Thành phố St. Petersburg

[nthach]

Trật tự của thành phố (1800-1855)




Sau khi nữ Hoàng Catherine Vĩ đại băng hà vào năm 1796, một thời kỳ mới trong lịch sử nước Nga bắt đầu. Con trai của Catherine Vĩ đại là Paul I lên nối ngôi, ông ta đã ban hành một số chính sách bảo thủ cực đoan, cắt bớt quyền lực của chính quyền địa phương St. Petersburg, thực hiện một số biện pháp chủ yếu nhằm mục đích hướng nước Nga quay lại tình trạng quan liêu. Nỗi khiếp đảm tồi tệ nhất trong đời của Sa Hoàng Paul là luôn sợ bị ám sát. Để cố gắng tự bảo vệ mình khỏi những đe dọa ám sát, Paul đã xây dựng cho mình một tòa lâu đài kiên cố - lâu đài Mikhailovsky. Tuy nhiên, tính đa nghi cuối cùng cũng không giúp ông thoát khỏi vận mệnh, vào ngày 12 tháng ba, 1801, Paul bị cận vệ Hoàng gia ám sát ngay tại phòng riêng của mình ở trong tòa lâu đài mới xây dựng. Trớ trêu thay, Hoàng tử Alexander, con trai của ông lại chính là người chủ tâm trong vụ ám sát này, Alexander tuyên bố rằng, sẽ phục hồi và tiếp tục duy trì các chính sách trước đây của bà nội – Nữ hoàng Catherine Vĩ đại.

Trên cương vị đảm đương quyền lực, Alexander I đã ban hành hàng loạt các sửa đổi chính quyền, ông cho tổ chức lại toàn bộ chính quyền và vào năm 1802, ông thành lập một hệ thống các bộ ngành do các bộ trưởng đứng đầu và trực tiếp báo cáo cho hoàng đế, vào năm 1810, hội đồng quốc gia được thành lập.

Trong thời gian Alexander I trị vì, quân đội Nga đã giành thắng lợi vang dội trong cuộc chiến chặn đứng cuộc xâm lược nước Nga của Napoleon, và đánh bật quân Pháp phải lui về Paris (1812-14). Những lá cờ đoạt được của quân Pháp đã được đặt vào Thánh đường Kazan vừa mới xây dựng, đây là nơi mai táng một vị tướng của quân đội Nga – Thống chế Kutuzov vào năm 1813.

Trong một thủ phủ của Hoàng đế Nga đã cho thấy rằng, cần chú ý đến mọi vấn đề phải được ngăn nắp và nhịp nhàng. Đó là những công trình kiến trúc ấn tượng trung thời hoàng kim và những thiết kế “kinh điển” cầu toàn. Công trình Bộ hải quân – sở chỉ huy hải quân của Nga được tu sửa lại vào giữa những năm 1802 và 1823, Sở chứng khoán được xây dựng tại bờ nam (Strelka) đảo Vasilievsky, quảng trường nghệ thuật và cung điện Mikhailovsky do kiến trúc sư người Ý Carlo Rossi thiết kế và xây dựng vào những năm 1819- 1825. Năm 1818, công việc xây dựng tòa Thánh đường St. Isaac được bắt đầu tiến hành.
Khi Sa Hoàng Alexander I đột nhiên băng hà tại thị trấn Taganrog (một số người thì nói rằng, ông phải chạy đến Siberia để trốn khỏi gánh nặng quyền lực) vào tháng 12 năm 1825, một cuộc khủng hoảng về chính trị đã nổ ra. Một nhóm sĩ quan quân đội trẻ tuổi tự do (sau này gọi là “nhóm người tháng chạp”) đã khởi dộng một cuộc nổi dậy, với hy vọng Nicholas I, em trai của Alexander sẽ ký và thông qua một bản hiến pháp quốc gia. Họ đã huy động binh lính của mình đến quảng trường Thượng nghị viện. Nhưng cuộc nổi dậy bị đè bẹp tàn nhẫn, năm người đứng đầu bị hành hình và số còn lại bị lưu đày đến Siberia.

Để đối phó với cuộc nổi dậy của “nhóm người tháng chạp”, vị tân Hoàng đế Nicholas I đã chọn cách ban hành hàng loạt các chính sách bảo thủ, và nước Nga một lần nữa bị suy thoái và nền kinh tế trở lại tình trạng quan liêu. Trong thủ phủ St. Petersburg của Hoàng đế, trật tự quân đội được thiết lập khắp thành phố trong mọi lề lối của thể chế



Thật nghịch lý, nền văn hóa lại được mở mang một cách hưng thịnh ở St. Petersburg bất chấp chế độ cai trị quá ngột ngạt này. Thời kỳ này, nhiều văn nghệ sĩ có tiếng tăm đã nổi lên, Alexander Pushkin đã viết được khá nhiều những bài thơ nổi tiếng trước khi bị chết trong một cuộc đấu súng vào năm 1837, Mikhail Glinka, một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại nhất của nước Nga đã sáng tác được những vở nhạc kịch và nhạc thính phòng trứ danh nhất của mình ở đây, và Fiodor Dostoyevsky đã từng sống và sáng tác ở St. Petersburg vào giữa những năm 1837 và 1844.

Mặc dù nền kinh tế đang trong tình trạng lạc hậu, đó cũng là kết quả của cuộc bại trận ê chề trong cuộc chiến tranh Crưm (1853-56), nhưng nước Nga cũng dần tiến vào con đường phát triển kỹ thuật. Vào năm 1837, một tuyến đường sắt đầu tiên của Nga đã được khai thông nói liền thành phố St. Petersburg với dinh thự của Hoàng gia tại Tsarskoye Selo (Pushkin) và vào năm 1851, tuyến đường sắt thứ hai kết nối St. Petersburg với Moscova cũng được khánh thành. Trong năm 1850, cây cầu vĩnh cửu đầu tiên bắc qua sông Neva được mở làn để thay thế cho những chiếc cầu phao tạm đã sử dụng trước đó.
Thành phố St. Petersburg dần trở nên tráng lệ hơn. Toàn bộ quảng trường Cung điện được hoàn thành với, tòa nhà Bộ tham mưu được xây dựng vào năm 1892, Trụ Alexander hoàn thành vào năm 1834 và tòa nhà Ban tham mưu Cận vệ Hoàng gia khánh thành vào năm 1843. Giữa những năm 1839 và 1844, cung điện Mariinsky (ngày nay là Hội trường thành phố) được xây dựng dành cho người con gái Maria yêu quí của Nicholas và Thánh đường St. Isaac – một nhà thờ chính của đế chế Nga Hoàng cuối cùng cũng hoàn thành vào năm 1858 sau khi Nicholas I băng hà và sau khi con trai của ông là Alexander II lên nối ngôi.

St. Petersburg trên con đường tư bản chủ nghĩa



Sau khi Alexander II đội vương miện Hoàng đế, nước Nga vẫn còn bị quay cuồng với thất bại ê chề trong cuộc chiến Crưm. Cần phải làm điều gì đó để vực dậy nền kinh tế quốc gia và bảo đảm sự ổn định chính trị. Với những ý định đó, Sa Hoàng đã nhận thấy rằng, trước tiên cần phải thực hiện hàng loạt cải cách, trong đó bao gồm cả vấn đề giải phóng nông nô vào năm 1861, tuy nhiên những người tá điền vẫn bị bắt buộc phải trả lệ phí cho những mảnh đất mà họ đang canh tác. Alexander tiếp tục cải cách quân đội và luật pháp, bao gồm cả việc ban hành về các khoản mục xét sử của hội thẩm đoàn, và một cải cách nữa về chính quyền thành phố St. Petersburg, cho phép chính quyền có quyền tự lãnh đạo ở mức độ cao nhất.
Trong thời gian này đã nổ ra một số cuộc nổ dậy chống lại triều đình của Alexander. Sau hàng loạt những vụ rắp tâm ám sát, ngày 1/3/1881, Alexander II bị thương chí tử và băng hà vào cùng ngày, một nhà thờ Chúa Jêsu trên Vũng Máu rất nguy nga được xây dựng để tưởng nhớ ông đúng ngay tại nơi ông bị ám sát. Rất nhiều những cải cách của ông, trong đó có cả hiến pháp đã được phê duyệt, bị Alexander III con trai của ông cho thay đổi hoặc cắt bớt, một thời kỳ đàn áp và bảo thủ bắt đầu.

Trong khi đó, St. Petersburg đã bắt đầu trở thành một thành phố tư bản, số lượng các nhà máy, xí nghiệp (của cả nước Nga và ngoại quốc) mọc lên nhanh chóng và trên Nevsky Prospect (đai lộ Nevsky) cùng với các đường phố lớn khác của thành phố trở nên đầy ắp những ngân hàng và các văn phòng xí nghiệp. Vào những năm 1890, các công trình xây dựng tự nhiên bùng phát, những tòa nhà căn hộ cao tầng mới được mọc lên như nấm trong khắp thành phố. Trong thời kỳ này, nhà hát Mariinsky nổi tiếng (nguyên là nhà hát Kirov) được xây dựng cùng với rất nhiều lâu đài dành cho các đại công tước của nước Nga, cây cầu Liteiny cũng được dựng lên (ở đây được lắp đặt hệ thống đèn đường đầu tiên của thành phố), những tượng đài kỷ niệm về Nữ Hoàng Catherine Vĩ đại, Nicholas I và nhà thơ Alexander Pushkin cũng được hoàn thành.