Ở Treblinka có hai trại: trại lao động Số 1, nơi làm việc của tù thuộc các quốc tịch khác nhau, chủ yếu là người Ba Lan, và trại của người Do Thái, trại Số 2.
Trại Số 1 – trại lao động hay đúng hơn là trại trừng giới – nằm ngay cạnh bãi khai thác cát, gần bìa rừng. Đó là một trại bình thường, như hàng trăm trại mà bọn Gestapo xây dựng ở vùng lãnh thổ bị chiếm đóng phía Đông. Khu trại ra đời năm 1941. Nó, như tách ra từ cùng một khối, hiển hiện rõ những nét tính cách Đức, bị méo mó qua chiếc gương khủng khiếp của chế độ Hitler. Như trong cơn mê sảng nóng hầm hập xấu xí, nó phản ánh méo mó những tư duy và tình cảm mà bệnh nhân trải qua trước khi bị ốm. Như một người điên, bị tác động bởi tình trạng loạn trí, có hành vi giống với hành vi và suy nghĩ của người bình thường bị bóp méo lô gích. Như tên tội phạm đang phạm tội, cú đập búa khéo léo thành thạo trúng tinh mũi nạn nhân của hắn rất giống kỹ năng ước lượng bằng mắt và sự chắc tay của người thợ chuyên quai búa, chỉ khác ở sự điềm tĩnh quá sức người thường.
Tiết kiệm, ngăn nắp, rất tính toán, sạch sẽ đến cố chấp – tất cả những tính cách này đều khá tốt, sẵn có trong hầu hết người Đức. Khi được áp dụng vào nông nghiệp hay công nghiệp, chúng phát huy hiệu quả mạnh mẽ. Chế độ Hitler áp đặt các tính cách ấy lên tội ác chống lại loài người, và Đế chế SS hành xử trong các trại lao động ở Ba Lan như thể chúng đang nói về việc đi trồng súp-lơ hay khoai tây vậy.
Khu trại trải trên một hình chữ nhật chia ca-rô đều đặn, các lán xây thẳng đều tăm tắp, lối đi rắc cát sạch sẽ viền hai hàng cây bạch dương. Hoa cúc và thược dược trồng trên đất tốt. Có bể nước bê tông cho lũ thú nuôi và bể nước riêng để giặt giũ với bậc tam cấp lên xuống thuận tiện, giành cho các nhân viên người Đức – một lò nướng bánh hạng tiêu chuẩn, một hiệu cắt tóc, một garage ôtô, một trụ bơm xăng có quả cầu thủy tinh phía trên, mấy dãy nhà kho. Trại Maidanek ngoại ô Lublin cũng xây với các nguyên tắc điển hình như vậy, cũng những khu vườn như vậy, vòi phun nước uống như vậy, những con đường trải bê tông như vậy, cũng như hàng chục trại lao động khác được xây dựng ở Đông Ba Lan, nơi bọn Gestapo và SS lên kế hoạch để thành lập vùng định cư lâu dài và nghiêm túc. Việc tổ chức những trại đó phản chiếu nét tính cách chỉnh tề, tính toán chi ly, ham muốn trật tự đến mức cố chấp, lòng say mê của người Đức đối với thống kê và biểu đồ, soạn thảo đến mức lặt vặt và tiểu tiết nhất.
|