Trở về   Nước Nga trong tôi > Văn hóa Xô viết và Nga > Âm nhạc

Diễn đàn NuocNga.net
Nội quy diễn đàn
Trang chủ tin tức
Thông báo về kích hoạt tài khoản thành viên

Trả lời
 
Ðiều Chỉnh Xếp Bài
  #41  
Cũ 29-04-2008, 22:56
ThV84 ThV84 is offline
Bánh bliny nóng - Горячие блины
 
Tham gia: Apr 2008
Bài viết: 14
Cảm ơn: 45
Được cảm ơn 21 lần trong 7 bài đăng
Default

Trích:
TLV viết Xem bài viết
Орленок

Автор текста: Яков Шведов
Автор музыки: В. Белый


Орленок, орленок, взлети выше солнца
И степи с высот огляди.
Навеки умолкли веселые хлопцы
В живых я остался один.

Орленок, орленок, блесни опереньем,
Собою затми белый свет.
Не хочется думать о смерти, поверь мне,
В шестнадцать мальчишеских лет.

Орленок, орленок, гремучей гранатой
От сопки солдат отмело.
Меня называли орленком в отряде,
Враги называли орлом.

Орленок, орленок, мой верный товарищ,
Ты видишь, что я уцелел.
Лети на станицу, родимой расскажешь,
Как сына вели на расстрел.

Орленок, орленок, товарищ крылатый,
Бурятские степи в огне.
На помощь спешат комсомольцы-орлята,
И жизнь возвратится ко мне.

Орленок, орленок, идут эшелоны,
Победа борьбой решена.
У власти орлиной орлят миллионы,
И нами гордится страна.
---
Bây giờ đã có nốt nhạc thì chúng em chắc chắn sẽ hát đúng nhạc được rồi. Nhưng còn về phần lời thì chúng em ko biết tiếng Nga (thật ra cũng có mấy bạn biết, nhưng chỉ biết rất sơ sơ thôi ạ!). Vì vậy chúng em sẽ rất cám ơn các bác, các cô chú hay anh chị nào dịch giúp chúng em cả 6 lời tiếng Nga của bài hát "Орленок" tuyệt hay này ra tiếng Việt. Chỉ cần dịch chính xác về ý nghĩa thôi ạ, rồi chúng em sẽ cùng nhau đặt lời tiếng Việt căn cứ theo bản dịch này. Trước kia chúng em hát sai nhạc, do đó phần lời Viêt cũng đã bị đặt sai. NAY đã biết chính xác các nốt nhạc thì các lời Việt trước kia ko thể hát được nữa ạ! Em rất mong chờ sự giúp đỡ của các cô bác anh chị giỏi tiếng Nga và em xin chân thành cám ơn rất nhiều ạ.,.

Thay đổi nội dung bởi: Nina, 01-05-2008 thời gian gửi bài 12:19 Lý do: Sửa lỗi quên thẻ [/quote]
Trả lời kèm theo trích dẫn
Được cảm ơn bởi:
@@@ (01-05-2008)
  #42  
Cũ 29-04-2008, 23:27
ThV84 ThV84 is offline
Bánh bliny nóng - Горячие блины
 
Tham gia: Apr 2008
Bài viết: 14
Cảm ơn: 45
Được cảm ơn 21 lần trong 7 bài đăng
Default Mình cũng ko biết tiếng Nga nhưng rất thích nướcNga.NET....

Trích:
thocony23 viết Xem bài viết
thocony23 là member không biết một từ tiếng Nga nào cả, nhưng em rất thích nghe nhạc Nga, ....
Thỏ con à, mình cũng giống bạn là ko biết tiếng Nga nhưng rất thích các bài hát Nga và đất nước Nga vĩ đại. Đó cũng là do trong gia đình mình có ông nội mình ngày xa xưa lâu lắm rồi đã tự học tiếng Nga. Một lần Ông còn được sang Nga công tác 7 ngày. Lúc mình còn bé lắm Ông hay kể cho mình rất nhiều về đất nước Liên Xô, về Văn học Nga, và hát cho mình những bài hát Nga rất rung động. Ông mình còn chơi được đàn Phong cầm nữa, ôi hay ơi là hay, Thỏ con à! Mình thấy đàn Phong cầm mà chơi các bản nhạc Nga thì quá hay, quá hợp. Ông mình đã mất lâu lắm rồi, nhưng mỗi khi chợt nghe thấy giai điệu tuyệt vời của các bài như "Chiều Matxcơva", "Hắc Hải của tôi", "Cuộc sống ơi ta mến yêu người", hoặc "Đỉnh núi Lê-Nin", "Chiều trên Hải cảng", "Xibêri nở hoa", v.v... và v.v.... là không phải chỉ mình, mà cả bố mẹ và các anh chị em mình đều nhớ đến Ông kinh khủng, và gần như lần nào mình cũng ... "khóc nhè" vì nhớ (đừng cười mình nha!) ...
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 6 thành viên gửi lời cảm ơn ThV84 cho bài viết trên:
Cá Măng (02-05-2008), hugh_chips2006 (02-05-2009), hungmgmi (29-04-2008), HvTút (03-05-2008), PaHu (10-07-2008), Tanhia (02-05-2008)
  #43  
Cũ 01-05-2008, 02:05
nguoituyet nguoituyet is offline
Bánh bliny nóng - Горячие блины
 
Tham gia: May 2008
Bài viết: 2
Cảm ơn: 0
Được cảm ơn 0 lần trong 0 bài đăng
Default tìm bài hát

Bác nào có bài hát Đôi bờ thì cho em xin.Thanks trước nha
Trả lời kèm theo trích dẫn
  #44  
Cũ 01-05-2008, 07:57
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

Mời bạn xem link này:

http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=655
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
  #45  
Cũ 01-05-2008, 07:58
hungmgmi's Avatar
hungmgmi hungmgmi is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Đến từ: Hà Nội
Bài viết: 6,374
Cảm ơn: 7,948
Được cảm ơn 12,324 lần trong 3,882 bài đăng
Gửi tin nhắn bằng Skype™ tới hungmgmi
Default

Bạn vào Thư viện trang chủ nhé:
http://www.nuocnga.net/default.aspx?...495&CateID=249
__________________
hungmgmi@nuocnga.net
Trả lời kèm theo trích dẫn
  #46  
Cũ 01-05-2008, 11:05
ThV84 ThV84 is offline
Bánh bliny nóng - Горячие блины
 
Tham gia: Apr 2008
Bài viết: 14
Cảm ơn: 45
Được cảm ơn 21 lần trong 7 bài đăng
Default

Trích:
Jan viết Xem bài viết
Hình như đây là bản nhạc của một bộ phim hoạt hình cùng tên (Orlenok) ?

http://images.google.com.vn/images?q...&start=84&sa=N
Em đã vô trang WEB ở trên và thấy có rất nhiều thông tin về "Orlenok", cả bài hát, bộ phim cũng như các tượng đài và những công trình mang tên "Orlenok, ..... Tuyệt vời quá, nhưng tiếc vô cùng là em lại không biết tiếng Nga để hiểu những thông tin bổ ích này. Em nghĩ rằng cô chú bác hay các anh chị giỏi tiếng Nga mà dịch bài viết dài và rất phong phú này ra tiếng Việt rồi cho đăng lên báo (báo "Tuổi trẻ" hay "Thanh Niên" chẳng hạn), hoặc ít nhất cũng đưa lên trang đầu của NướcNGA.net, thì chắc chắn sẽ rất hấp dẫn những người yêu thích nước Nga và Văn hóa Nga. Em tha thiết đề nghị như vậy và rất hồi hộp cùng mong chờ đến lúc được đọc bài dịch này. Em xin chân thành cám ơn.
Trả lời kèm theo trích dẫn
  #47  
Cũ 01-05-2008, 11:24
TLV's Avatar
TLV TLV is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 496
Cảm ơn: 427
Được cảm ơn 870 lần trong 307 bài đăng
Default

Trích:
ThV84 viết Xem bài viết
...Vì vậy chúng em sẽ rất cám ơn các bác, các cô chú hay anh chị nào dịch giúp chúng em cả 6 lời tiếng Nga của bài hát "Орленок" tuyệt hay này ra tiếng Việt. Chỉ cần dịch chính xác về ý nghĩa thôi ạ, rồi chúng em sẽ cùng nhau đặt lời tiếng Việt căn cứ theo bản dịch này...
Chờ các chị Thanhxuan1974, Tykva, Nina, USY... đọc thấy bài này thì sẽ có ngay thôi.
__________________
Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
Trả lời kèm theo trích dẫn
  #48  
Cũ 01-05-2008, 15:26
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

Oài, chị Tykva vào đây http://www.razgovor.org/special/article243/, thấy một bài dài 8 trang (huhu...), có ai hảo tâm dịch hộ không ạ? Em sẽ chuyển file ngay...

Sau đây là phần đầu tiên:

http://www.razgovor.org/special/article243/
Leonid Kaganov
Xã hội không thể tồn tại mà không có tư tưởng, những huyền thoại và những người anh hùng. Nhất là trong lĩnh vực giáo dục trẻ em. Thời thế thay đổi, hệ thống các giá trị thay đổi theo, nhưng các huyền thoại thì còn mãi. Nếu như anh hùng quá nhỏ tuổi, và không đủ sức mạnh để thắng kẻ thù lớn, thì trong huyền thoại vẫn lưu truyền hai kiểu chiến công: Người anh hùng nhỏ tuổi bất khuất với sức mạnh tinh thần (không để lộ bí mật, không run sợ trước cái chết), hoặc là kéo lên hồi còi báo động. Mà nói chung, việc phát tín hiệu báo động thì chả riêng con người làm được. Ai cũng biết truyền thuyết về những con ngỗng anh hùng đã cứu nước Nga.

Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.

Mọi người thế hệ lớn tuổi đều biết rõ Đại bàng nhỏ là ai. “Đại bàng nhỏ” cũng là tên gọi của một trại hè thiếu nhi nổi tiếng, “Đại bàng nhỏ” là hiệu của một loại xe đạp. “Đại bàng nhỏ” đã trở thành biểu tượng của Đội thiếu niên tiền phong. “Những con đại bàng nhỏ tập bay”, “Đại bàng nhỏ, nào tung cánh, Đại bàng nhỏ, cao hơn mặt trời…” – Bài hát “Đại bàng nhỏ” nổi tiếng chúng ta đã được nghe từ thuở ấu thơ. Cách đây không lâu tôi đã thăm trại hè thiếu nhi “Đại bàng nhỏ”, và được các anh chị phụ tránh dẫn đi thăm lãnh thổ trại cùng một khối đá – tượng đài, được đặt năm 1960, vào ngày trại hè nổi tiếng này được thành lập.

Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.

Phiến đá nhìn rất giống một bia mộ, còn dòng chữ trên tấm biển “Trên phiến đá này có ghi một ngày tháng, bạn hãy nhớ lấy: Nơi đây các đại bàng nhỏ đã từng có mặt” càng làm tăng thêm cảm giác đó. Và đột ngột, tôi lấy làm xấu hổ khi chợt nhận ra rằng mình đã quên mất, Đại bàng nhỏ là ai, và trại hè thiếu nhi lớn nhất đất nước này được mang tên người anh hùng nào.
Và các anh chị phụ trách trong trại hè kể cho tôi nghe câu chuyện về Đại bàng nhỏ, câu chuyện mà ngày nay người ta đang kể cho trẻ con nghe, với nội dung đã được biên tập kỹ để không đụng chạm đến bất kỳ tình cảm chính trị hay tôn giáo của bất kỳ ai
Hồi chiến tranh năm 1917 (hiện tại chuyện ai đánh ai đã không còn là quan trọng), kẻ thù (cụ thể là ai không quan trọng) đã giết cha mẹ của một cậu bé. Cậu bé mồ côi một mình vượt rừng rậm đến gặp những người họ hàng. Trên đường đi cậu gặp một đội quân (không quan trọng quân nào), họ đã cưu mang cậu bé, cho cậu sưởi ấm, dạy cậu thổi kèn, đặt tên cho cậu là Đại bàng nhỏ. Cùng với đội quân này Đại bàng nhỏ đã chiến đấu (không quan trọng với ai), và thổi kèn xung trận. Một lần, đội quân đến vùng nọ, Đại bàng nhỏ xin vị chỉ huy cho đi thăm những người họ hàng của mình. Nhưng cậu gặp kẻ thù (không quan trọng là ai) trong rừng. Cậu phát tín hiệu báo động bằng cây kèn của mình. Kẻ thù đã giết Đại bàng nhỏ, nhưng đồng đội của cậu bé trong đội quân (không quan trọng quân nào) đã kịp thời phá tan quân thù.
Tôi thật sự bị sốc. Khoan đã, thế chẳng hóa ra nếu như đội quân nào không quan trọng, kẻ thù nào không quan trọng thì chẳng hóa ra Đại bàng nhỏ hy sinh bản thân mình vì sao cũng không quan trọng ư?
Không, hoàn toàn không phải thế. Các anh chị phụ trách thiếu nhi nói. Hoàn toàn không phải Đại bàng nhỏ hy sinh một cách vô ích, vì Đại bàng con luôn trung thành với đội quân của mình. Và đó là cốt yếu chúng ta cần giáo dục cho trẻ con.
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 10 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
@@@ (01-05-2008), BelayaZima (02-05-2008), HvTút (03-05-2008), NgoVu (03-05-2008), Nina (03-05-2008), PaHu (10-07-2008), rung_bach_duong (02-05-2008), ThV84 (02-05-2008), TLV (01-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #49  
Cũ 01-05-2008, 15:29
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

ЛЕГЕНДА ОБ ОРЛЕНКЕ
Когда я попытался найти в интернете легенду об Орленке такой, какой она была в годы СССР, мне это толком не удалось. И это было удивительно. Кажется, вроде бы все на слуху, все знакомое с детства - война, подвиг, стойкость, мальчик, принятый в отряд, маленький трубач (или барабанщик?), его имя Орленок... Все это было таким родным и знакомым, вызывало десятки ассоциаций, напоминало множество самых разных песен, но при всем при этом - ни одного исторического факта. Сын полка? Мальчиш-Кибальчиш? Красный барабанщик? И я решил узнать, кто же был прототипом Орленка. Или хотя бы кто придумал это слово. А лично вы можете вспомнить, кто такой Орленок и какой подвиг он совершил? Нет? То-то. Могу спорить: вы всю жизнь слушали пионерские песни про орлят, ходили мимо памятников и улиц его имени, но никогда в жизни не задавались вопросом, кто он такой и чем прославился. Как и я. Поэтому мы сейчас с запозданием отправимся на небольшую экскурсию в прошлое. Сегодня с развитием интернета это сделать не так уж сложно.

1968 - МУЛЬТФИЛЬМ "ОРЛЕНОК"
Самое позднее изложение легенды мы встречаем в мультфильме "Орлёнок", выпущенном в 1968 году. Это классическое произведение фантастики: гуляя по музею Революции, пионер шестидесятых попадает в прошлое чтобы "мальчика героя спасти, про которого песня, Орленка!" Дело в том, что злые белогвардейцы ведут Орленка на расстрел. Ведь Орленок - красный трубач по имени Василий Степанов, он хмур, но не падает духом. И помощь действительно приходит в лице сверстника - пионера будущего. Тот спасает мальчишку от расстрела и воздает ему почести как герою.
Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.

Орленок удивлен: какой же он герой? Вовсе не герой, просто его командир послал на задание, а он так нелепо попал в плен, потому что убили его коня... И действительно, какой же он герой, если его не расстреляли? После ряда приключений и погонь, оба мальчика демонстрируют героизм, и Орленок в итоге все-таки гибнет, но уже иначе - от шальной пули в открытом бою, трубя в свою трубу. А силу духа в ожидании расстрела демонстрирует вместо него пионер, хотя в конце благополучно возвращается в свое время. Но главное - в мультфильме открытым текстом сообщается, что он создан на тему песни "Орленок" 1936 года.
Мультик этот глубоко символичен: он о том, как дети будущего вмешались в историю прошлого, изменили судьбу Орленка, но на сюжете знаменитой песни это не отразилось. Так и было на самом деле.
Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 6 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
@@@ (01-05-2008), HvTút (03-05-2008), Nina (03-05-2008), Seryoshka (08-09-2008), ThV84 (02-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #50  
Cũ 01-05-2008, 15:33
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

1957 - ФИЛЬМ "ОРЛЕНОК"
Чуть более ранняя веха в легенде об Орленке - одноименный фильм. Сюжет: в 1941 году небольшой украинский городок оккупирован немцами. Юный пионер Валя Котко, прозванный партизанами Орлёнком, помогает партизанам следить за немцами и добывать оружие. Окруженный фашистами, взрывает себя гранатой. Прототип - пионеры-герои Великой отечественной Валя Котик и Марат Казей. Понятно, что в годы второй мировой слово "орленок" уже стало нарицательным для любого юного героя. Но истоки, очевидно, скрыты в песне 1936 года.

1936 - ПЕСНЯ "ОРЛЕНОК"
Освежив в памяти сюжет песни, мы с удивлением обнаруживаем, что в нем вообще нет никакой конкретики. Музыка - Виктор Белый, слова - Яков Шведов (ему же, кстати, принадлежит "Смуглянка"). Песня грустная, не детская, фактически прощальная. Впервые исполнял ее Александр Окаёмов, но эта запись потеряна, а из ранних сохранилось только исполнение В.Политковского:

Орлёнок, орлёнок, взлети выше солнца
И степи с высот огляди!
Навеки умолкли весёлые хлопцы,
В живых я остался один.
Орлёнок, орлёнок, блесни опереньем,
Собою затми белый свет.
Не хочется думать о смерти, поверь мне,
В шестнадцать мальчишеских лет.
Орлёнок, орлёнок, мой верный товарищ,
Ты видишь, что я уцелел.
Лети на станицу, родимой расскажешь,
Как сына вели на расстрел.
Орлёнок, орлёнок, идут эшелоны,
Победа борьбой решена.
У власти орлиной орлят миллионы,
И нами гордится страна.

Действительно, песня не слишком напоминает легенду о детях из мультика, в котором ее женским (то есть более "детским") голосом исполняла Валентина Левко. А в исконном тексте герою 16 лет, его "любимая" может оказаться как мамой, так и подругой, вокруг степи и станицы, но ни слова не говорится о трубе. Хоть герой и уцелел (один), но его ведут на расстрел, песня его - предсмертная, и надежда только на миллионы орлят, которые когда-нибудь отомстят врагам за его гибель. Но самое главное - песня тоже не проясняет, кто такой Орленок, и, похоже, она реально адресована птице, которой предлагается взлететь и блеснуть опереньем. Значит, истоки легенды еще раньше? Но сперва о более поздних надстройках.

ПОСЛЕВОЕННЫЙ СЛЕД ОРЛЕНКА
Не трудно заметить, что в исходной фонограмме Политковского (судя по шумам и тембру - самая ранняя), отсутствуют два куплета, которые мы привыкли считать каноническими по исполнению П.Киричек и В.Левко:

Орлёнок, орлёнок, гремучей гранатой
От сопки солдат отмело.
Меня называли орлёнком в отряде,
Враги называют орлом.
Орлёнок, орлёнок, товарищ крылатый,
Ковыльные степи в огне.
На помощь спешат комсомольцы-орлята -
И жизнь возвратится ко мне.

Есть все основания предполагать, что они добавились позже, уже после Отечественной войны. И скорее всего их дописал другой автор. С трудом верится, чтобы аккуратный и мастеровитый Шведов рифмовал "гранатой" - "отряде" и излагал мысли столь коряво "от сопки солдат отмело" или "и жизнь возвратится ко мне" (после расстрела что ли возвратится?). В то же время, мы видим, что именно в эти куплеты плотно засунут весь тот смысл, который мы привыкли подразумевать, но которого не было в печальной предрасстрельной песне. Мы видим более современные гранаты и солдат, видим сопки (уж не у высоких ли берегов Амура?), отряд какой-то нарисовался, который называл Орленком героя, который, похоже, воевал в этом отряде долго, раз даже враги давно знают его в лицо и называют орлом. Вдобавок теперь у нас есть комсомольцы, которые спешат на помощь, чтобы вернуть жизнь. Что это, если не послевоенная попытка уточнить картину?

БЕЛОГВАРДЕЙСКИЙ СЛЕД ОРЛЕНКА
Также в интернете существует и другой вариант песни - якобы, изначально она была белогвардейской, а затем ее украли красные сволочи и некоторые куплеты переделали под свои злые нужды. А все неугодное про казаков, дескать, выбросили, например:

Ты видел, орлёнок, как долго терзали
Меня большевистским штыком,
Как били прикладом и много пытали
В чекистских застенках потом.
В разведку я послан своим атаманом,
Ты помнишь, мой друг боевой,
Как тёмною ночью в сраженьи неравном
Убит был мой преданный конь.

Разумеется, это фейк. В отличие от стройного канонического текста, "выкинутые" куплеты откровенно бездарны в плане стихотворной техники, и с головой выдают работу дилетанта. Вдобавок здесь выпирает креатив из мультика 1968 года, сделанного, как утверждалось, лишь по мотивам песни: именно в мультике герой был послан командиром в разведку, именно там впервые упоминался убитый конь. Неужели кто-то всерьез хочет нас убедить, что советский мультик придуман по мотивам этой белогвардейской песни, а не наоборот?
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 6 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
@@@ (01-05-2008), HvTút (03-05-2008), Nina (03-05-2008), ThV84 (02-05-2008), TLV (01-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #51  
Cũ 01-05-2008, 15:34
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

КТО ЖЕ ГЕРОЙ ПЕСНИ "ОРЛЕНОК"?
По одной версии автор стихов Яков Шведов посвятил текст своему другу Герасиму Фейгину, который погиб от белогвардейской пули во время подавления Кронштадтского мятежа 1921 года, когда ему было 19 лет. Почему тогда в песне 16? Якобы, Шведов на эти вопросы отвечал, что "поэтам разрешается вносить в поэтическое произведение до 10% изменений". В эту казенную фразу из уст поэта верится с трудом, как, впрочем, и в саму версию. Почему его вели на расстрел? Какие степи в Крондштате? Куда орленку лететь "на станицу"?
По второй версии песня посвящена другому реальному человеку - мальчику Анатолию Попову-Серафимовичу, который в дни революции проник в захваченный юнкерами Кремль, переодевшись гимназистом. Белые его схватили и обязательно бы расстреляли, если бы не подоспевшие красногвардейцы. Эта версия тоже не выдерживает критики в силу отсутствия в Кремле степей, станиц и перелетных орлят.
Тем не менее, все источники утверждают: песня написана в 1936 году для спектакля "Хлопчик", который был поставлен в Москве - в театре Моссовета по пьесе некого М.Даниэля. По другим данным - в Харьковском театре для детей, или даже в Минске. Интересно другое: выдвигая разные предположения, какому реальному человеку песня посвящена, все источники в то же время признают, что написана она по сюжету спектакля.
КТО ЖЕ ГЕРОЙ СПЕКТАКЛЯ "ХЛОПЧИК"?
В отношении текста пьесы интернет повел себя как Мальчиш-Кибальчиш: выдавать наотрез отказался. Зато выдал разные интервью с внуками-потомками, которые кое-что проясняли в сюжете.
Нет, Орленок не был трубачом. Он не воевал в сумрачных партизанских лесах, не штурмовал Кремль и не падал на лед Крондштадта. Орленком его тоже не звали в отряде, а звали просто Хлопчик. Хлопчик был юным учеником сапожника из Белоруссии, отсюда станицы и степи. Он помог Красной Армии, которая заняла город. А когда красные ушли, а город заняли белополяки, он совершил свой подвиг - отказался на допросе выдать офицеру имена подпольщиков под угрозой смерти: "Хочу тысячу лет жить большевиком и ни одной минуты предателем!" произносит он свою единственную фразу, что удалось найти в интернете. Которая, если вдуматься, звучит как неудачный перевод. Вероятно, Хлопчик имел в виду "пусть лучше меня потом тысячу лет помнят как большевика, чем сейчас хоть на минуту я стану предателем", но все равно это какая-то не очень ясная семантика.
Хлопчик выживет - в город снова придут красные и освободят узника. Но прежде он проведет ночь в тюрьме в ожидании расстрела. Именно здесь в спектакле звучала песня - от его имени, сочиненная по сюжету им самим. Режиссеру нужен был всего один куплет, его сделали Яков Шведов и Виктор Белый. В этом куплете впервые появилось слово "орленок", которого в спектакле не планировалось. Откуда оно взялось? Как вспоминает внук поэта, Шведов говорил Белому, что сюжет эпизода похож на стихотворение Пушкина "Узник", где герой точно так же глядит из-за решетки на волю, обращаясь к "орлу молодому". Но если у взрослого узника был "мой грустный товарищ" орел, то у 16-летнего юноши должен быть "мой верный товарищ" орленок.
Это всё ставит на свои места. Ведь если задуматься, только в свете пушкинских строк молодой орел может восприниматься как друг узника, поскольку у Пушкина он такой же узник - "вскормлённый в неволе". В чистой же степи кружащий над головой дикий орел, снизившийся на дистанцию разговора с узником перед расстрелом, - это вы сами понимаете кто: падальщик. Который если исполнит просьбу и полетит к родимой в станицу с вестями, то лишь после плотного ужина, выклевав трупу дружеские глаза. Так что искренне хочется верить, что орленок - пушкинский, а мальчик - местный.
Какой из куплетов песни был написан раньше прочих - информации об этом найти не удалось. Куплетом бы все история и закончилось, но пьеса имела в тот год большой успех. Вскоре при встрече Виктор Белый предложил Шведову продолжить песню, вернее, написать ее заново: "Зрители, выходя из театра, поют тот куплет. Мало. Нужна, мой друг, песня!" Так появилась песня в том виде, в каком мы ее слышим на первых фонограммах. И сразу стала народным хитом: ее хвалил Островский, Блюхер, любил напевать Гайдар. При этом все трое утверждали, что это словно бы песня о них и боевом детстве вдали от семьи.
Осталось добавить пару слов о том, кто такой автор пьесы М.Даниэль. Удивительно, но оказалось, Даниэль Марк Наумович (1900-1940), настоящее имя Даниэль Меерович, советский еврейский драматург. Еврейский - потому что был писателем сугубо этническим и пьесы свои писал на идиш. На идиш была написана и пьеса "Хлопчик" про юного сапожника из местечка в Белоруссии, который ввязался в революцию и стал помогать красным. Еврейского хлопчика звали Зямка Копач. Пьеса в оригинале так и называлась "Зямка Копач". И лишь в 1937 ее перевели с идиша на русский как "Хлопчик" для постановки в Моссовете. При том, что песня датируется 1936 годом, и год постановки спектакля в Харькове тоже указан 1936, а не 1937. С датами царит неясность, и мы можем сделать дерзкое предположение, что в 1936 спектакль еще шел в Харькове или где-нибудь еще на идиш, и тот самый загадочный куплет про орленка, который нигде не цитируют и быстренько предложили "переписать заново", поначалу тоже был на идиш. Но это очень сомнительное предположение, и никаких фактов про первый куплет мы, похоже, уже не найдем.

А ОТКУДА ВЗЯЛАСЬ ТРУБА?
Остается последний вопрос: откуда тогда взялась труба? Фантастический мультфильм 1968 года соединил две могучие песенные легенды - легенду о мальчишке, который, не сдаваясь, ждет расстрела во время не важно какой войны - то ли гражданской, то ли отечественной. И легенду об убитом врагами трубаче/барабанщике - герое множества других песен. До этого обе легенды шли и развивались параллельно, и лишь мультик их наконец соединил фантастическим сюжетом с путешествиями во времени и переделкой истории, где неизменной осталась лишь песня, которая подходила одинаково к любому случаю.
Убитый трубач изначально не имел к Орленку никакого отношения - это был герой песни "Маленький барабанщик" (и всех последующих перепевок сюжета), который "пулей вражеской сраженный, допеть до конца не успел". 1930 год, слова Михаила Светлова, музыка - некий В.Валльрот. И если нам в детстве казалось, что мальчик-барабанщик погиб от немецкой пули, то мы были абсолютно правы: пуля действительно была немецкой, стрелял немец. И мальчик тоже был немецкий. И автор был немецкий. Ведь это перевод германской песни 1925 года, слова и музыка - Валльрот (W.Wallroth). Бойкая и ритмичная "Der kleine Trompeter" совсем не похожа на погребальный гимн юному барабанщику - это немецкая революционная песня о юном трубаче Фрице Вайнеке, убитом полицаем. Остается неясным, как трубач в переводе стал барабанщиком. Видимо, "трубач" никак не вставал в ритм заместо "траумпитер", и это списали на те 10%, которые "поэтам разрешается вносить в произведение" в эру неподписанных соглашений о международном авторском праве.
Текст оригинала я прогнал через автоматический переводчик с немецкого через английский на русский. Получилось смешно, но общий смысл понятен:
От всех unsern камрадов никакое было поэтому дорог и как хорошо
как наше малое Trompeter, веселое Rotgardistenblut,
мы сидели настолько весело совместно в бурной ноче
с своими песнями вольности она сделала нас удачливейше
там вражеский шарик пришел с веселой игрой;
с благословленной усмешкой наше малое Trompeter, оно понизилась
там мы приняли пятку и лопату и выкопали к ей могилу в утре,
и само дорог имел ее, они понизил ее удовлетворил вниз там
сон вероятно, вы малое Trompeter, мы вы все были настолько хороши!
сон вероятно, вы малое Trompeter, вы веселое Rotgardistenblut.
прим. "Rotgardistenblut" - буквально "красногвардейская кровь"
Выходит, наш легендарный герой Орленок - удивительный сплав вымышленной истории про Зямку Копача, которого грозились расстрелять за мелкое пособничество красным, но не успели, и плюс история про зарубежного мальчишку Фрица Вайнека, который просто весело играл на трубе в своей Германии, пока не поймал шальную пулю. Но именно эти герои положили начало одной из самых ярких и грозных легенд Советского Союза о бесстрашном трубаче большого отряда, который героически сражался и совершил ценой собственной жизни огромный незабываемый подвиг для всей страны. И хотя его истории никто не знал и никто толком не мог рассказать, кто такой Орленок, откуда он, и какой подвиг совершил, но в его честь по всей стране ставили памятники, называли самолеты, улицы, пионерлагеря, гостиницы, горы, реки, перевалы, астероиды, пионерские дружины и модели отличных детских велосипедов. То есть, всё то, что полагалось делать в честь Мальчиша-Кибальчиша, который и на бой полки созывал, и воевал доблестно, и измену трубил, и тайну под лютыми пытками не выдал, и был расстрелян злыми буржуинами в темнице.
А мораль, как ни странно, здесь проста, запомните: текст - ничто, музыка - всё.
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 6 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
@@@ (01-05-2008), HvTút (03-05-2008), Nina (03-05-2008), ThV84 (02-05-2008), TLV (01-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #52  
Cũ 02-05-2008, 08:05
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

(tiếp theo)

Truyền thuyết về Đại bàng nhỏ

Khi tôi thử lục tìm trên Internet truyền thuyết về Đại bàng nhỏ, câu chuyện dưới dạng đã được người ta biết đến từ thời Liên Xô, thì tôi đã không thành công. Và không lấy đó làm ngạc nhiên. Dường như mọi chi tiết đều được kể truyền miệng và quen thuộc với tất cả mọi người từ thuở còn thơ: Chiến tranh, chiến công, sự kiên trung, một cậu bé được nhận vào một đội quân, cậu bé thổi kèn (hoặc là cậu bé đánh trống) và cái tên Đại bàng nhỏ… Tất cả các chi tiết đó đối với chúng ta quen thuộc đến thân thương, gợi cho ta biết bao nhiêu là liên tưởng, nhắc về sự tồn tại của bao nhiêu là các bài ca khác nhau, thế nhưng tất cả đều là huyền thoại – không có một chứng cứ lịch sử nào hết. Con nuôi trung đoàn? Cậu bé Kibalchish? Cậu bé đánh trống? Và tôi quyết định tìm hiểu, đâu là hình mẫu đích thực, trên cơ sở đó người ta đã phát triển nên hình tượng Đại bàng nhỏ. Hoặc, ai là người đầu tiên nhắc tới từ Đại bàng nhỏ. Còn các bạn, các bạn có thể nhớ được ai là Đại bàng nhỏ, và chiến công của người anh hùng nhỏ tuổi này không? Tôi tin tưởng rằng, cả đời mình các bạn được nghe những bài hát thiếu nhi về Đại bàng nhỏ, đi qua nhiều tượng đài, nhiều con phố mang tên này, thế nhưng chắc các bạn chưa bao giờ tự đặt ra cho mình câu hỏi: Đại bàng nhỏ là ai, và nổi tiếng với chiến công nào. Tôi cũng vậy thôi. Vì thế, mời các bạn cùng tôi làm một chuyến viễn du vào quá khứ. Trong thời đại ngày nay với sự phát triển của Internet điều đó không còn là việc khó khăn.
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 10 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
BelayaZima (02-05-2008), Cá Măng (02-05-2008), HvTút (03-05-2008), NgoVu (03-05-2008), Nina (03-05-2008), PaHu (10-07-2008), Tanhia (02-05-2008), ThV84 (02-05-2008), TrungDN (02-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #53  
Cũ 02-05-2008, 08:26
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

1968 – Phim hoạt hình “Đại bàng nhỏ”

Một trong những truyền thuyết mới nhất về Đại bàng nhỏ chúng ta được xem là phim hoạt hình Đại bàng nhỏ, sản xuất năm 1968. Đó là một sản phẩm kinh điển của trí tưởng tượng. Khi đang đi thăm Bảo tàng Cách mạng, một em đội viên Đội Thiếu niên của thập kỷ 60 đã lạc vào quá khứ, để cứu “một cậu bé anh hùng, tên là Đại bàng nhỏ” khi Đại bàng nhỏ bị bọn Bạch vệ độc ác đưa đi xử bắn. Đại bàng nhỏ trong phim này là cậu bé Hồng quân thổi kèn tên là Vasily Stepanov. Cậu bé cau có ảm đạm chứ không ngã lòng. Và cậu được một cậu bé cùng lứa tuổi, một đội viên thiếu niên của tương lai cứu thoát, và coi là một người anh hùng.

Đại bàng nhỏ rất ngạc nhiên: Anh hùng gì chứ? Cậu hoàn toàn chẳng anh hùng một chút nào, đơn giản là cậu nhận nhiệm vụ từ chỉ huy, mà cậu lại rơi vào tay giặc, chỉ vì con ngựa của cậu bị giết chết... Thật thế, anh hùng gì khi mà bị bọn Bạch vệ mang đi xử bắn? Sau nhiều thử thách và khói lửa, cả hai cậu bé đã thể hiện rõ các phẩm chất anh hùng, cuối cùng thì Đại bàng nhỏ cũng hy sinh, nhưng là một cái chết khác - chết vì một viên đạn lạc trong một cuộc chiến đấu dũng cảm, khi cây kèn trong tay cậu vẫn vang vang. Còn tinh thần bất khuất khi chờ đợi cái chết vì bọn Bạch vệ xử bắn được đội viên thiếu niên của tương lai thể hiện, tuy nhiên cậu này đã trở về lại thời đại của mình đúng vào thời điểm cần thiết. Điều chủ yếu - một dòng chú giải của phim đã thông báo cho người đọc, rằng bộ phim được sản xuất theo cảm hứng từ bài hát “Đại bàng nhỏ” năm 1936.

Bộ phim mang tính hình tượng sâu sắc: Nó kể về việc các em thiếu nhi của tương lai đã thay đổi lịch sử, thay đổi số phận của Đại bàng nhỏ. Điều này không được thể hiện trong nội dung bài hát nổi tiếng nói trên. Và thực tế là như vậy.

Năm 1957 – Phim “Đại bàng nhỏ”

Phim này có thể coi là một mốc sớm hơn trong câu truyện truyền thuyết về Đại bàng nhỏ. Nội dung phim thế này: Năm 1941 tại một làng nhỏ của Ucraina bị phát xít Đức chiếm đóng có một cậu thiếu niên tên là Valia Kotko, tham gia đội quân du kích, được các chiến sĩ du kích gọi là Đại bàng nhỏ. Cậu đã giúp người lớn theo dõi bọn Đức, thu thập vũ khí. Khi bị bọn Đức bao vây, cậu đã tự nổ lựu đạn và hy sinh. Nguyên mẫu của nhân vật này là các em thiếu nhi anh hùng trong Chiến tranh vệ quốc vĩ đại Valia Kotik và Marat Kazei. Một điều rõ ràng, trong Chiến tranh vệ quốc vĩ đại bất cứ thiếu niên anh hùng nào cũng được gọi là Đại bàng nhỏ. Tuy nhiên, mọi cội rễ của biệt danh này đều nằm trong bài hát nổi tiếng Đại bàng nhỏ, ra đời năm 1936.
__________________
Đã rời NNN...

Thay đổi nội dung bởi: tykva, 02-05-2008 thời gian gửi bài 09:12
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 9 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
BelayaZima (02-05-2008), HvTút (03-05-2008), NgoVu (03-05-2008), Nina (03-05-2008), PaHu (10-07-2008), Tanhia (02-05-2008), ThV84 (02-05-2008), TLV (02-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #54  
Cũ 02-05-2008, 08:42
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

1936 – Bài hát “Đại bàng nhỏ”

Nhớ lại chủ đề của bài hát, hẳn chúng ta sẽ vô cùng ngạc nhiên khi nhận thấy trong thơ không hề có một chi tiết cụ thể nào hết. Âm nhạc của Victor Belyi, lời thơ của Yakov Shvedov (cũng là tác giả bài thơ “Cô gái da ngăm đen”). Một bài hát buồn, không dành cho trẻ em, trên thực tế là một bài ca vĩnh biệt. Ca sĩ Alexandr Okaemov là người đầu tiên thể hiện bài hát này, nhưng bản ghi âm này hiện không còn giữ được. Bản ghi âm cũ nhất còn lại của ca sĩ V. Politkovsky (http://download.sovmusic.ru/m/orlenok2.mp3)

Орлёнок, орлёнок, взлети выше солнца
И степи с высот огляди!
Навеки умолкли весёлые хлопцы,
В живых я остался один.

Орлёнок, орлёнок, блесни опереньем,
Собою затми белый свет.
Не хочется думать о смерти, поверь мне,
В шестнадцать мальчишеских лет.

Орлёнок, орлёнок, мой верный товарищ,
Ты видишь, что я уцелел.
Лети на станицу, родимой расскажешь,
Как сына вели на расстрел.

Орлёнок, орлёнок, идут эшелоны,
Победа борьбой решена.
У власти орлиной орлят миллионы,
И нами гордится страна.

Thật thế, bài ca này hoàn toàn không hề gợi nhớ đến truyền thuyết về những thiếu niên anh hùng trong bộ phim hoạt hình, mà trong đó ca sĩ Valentina Levko trình bày bài hát bằng giọng ca mềm mại hơn, “nữ tính” hơn, trẻ con hơn (http://download.sovmusic.ru/m32/orlenok.mp3)

Trong bản gốc, người thiếu niên anh hùng ở lứa tuổi 16, khi đó người phụ nữ yêu dấu có thể là mẹ, nhưng hoàn toàn cũng có thể là một cô gái. Cũng có các thảo nguyên và làng mạc, nhưng không hề có một lời nào về cái kèn. Dù một trong hai nhân vật còn sống, nhưng có một người bị xử bắn, và bài ca là lời từ biệt trước cái chết, với hy vọng ở hàng ngàn đội viên thiếu niên – hàng ngàn đại bàng nhỏ, một lúc nào đó sẽ trả thù cho người bị xử bắn hôm nay. Nhưng điều chủ yếu nhất – trong bài hát cũng không nhắc đến, Đại bàng nhỏ là ai. Và nếu đọc kỹ bài thơ thì dường như từ Đại bàng nhỏ ở đây chỉ con chim kiêu hãnh, con vật sẽ tung cánh bay lên. Vậy có thể nguyên mẫu của truyền thuyết này cần phải tìm trong giai đoạn lịch sử sớm hơn nữa chăng?
__________________
Đã rời NNN...

Thay đổi nội dung bởi: tykva, 02-05-2008 thời gian gửi bài 09:12
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 10 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
@@@ (02-05-2008), BelayaZima (02-05-2008), HvTút (03-05-2008), NgoVu (03-05-2008), Nina (03-05-2008), PaHu (10-07-2008), Tanhia (02-05-2008), ThV84 (02-05-2008), TLV (02-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #55  
Cũ 02-05-2008, 08:55
TLV's Avatar
TLV TLV is offline
Kvas Nga - Квас
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 496
Cảm ơn: 427
Được cảm ơn 870 lần trong 307 bài đăng
Default

Tiện thể Tykva dịch lời bài hát theo yêu cầu của bạn ThV84 luôn đi.

(Trong lúc giải lao giữa loạt bài “Đại bàng nhỏ”)
__________________
Bấm vào ảnh để xem kích cỡ đầy đủ.
Trả lời kèm theo trích dẫn
  #56  
Cũ 02-05-2008, 09:09
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

Trước tiên chúng ta hãy nói đến các hiệu chỉnh muộn hơn đối với bài thơ.

Dấu vết sau chiến tranh của Đại bàng nhỏ

Không khó khăn để nhận ra trong bản ghi âm của Politkovsky (căn cứ vào tạp âm và âm sắc – là bản ghi sớm nhất) thiếu hai đoạn lời mà chúng ta vẫn coi là chuẩn mực trong các bản sau, do P. Kirichek và V.Levko trình bày:

Орлёнок, орлёнок, гремучей гранатой
От сопки солдат отмело.
Меня называли орлёнком в отряде,
Враги называют орлом.

Орлёнок, орлёнок, товарищ крылатый,
Ковыльные степи в огне.
На помощь спешат комсомольцы-орлята -
И жизнь возвратится ко мне.

Hoàn toàn có cơ sở để cho rằng hai đoạn này được thêm vào sau này, sau Chiến tranh vệ quốc. Và chắc là một tác giả khác đã viết chúng, bởi khó có thể tin rằng một nhà thơ tầm cỡ như Shvedov lại bắt vần "гранатой" - "отряде", diễn tả cảm xúc vụng về kiểu "от сопки солдат отмело" hay "и жизнь возвратится ко мне" (sống lại sau khi bị xử bắn hay sao?) Đồng thời, trong hai đoạn thơ này chúng ta dễ dàng nhận thấy chúng được lèn chặt cái ý tưởng đã quen thuộc với chúng ta, nhưng không hề có trong bài thơ gốc, bài thơ vĩnh biệt trước cái chết. Chúng ta gặp những chi tiết hiện đại hơn, nào là lựu đạn, lính, các bờ sông dốc đứng(bên sông Amur chăng?), xuất hiện một đội quân nào đó, nơi người ta gọi Đại bàng nhỏ là anh hùng, có vẻ như đã chiến đấu rất lâu, đến mức cả quân thù cũng biết mặt và gọi là Đại bàng nhỏ, thậm chí thêm cả các đoàn viên thanh niên Komsomol vội lên đường cứu người anh hùng. Những chi tiết đó có thể là gì khác, nếu không phải là một sự chắp vá sau chiến tranh nhằm làm rõ hơn bức chân dung?

Dấu ấn Bạch vệ của Đại bàng nhỏ

Trên Internet cũng tồn tại một văn bản khác - lời ca, dường như đầu tiên là của phía Bạch vệ, sau đó mới bị bọn Đỏ khốn kiếp ăn cắp, và viết lại một số chỗ theo nhu cầu của mình, tước hết những chỗ không thích hợp, ví dụ:

Ты видел, орлёнок, как долго терзали
Меня большевистским штыком,
Как били прикладом и много пытали
В чекистских застенках потом.

В разведку я послан своим атаманом,
Ты помнишь, мой друг боевой,
Как тёмною ночью в сраженьи неравном
Убит был мой преданный конь.

Lẽ dĩ nhiên, đây là một văn bản giả mạo. Khác hẳn với tài năng thể hiện trong bài thơ gốc, những đoạn bị coi là “bị xoá» này chỉ là đoạn vè vụng về, kỹ năng làm thơ kém cỏi, rõ là “tác phẩm” của một tay nghiệp dư. Hơn thế, nội dung của nó bị ảnh hưởng nặng nề bởi phim hoạt hình năm 1968: Chỉ có trong phim này cậu bé lên đường làm nhiệm vụ do đội trưởng giao, con ngựa của cậu bị giết v.v… Rõ ràng chẳng ai tin được chuyện bộ phim hoạt hình Xôviết được xây dựng trên cơ sở bài thơ kém cỏi này.
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 9 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
@@@ (02-05-2008), BelayaZima (02-05-2008), HvTút (03-05-2008), NgoVu (03-05-2008), Nina (03-05-2008), PaHu (10-07-2008), ThV84 (02-05-2008), TLV (02-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #57  
Cũ 02-05-2008, 15:38
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

Vậy ai là nhân vật trong bài thơ gốc “Đại bàng nhỏ”?

Theo một trong các giả thuyết, nhà thơ Yakov Shvedov viết bài thơ này cho người bạn của mình, Gerasim Feigin, hy sinh trong trận chiến đấu chấn áp Bạch vệ năm 1921 ở Kronshtadt, khi mới 19 tuổi. Thế tại sao nhân vật trong bài thơ lại mới 16 tuổi? Chính Shvedod đã trả lời: “Các nhà thơ được phép thay đổi hiện thực trong tác phẩm ở mức 10%”. Thật khó tin câu trả lời mang nặng tính chính thức này, và giả thuyết này cũng rất thiếu thuyết phục. Tại sao lại xuất hiện chi tiết người anh hùng bị mang đi xử bắn? Thảo nguyên nào ở Kronshtadt, và Đại bàng nhỏ bay về đâu ở “làng”?

Theo giả thuyết khác, bài hát viết về một người anh hùng hoàn toàn có thật - cậu bé Anatoly Popov-Serafimovich, trong những ngày nổ ra cuộc cách mạng đã cải trang thành một học sinh trung học, thâm nhập vào Kreml vốn đang bị chiếm giữ. Quân Bạch vệ bắt cậu bé và đáng ra cậu đã bị xử bắn, nhưng đã được phía Cận vệ đỏ cứu thoát. Giả thuyết này cũng không thuyết phục, vì trong Kreml lấy đâu ra các làng Kozak, thảo nguyên và những con đại bàng nhỏ.

Tuy thế, tất cả mọi nguồn thông tin đều khẳng định bài hát “Đại bàng nhỏ” được viết năm 1936 riêng cho vở kịch “Khlopchik”, được dàn dựng tại nhà hát Mossoviet Matxcơva theo kịch bản của tác giả M. Daniel nào đó. Theo các thông tin khác, vở kịch được dàn dựng tại Nhà hát thiếu nhi Kharkov, hoặc là Minsk. Và một điểm thú vị khác nữa: Các nguồn thông tin này đều khẳng định bài hát được viết theo nội dung vở kịch.

Ai là nhân vật chính trong vở kịch “Khlopchik”?

Đến đây thì Internet xử sự giống hệt Malchik-Kibalchik: Dứt khoát không khai báo! Tuy thế, Internet đã để lộ ra một vài cuộc phỏng vấn với những hậu duệ của người anh hùng, và họ đã giải thích một vài chi tiết trong nội dung vở kịch.

Trước tiên, Đại bàng nhỏ không phải là người thổi kèn. Đại bàng nhỏ cũng không chiến đấu trong các khu rừng âm u với đội quân du kích, không tấn công vào Kreml và không hy sinh trên mặt băng giá Kronshtadt. Trong đội quân, cậu bé cũng không có biệt danh là Đại bàng nhỏ. Người ta gọi cậu là Khlopchik. Cậu đang học nghề thợ giày ở Belorus (vì thế nên ở đây xuất hiện “làng kozak” và thảo nguyên), giúp đỡ Hồng quân khi họ tiến vào thành phố. Và khi Hồng quân rút đi, thành phố bị quân Bạch vệ Balan chiếm đóng thì cậu lập chiến công: Khi bị tra tấn nhất định không khai tên người chỉ huy đang hoạt động bí mật, nói: “Tôi muốn sống là một người bolshevik một ngàn năm, chứ không muốn làm tên phản bội, dù chỉ một phút”. Và đó cũng là câu nói duy nhất của nhân vật này mà người ta có thể tìm thấy trên Internet. Tuy nhiên, nếu suy nghĩ kỹ một chút, nó có vẻ như một bản dịch không đạt. Rõ ràng, cậu bé muốn nói: “Tôi muốn suốt một ngàn năm sau người ta sẽ nhớ về tôi như một người bolshevik, chứ không muốn trở thành một tên phản bội ngay phút này”. Tuy nhiên, ngay cả cách nói như thế có vẻ cũng chưa rõ ràng lắm.

Kẻ thù chưa kịp giết Khlopchik - Hồng quân đã quay lại kịp thời, và tù nhân nhỏ bé được giải phóng. Nhưng trước đó cậu vẫn phải nằm trong phòng giam tử tù chờ lúc bị đưa đi xử bắn. Tại thời điểm này của vở kịch bài hát Đại bàng nhỏ vang lên – theo kịch bản, là lời vĩnh biệt của cậu bé. Đạo diễn chỉ cần một lời hát thôi, và lời hát này do các tác giả Yakov Shvedov viết thơ và Victor Belyi viết nhạc. Chính trong bài hát này lần đầu tiên vang lên từ Đại bàng nhỏ, một từ không có trong kịch bản.

Các tác giả lấy từ Đại bàng nhỏ từ đâu? Theo một người cháu của nhà thơ, Shvedov nói với Belyi, rằng tình tiết của đoạn này khá giống bài thơ “Người tù” của Pushkin, trong đó tù nhân nhìn từ bên trong ngục, qua chấn song sắt, ra phía bên ngoài, trò chuyện với một con chim Đại bàng. Tuy nhiên, nếu người tù của Pushkin là một người lớn, có Đại bàng là bạn tâm tình, thì với một chú bé 16 tuổi, bạn tâm tình của chú hẳn phải là Đại bàng nhỏ.

Và thế là mọi chi tiết đâu vào đấy cả. Nếu cân nhắc thật kỹ, đúng là chỉ có trong các câu thơ của Pushkin con Đại bàng nhỏ mới trở thành người bạn tâm tình của người tù, tuy trong bài thơ của Pushkin nó cũng là một tù nhân – con chim kiêu hãnh bị giam trong lồng. Ngoài thảo nguyên, những con chim tự do sải cánh mà lại hạ thấp tầm bay để ghé vào trò chuyện với tử tù trước khi hành quyết – chính bạn đọc cũng có thể nhận ra – con chim đó chỉ có thể là loài ăn xác chết. Giả sử nó có thực hiện nguyện ước của người tù, mang tin tức về làng, thì cũng là chuyến bay sau bữa ăn no nê, sau khi đã móc mắt người chết. Chúng ta thật lòng mong muốn không phải thế, rằng Đại bàng con xuất hiện từ bài thơ của Pushkin, còn cậu bé là người anh hùng Belorus.

Tôi không thể tìm thấy thông tin đoạn nào trong bài thơ nói trên đã được viết trước tiên. Vở kịch thành công vang dội. Ngay sau đó nhà soạn nhạc Victor Belyi đã đề nghị nhà thơ viết tiếp tác phẩm của mình, nói chính xác hơn là sáng tác lại lời bài hát. “Người xem ra khỏi rạp và hát đoạn này. Với họ một đoạn là quá ít. Họ cần cả một bài hát”. Thế là bài hát, mà chúng ta được nghe trong các bản ghi âm sớm nhất, ra đời. Và lập tức trở thành một hit: Ostrovsky và Bljukher khen ngợi, Gaidar hát luôn miệng. Và cả ba người đều khẳng định, dường như bài hát viết về họ, về tuổi thơ chiến đấu xa gia đình của họ.
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 8 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
BelayaZima (02-05-2008), hungmgmi (02-05-2008), HvTút (03-05-2008), NgoVu (03-05-2008), Nina (03-05-2008), PaHu (10-07-2008), ThV84 (02-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #58  
Cũ 02-05-2008, 16:24
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

Về tác giả kịch bản M. Daniel

Việc còn lại cuối cùng là phải kể đôi lời về tác giả kịch bản M. Daniel.
Daniel Mark Naumovich (1900-1940) tên thật là Daniel Meerovich là nhà soạn kịch Liên Xô gốc Do Thái. Ông sáng tác bằng tiếng Idish, trong đó cả vở “Khlopchik” viết về cậu bé thợ giày học việc cũng được viết bằng ngôn ngữ này. Trong nguyên bản tiếng Idish, cậu bé có tên là Zamka Kopach. Năm 1937 vở kịch được dịch sang tiếng Nga, và được dàn dựng tại nhà hát Mossoviet. Nhưng bài hát lại ra đời năm 1936, và năm dàn dựng vở kịch tại Kharkov cũng là 1936, ta có thể mạnh dạn đặt ra một giả thuyết, rằng từ năm 1936 vở kịch này đã được trình diễn đâu đó bằng tiếng Idish, và đoạn lời bài hát đã vang lên trong vở kịch đó cũng là bằng ngôn ngữ này. Bởi thế, nó không được trích dẫn ở đâu cả, và tác giả của nó mau chóng nhận được lời đề nghị “viết lại bài thơ”.

Nhưng còn cây kèn thì ở đâu ra?

Câu hỏi cuối cùng còn lại: Vậy cây kèn từ đâu ra? Bộ phim hoạt hình năm 1968 rõ ràng đã kết hợp hai hình tượng phổ biến về một cậu bé anh hùng - cậu bé dũng cảm chờ cái chết của mình chứ không chịu đầu hàng (không quan trọng trong cuộc chiến tranh nào), và cậu bé thổi kèn/đánh trống – nhân vật chính của nhiều truyền thuyết khác. Trước đó, hai hình tượng này tồn tại và phát triển đồng thời. Bộ phim hoạt hình đã kết hợp hai hình tượng đó vào làm một, với cuộc du hành xuyên thời đại, và sự thay đổi lịch sử, nhưng bài hát thì còn lại, và vang lên không có sự thay đổi nào, trong bất kỳ trường hợp nào.

Cậu bé thổi kèn đầu tiên không hề liên quan đến Đại bàng nhỏ - đó là nhân vật trong bài hát “Chú bé đánh trống”, bị thương vì một viên đạn của quân thù, và đã không kịp hát hết bài. (Năm 1930, lời thơ Mikhail Shvedlov, nhạc V.Vallrot). Và nếu như ai đó trong chúng ta cho rằng cậu bé đánh trống trong bài hát này chết vì một viên đạn của quân Đức, thì chúng ta đã hoàn toàn đúng. Bởi đó là một cậu bé người Đức. Tác giả bài thơ nguyên gốc là một nhà thơ Đức. Bởi vì đây là bản dịch bài hát Đức được tác giả người Đức V.Vallrot viết năm 1925. Nhịp điệu và nội dung bài hát chẳng hề giống một lời từ biệt cho cậu bé đánh trống – đó là một bài hát cách mạng Đức, viết về anh lính kèn trẻ tuổi Fritz Vaineker, bị cảnh sát giết. Chúng ta không hiểu tại sao trong bản dịch “người thổi kèn” lại biến thành “cậu bé đánh trống”. Có lẽ, đó chính là cái 10% sai lệch mà “nhà thơ có quyền đưa vào tác phẩm”, đơn giản bởi vì phải ép vần mà thôi.

Kết luận:

Nhân vật Đại bàng nhỏ của chúng ta là kết quả một sự pha trộn thật đáng ngạc nhiên các câu chuyện về các nhân vật thiếu niên anh hùng, cả cậu bé Zamka Kopach, cả cậu bé Fritz Vaineker - người lính kèn vui vẻ trong cách mạng Đức. Và sự pha trộn này đã mang lại một trong những hình tượng rực rỡ nhất của Liên Xô về một cậu bé thổi kèn dũng cảm trong một đội quân lớn, anh dũng chiến đấu và hy sinh cả cuộc đời mình cho đất nước. Và dù không ai có thể nói chắc Đại bàng nhỏ là ai, và chiến công của Đại bàng nhỏ ra sao, vẫn có biết bao nhiêu tượng đài được dựng lên trên khắp đất nước, rất nhiều phố, máy bay, trại hè thiếu nhi, khách sạn, núi, sông, đèo, thậm chí cả các ngôi sao, và xe đạp dành riêng cho trẻ em, được mang tên người anh hùng này.

Còn kết luận của câu chuyện kỳ lạ này, thật là đơn giản: Lời ca có thể thay đổi, nhưng âm nhạc mới là quyết định.

(Hết rồi - May quá)
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
Có 11 thành viên gửi lời cảm ơn tykva cho bài viết trên:
BelayaZima (02-05-2008), hungmgmi (02-05-2008), HvTút (03-05-2008), NgoVu (03-05-2008), Nguyễn Nguyên Hải (26-09-2009), Nina (03-05-2008), PaHu (10-07-2008), rung_bach_duong (02-05-2008), thaitamhien (20-07-2015), ThV84 (02-05-2008), tuyetthangtu (05-05-2008)
  #59  
Cũ 02-05-2008, 16:26
tykva tykva is offline
Trứng cá hồi - Икра лососёвая
 
Tham gia: Nov 2007
Bài viết: 822
Cảm ơn: 309
Được cảm ơn 998 lần trong 443 bài đăng
Default

Trích:
TLV viết Xem bài viết
Tiện thể Tykva dịch lời bài hát theo yêu cầu của bạn ThV84 luôn đi.

(Trong lúc giải lao giữa loạt bài “Đại bàng nhỏ”)
Trọng trách này em xin nhường lại cho chị thanhxuan1974 ạ
__________________
Đã rời NNN...
Trả lời kèm theo trích dẫn
  #60  
Cũ 02-05-2008, 18:09
Seryoshka's Avatar
Seryoshka Seryoshka is offline
Bánh mì đen - Черный хлеб
 
Tham gia: Mar 2008
Bài viết: 71
Cảm ơn: 28
Được cảm ơn 37 lần trong 24 bài đăng
Default Seryoshak muốn nhờ tìm giúp bài "Помню, помню, помню, я"

Hôm nay Seryoshka tìm thấy một bài hát có tựa và lời rất có ý nghĩa là bài "Помню, помню, помню, я", (Tôi nhớ) nhưng trên trang www.sovmusic.ru lại không thấy. Mem nào biết tìm giúp Seryoshka nha. Cám ơn nhiều!
__________________
Shall I compare thee to a Summers day?
Thou art more louely and more temperate:


Anh sẽ so sánh em
với một ngày hè chăng?
Khi mà em hiền dịu
và đáng yêu hơn nhiều:


(Sonnet 18 - William Shakespeare)
Trả lời kèm theo trích dẫn
Trả lời

Bookmarks


Quyền sử dụng ở diễn đàn
Bạnkhông có quyền mở chủ đề mới.
Bạn không có quyền trả lời trong chủ đề này.
Bạn không có quyền gửi file đính kèm.
Bạn không có quyền sửa chữa bài viết.

BB code is Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt

Chuyển đến


Giờ Hà Nội. Hiện tại là 21:42.


Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.