Về bầu cử Tổng thống LB Nga 2012

[nqbinhdi]

SSX viết

Dạ!!! cái đồ thị bài #27 là phân bố xác xuất hay kỳ vọng nhận được % phiếu bầu. Còn như cái bác mô tả ở trên là phân bố phiếu bầu theo điểm bầu cử hay phân bố theo địa phương vùng miền cũng thế.

Vậy cái nào là hàm, cái nào là biến vậy bác?

Mấy hôm nay bận tối tăm mặt mũi nên bây giờ mới có vài ý kiến vào cái thread này được.

Về cái đồ thị xanh xanh đỏ đỏ trong bài #24 hay bác SSX trích lại trong bài #27 là phân bố của số điểm bầu cử theo tỷ lệ phần trăm bầu cho các đảng, nếu như đúng là lấy theo kết quả sau kiểm phiếu, chẳng dính gì đến kỳ vọng (mean value hay expected value) ở đây cả.

Về cái đồ thị ấy, có thể có các nhận xét sơ bộ thế này:

1. Người vẽ ra cái đồ thị ấy, thay vì dựng biểu đồ cột xác suất hay dựng histogram (rồi nếu thích thì đi mà fit nó bằng một đường trơn để có được hàm mật độ xác suất - pdf: probability density function), lại đi dựng một đồ thị mà khoảng giữa các giá trị của hàm theo biến (hẳn là rời rạc, bởi tính theo bin) được nội suy bằng các đường nối thẳng, thế nên nó mới ra cái dạng răng cưa gớm ghiếc ấy.

2. Tính theo bin size 0.5% nên nó mới nhấp nhô tợn như vậy chứ tính theo bin size lớn hơn, 1 hay 2% chẳng hạn, hẳn đồ thị sẽ bớt nhấp nhô răng cưa hơn nhiều. Không hiểu người dựng lên cái biểu đồ ấy có dụng ý nào không?

3. Việc có các giá trị đỉnh tại đúng các phần trăm cách đều (50, 60, 70, 80, 90 và gần 100%) thì quả là hơi lạ bởi khả năng xảy ra có tính quy luật như thế có lẽ rất hãn hữu. Nếu đúng cái đồ thị ấy được dựng theo kết quả kiểm phiếu chính thức thì có các khả năng sau:
+ Việc thống kê của kết quả bầu cử chính thức thực ra chỉ lấy theo bước (bin size) 5% nên mới có các giá trị tại các điểm cách 5%-10% và các đoạn nhấp nhô còn lại là tự ý vẽ thêm - để làm gì thì tôi sẽ miễn bàn/đoán bởi cũng chẳng quan tâm xem có gian lận hay không gian lận trong bầu cử ở Nga, nó xa xôi quá với công việc hàng ngày của mình và giả như có quan tâm thì vị tất đã làm gì được để thay đổi mảy may?;
+ Có vấn đề trong kỹ thuật thống kê và báo cáo số liệu (còn có là gian lận không cũng xin không bàn đoán gì sất - vô bổ với tôi).

Nói thêm, cái phân bố Gauss ấy, bản thân Gauss gọi nó là phân bố normal, có lẽ theo nghĩa là cái phân bố ấy rất thông thường/hay gặp (theo luật các số lớn - Law of large numbers). Sang tiếng Việt, do từ norm đã được dịch là chuẩn nên tính từ normal mới được dịch cũng là chuẩn (tính từ) song có lẽ chẳng liên quan gì tới từ tiêu chuẩn cả. Chịu khó quan sát thì thấy nhiều kết quả trong thực tế cũng sẽ thể hiện cái phân bố này hoặc rất gần phân bố này: phổ điểm thi ĐH, thi tốt nghiệp hay thi tuyển dụng (tôi là người nhiều năm làm tuyển dụng nên cũng hay lập các biểu đồ để đánh giá sơ bộ chất lượng người dự tuyển theo các trường mà họ tốt nghiệp, thì thấy rằng nói chung chỉ vài chục người trở lên là đã gặp cái phân bố chuẩn hoặc gần với phân bố chuẩn ấy rồi), phân bố của ISI (InterSymbol Interference) trong các hệ thống truyền tin có méo... Có lẽ quy luật phiếu bầu của các cuộc bầu cử tương đối nghiêm túc cũng sẽ tuân theo cái phân bố này thôi. Chỉ là nếu các kết quả phân tán hơn (phương sai lớn hơn, có thể do số điểm bầu cử với các kết quả khác nhau nhiều hơn - điều kiện này thấy được với kết quả của EP) thì cái chuông Gauss sẽ lùn hơn và có dạng tiến đến phân bố gần đều hơn mà thôi chứ thật ra nó vẫn có dạng gần chuẩn dù có hơi mất đối xứng (về cái này thì chưa chắc đã là do gian lận gì, bởi ngu gì mà chả gian được mà nắn cho nó gần gần với đường cong chuẩn, những người chịu trách nhiệm gian dối - nếu có - đâu có ngu quá thế, mà chỉ là có thế nào cứ báo cáo như thế, còn gian hay không lại là từ điểm bầu cử thôi, cái này thì phải chờ quân của bác Putin đi kiểm tra rồi báo cáo mới biết được, mà cũng chưa chắc đã biết chắc được bởi mấy ông tướng đi kiểm/thanh tra ấy cũng gian thì botay.com thôi). Việc từ cái đồ thị này mà đoan chắc được có gian lận trong bầu cử thì cũng hơi kỳ. Có gian lận thì tốt nhất là bắt tận nơi, kiểm đếm và điều tra tử tế mà cũng còn chưa chắc đã ăn ai đâu - hô hô, chỉ có mấy trăm phiếu bầu trong một kỳ hội họp gì đó mà mấy anh kiểm phiếu (tất nhiên là ban kiểm phiếu nghiệp dư, làm ăn luộm thuộm) kiểm còn loạn cả lên được nữa là.

Là ngứa cổ thì bàn cho nó đỡ stress thôi bởi công việc hàng ngày nó ngập lên tận họng, tuyệt không có ý gì muốn tranh luận hay tranh cãi sất. Vậy nên bác nào có ý khác thì cứ việc tuyên ra song đừng lôi kéo anh mỗ này vào nhé, cho mình xin!