đó. "Sau khi Stalin chết, tôi biết có nhiều việc liên quan đến cái chết của Nađêzđa", Khơrútsốp nói: "Đương nhiên sự việc này vĩnh viễn cũng không thể có thêm những căn cứ để chứng thực. Vlaxich vệ sĩ trưởng của Stalin đã nói với tôi, sau khi duyệt binh xong, mọi người đều đến nhà của Vôlôxilôp ăn trưa. Sau mỗi lần duyệt binh hoặc những hoạt động tương tự như thế, mọi người thường hay đến dùng cơm tại nhà Vôlôxilôp. Người chỉ huy cuộc duyệt binh và những ủy viên Bộ chính trị khác đã đi thẳng từ quảng trường đỏ về nhà của Vôlôxilôp. Mọi người đến đây đều giống nhau hết, họ đều uống rượu. Cuối cùng mọi người đều giải tán hết, Stalin cũng đi, nhưng ông không về nhà.

Trời đã rất muộn, cũng chẳng biết lúc đó là mấy giờ nữa. Nađêzđa vô cùng sốt ruột, bà bắt đầu đi tìm ông, bà gọi điện thoại đến khu biệt thư, hỏi viên trực ban xem Stalin có ở đó không. "Có”, viên trực ban trả lời: "Đồng chí Stalin đang ở đây”, “Ai đang ở đó cùng với ông ấy?” . Viên trực ban nói với bà rằng, có một phụ nữ đang ở trong đó cùng với Stalin, và anh ta cũng nói cho bà biết tên của người phụ nữ đó. Đó là vợ của quân nhân Kuxép, lúc này anh chàng quân nhân đang ăn tại nhà của Vôlôxilốp. Khi Stalin đi, ông đã cho người phụ nữ này đi cùng. Mọi người nói với tôi rằng, cô ta rất đẹp. Stalin đã ngủ cùng cô ta tại khu biệt thự. Nađêzđa đã biết sự thật này qua người trực ban. Buổi sáng hôm sau (không biết là mấy giờ), Stalin trở về nhà, nhưng lúc đó Nađêzđa đã chết rồi. Bà chẳng để lại thư từ gì cả, nếu như có thì cũng chẳng có ai nói với tôi

Sau này, Vlaxich nói: "Viên sĩ quan đó là một thằng ngốc, chả có kinh nghiệm gì cả. Bà ấy hỏi lại đem nói tuốt tuồn tuột”. Sau đó có lời đồn rằng, có khả năng là Stalin đã giết Nađêzđa. Nhận định này không chắc chắn lắm. Còn nhận định thứ nhất có vẻ rất có lý. Quả là Vlaxich đã từng là vệ sỹ của Stalin".

Vẫn còn có một sự thật là những người tán thành với nhận định cho là Nađêzđa tự sát: Khi Stalin cực kỳ buồn bực, những người thân của vợ ông chẳng những không tránh xa ông, mà hoàn toàn ngược lại, họ đồng tình với ông, họ muốn làm giảm nhẹ đau khổ của ông, giúp đỡ ông qua khỏi cơn đau buồn này. Lần cuối cùng Khơrútsốp gặp Nađêzđa là vào ngày 7 tháng 11 năm 1932. Nói một cách chính xác là cuộc gặp gỡ diễn ra trước khi bà chết 40 giờ đồng hồ. Lúc đó họ đang đứng trên lễ đài duyệt binh thì còn nói gì được nữa. Hôm đó thời tiết rất lạnh, gió to.

Stalin vẫn như mọi ngày, mặc một chiếc pardesu của quân đội không cài khuy, Nađêzđa nhìn Stalin và nói: "Chồng tôi lại không thắt lưng da rồi, ông sẽ cảm lạnh và sinh ốm mất thôi". Qua hai ngày, Kaganôvích đã triệu tập một cuộc họp Ban bí thư Trung ương. ông thông báo về cái chết đột ngột của Nađêzđa. Một hay hai ngày sau đó, Kaganôvích lại triệu tập tiếp cuộc họp Ban bí thư, rồi nói: Stalin yêu cầu truyền đạt sự thật của sự việc này. Nađêzđa không phải tự nhiên chết mà bà đã dùng cách tự sát để kết liễu cuộc đời mình. "Stalin không nói rõ từng chi tiết, mà chúng tôi cũng không hỏi".

Trong hồi ký, Khơrútsốp nói: "Chúng ta đã an táng Nađêzđa, Stalin rất đau khổ, tôi không biết trong lòng ông ta nghĩ gì nhưng bên ngoài thì rất đau khổ. Nỗi đau khổ của Stalin rất đặc biệt nên nói theo đúng kiểu của Stalin.

Điều ông nghĩ chắc chắn không phải là vợ của mình, mà chính là bản thân ông. Ông có cảm giác là mình đang bị trừng phạt, ông không biết tại sao mình lại phải nhận một đòn từ phía sau như vậy. Trong bức thư Nađêzđa để lại cho ông trước khi chết chứa đầy những lời trách móc, oán hận. Bức thư này không được giữ lại đến ngày nay, nó đã bị tiêu hủy ngay lúc đó rồi. Mọi người cho rằng, trong bức thư để lại đó nội dung đề cập đến không hoàn toàn là việc riêng.

Trong số các cán bộ nhà nước ở các vùng biên cương xa xôi của nước Nga, đặc biệt là trong số các bà vợ của họ có lưu truyền một truyền thuyết rất đẹp: Stalin hầu như hàng tuần đến buổi tối đều đến mộ của Nađêzđa, ông ngồi âm thầm một mình mấy tiếng đồng hồ trước bia mộ của bà. Điều này không phù hợp với sự thật. Bởi vì, Stalin chẳng thèm qua thăm phần mộ của vợ lấy một lần, còn bia mộ do gia đình Aliluép làm. Chỉ cho đến những năm cuối đời Stalin mới bắt đầu nói về vợ mình, tại phòng làm việc của ông, tại phòng ăn trong khu biệt thự, trong ngôi nhà ở Điện Kremli ông đã treo những bức ảnh lớn của Nađêzđa".

HẾT CHƯƠNG 5

[tieuboingoan]

CHƯƠNG 6 LÀ BẠN BÈ HAY LÀ NGƯỜI CẠNH TRANH

Tiếng súng không rõ ràng - Stalin đã đến - thẩm vấn hung thủ - cái chết của cảnh vệ - ba ủy ban của Bộ chính trị - con người bắn súng ấy - cuộc gặp gỡ bí mật - Ngôi báu của lãnh tụ.

Ngày 2 tháng 12 năm 1934, một tốp người đi tới từ trong hành lang của tầng một Cung điện Sưmônnưi, số người không nhiều. Người đi hàng đầu nhất là một vị mặc quân phục, với vẻ mặt trắng bệch như người chết vậy, một số bộ ria con kiến, ánh mắt thẫn thờ, trông như một gã điên dại. Tay phải anh cầm 1 khẩu súng lục, gặp ai đi hướng tới phía mình, liền hét lên rằng: "Đứng sát vào tường, 2 tay thõng xuống". Con người ấy là Yacôta ủy viên nhân dân bộ nội vụ, người đi theo sau anh là Stalin, Môlôtốp,Vôrôsilốp, Rhưđannốp, Edôp. Họ đến sau 2 ngày Kirốp bị ám sát. Yacôta là cán bộ làm công tác bảo vệ an ninh cho họ. Chỉ nhìn anh ta giơ súng lục lên như diễn kịch, ra lệnh cho các nhân viên công tác của Tỉnh ủy Lêningrát phải đứng nghiêm sát vào tường, không được động đậy.

Sau một năm Stalin phong cho Yacôta danh hiệu là ủy viên nhân dân an ninh quốc gia, được hưởng chế độ đãi ngộ cấp Nguyên soái. Trường Biên phòng cao cấp, công xã lao động của Bộ Nội vụ (ở Bócsơvô) và một chiếc cầu to trên sông Thungcútxka đều đặt theo tên ông. Trong những người đã từng làm ủy viên của Bộ Nội vụ nhân dân, thì ông xứng đáng là nhân vật số 1. Hăngrisi Grigơriiêvích Yacôta, thời trẻ lấy Ita Lêônnitốp, cháu ngoại của Svéclốp làm vợ, còn trong quá trình điều tra vụ án mưu sát Kirốp, ông đã thành công tỏ ra mình trung thành với Stalin.

Các cán bộ dũng cảm công tác ở Bộ Nội vụ nhân dân, dưới sự lãnh đạo của vị cán bộ thượng cấp của họ đã bắt được một số lớn những kẻ phạm tội hèn mạt, giết người và đã chứng minh rằng những hành động phạm tội đẫm máu là có âm mưu và có kế hoạch, là thực thi dưới sự xúi bảy của tập đoàn phản cách mạng do Zinôviép và Gaminhép cầm đầu.

Trong tất cả 77 người bị bắt, thì những người làm công tác Đảng Xô Viết và giới kinh tế chiếm số đông, trong đó kể cả Zinôviép và Gamichép. Hội nghị đặc biệt của Bộ Nội vụ nhân dân Liên Xô quyết định giam cầm 77 người kể trên với thời hạn khác nhau, về sau lại đổi thành xử tử hình. Bỗng chốc, đã truyền đến một tin đồn không thể tưởng tượng được rằng: kẻ tham gia mưu sát Kirốp chính là Yacôta. Vị ủy viên của Bộ Nội vụ nhân dân có quyền lực vô hạn độ ấy đã thừa nhận tất cả những tội phạm có thể hiểu được và không thể hiểu được, trong đó bao gồm: nó là một trong những tên lãnh đạo tập đoàn Trôtxki cánh hữu nhằm lật đổ chính quyền Xô Viết, phục hồi chủ nghĩa tư bản, đã tham gia vào các hoạt động ám sát Minđnơxki, Quybixép, Góocki và Mácxim Phêkhốp, con trai Góocki cũng như giúp đỡ bọn gián điệp nước ngoài.

Đọc những lời nói thú tội của Yacôta trong xét xử, mọi người hết sức kinh hãi "Mùa hè năm 1934, Enukichơ báo cho tôi rằng, Trung ương tập đoàn cánh hữu quyết định ám sát Kirốp. Likốp trực tiếp tham dự vào việc định ra quyết định ấy. Lúc này, tôi mới biết tập đoàn khủng bố Trôtxki kiên trì bảo tôi đừng cản trở họ làm việc đó. Vì thế tôi buộc phải đề nghị Zhapôlôgiơsư, Phó Cục trưởng Cục nội vụ Lêningrát lúc bấy giờ không nên ngăn cản những hành động khủng bố đối với Kirốp.

Qua một thời gian, Zhapôlôgiơsư báo cho tôi biết Cục Nội vụ Nhân dân đã bắt được một kẻ tên là Nicôlaép, thu được một khẩu súng lục có ổ quay trên mình y và bản đồ chỉ đường tới chỗ Kirốp, song Nicôlaép đã được tha". Hàng trăm triệu nhân dân trên đất nước Nga rộng mênh mông, đọc những điều trình bày trên từng trang báo chí đều sợ run lên. Thế là thế nào? là nằm mê, là ảo tưởng? phải chăng là điên hay là ảo tưởng? Đều không phải, đó là hiện thực, là tình hình hiện thực được chứng minh bằng giấy tờ hẳn hoi.

Bulannốp, thư ký của Yacôta, làm chứng ở toà án nói: "Yacôta biến tôi thành một người hoàn toàn trung thành với ông. Khi ông trao đổi với người khác trước mặt tôi, không bao giờ tránh hiềm nghi. Ông từng nói với tôi rằng Bôrisốp, cán bộ của Cục nội vụ nhân dân Lêningrát cho liên quan với vụ ám sát Kirốp. Sau khi các thành viên của chính phủ đến Lêningrát, báo cho Bôrisốp đến cung diện Sưmônnưi phải làm chứng cho việc thẩm vấn ông ta, lúc này Zhabôlôgiơsư vì căng thẳng và lo lắng Bôrisốp khai ra kẻ xúi bẩy ở hậu trường, nên đã quyết định trừ khử y.

Theo chỉ thị của Yacôta , Zhabôlôgiơsư đã sắp xếp: khi lấy xe hơi của Bôrisốp lái vào cung Điện Sưmônnưi, đã xảy ra một vụ tai nạn xe, Bôrisốp mất mạng trong vụ tai nạn này". Ngày 15 tháng 3 năm 1938, Yacôta bị xử tử, tất cả có 17 người bị xử tử hình, trong đó còn có cả Bukhanin và Ricốp. Được ít lâu cuộc đại chiến thế giới lần thứ 2 bùng nổ. Tiếng vang của tiếng súng ám sát Kirốp ở trong Cung điện Sưmônnưi cũng hoà tan với tiếng rít của bom và tiếng gầm rú của đại bác.

Trước thời kỳ giữa những năm 50, tuyên bố của chính giới về nguyên nhân Kirốp bị ám sát là không thể lay chuyển được, bản tuyên bố ấy được truyền ra sau khi tiếng súng của Nicôlaép ám sát Kirốp không rõ ràng, sẽ do Stalin tự quyết định ngay, hoặc vào mấy ngày đầu mấy tuần đầu. Bản tuyên bố nói, Nicôlaép là dựa vào chỉ thị của Zinôviép lãnh đạo "trung tâm Mátscơva" phản cách mạng đóng ở Mátscơva để tiến hành hoạt động khủng bố này.

Đồng thời đã tồn tại song hành một "trung tâm Trôtxki Zinôviép" khác ở Lêningrát. Trung tâm này nhận được chỉ thị của Trôtxki tiến hành những hoạt động khủng bố đối với Kirốp ở nước ngoài. Chỉ sau khi Yacôta xây dựng được mối liên hệ giữa bọn Zinôviép với bọn "cánh hữu” - Ricôp, Bukhanin, Tômski, và nhờ vào sự giúp đỡ của bọn chúng, gần gũi họ để có thể bảo đảm cho hung thủ tiếp cận được Kirốp, thì chúng mới thực thi được hành động khủng bố của chúng. Sau khi nhận được chỉ thị tương ứng, Yacôta phổ biến các chỉ thị ấy cho "người của mình" Zhapôlôgiơsư. Việc tìm chọn kẻ đi làm nhiệm vụ ám sát đã trở thành vấn đề chỉ là về kỹ thuật. Vừa vặn Lêonít Nicôlaép trở thành đối tượng lựa chọn. Tên này vừa bị khai trừ ra khỏi Đảng, và bị sa thải, là kẻ có thù với lãnh đạo, thường hay đối lập với lãnh đạo. Rõ ràng cách nói thiếu cân nhắc ấy cũng dễ hiểu. Cần biết rằng Zinôviép và Gaminhép chúng sẽ hiểu rõ ràng, nếu ám sát Kirốp, thì người được lợi chính là Stalin. Ông sẽ không bỏ lỡ thời cơ lợi dụng sự kiện này để gạt bỏ những lãnh tụ của phái đối lập trước đây.

[tieuboingoan]

Song cách nói đó của chính giới được truyền bá rộng rãi, trong tất cả các sách giáo khoa, cách nói ấy được nhiều lần nhắc tới. Ngay từ thời thơ ấu, được coi là chân lý vĩnh cửu không đáng tranh luận nữa nhằm nâng cao nhận thức cho mọi người. Nhưng trong các nước phương Tây, lại lưu tuyền một cách nói khác.

Tháng 12 năm 1934, sau khi Trôtxki biết được tin Kirốp đã chết, y suy đoán là Stalin có thể có liên quan đến cái chết của Kirốp. Trong cuốn sách "Thiên bí sử về việc Stalin phạm tội" của A.Aurôp, có nghiên cứu tỉ mỉ về cách nói này. Năm 1953, sau khi Stalin qua đời, cuốn sách này đã được đăng ngay trên tạp chí "Sinh hoạt" của Mỹ bằng tiếng Anh.

Tác giả A.Aurôp đã từng là vị tướng của Bộ Nội vụ nhân dân, sang Tây Ban Nha năm 1938, rồi từ đó không trở về Tổ quốc nữa. Ông đã mục kích một số chi tiết của vụ án rắc rối phức tạp ấy. Thí dụ việc phán quyết khoan hồng khác thường một số lớn nhân viên công tác ở Cục nội vụ nhân dân Lêningrát, khiến Aurôp rất ngỡ ngàng. Trong số những người bị xét xử, chỉ có một người bị kết án 10 năm tù giam. Tất cả những người còn lại, kể cả Cục trưởng cục nội vụ nhân dân và Zhapôlôgiơsư, Phó Cục trướng nội vụ thành phố Lêningrát, chỉ bị kết án tù giam từ 2 đến 3 năm.

Điều lạ lùng hơn là, đáng lý Stalin cần phải coi vụ án ám sát Kirốp chẳng những uy hiếp chính sách của ông, mà còn uy hiếp chính bản thân ông. Nếu như nói ngày nay Bộ Nội vụ không bảo vệ được Kirốp, thì ngày mai bản thân Stalin có thể cũng phải sống trong hoàn cảnh nguy hiểm như thế. Đáng lý Stalin phải làm như thế, dù là bài học cho các nhân viên công tác khác của Bộ Nội vụ nhân dân, để họ nhớ kỹ rằng họ phải thật sự hoàn toàn chịu trách nhiệm về cái chết của các lãnh tụ.Căn cứ vào những nguyên nhân ấy, đáng lý Stalin phải ra lệnh xử bắn ngay Yacôta.

Song chỉ 4 năm sau Yacôta mới bị xử bắn. Cũng có nghĩa là, dù cho Yacôta chắc chắn phải chết, nhưng vì mục đích nào đó, Stalin còn cần đến y. Còn một việc nữa cũng rất khó hiểu. Shaninh, bạn của Yacôta , Cục trưởng cảnh sát giao thông của Bộ Nội vụ và Pônken, vệ sĩ trưởng của Stalin có gửi quà cho Zhapôlôgiơsư, trong đó có máy thu thanh, đĩa hát và các tặng phẩm khác đều là hàng nhập ngoại. Cả hai đều biết rằng đều không cho phép bất cứ biểu hiện nào gần gũi đối với những kẻ bị xét hỏi.

Dựa theo những quy định không thành văn bản, dù là bạn bè thân thiết nhất của mình, hễ bị liệt vào là đối tượng bị nghi ngờ, thì đều phải cắt đứt mọi quan hệ với họ. Phải chăng Shaninh và Pônken đã biết, gửi quà cho Zhapôlôgiơsư sẽ không gây ảnh hưởng xấu cho 2 người hay sao? Còn đó là việc nhỏ.

Hãy xem những sơ hở chính trong trình bày của Aurôp: Mùa hè năm 1934, Kirốp bắt đầu xảy ra mâu thuẫn với các ủy viên Bộ chính trị. Tại Hội nghị Bộ chính trị, Kirốp đã mấy lần phê bình Sécgây Onchungnisitchơ vị lãnh đạo cao cấp của mình trước đây, đã gửi nhiều chỉ thị rối ren về xây dựng công nghiệp ở tỉnh Lênmgtát. Kirốp còn chỉ trích Micaoyang, ủy viên dự khuyết Bộ chính trị đã gây rối loạn hệ thống cung ứng thực phẩm ở Lêningrat. Ông cũng có tranh luận với Vôrôsilốp.

Uy tín của Kirốp ngày càng cao trong nhân dân, đã làm cho các ủy viên Bộ chính trị và bản thân Stalin tức giận. Các ủy viên Bộ chính trị ấy, kể cả Stalin đều không phải là nhà diễn thuyết dũng cảm. Lời nói của họ trong các trường hợp công khai là rỗng tuyếch, nhạt nhẽo. Còn Kirốp thì đúng là trái hẳn lại, lời nói của ông sinh động nổi tiếng trên thế giới, ông biết gần gũi quần chúng như thế nào. Ông không sợ đi thị sát nhà máy, không sợ phát biểu trước công nhân, về việc ấy ông là người duy nhất trong các ủy viên Bộ chính trị. Bản thân Kirốp cũng đã từng là công nhân. Ông thật sự lắng nghe những đau khổ vất vả của công nhân và cố gắng dùng mọi khả năng giúp đỡ họ. Ở Lêningrát uy tín của ông rất cao. Các ủy viên hội đồng nhân dân ở Mátxcơva còn thua kém Kirốp rất xa. Các Giám đốc Nhà máy xí nghiệp ở Lêningrát kính trọng ông.

Đầu năm 1934, sau khi họp Đại hội 17 Đảng Cộng sản Liên Xô, uy tín của Kirốp lại tăng lên nhiều. Tại hội nghị Kirốp được các đại biểu hoan hô rất lâu, khác hẳn với các ủy viên Bộ chính trị khác. Trong phòng nghỉ của đại hội, mọi người thì thào, chỉ có Stalin mới được Kirốp tôn kính. Stalin tức giận tính độc lập cao của Kirốp, nên đã quyết định điều Kirốp ra khỏi Lêningrát. Kirốp được cho hay, Mátxcơva bổ nhiệm ông phụ trách một chức vụ quan trọng ở Ban tổ chức Trung ương. Song Kirốp không vội đi Mátxcơva. Ông nói để đi cần phải bắt tay vào hoàn thành hàng loạt công việc trọng đại, vì thế ông đã kéo dài mất mấy tháng. Chẳng những như thế, ông ngày càng ít tham dự Hội nghị Bộ chính trị. Rõ ràng đó là một sự khiêu khích.

Thế rồi. A.. Aurốp rút ra kết luận rằng, Stalin nghĩ tới, việc giải quyết vấn đề phức tạp ấy chỉ có một con đường. Kirốp cần phải bị trừ khử. Còn trách nhiệm thanh toán Kirốp cần phải để cho các lãnh tụ phái đối lập trước đây đảm nhận. Làm như vậy, là có thể nhất cử lưỡng tiện. Stalin nhận định, nếu ông chứng minh được rằng : Zinôviép, Gaminhép và các nhà lãnh đạo khác của phái đối lập đã giết hại Kirốp - "người con trung thành của Đảng ta" và là ủy viên Bộ chính trị, do đó ông có quyền nêu ra yêu cầu: Lấy máu trả bằng máu.

Trong quá trình chuẩn bị ám sát, Stalin chú ý Cục Nội vụ Nhân dân Thành phố Lêningrát chịu trách nhiệm bảo vệ an ninh cho Kirốp. Cục trưởng Métvâychi có quan hệ thân thiết và tình cảm nồng hậu với Kirốp. Cần phải chuyển Métvâychi đi nơi khác, điều tới một người của mình tương đối tin cậy. A.Aurốp nói, Stalin đã lựa chọn được Yeptôkimôp. Anh ta là Cục trưởng của Tổng cục bảo vệ an ninh quốc gia Liên Xô đóng ở một tỉnh của Ucraina.

Theo chỉ thị của Stalin, Yacôta ra lệnh điều Métvâychi đến công tác ở Minskhơ, bổ nhiệm Yeptôkimốp đến Lêningrát. Nhưng, Kirốp không đồng ý quyết định ấy. Ông gọi điện thoại cho Yacôta trước, sau lại gọi điện thoại cho Stalin kháng nghị Yacôta chưa bàn với Tỉnh ủy Lêningrát mà đã ra lệnh.

Cuối cùng đành phải hủy bỏ lệnh điều Métvâychi rời khỏi Lêningrát. Do ý đồ gài thân tín của mình đến Lêningrát không đạt được ngoài việc mưu cầu sự giúp đỡ của Yacôta và thông báo kế hoạch bí mật xử trí Kirốp cho ông ta, Stalin không có sự lựa chọn nào khác. Yacôta điều ngay thân tín của mình là Ivan Zhapôlôgiơsư từ Lêningơrát đến.

Lúc bấy giờ Zhapôlôgiơsư là cán bộ cấp phó của Métvâychi. Aurôp vị tướng của Bộ Nội vụ nhân dân trước đây đã trình bày giản đơn "động cơ chính trị" trừ khử Kirốp. Tiếp theo, ông lại trình bày tỉ mỉ chi tiết ám sát. Phần một do Aurôp trình bày quả thật có những nghi vấn to lớn, nếu như nói phần một này vẫn có thể coi như là một giả thiết, thì phần hai mà ông trình bày, tức phần liên quan tới tổ chức và thực thi hành động khủng bố, sẽ còn đầy những sai lầm lớn không chính xác và thực tế.

Rõ ràng điều đó chứng tỏ rằng, vụ án Kirốp xảy ra trong tình hình Aurôp không có ở hiện trường. Hơn nữa ông chỉ thông qua người khác kể và sự suy đoán của bản thân để tìm hiểu vụ án này. Sự trình bày của Aurôp có nhiều chỗ không sát thực tế.

Thí dụ, Aurôp khẳng định ngày 1 tháng 12 năm 1934, cái ngày không rõ ràng ấy, có họp Hội nghị Tỉnh ủy ở Cung điện Sưmônnưi, Kirốp chủ trì cuộc hội nghị này. Còn tình hình thực tế là lúc bấy giờ quả thực có một cuộc Hội nghị, nhưng không phải là Hội nghị thường vụ, mà là Hội nghị liên hiệp Ban bí thư Thành ủy và Tỉnh ủy .

[tieuboingoan]

Hơn nữa, về thời gian thì sớm hơn hai ngày. Tức họp ngày 29 tháng 11. Với sự có mặt của Kirốp, Hội nghị đã thông qua Hội nghị liên hiệp toàn thể Tỉnh ủy và Thành ủy họp hai ngày tháng 12, thảo luận Nghị quyết "Biện pháp kế hoạch của tổ chức Đảng Lêningrát về việc xoá bỏ chế độ phiếu cung cấp bánh mì".

Sáng sớm hôm ấy, Kirốp từ Mátxcơva trở về Lêningrát. Ở Mátxcơva, Kirốp đã tham dự Hội nghị toàn thể Ban chấp hành Trung ương (b) Đảng Cộng sản Liên Xô trong hai ngày. Vừa đến Mátxcơva ông mở "báo sự thật Lêningrát” thấy một bản tuyên bố. "18 giờ ngày 1 tháng 12 sẽ họp hội nghị những phần tử tích cực của tổ chức Đảng ở Lêningrát (b) Đảng cộng sản Liên Xô tại Cung Ulixki. Khi vào hội trường không cần xuất trình thẻ Đảng". Nhìn chung đã kịp thời ra thông báo. Hay đấy, Kirốp cũng tán thành làm như vậy.

Ở Mátxcơva, Kirốp bàn định với Xiutốp, Bí thư thứ hai Tỉnh ủy , để Xiutốp trở về Lêningrát sớm hơn các đại biểu khác một ngày, thông qua Ban bí thư, họp hội nghị những phần tử tích cực. Đối với việc xoá bỏ tem phiếu bánh mì, Kirốp cảm thấy rất phấn khởi như trẻ con vậy. Vấn đề này đã được thảo luận tại Hội nghị toàn thể Ban chấp hành Trung ương. Aurôp viết, Bôrisốp không đưa khay để bánh mỳ lát và trà vào nhà họp Ban thường vụ. Bôrisốp vừa không vào nhà họp cũng không báo cáo với Kirốp về việc Điện Kremli có gọi điện thoại tìm ông. Sao lại như vậy, chỉ vì một nguyên nhân đơn giản, Kirốp không có ở trong nhà họp, hơn nữa, ngay cả trong phòng họp Ban Thường vụ, cũng không thấy có một người nào.

Thực tế, hội nghị lại họp ở văn phòng của Xiutốp, Bí thư thứ hai Tỉnh ủy . Vì thế, bất kể như thế nào, Kirốp cũng không thể đứng lên từ ghế tựa, để đi ra ngoài phòng họp, tiện tay khép cửa lại, giống như Aurôp viết thêm vậy. Ông viết: "chính trong nháy mắt ấy, vang lên một tiếng súng, mọi người đang dự họp chạy bổ ra cửa, nhưng họ chưa kịp mở tung cửa ra, đùi Kirốp mắc vào cửa, toàn thân ngã vật xuống trong vũng máu. Kirốp bị bắn chết".

Như trên đã trích dẫn một đoạn ngoài một câu nói cuối cùng ra, còn những mô tả khác thì đều là không đúng sự thực. Trong biên bản thẩm vấn Bôrisốp ngay sau khi vụ khủng bố có ghi: "Khoảng 16 giờ 30 phút Bôrisốp gặp Kirốp ở cửa phòng họp cổng chính điện Sưmônnưi, rồi anh đi theo Kirốp, với khoảng cách độ chừng mười lăm bước.

Trong hành lang rộng của tầng ba, thì cự ly của Bôrisốp với Kirốp cách nhau chừng hai mươi bước. Khi rẽ vào hành lang nhỏ độ hai bước, Bôrisốp nghe thấy tiếng súng nổ, khi anh rút khẩu súng lục ổ quay lên đạn, lại nghe thấy tiếng súng thứ hai vang lên. Sau khi chạy vào hành lang nhỏ, anh nhìn thấy hai người nằm ở trên sàn, cạnh cửa phòng tiếp khách của Xiutốp, với khoảng cách ba, bốn mét. Ở gần đó có một khẩu súng lục ổ quay...".

Trong biên bản giám định pháp y về cái chết của Kirốp có viết: Vào lúc 16 giờ 37 phút ngày 1 tháng 12 năm 1934, sau khi vang lên hai tiếng súng, người ta phát hiện Kirốp nằm úp mặt xuống ở hành lang gần văn phòng của Xiutốp ở tầng ba cung Điện Sưmônnưi. Máu mũi miệng Kirốp đều đọng lại thành cục, trên sàn một vài vết máu.

Những người chạy trước đến chỗ Kirốp có Ivansinkha, Rôtsliacốp, Khơtaski, Phêritman và Pôcân. Họ từ văn phòng của Xiutốp Bí thư Tỉnh ủy chạy tới. Sau bảy đến tám phút người ta khiêng Kirốp vào trong văn phòng của ông. Lúc này Galipiarina, bác sĩ của phòng y tế Cung điện Sưmônnưi tới, chị xác nhận mặt Kirốp tím bầm mạch không đập, ngừng thở, đồng tử giãn to, không có phản ứng với ánh sáng. Người ta định làm hô hấp nhân tạp cho Kirốp, kẹp túi chườm nước nóng vào đùi ông. Qua kiểm tra phát hiện thấy vết thương sau đầu. Bác sĩ cao cấp hàm Giáo sư cũng đã tới.

Nhưng đều bất lực trước người bị nạn. Do hệ thống thần kinh trung khu bị tổn thương rất nghiêm trọng nên Kirốp bị chết ngay. Chúng ta hãy theo dõi một chi tiết cực kỳ quan trọng trong vụ việc này. Hai tiếng súng vang lên trong hành lang của Cung điện Sưmônnưi. Aurôp không đề cập tới tiếng súng thứ hai, trinh sát viên của Bộ Nội vụ cũng cho rằng không có gì đặc biệt về chi tiết này. Phát súng thứ hai của hung thủ giết hại Kirốp là nhằm bắn vào mình nhưng không trúng.

Hung thủ dãy giụa điên cuồng toàn thân run rẩy anh nằm phủ phục cách người chết độ hai bước, ra sức gào thét, Galipiarina bác sĩ phòng y tế Cung điện Sưmônnưi có chứng kiến sự gào thét của hung thủ hoảng sợ như vậy, khiến các bác sĩ không thể không giúp đỡ hắn.

Tên khủng bố này sau khi giết người không có ý định chạy trốn và không phản kháng như thế là thế nào? Hắn ngoan ngoãn đầu hàng các chiến sĩ cảnh vệ. Aurốp lại dựa vào trí tưởng tượng tạo ra các tình tiết như hung thủ lấy vũ khí như thế nào, làm thế nào để có được giấy ra vào điện Sưmônnưi. Khẩu súng lục ổ quay căn bản không phải là Bộ Nội vụ giao cho hung thủ, mục đích làm như thế là để che giấu vết tích người thứ ba nhúng tay vào để thực hiện âm mưu của mình.

Mọi cái thật không giản đơn hơn được nữa. Khẩu súng lục ổ quay ấy hung thủ có từ năm 1918, hơn nữa đã hai lần đăng ký súng vào năm 1924 và 1930. Lúc bấy giờ hầu như tất cả những người làm công tác Đảng và Thanh niên đều có quyền mang vũ khí.

Ngoài ra năm 1920, tên khủng bố ấy đã mua 28 viên đạn súng lục ổ quay ở trong một cửa hàng tại Lêningrát. Cho nên cách nói Nicôlaiép mới có khẩu súng trước khi sát hại Kirốp là hoàn toàn sai. Còn việc Aurôp mô tả rằng có người cho Nicôlaiép giấy ra vào Cung điện Sưmônnưi cũng không có căn cứ.

Trong những năm ấy bất cứ đảng viên nào có thẻ đảng viên đều có thể ra vào dễ dàng Văn phòng Tỉnh ủy. Đúng, Nicôlaiép đã từng bị khai trừ khỏi Đảng nhưng sau này anh lại được phục hồi Đảng tịch. Anh có thẻ Đảng. Sau khi anh xuất trình thẻ Đảng cho lính gác thì anh có thể đến bất cứ tầng nào. Sau này còn xác minh, hàng tháng Nicôlaiép đều có nộp đảng phí, mặc dù từ tháng 4 năm 1934 anh đã không làm việc nữa. Tất cả những cái đó gần đây mới biết. Còn lúc bấy giờ, tháng 12 năm 1934, những sự nhỏ nhặt ấy người ta cũng không buồn để ý.

Stalin đã có quy định rõ ràng đối với nhân viên công tác ở Bộ Nội vụ: Điều tra hung thủ trong bọn Zinôviép. Sau khi được báo cáo về bi kịch xảy ra ở Cung điện Sưmônưi, bản thân lãnh tụ cùng với các bạn chiến đấu thân thiết nhất tụ tập ở hiện trường sau năm tiếng đồng hồ (có tin sau hai tiếng) xảy ra sự việc. Những người biết được thái độ của lãnh tụ đối với sự an toàn của mình hiểu rõ rằng trong tình hình không bình thường ấy, lần này lãnh tụ đi ra ngoài không có gì đặc biệt khiến người ta phải quan tâm.

Ở nhà ga xe lửa Lêningrát, Stalin không bắt tay bất cứ ai ra đón mà còn nhiếc mắng họ. Một Sư đoàn đặc biệt thuộc Tổng cục an ninh chính trị của Liên Xô cũng được điều tới Lêningrát. Công tác điều tra do Iacốp, Agranốp cán bộ cấp phó của Yacôta và một số sĩ quan cao cấp khác của Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm. Aculốp - Viện trưởng Viện kiểm sát, Visinski - Phó viện trưởng viện kiểm sát, Lép Sơninh - trinh trát viên chịu trách nhiệm các vụ án đặc biệt quan trọng cũng đã tới hiện trường.

[tieuboingoan]

Bất kể là Stalin, Trinh sát viên hay là Viện trưởng, Viện phó kiểm sát viên hay là quan toà, mọi người đều rất khẩn cấp. Chính ngay hôm Kirốp bị ám sát, tình hình rối mù đó không qua Bộ chính trị thảo luận, không qua Nguyên thủ quốc gia Kalinin Chủ tịch Ban chấp hành Trung ương Liên Xô ký, một quyết định của Ban chấp hành Trung ương về việc sửa đổi luật tố tụng hình sự đã vội vã công bố.

Bản quyết nghị ấy do Enukitchơ, một thư ký của Ban chấp hành Trung ương ký, quy định: Việc trinh sát điều tra các vụ khủng bố phải xử lý nhanh (nội trong mười ngày), cơ quan thẩm vấn nghe kể về vụ án, thì không cần thiết phải có các bên tham gia, cũng không cần phải xem xét có thể có vấn đề miễn giảm rồi hoãn việc thi hành án tử hình đối với tội phạm, bởi vì khi đã kết án lại khiếu nại hoặc xin miễn tội đều không cho phép, sau khi kết án tử hình đối với các loại tội phạm kể trên, các cơ quan thuộc Bộ Nội vụ đều phải thi hành phán quyết đó.

Không biết tại sao Stalin lại vội vã như thế, công tác trinh sát cũng tiến hành vội vàng như vậy. Để có được lời khai của Nicôlaiép, mọi biện pháp đều đã được sử dụng. Trong hai mươi bốn tiếng đồng hồ y ở nhà lao đều có các nhân viên công tác ở Bộ Nội vụ trực ban. Người bị trinh sát thẩm vấn tuyên bố tuyệt thực, và khi bị hỏi cung đã có ý định nhẩy qua cửa sổ ở tầng bốn, nhưng đã bị tóm chân lôi lại nên không nhẩy xuống được.

Tất cả các biên bản thẩm vấn đều được gửi ngay tới Stalin ở Mátxcơva. Stalin đề nghị với Agranốp: "Hãy tăng thêm cho Nicôlaiép một số dinh dưỡng, mua cho anh ta thịt gà và một số thực phẩm khác để anh ta ăn no, cho anh ta khoẻ lên, sau đó anh ta sẽ nói ra ai đã xui khiến anh ta. Nếu chúng ta chỉ đánh đập anh ta, thì anh ta sẽ không hé miệng ra đâu. Cuối cùng anh ta sẽ nói ra hết, khai ra hết".

Đồng thời Stalin gọi điện thoại cho Yacôta bảo các anh làm sao mà cứ ở lỳ đấy lâu như thế. "Các anh phải cẩn thận một chút, hãy coi chừngđấy...” Người thẩm vấn hứa với Nicôlaiép rằng chúng tôi sẽ bảo vệ tính mạng của anh ta sẽ cung cấp thức ăn tốt nhất và lắp bồn tắm trong nhà lao, trên bàn ăn có hoa quả và rượu. Tất cả những cái đó chỉ nhằm Nicôlaiép khai ra những lời cần thiết và nêu ra được bọn Zinôviép. Cuối cùng Nicôlaiép đã khai y đã nhận ra mười ba tên trong bọn Zinôviép.

Thế rồi lại bắt đầu tra khảo những người đó. Công tác điều tra được đẩy nhanh như đi cứu hoả. Cơ quan viện kiểm sát cũng xông lên trước như đi cứu hoả. Mau lên. Mau lên nữa! Lép Sơninh trinh sát viên đã từng giải quyết các vụ án đặc biệt quan trọng của viện kiểm sát Liên Xô năm 1956 đã nói về những khẩu cung dưới đây: "Sau khi tới Lêningrát, Acurôp, Viện trưởng viện kiểm sát và Visinki Phó Viện trưởng viện kiểm sát bắt tay vào thẩm vấn bị cáo ngắn gọn một lần nữa, còn tôi thì chịu trách nhiệm ghi lại những lời khai của các bị cáo.

Những sự thẩm vấn lại đó hoàn toàn chỉ lướt qua thôi. Thời gian thẩm vấn lại cho mỗi bị cáo từ hai mươi đến ba mươi phút, hơn nữa trong khoảng thời gian này Ban chấp hành Trung ương cử một nhóm chuyên giải quyết vụ án này do Yadôp và Côsalép làm đại biểu cũng tham gia giải quyết vụ án này.

Việc thẩm vấn lại chỉ hạn chế ở việc hỏi bị cáo, xem anh ta có khẳng định những lời khai và tài liệu với cơ quan của Bộ Nội vụ xem anh ta có nhận tội không”. Tiếp theo Lép Sơninh chứng minh rằng: "Ý kiến khởi tố của Kiểm sát viên là do Visinski tự viết... Anh đã cùng với Acurốp lên Trung ương tìm Stalin hai ba lần, Stalin đã phê vào tờ khởi tố đó. Tôi biết được điều đó là qua Visinski. Visinski rất phấn khởi nói Stalin đã xem xét tỷ đề nghị về cách nói quen dùng trong khởi tố".

Công tác tấn công điên cuồng vẫn tiếp tục tiến hành cuối tháng 12 bản thảo khởi tố của Kiểm sát viên gửi lên Ban bí thư Trung ương Yedôp và Acurốp có công văn yêu cầu chỉ định thời gian thảo luận bản thảo. Stalin ngay lúc đó phê rằng: "Đề nghị Môlôtốp và các ủy viên khác của Bộ chính trị duyệt. Tôi đề nghị ngày mai hoặc tối nay họp, tốt nhất là chín giờ tối nay". Chính ngày hôm ấy bản khởi tố đã được Bộ chính trị chịu thảo luận thông qua Visinski và Sơninh ký, Acurốp phê chuẩn.

Từ 14 giờ 20 phút ngày 28 tháng 12 đến 6 giờ 40 phút ngày 29 tháng 12, Tòa án quân sự thuộc Tòa án tối cao Liên Xô đã mở phiên toà bí mật xét xử vụ án Nicôlaiép ở Lêningrát. Chủ trì phiên toà xét xử có: Urichkhơ Chánh án toà án, Maturêvích và Cơliyasép - Luật sư toà án quân sự, Bathơnia - thư ký phiên toà. Có mười bốn người ở ghế bị cáo. Họ bị tố cáo là đã tham gia tập đoàn khủng bố bí mật chống Xô Viết do các thành viên của phái đối lập Zinôviép trước đây lập ra ở Lêningrát, mà Nicôlaiép được tập đoàn này cử đi tiến hành các hoạt động ám sát. Nicôlaiép đã nhận tội cố ý ám sát giết hại Kirốp do "trung tâm Lêningrát" cử tới, và đã không giấu giếm vạch trần các thành viên của trung tâm này.

Đại đa số các bị cáo chỉ thừa nhận mình đã tham gia vào phái đối lập mới của Zinôviép, hơn nữa đã tham gia trước đây. Họ tuyên bố, họ không có quan hệ với vụ mưu sát Kirốp. Song tất cả các bị cáo ấy đều bị kết án tử hình, hơn nữa sau một tiếng đồng hồ tuyên án, án đã được thi hành.

Vào thời kỳ giữa những năm 50, Maturêvích, Cơliyasép và Bathơnia đã lần lượt giải thích về phiên toà hôm đó. Mỗi một người trong họ đều chứng minh rằng, trước khi phán quyết, Urichkhơ có trao đổi với Stalin, Stalin nói biện pháp trừng trị chỉ có một loại xử bắn. Sau này điều tra rõ ràng rằng, lời nghị án không phải được quyết định ở Lêningrát, mà là đã được Mátxcơva sắp đặt từ trước.

Mọi cái đều được triển khai theo các tình tiết mà Stalin đã định sẵn. Thậm chí ông còn quy định cả những "việc nhỏ" như loại đơn khởi tố được đăng trên báo chí, đơn khởi tố đề ngày 27 tháng 12, tức công bố trước một ngày mở phiên toà. Thế là, những người lao động ở các địa phương nô nức tổ chức mít tinh và biểu tình thị uy, yêu cầu bọn tội phạm giết người theo chủ nghĩa khủng bố của Trôtxki và Zinôviép phải trả nợ máu.

Vụ án này được phiên toà mở xét xử trong tiếng cầu nguyện và tiếng lên án phẫn nộ ấy. Trong các quảng trường của các phân xưởng, của các nhà máy, từng đoàn người đang phẫn nộ lên án. Những thông tin về các cuộc mít tinh có liên quan dồn dập đưa tới, đầy rẫy trên các trang to nhỏ của báo chí.

Việc đòi bọn Trôtxki, Zinôviép phải trả nợ máu đã trở thành một tâm trạng của toàn xã hội. Tâm trạng ấy đã giảm được nhiều khó khăn trong công tác xét xử, bởi vì công tác xét xử đã thể hiện ở lòng dân. Đại đa số những sự thực trước đây được trình bày ở đây cũng đã được mọi người đều biết. Có người đứng ở góc độ lôgích đã phân tích những sự thực ấy. Họ phát hiện, những sự thực ấy có mâu thuẫn với cách nói của chính giới, không phải là chứng cứ về cách nói của chính giới.

Về điểm này, tại Đại hội lần thứ 20 của Đảng Cộng sản Liên xô, Khơrúpsốp đã công khai nói ra trước tiên. Đáng lẽ bản báo cáo về tệ sùng bái cá nhân Stalin là báo cáo bí mật, nhưng tin đồn về bản báo cáo ấy lại lan truyền tới giới báo chí nước ngoài. Những tin đồn ấy cũng đã gây chấn động nhân dân nước ta.

[tieuboingoan]

Ngày nay chúng ta đã hiểu rõ ràng rằng năm 1956 Khơrútsốp đã nói những gì về cái chết của Kirốp. Ông nói như thế này: "Cần phải nói, một số tình hình có liên quan đến việc mưu sát đồng chí Kirốp, cho tới nay vẫn còn rất nhiều chỗ khiến người ta khó hiểu và ngờ vực. Tình hình đó đòi hỏi phải tiến hành điều tra tỉ mỉ nhất.

Có lý do để nhận xét rằng, trong số những người chịu trách nhiệm bảo vệ Kirốp, có người đã giúp đỡ cho hung thủ Nicôlaiép giết hại Kirốp. Trong thời gian trước một tháng rưỡi hành hung giết người, Nicôlaiép từng có hành động khả nghi nên đã bị bắt, nhưng y đã được thả, thậm chí không kiểm tra y.

Một tình hình cực kỳ đáng ngờ là ngày 2 tháng 12 năm 1934, khi một nhân viên Chêka chịu trách nhiệm bảo vệ Kirốp bị đưa đi thẩm vấn, lại vì bị "tai nạn" xe hơi, nên đã chết, mà trong số người chịu trách nhiệm áp giải anh ta, lại không có một người nào bị nạn cả. Sau khi Kirốp bị giết hại, người lãnh đạo Cục Nội vụ Lêningrát bị điều đi nơi khác, và bị xử phạt rất nhẹ, nhưng đến năm 1937 lại bị xử bắn.

Có thể nhận xét rằng, sở dĩ họ bị xử bắn, là vì nhằm xoá dấu vết tội lỗi của kẻ tổ chức giết hại Kirốp". Những sự thực mà Khơrútsốp nêu ra đã hoàn toàn đập tan cách nói của chính giới, theo cách nói của chính giới, thì Trôtxki, Zinôviép và Gamichép đã ra lệnh cho kẻ giết hại Kirốp, còn trong quá trình thẩm vấn Zimôviép và Gamichép thừa nhận rằng, họ chịu trách nhiệm về mặt chính trị và về mặt đạo nghĩa đối với việc ám sát.

Tấn bi kịch trong Cung điện Sưmônnưi đã từng có những biến đổi mới: Bôrisốp cảnh vệ của Kirốp đã từng cảnh báo Sécgây Mirônôvích rằng có khả năng xảy ra vụ mưu sát, đã hai lần anh còn bắt được Nicôlaiép mang súng ống hoạt động ở gần khu vực cảnh giới. Sau này, không biết ai đã bảo anh thả Nicôlaiép đi.

Còn Bôrisốp lại bị trừ khử. Khi Khơrútsốp lại một lần nữa, cũng chính là lần thứ hai ông công khai nói về vấn đề ấy mà ông đã nghiên cứu là tại Đại hội lần thứ 22 của Đảng họp vào năm 1961, khi đọc rồi bế mạc, Khơrútsốp đã phát biểu một đoạn như sau: "Một sự thực lôi cuốn sự quan tâm của mọi người là hung thủ giết hại Kirốp trước đó đã hai lần bị bắt sống ở khu vực gần Cung điện Sưmônnưi và khi kiểm tra thấy có mang theo vũ khí. Nhưng không biết là căn cứ vào lệnh của ai, cả hai lần Nicôlaiép đều được tha.

Sau này, chính là y mang theo vũ khí xuất hiện ở hành lang Cung điện Sưmônnưi, là nơi Kirốp thường hay đi qua, và y đã giết hại Kirốp. Cũng không biết tại sao, trong giờ phút xảy ra ám sát, Vệ sĩ trưởng của Kirốp lại ở cách sau Kirốp rất xa. Mà theo nguyên tắc chặt chẽ của công tác bảo vệ, ông không có quyền ở khoảng cách xa với đối tượng bảo vệ.

Còn một sự thực nữa, cũng là điều cực kỳ lạ lùng: Stalin, Môlôtốp và Vôrôsilốp vốn dĩ định thẩm vấn Vệ sĩ trưởng của Kirốp, nhưng khi Vệ sĩ trưởng bị đưa đi để thẩm vấn, thì trên đường lại xảy ra một vụ tai nạn xe. Sau này, người lái chiếc xe ấy nói rằng, chính những người chịu trách nhiệm áp giải Vệ sĩ trưởng đi thẩm vấn đã cố ý gây nên tai nạn xe hơi. Người phụ trách việc áp giải nói rằng Vệ sĩ trưởng chết vì tai nạn xe, nhưng thực tế là Vệ sĩ trưởng bị người áp giải giết chết.

Một người từng chịu trách nhiệm làm công tác cảnh vệ cho Kirốp đã bị giết chết bằng biện pháp đó. Sau này những kẻ giết hại Vệ sĩ trưởng cũng bị bắn chết.... Thế thì ai có thể làm được những cái đó? Hiện nay vụ án phức tạp ấy đang được nghiên cứu tỉ mỉ”. Đây là các nhà lãnh đạo Đảng và nhà nước lần đầu tiên công khai bác bỏ cách nói của chính giới ngót ba mươi năm nay.

Tài liệu của Đại hội 22 không xén bớt, đã được đăng toàn bộ trên báo chí. Hàng trăm bức thư dồn dập gửi tới Trung ương Đảng. Các tác giả bức thư ủng hộ cách nói của Khơrútsốp. Họ đã báo cáo những tình hình chi tiết mới, cung cấp nhiều tài liệu chứng cứ liên quan tới tấn bi kịch tháng 12 năm 1934 trước đây chưa biết.

Năm 1960 đoàn chủ tịch Trung ương đã thành lập ban điều tra về tình hình Kirốp bị sát hại. Ban này do Shơvécních lãnh đạo, điều tra thăm hỏi hàng nghìn người kiểm duyệt nghiên cứu hàng nghìn văn kiện.

Thành viên tích cực nhất trong ban này là Auliga Grigơriepna Shatunôpxkaya. Trước cách mạng bà là Bônsơvích, từng công tác với Kirốp ở vùng ngoại Cápcadơ, năm 1933 bị bức hại, mãi đến những năm 50 mới từ Khơrêma trở về Mátxcơva. Khơrútsốp rất hiểu bà, đề nghị bà công tác ở ban Giám sát của Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô. Auhga Grigơriepna tiến hành điều tra trong 2 năm. Hàng trăm người đã công khai với bà những bí mật 30 năm nay họ không dám hồi ký. Bà đã lao động rất gian khổ, tích luỹ được 64 tập tài liệu. Bản báo cáo do Shơvécních và Shatunốpxkaya ký, gửi cho Đoàn chủ tịch Trung ương đã xác định rõ ràng: Kirốp bị sát hại là theo lệnh bí mật của Stalin.

Kết luận của ban điều tra này đã trở thành cơ sở cho Khơrútsốp phát biểu tại Đại hội 22 Đảng cộng sản Liên Xô. Có chứng cớ nói dưới ảnh hưởng của kết quả điều tra kể trên, Khơrútsốp thậm chí đã nêu ra vấn đề thẩm tra lại những vụ án tố tụng thẩm phán những năm 30 với Đoàn chủ tịch Trung ương, trong đó bao gồm vụ án Zinôviép - Gamichép, vụ án Phiatacốp - Sôcôlinicốp, vụ án Bukharin, vụ án Tukhasiépski và một số vụ án khác, song Khơrútsốp đã bỏ dở giữa chừng - hoặc do ông chưa đủ quyết tâm hoặc ông chưa được các bạn chiến đấu ủng hộ.

Điều không thể gạt bỏ được là kết luận của ban điều tra, trước tiên là Shatunốpxkaya. Nhiều năm nay luôn uốn nắn thái độ của Khơrútsốp đối với vụ án Kirốp bị giết hại. Rõ ràng trong những năm từ 1967 đến 1971 khi ông ở Pittơrôvô - Tanni ngoại ô Mátxcơva, ở đó ông ghi âm hồi ký của mình, trước mặt ông là bản kết luận của ban điều tra. "Băng ghi âm bí mật" của Nikita Khơrútsốp đến năm 1990 người ta mới bắt đầu được biết. Nội dung của cuốn băng không đưa vào hai cuốn sách mà trước đây ông đã xuất bản.

Bây giờ chúng ta hãy trích một đoạn băng ghi âm: "Năm 1934 tôi tham dự Đại hội lần thứ 17 của Đảng” Khơrútsốp nói: "Mọi người cho tôi biết khi bỏ phiếu biểu quyết chỉ có sáu đại biểu (tất cả có 1.966 đại biểu) đã bỏ phiếu phản đối Stalin. Nhiều năm sau mới làm rõ, thực tế năm ấy số bỏ phiếu phản đối có khoảng 260 đại biểu.

Xét địa vị của Stalin và tính sĩ diện hão của ông thì đây thật là một việc không thể tưởng tượng nổi (A.G. Shatunôtsikaia nhận định khi Đại hội 17 Đảng Cộng Sản Liên Xô tổ chức bầu cử Ban chấp hành Trung ương có 202 đại biểu bỏ phiếu phản đối Stalin. Hai người nói có chênh lệch, nhưng điều đó hoàn toàn có thể hiểu được. Do ở một làng ngoại ô Mátxcơva, nên khi công tác Khơrútsốp không sử dụng tài liệu hồ sơ tác giả). Stalin hiểu rất rõ ai bỏ phiếu phản đối ông, chắc chắn sẽ không phải người như Khơrútsốp.

[tieuboingoan]

Những người ấy khi Stalin cầm quyền dựa theo nấc thang chức vụ đi lên. Họ coi Stalin là thần thánh Stalin hiểu rõ, không phải là những người đó chống lại ông mà là những cán bộ lão thành thời Lênin. Trong thời gian Đại hội lần thứ 17 Đảng Cộng sản Liên Xô, một vị lãnh đạo của tổ chức Đảng ở thành phố Bắc Cápcadơ gặp Kirốp Bí thư tổ chức Đảng ở Lêningrát, ông nói vung với Kirốp rằng: "Một số đảng viên lão thành bàn tán với nhau rằng, hãy để cho một đồng chí đối xử với anh em lịch thiệp hơn lên thay thế Stalin thời điểm ấy đã đến. Đồng chí của chúng tôi ở đây nhận xét rằng đồng chí nên làm Tổng bí thư”.

Kirốp đến chỗ Stalin nói tất cả những điều nghe được ấy cho ông. Sau khi Stalin nghe Kirốp nói, chỉ trả lời đơn giản rằng: "Cảm ơn anh đồng chí Kirốp!”

Cuối năm 1934 Lêônít Nicôlaiép cảm thấy rất bực bội với tất cả mọi thứ xung quanh, bị khai trừ ra khỏi Đảng, xuất hiện ở văn phòng Kirốp gần phòng nghiên cứu Sưmônnưi nhưng anh đã bị bắt, có thể do anh có hành động khả nghi. Sau khi lục soát trong người thấy có khẩu súng lục. Tuy vậy anh lại được thả.

Chỉ có một kết luận là: Anh được thả, là vì người lãnh đạo tổ chức cử anh đến thực thi hành động khủng bố đã ra lệnh thả. Được ít lâu Nicôlaiép lại thâm nhập vào Cung điện Sưmônnưi, khi Kirốp đang lên cầu thang đã bắn vào ông. Bảo vệ của Kirốp ở phía sau cũng không kịp tới và làm gì được.

Sau này lưu truyền một cách nói, Stalin dặn dò đưa Nicôlaiép đến chỗ ông. Nicôlaiép quỳ xuống nói, tôi làm việc theo lệnh, hãy tha thứ cho tôi, có lẽ anh mong muốn được sống bởi vì anh chỉ làm theo mệnh lệnh. Tất là dốt nát. Để sự kiện này mãi mãi trở thành bí mật cần phải trừ khử Nicôlaiép.

Sau này cũng đã làm như thế. Aurôp vị tướng trước đây của Bộ Nội vụ mô tả tình hình Stalin thẩm vấn Nicôlaiép hơi có chỗ khác nhau. Mirônốp người bạn tốt của Aurôp, Cục trưởng cục Quản lý kinh tế Bộ Nội vụ năm ấy, từng tham gia phỏng vấn Nicôlaiép, anh chứng minh rằng sự việc gần như thế. Trong nhà có Stalin, Yacôta , Mirônốp và nhân viên công tác áp giải Nicôlaiép từ nhà tù đến.

Trước đó Stalin có trao đổi riêng với Zhapôrôgiơsư, không có người làm chứng, thời gian dài khoảng hơn một tiếng đồng hồ. Nicôlaiép đi vào trong phòng đứng ở cửa đầu quấn băng y tế, Stalin ra hiệu cho anh ta đến gần ngắm nghía anh một cách hiền từ, với giọng nói nhẹ nhàng hỏi anh. "Sao đồng chí lại giết hại người tốt như thế?". "Không phải tôi bắn vào anh ấy, tôi muốn bắn vào Đảng!” Nicôlaiép cố chấp trả lời. Qua giọng nói của anh người ta cảm thấy anh không hề run sợ trước mặt Stalin. "Đồng chí lấy được súng ở đâu?”' Stalin tiếp tục hỏi. "Tại sao đồng chí hỏi tôi? Đồng chí hãy đi hỏi Zhapôrôgiơsư!" Câu trả lời có vẻ thô lỗ. Stalin giận tái cả mặt "Đưa nó đi!" Stalin lầu bầu nói.

Vừa ra đến cửa Nicôlaiép ngoảnh lại phía Stalin định thanh minh nhưng đã bị đẩy ra ngoài. Cửa vừa khép lại, Stalin liếc nhìn Mirônốp nói với Yacôta: "Chẳng cần!" Không đợi người khác nói theo, Mirônốp vui vẻ đi ra. Sau mấy phút Yacôta nhẹ nhàng mở cửa gọi Zhapôrôgiơsư vào. Một mình Zhapôrôgiơsư cùng với Stalin thời gian không quá 15 phút. Từ căn phòng khiến người ta sợ hãi đi ra Zhapôrôgiơsư rảo bước trên hành lang, không nhìn thấy Mirônốp vẫn đang ngồi chờ ở phòng khách.

Từng có nhiều tin đồn và suy đoán về việc Stalin thẩm vấn Nicôlaiép. Chúng ta còn phải phân tích và so sánh, còn bây giờ chúng ta hãy ngừng mô tả đoạn chúng ta cảm thấy hấp dẫn trong “cuốn băng ghi âm bí mật" của Khơrútsốp "tôi còn biết một số việc".

Khi nói đến tình hình Stalin thẩm vấn Nicôlaiép, Khơrútsốp nói: "Khi Stalin đến Lêningrát điều tra tình hình Kirốp bị sát hại, ông ra lệnh gọi Chính ủy (tức Bôrisốp - tác giả), ngày hôm đó chịu trách nhiệm công tác bảo vệ cho Kirốp đến để thẩm vấn. Chiếc xe ca chở Chính ủy đã xẩy ra tai nạn, ông đã chết ngay. Qua thời gian dài mới thẩm tra và xét hỏi nhân viên áp giải Chính ủy. Những người ấy đều bị xử bắn cả. Tôi đề nghị điều tra lái xe. May mắn là anh vẫn còn sống. Anh cho chúng tôi biết, tai nạn xe căn bản không nghiêm trọng - chẳng qua chỉ là va chạm nhỏ mà thôi. Song anh đã nghĩ ra, anh đã nghe thấy tiếng xe ca đụng mạnh vào thành xe. Thế là chính ủy bị giết chết. Tôi không nghi ngờ sau bức màn của âm mưu này là Stalin đang hoạt động. Kirốp đã biến tổ chức Đảng ở Lêningrát thành một quần thể tích cực. Ông rất được hoan nghênh. Nhưng sau khi ông bị đả kích làm cho đảng và Nhân dân cảm thấy đau đớn. Cớ lẽ chính vì điểm ấy, Kirốp đã bị chọn làm vật hy sinh. Cái chết của ông đã thành cái cớ khiến cho Stalin rung chuyển được cả nước, gây không khí căng thẳng khiến cho nhân dân căng thẳng tới mức có thể tha thứ cho những vụ ám sát chính trị, cũng khiến Stalin thoát ra khỏi những người mà họ không thích và thoát khỏi là "kẻ thù của nhân dân".

hatunốpxkaya chứng minh rằng, sau khi lần lượt báo cáo vụ ám sát Kirốp bị sát hại và những thông tin về một số vụ tố tụng khác lên các thành viên Đoàn chủ tịch Trung ương, Khơrútsốp ra lệnh thu thập toàn bộ các tài liệu làm hồ sơ. Để làm dịu sự phản đối của bà, Khơrútsốp nói: "Hiện nay chúng ta vẫn chưa được mọi người hiểu, mười lăm năm sau chúng ta sẽ giải quyết vấn đề này".

Nhưng Khơrútsốp chưa thực hiện được lời hứa của ông - được hai năm ông đã bị người bạn chiến đấu của ông thay thế. Ngay từ trước khi ông bị cách hết mọi chức vụ, Shatunốpxkaya đã nghỉ hưu. Sau khi bà về hưu thì một số người làm chứng trước đây cung cấp tài liệu cho bà tìm đến bà. Họ báo cho bà biết rằng lại có người đến giới thiệu bằng chứng cho họ. Bà đã hiểu rõ: Đảng đánh giá lại những kết luận của Ban điều tra trước đây. Bà không đoán sai. Một ban mới thành lập do Bialisơ lãnh đạo đã bắt đầu làm việc. Sau này mọi cái đều là im hơi lặng tiếng.

Trong hai mươi năm năm tròn ở tất cả các nơi bất kể là cơ quan thông tin báo chí, sách báo lịch sử hay trong giới khoa học, đều không hề đề cập tới tấn thảm kịch xảy ra ở Cung điện Sưmônnưi chi có sau khi bắt đầu cải cách thì sự im lặng mới bị phá vỡ. Nơi phá vỡ im lặng đầu tiên là báo chí Lêningrát đã đăng hàng loạt bài báo của A. Kilirina, bà là Nghiên cứu viên cao cấp của Phòng nghiên cứu lịch sử đảng trực thuộc Tỉnh ủy Lêningrát. Bà dũng cảm nêu ra, tuyên bố chân lý dễ dàng hơn tìm tòi chân lý. Bà kêu gọi không nên dựa vào tình cảm để viết lịch sử của quá khứ, mà phải tìm hiểu chân tướng lịch sử, phải bằng văn kiện và sự thực, bà đã được kết luận hoàn toàn trái ngược với kết luận của Shatunốpxkaya.

Trên báo chí ở Lêningrát, bà tuyên bố: Phòng nghiên cứu của bà chưa tìm thấy bất cứ một chứng cứ nào về việc Stalin tham dự vào vụ mưu sát Kirốp, dù là chứng cứ trực tiếp hay là gián tiếp, đều không thấy.

Bắt đầu từ năm 1987, A. Kilirina đã liên tiếp đăng hơn hai mươi bài báo với đề tài quan trọng. Trong bài báo, bà đã phân tích mọi cách nói và tin đồn có thể hiểu được và không thể hiểu được của tấn thảm kịch xảy ra có liên quan ở Cung Điện Sưmônnưi. Nhìn chung khuynh hướng của Kilirina nên coi vụ ám sát là do cá nhân có mưu đồ và thực thi, với giả thiết có khả năng nhất để nghiên cứu, song bà cũng không quả quyết bác bỏ lập luận của người khác. Shatunốpxkaya, cũng không hoang phí thời gian - bà cũng tin cải cách! Đối với bà người ta hiểu được: Bà đã bỏ ra nhiều năm để thu thập văn kiện tài liệu, để tìm hiểu tình hình thông qua những người chứng kiến may mắn còn sống và những bạn bè thân thiết của họ.

Bà là người đầu tiên làm như thế, hơn nữa bà còn với cương vị rất cao thay mặt cho Đoàn Chủ tịch Ban chấp hành Trung ương đi làm công việc này. Sau khi vị Bônsêvích lão thành ấy biết được kết luận nghiên cứu của Kilirina, nhất là khi bà biết được Kilirina nghi ngờ Stalin tham gia vào vụ mưu sát Kirốp, bà kiên quyết nêu ra ý kiến bác bỏ, bà kiên trì cho rằng kết luận của bà trình bầy trong bản báo cáo gửi tới Trung ương năm 1961 là đúng đắn.

[Mien trung]

Đếm tiền trong ví điện Kremli


Dưới chế độ Xô viết, đời tư của các nhà lãnh đạo đã được coi là bí mật quốc gia và được bảo vệ rất kỹ càng. Chỉ gần đây một số chi tiết về cuộc sống của họ mới được dần dà tiết lộ. Và công chúng đã có cơ hội biết về mức lương mà các chủ nhân của Điện Kremli đã lĩnh.


Sống chỉ bằng lương

Sau khi cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga vĩ đại thành công, lãnh tụ Vladimir Lênin tháng 12/1917 đã định cho mình mức lương 500 rub một tháng, tức là tương đương với thu nhập của một người lao động có chuyên môn ở Petrograd (St. Peterburg hiện nay) và Moskva. Và cũng tuân theo chỉ đạo của Lênin (chế độ này được thực hiện cho tới năm 1979!), các cán bộ cao cấp trong Đảng bị cấm không được nhận bất cứ thu nhập ngoài lương nào, kể cả tiền nhuận bút. Hậu quả là chỉ sau một thời gian không dài, lạm phát đã làm giảm thiểu số tiền lương không quá nhiều nhặn của nhà lãnh đạo quốc gia vô sản đầu tiên trên thế giới.

Ở thời điểm đó, cả Lênin và các đồng chí của Người không ai nghĩ tới việc tìm kiếm các phương thức để chống lại lạm phát cho chính ngân sách gia đình của mình. Hơn nữa, là một lãnh tụ quen nếp sống giản dị, tùng tiệm, Lênin đã thực sự tin rằng mức lương như thế hoàn toàn đủ cho mọi chi phí của cá nhân Người. Không những thế, khi biết về việc cấp dưới đã lo toan để cho sinh hoạt của Người dễ chịu thì Lênin đã không ít lần khiển trách họ. Khi nói tới việc mua cuốn sách nào đó cho thư viện của Người hoặc việc trả tiền cho nhân viên dọn dẹp phòng ở Điện Kremli, Lênin đã ngay lập tức yêu cầu phải trích những món tiền ấy từ lương của Người…

Chỉ sau khi Lênin qua đời, các vấn đề liên quan tới mức lương của các nhà lãnh đạo cao cấp trong Điện Kremli mới bắt đầu được xử lý một cách thực tế và hợp lý hơn. Các tài liệu còn lại trong kho lưu trữ quốc gia Nga cho thấy, nhà lãnh đạo Xô viết Iosif Stalin trong giai đoạn từ đầu công cuộc Tân Kinh tế (NEP) tới năm 1935 đã được nhận mức lương 225 rub một tháng và trả tiền đảng phí trích từ đó ra mỗi tháng 6 rub 75 côpếch. Mức lương này được đánh giá là không thấp trong điều kiện khó khăn của quốc gia Xô viết thời đó. Nhưng cũng không thể nói thế là cao. Lần đầu tiên Stalin được tăng lương là vào năm 1935 lên 500 rub. Một năm sau đó, cùng với sự phát triển của đất nước, đội ngũ lãnh đạo ở Liên Xô đã được tăng lương lên gấp đôi…

Tháng 2/1936, mỗi tháng Stalin được lĩnh 1.200 rub (tiền đảng phí là 36 rub). Về nguyên tắc mà nói, có thể sống khá đầy đủ với số tiền này vì mức lương trung bình ở Liên Xô khi đó chỉ bằng một phần năm. Tới cuối chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, Stalin được nhận mỗi tháng 2.000 rub tiền lương và chỉ tới cuối năm 1947, mức lương của nhà lãnh đạo quốc gia này mới được tăng lên gấp 5 lần, tới 10 nghìn rub. Đó là mức lương, nếu không tính thuế thu nhập trong điều kiện sống không phải cần tới chế độ tem phiếu, thì bằng khoảng 9 lần mức lương trung bình ở Liên Xô thời đó.

Lên thay Stalin lãnh đạo đất nước Xô viết tháng 9/1953, Nikita Khrusov ba năm sau đó đã bãi bỏ hoàn toàn cơ chế của người tiền nhiệm trong chế độ tiền thưởng hàng tháng mà không phải tính thuế thu nhập cho các cán bộ quản lý. Trong giai đoạn từ năm 1949 trên cương vị Bí thư BCH TW Đảng và tới năm 1965 trên cương vị Bí thư Thứ nhất, Khrusov chỉ lĩnh mỗi tháng 800 rub (trước thời điểm đổi tiền năm 1961, số tiền này tương đương với 8 nghìn rub). Trừ tiền đảng phí 24 rub và các khoản thuế, ông Khrusov trong vòng 15 năm đã mang về nhà cho vợ đúng khoản tiền này.

Nếu không tính một sự nhầm lẫn thì trong tất cả khoảng thời gian cầm quyền đó, ông Khrusov không được nhận bất cứ một khoản tiền thưởng nào. Sự nhầm lẫn đã xảy ra là việc mức lương của nhà lãnh đạo tối cao trong Đảng vẫn được duy trì suốt hai năm sau khi ông bị mất chức tháng 10/1964. Ông Khrusov đã được nhận mức lương của Bí thư Thứ nhất cho tới tận tháng 1/1965 và chỉ sau đó mới phải nhận mức lương hưu là 500 rub một tháng.

Theo các nhà nghiên cứu lịch sử Xô viết, ông Khrusov là nhà lãnh đạo cuối cùng trong Điện Kremli đã sống thực sự chỉ bằng tiền lương chính thức của mình.

Ngoài lương còn “bổng”

Lên thay ông Khrusov làm Bí thư Thứ nhất vào tháng 10/1964 và trở thành Tổng Bí thư vào tháng 4/1966, Leonid Brezhnev đã chấp nhận mức lương rất “khiêm tốn” 800 rub một tháng có từ thời người tiền nhiệm trong suốt 9 năm (trong giai đoạn đó, mức lương trung bình trong lĩnh vực công nghiệp ở Liên Xô là 150 rub một tháng). Mãi tới năm 1973, ông Brezhnev mới được nhận phần thưởng giá trị đầu tiên với giải thưởng Hòa bình mang tên Lênin kèm số tiền 25 nghìn rub (ở nước ta người được nhận giải thường này năm 1980 là đồng chí Lê Duẩn).



Nikita Khrusov; Leonid Brezhnev; Yuri Andropov; Konstantin Chernenko.


Năm 1979, sau khi bắt đầu xuất bản những tập hồi ký như Đất nhỏ, Hồi sinh, Đất hoang, Brezhnev đã có thêm một nguồn thu nhập phụ nhưng rất đáng kể là tiền nhuận bút. Những cuốn hồi ký này đã được tái bản nhiều lần với số lượng phát hành khổng lồ tại NXB Chính trị Quốc gia nên tác giả của chúng cũng nhận được những khoản tiền nhuận bút rất lớn. Chúng cũng mang lại cho ông Brezhnev khoản tiền thưởng kèm theo giải thưởng Lênin về văn học…

Có thêm thu nhập, nhà lãnh đạo quốc gia Xô viết này cũng phải đóng đảng phí cao hơn. Ở thời điểm tháng 7/1979, ông phải nộp tiền đảng phí trích từ khoản thu nhập 21 nghìn 132 rub (khi đó, học bổng của mỗi sinh viên Việt Nam sang học ở Liên Xô là 70 rub một tháng). Tháng 5/1980, tiền đảng phí của ông Brezhnev được trích từ thu nhập 17 nghìn 780 rub. Tháng 12/1980, mức thu nhập của ông Brezhnev đã là 30 nghìn 150 rub.

Trong năm 1980, khi ở Liên Xô diễn ra Thế vận hội, Tổng Bí thư Brezhnev đã có mức thu nhập là 78 nghìn 349 rub. Mức thu nhập kỷ lục của ông Brezhnev là ở năm 1981: 121 nghìn 728 rub. Người ta đã tính được rằng, trong 18 năm làm chủ Điện Kremli, ông Brezhnev đã nhận về mình gần nửa triệu rub, tức là bằng 50 tháng lương của một giáo viên Xô viết ở vùng nông thôn…

Khác với ông Brezhnev, người kế nhiệm ông là cựu Chủ tịch KGB Yuri Andropov đã là một tấm gương về sự khiêm tốn trong thu nhập. Thực sự thì trước khi trở thành Tổng Bí thư, ông Andropov đã có nhận số tiền phụ cấp thêm vào lương như mọi Ủy viên BCT khác. Từ tháng 5/1976, lương của các thành viên BCT được nâng thêm 300 rub. Và ông Andropov được nhận mức lương là 1.100 rub một tháng.

Tới năm 1982, trung bình ông lĩnh mỗi tháng 1.200 rub. Tuy nhiên, sau khi được bầu làm Tổng Bí thư tháng 11/1982, ông Adropov đã quyết định đưa mức lương lãnh đạo quay về chỉ số từng có trước đó 40 năm. Tức là Tổng Bí thư mỗi tháng lĩnh 800 rub. Tuy nhiên, ông Andropov vẫn không bãi bỏ chế độ nhuận bút cho các lãnh đạo từng tồn tại dưới thời ông Brezhnev. Ở thời điểm tháng 1/1984, Tổng Bí thư Andropov đã có mức thu nhập chung là 8.815 rub.

Lên thay ông Andropov vào tháng 2/1984, Tổng Bí thư Konstantin Chernenko vẫn duy trì chế độ lương khắc khổ có từ thời tiền nhiệm và chỉ nhận 800 rub một tháng. Nhưng cũng như những người tiền nhiệm, ông thường xuyên có các bài viết về đường lối được công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng và vì thế, cũng đã nhận được khá nhiều tiền nhuận bút. Thí dụ như tháng 5/1984, tổng số tiền nhuận bút của ông Chernenko cộng thêm vào lương là 1.200 rub, còn ở tháng 6 là 1.700 rub. Những khoản thu nhập này đều được thể hiện trong thẻ đảng của ông Chernenko (để tính tiền đảng phí)…

Thời kinh tế thị trường

Tháng 3/1985, Mikhail Gorbachev trở thành Tổng Bí thư. Và ông này đã giữ mức lương cho nguyên thủ quốc gia ở mức 800 rub một tháng như cũ cho tới năm 1990. Mức lương này chỉ bằng 4 lần mức lương trung bình ở Liên Xô khi đó. Chỉ tới tháng 3/1990, sau khi Gorbachev trở thành Tổng thống Liên Xô, ông này mới nhận mức lương mới cho cả hai chức vụ (Tổng Bí thư và Tổng thống) là 3.000 rub một tháng. Số tiền này có vẻ như lớn nhưng chẳng bao lâu sau đã bị phá giá vì tốc độ lạm phát quá nhanh.

Sau khi Liên Xô tan rã, Tổng thống LB Nga là ông Boris Yeltsin đã giữ mức lương của mình như thời Xô viết cho tới nhiệm kỳ thứ hai. Và cũng chính ông Yeltsin đã quyết định cho công khai mức lương của các nhà lãnh đạo quốc gia. Theo sắc lệnh ký năm 1997, vị trí Tổng thống LB Nga có mức lương tháng là 10 nghìn rub. Tới tháng 8/1999, mức lương này được tăng lên bằng 15 nghìn rub. Tức là bằng khoảng 9 lần mức lương trung bình trong nước như dưới thời Xô viết…

Lên làm chủ Điện Kremli, ông Vladimir Putin đã duy trì mức lương như ở thời ông Yeltsin trong 10 tháng. Và chỉ tới tháng 11/2000, ông mới cho tăng lương của mình lên chút ít - ở mức 3 nghìn rub mỗi tháng. Theo các con số chính thức, từ ngày 30/6/2002, mức lương tháng của Tổng thống Nga (chưa kể các khoản phụ cấp cho sự bí mật, vốn ngoại ngữ và lương hưu sĩ quan) lên tới 63 nghìn rub. Có lẽ chỉ từ thời điểm này, mức lương của nguyên thủ quốc gia Nga mới thực sự đáp ứng được các nhu cầu thực tế chứ không chỉ là những con số tượng trưng (tại Mỹ chẳng hạn, lương nguyên thủ quốc gia bằng khoảng 10 lần mức thu nhập trung bình trong nước).

Tóm lại, thời đại của các “công bộc quốc gia” đã kết thúc và đã bắt đầu giai đoạn của các nhà quản trị đất nước, có mức lương tương xứng với cống hiến các dịch vụ cho nhân dân (trong bảng kê khai lý lịch đầu tiên của mình, ông Putin đã ghi về công việc mình làm là nhà quản trị). Theo bảng kê khai thu nhập mới nhất của ông Putin, hiện đang là Thủ tướng và là ứng cử viên Tổng thống, vừa được công bố đầu năm 2012, hiện nay ông có 9 tài khoản trong các ngân hàng với tổng số tiền gửi là gần 6 triệu rub.

Trong 4 năm gần đây, thu nhập của ông Putin vào khoảng 18 triệu rub. Ông đang sở hữu một căn hộ ở St. Peterburg và một mảnh đất 1.500m2 tại tỉnh Moskva. Ông cũng có một garage ở “kinh đô phương Bắc” và một căn hộ cùng garage được cấp vô thời hạn cho ông…

Đương kim Tổng thống Nga Dmitry Medvedev chỉ có ở các tài khoản trong ngân hàng gần 4 triệu rub. Trong năm qua, ông Medvedev chỉ thu về khoảng 3,5 triệu rub. Ông sở hữu một căn hộ ở Moskva và hai garage

Đinh Cường (ANTG)