NHỚ VỀ HÀ NỘI

[Phanhoamay]

Toa đầu hay là đầu tàu điện có "bàn điều khiển" ở cả hai đầu. Tàu chạy hướng nào thì bác lái trèo lên "khoang lái" phía đó chứ tàu không quay ngược đầu như xe hơi.
Bác lái có cái cần điều khiển tốc độ làm bằng đồng một đầu đục lỗ vuông để tra vào trục điều khiển. Khi rời khỏi "cabin", bác ấy rút cái cần kia ra là khỏi sợ ai cướp tàu!
Hồi bé tôi hay đi tàu điện, nhảy tàu thành thần.

[micha53]

QUẢNG TRƯỜNG ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC







Từ đền Bà kiệu theo đường Đinh tiên Hoàng ngược chiều kim đồng hồ qua dãy phố này sẽ đến quảng trường nổi tiếng và tai tiếng mà ngày bé tụi trẻ hay gọi khu vực này là “cột đồng hồ Thủy tạ”





Khoảng giữa dãy phố, xưa có Nhà thuốc bắc “Tái thế”, cái thời khốn khó thì thuốc bốc ở đây cũng có uy tín lắm. Rồi Ông chủ tiệm thuốc hơn 80 cưới cô vợ xấp xỉ 20 cũng làm ồn ào dư luận một thời.



Bên kia đường, là bến xe điện trung tâm. Đất rộng,thường được trang trí bằng các pano, áp phích cổ động và loa phóng thanh để “đồng bào chú ý…”





Đi tiếp sẽ là cửa hàng “Bách hóa thiếu nhi” tổ chức theo mô hình “Детский мир” - hòng tạo một “thiên đường cho trẻ em” với đồ chơi bày khắp 3 tầng…rồi đến “xe điện Bờ hồ” – văn phòng, nơi nghỉ của CB-CNV xe điện.




Bến xe năm 1936

“Mở cửa” khu vực này chắc đi tiên phong trong việc hợp tác xây dựng công trình mới cho Hồ gươm và ra đời tòa nhà “DAEWOO” trên nền Bách hóa và Xe điện - mà sau này người ta gọi nó là “Hàm cá mập”





Thế giới cho tuổi thơ hình như biến mất ???.



Giữa quảng trường là 1 công trình nhiều tranh cãi. Thời Pháp nó là đài phun nước





Cuối những năm 50 nó là cột đồng hồ - đi chơi quanh đây thì nhớ nhòm giờ ở nó để còn về lo “cơm nước” ( lấy đâu ra đồng hồ đeo tay).





Những ngày lễ, tết người ta dựng sân khấu tại đây (nhưng quay mặt ra Thủy tạ) để biểu diễn văn nghệ hoặc cho trẻ em “phá cỗ”



Rồi lại đài phun nước và …bị nhốt lại





Giờ đây có những người định gọi nó là “cột mốc số 0” (“tếu” thật) và dự định cải tạo nó cho tương xứng





Còn tiếp

@ Lão Phan: Mì “chả" dám ăn “chả”.

[NISH532006]

Phanhoamay viết

Toa đầu hay là đầu tàu điện có "bàn điều khiển" ở cả hai đầu. Tàu chạy hướng nào thì bác lái trèo lên "khoang lái" phía đó chứ tàu không quay ngược đầu như xe hơi.
Bác lái có cái cần điều khiển tốc độ làm bằng đồng một đầu đục lỗ vuông để tra vào trục điều khiển. Khi rời khỏi "cabin", bác ấy rút cái cần kia ra là khỏi sợ ai cướp tàu!
Hồi bé tôi hay đi tàu điện, nhảy tàu thành thần.

Năm 1969, trường tôi, trường cấp III Thăng Long từ nơi sơ tán về Hà nội. Trường ở sâu trong xóm Quỳnh lôi, vào trường có thể đi tắt từ ngõ Quỳnh lôi từ phố Bạch mai. Ngoài ngõ có cái trụ điện, trên trụ có bắc cái loa sắt đen như cái nón úp, dùng để thông tin chính sách, chủ trương của Đảng và Nhà nước. Và chức năng quan trọng nhất chính là để thông báo máy bay Mỹ xâm phạm bầu trời Thủ đô:" Đồng báo chú ý, đồng bào chú ý..."
Trẻ con hồi đó, lớp 7, lớp 8 đều tự đi học, mặc dầu đi rất xa, vì đã được coi là lớn rồi. Vả lại, từ nơi sơ tán về HN là cả một niềm hạnh phúc lớn. Về HN, có tàu điện đi là sướng nhất rồi.
Tuyến tàu điện tôi đi học hồi đó bắt đầu chạy Yên phụ đến chợ Mơ thì hết đường. Nó đi qua chợ Đồng xuân - Bờ Hồ - phố Huế - Bạch mai - chợ Mơ.(Mượn bác Phuongnn và bác Mỳ 2 tấm ảnh này)

Tôi ở phố hàng Bồ, hàng ngày đi học 5g00 dậy chạy ra đường tàu điện, đến đoạn ngã tư hàng Bồ + hàng Ngang thì nhảy lên tàu. Giờ ấy, vì là chuyến thứ nhất, ít khách lắm, đường phố cũng vắng người nên thấy tàu chạy qua là chạy theo và nắm lấy thanh đồng ở cửa lên xuống rồi bu lên. Đến đoạn qua chợ Giời tàu bắt đầu chạy nhanh lên chợ Mơ , đoạn này đường rất thẳng nên các bác tài gạt cần đồng lên số 4, cũng là lúc bọn tôi chuyển qua hông bên trái tàu để có thể nhìn thấy cái loa sắt đen và nhảy xuống. Lúc này khoảng gần 6 giờ, người đông lắm vì là giờ bà con đi làm và đi chợ, lại nhảy phía bên người đi ngược chiều với tàu nên rất nguy hiểm.
Ngày ngày như thế, đi tàu đến trường hàng ngày mà lên xuống không tại một bến nào cả, suốt một năm như thế. Vậy mà không bị làm sao.
Hồi đó mới 16,17 tuổi, đâu có coi nguy hiểm là cái gì!
Năm sau, 1970 tôi được chuyển về trường Chu Văn An, Thuỵ khuê học tiếp, gần hơn tý, lại tiếp tục đi học bằng tàu điện với hướng ngược lại : Bờ Hồ - Yên Phụ. Tuyến này nhảy tàu có đỡ nguy hiểm hơn do đoạn đi qua trường Chu Văn An có khúc cua ngay cổng trường, tàu buộc phải đi chậm lại.
Đã 40 năm qua, kỷ niệm về những chuyến tàu điện leng keng ngược xuôi gắn bó với suốt một thời thơ ấu như không bao giờ phai.
Cái loa đen đầu ngõ Thịnh lôi năm xưa không biết giờ còn không?

[phuongnn]

NISH532006 viết

Năm 1969, trường tôi, trường cấp III Thăng Long từ nơi sơ tán về Hà nội. Trường ở sâu trong xóm Quỳnh lôi, vào trường có thể đi tắt từ ngõ Quỳnh lôi từ phố Bạch mai.

Mẹ em ra trường tầm năm sáu mấy, tức là trước bác vài năm, vì chắc chắn năm 1969 đã đi học Sư phạm, vừa ra trường rồi. Em nghe kể lại, trường Thăng Long hồi đó sơ tán lên Bắc Lệ (Lạng Sơn) - nên có cái tích "Bắc Lệ phì phà", em chẳng biết chuyện thế nào!

NISH532006 viết

...có thể đi tắt từ ngõ Quỳnh lôi từ phố Bạch mai.

Ngõ Quỳnh bác ạ, bắt đầu từ phố Bạch Mai và kết thúc trong làng Quỳnh Lôi. Em học trường Đoàn Kết, toàn đi đường Ngõ Quỳnh vào trường, nằm trong ngõ Mai Hương.

[micha53]

phuongnn viết

Em học trường Đoàn Kết, toàn đi đường Ngõ Quỳnh vào trường, nằm trong ngõ Mai Hương.

Mì học lớp 8 (67-68) ở trường này, khi đó sơ tán ở Thường tín - Hà nội 2

[NISH532006]

phuongnn viết

Mẹ em ra trường tầm năm sáu mấy, tức là trước bác vài năm, vì chắc chắn năm 1969 đã đi học Sư phạm, vừa ra trường rồi. Em nghe kể lại, trường Thăng Long hồi đó sơ tán lên Bắc Lệ (Lạng Sơn) - nên có cái tích "Bắc Lệ phì phà", em chẳng biết chuyện thế nào!



Ngõ Quỳnh bác ạ, bắt đầu từ phố Bạch Mai và kết thúc trong làng Quỳnh Lôi. Em học trường Đoàn Kết, toàn đi đường Ngõ Quỳnh vào trường, nằm trong ngõ Mai Hương.

Đúng rồi Phuongnn à. Trường Thăng Long trước năm 1968 sơ tán lên Lạng sơn, huyện Hữu Lũng, gần ga Bắc Lệ với phương châm " Vừa học vừa làm", Bài hát truyền thống của trường có đoạn :

"Đây Thăng Long tên trường vinh quang
Trường chúng ta vừa học vừa làm
Tiếng hát, ôi Bắc lệ phì phà
Thấy trò quyết xây trường thắm hoa
Ca rằng, đây học sinh Thủ đô
Lên rừng, tinh thần Ba sẵn sàng, quyết tâm..
Khi ngoại xâm tràn đến.. lên đường… có ta Thăng Long"

Bài này do thầy Huy, giáo viên dạy sử của trường sáng tác.
Khi mình vào học 1969 thì trường đã chuyển về Hà Bắc, huyện nào thì cũng quên rôi, chỉ biết cả trường ở xung quanh các xóm ven bến đò Ngọt, từ HN đi quá Bình Đà rồi rẽ phải khoảng 7, 8 km là tới bến đò.
Cũng trong năm đó, trường được chuyển về làng Quỳnh Lôi, ngõ Mai Hương như bạn nói.
Địa điểm ấy, sáng là trường Thăng Long, chiều là trường Đoàn kết, bạn à, nếu mình nhớ không nhầm!

[htienkenzo]

Old Tiger viết

...
Và cuối cùng chúng em cùng đến quán cafe Lâm. Các bác xem ảnh và tự khám phá những điều đặc biệt thú vị nhé!

...


...

Lúc này em bận quá, nên sẽ còn quay lại nói về quán Cafe này sau.
...

Câu chuyện bác Hổ định kể có giống với truyện ngắn dưới đây không?

Quán “Lá thu”


Cũng lâu mới có dịp trở lại Hà Nội. Cuối thu ban đêm đi dọc hàng cây hoa sữa, thấy mùi hương sực nức. Cuối phố này tôi có một địa chỉ quen…
Mấy chục năm xưa, tôi là chú bé nhà quê ra thành phố vừa học vừa làm. Một buổi tối gió bấc đầu mùa, tôi co ro đi lang thang trong mùi hoa sữa. Những hàng ngô nướng đêm sáng lập lòe. Gió vi vút. Mùi cà phê ở đâu tỏa ra ngào ngạt. Ngẩng lên thấy tấm biển “Lá thu cà phê" rọi đèn mờ ấm cúng. Nhẩm tính trong túi còn đủ 5 hào, tôi quyết định bước vào…
Quán nhỏ. Bàn ghế bằng trúc vàng sơ sài. Nhưng giật mình thấy trên vách treo mấy bức sơn dầu của một họa sĩ tài hoa tôi hằng ngưỡng mộ mà chưa biết mặt.
- Bác sao có những thứ này? – Tôi hỏi chủ quán.
- Cậu cũng thích tranh à? – Chủ quán, một người vẻ nho nhã tóc hoa râm, mỉm cười.
Tôi ngồi vừa ngắm tranh, vừa rung đùi tận hưởng từng ngụm cà phê thơm ngon. Phải công nhận cà phê của ông tuyệt thật. Vào thời kỳ đó, hình như cả thành phố chỉ có vài quán cà phê thì phải.
Đang lim dim mơ màng để khói cà phê phả mờ trên mặt, thì chợt thấy một người khách bước vào. Chủ quán và ông khẽ gật đầu chào nhau, vẻ quen thân từ lâu. Ông người dỏng cao, gương mặt xanh xao đẹp buồn. Ngón tay thanh tú trắng muốt nâng ly cà phê, mắt trầm ngâm, ông nhìn những chiếc lá vàng bị gió bấc ào ào bứt rơi ngoài cửa sổ. Uống xong, đứng dậy, lặng lẽ đi ra. Không thấy trả tiền.
Chủ quán nháy tôi.
- Cậu có biết ai đấy không? Tác giả của những bức tranh kia đấy!
Trời, tôi thảng thốt. Không ngờ vừa gặp được thần tượng của mình. Bất giác nhìn lên, một giây khắc như cảm nhận được tất cả sự huyền bí diệu kỳ của những bức tranh trên vách, mà lúc khác chắc chắn không thể biết được.
- Những bức tranh tuyệt đẹp này, chủ quán nói là tặng phẩm của ông ta cho tôi, để trả ơn những tách cà phê thơm ngon mà tôi đã đãi ông suốt bao năm qua…
Lòng tôi rưng rưng. Chợt nhớ giai thoại Van Gốc vẽ lên gỗ mặt bàn quán trọ để trả nợ.
- Hay có thể nói ngược lại – Giọng chủ quán thầm thì – Những tách cà phê thơm ngon trong những giây phút gió bấc đầu mùa như đêm nay, cùng sự cung kính đối với nghệ thuật của tôi, là để trả ơn những bức tranh tuyệt tác.
Từ hôm ấy, tôi thường trở lại quán cà phê Lá thu mỗi khi tích cóp đủ 5 hào. Và tôi thường được ngắm nhìn một ly cà phê bốc khói…
Thoăt cái mà những ngày ấy đã trở thành dĩ vãng xa xôi…
… Tôi hồi hộp dừng lại nơi cây hoa sữa cuối cùng của dãy phố. Quán cà phê Lá thu nhỏ bé, mái ngói rêu mốc đầy lá vàng ngày xưa không còn. Thay vào đấy là một quán bốn tầng sáng choang gương kính và ánh điện màu. Nhưng được cái là vẫn mang tên “Lá thu cà phê”.
Tôi bước vào. Một mình một bàn. Một cô tiếp viên có đôi chân trần trắng muốt mũm mĩm mang chai rượu đắt tiền đến. Tôi hỏi tên người chủ quán cà phê ngày xưa. Cô dẫn tôi lên lầu. Một căn phòng nội thất phương Đông cổ. Một ông già râu tóc bạc đang ngồi uống trà bên giỏ lan tím cạnh song cửa. Đôi mắt sau tròng kính chớp chớp, ông nhận ra tôi, vồ vập thân tình.
- Những bức tranh ngày xưa còn không thưa ông? – Tôi nhìn suốt lượt bức tường.
- Không… - Ông lắc đầu.
- Chúng đâu rồi?
- Chúng đã biến thành tòa nhà nhiều gương kính này.
- Ông có nghĩ thế là với sự biến đổi, ông đã gặp thời, gặp vận, may mắn không?
- Không hẳn thế.
Ông già đưa tôi chén trà ngâu thơm ngát. Tôi bâng khuâng chạnh nhớ mùi cà phê trong cái quán nghèo thuở nào.
- Người họa sĩ tài hoa xưa có còn đến đây?
- Không. Ông ấy đã mất trước khi được thấy tranh của mình bán được nhiều tiền…

Đêm ấy, uống hết nửa chai rượu do cô tiếp viên xinh đẹp nâng tận môi, tôi loạng choạng đứng dậy ra về.
Ông chủ quán tiễn ra cửa, cầm tay hỏi:
- Tôi nghĩ là cậu buồn và có giận tôi không?
Tôi mơ hồ lắc đầu:
- Không hẳn thế!

(Nguyễn Phan Hách)

[htienkenzo]

Hà Nội: Quá khứ - Hiện tại và Tương lai.

Thời gian em được sống ở Hà Nội rất ngắn. Thế nên, những ký ức của mình về Hà Nội rất mỏng và có lẽ là mờ nhạt. Sau những năm tháng đầu đời khi được sinh ra ở thành phố Cảng Hải Phòng, quãng thời gian sống ở Hà Nội kể từ khi em ý thức được cho đến khi rời Hà Nội vào miền Nam năm 1977 thì chỉ độ vài ba năm. Mười bốn năm sau (1991), lần đầu tiên em trở lại Hà Nội, việc đầu tiên là em đi ra Bờ Hồ, định vị được một vị trí để hồi tưởng hình ảnh cách đây 15, 16 năm khi em được đi những chuyến tàu điện cuối cùng. Chuyến tàu điện cuối cùng em đi có lẽ là tuyến Mơ – Cầu Giấy thì phải? Tối ấy nhà em nghỉ ở một khu biệt thự trên phố Phan Đình Phùng. Chuyến tàu ấy, điện cúp đột ngột, đoàn tàu phải dừng lại vài phút. Sáng hôm sau, các gia đình vào miền Nam tập trung ở Nhà khách Chính phủ (thì phải?). Cả đoàn đi trên hai chiếc xe Hải Âu (GAZ 63?) và một chiếc ZIL 130 chở theo chiếc xe con. Đợt vào miền Nam lần ấy có cả bác Võ Chí Công cùng đi theo đoàn. Và nhà em cùng xe với bác ấy. Em thường được ba mẹ sai đem bánh ngọt lên phía trên mời bác ấy và cũng được ngồi cạnh bác ở phía trước gần nắp Ca – pô luôn.

Năm em tốt nghiệp Trung học cũng là năm em bước chân vào trường ĐHKTr. Sài Gòn. Em luôn mơ ước một ngày nào đó được trở ra Hà Nội. Đất nước đang bước vào thời kỳ “Đổi mới” sau những u ám của “Đêm trước…” Em đã rất cố gắng để có được kết quả học tập ổn định (giữ được học bổng) đồng thời có thể kiếm tiền mưu sinh bằng nghề đang học và mong một ngày nào đó tự mình “khoác ba lô” ngao du khắp mọi miền đất nước, đặc biệt là Hà Nội.
Những năm giữa thập niên ’90, Hà Nội cũng như Sài Gòn đều có những bước chuyển mình mạnh mẽ ở cả khía cạnh phát triển kinh tế và phát triển đô thị. Và tất nhiên không tránh khỏi những nguy cơ của cơn lốc xoáy kinh tế thị trường tác động mạnh vào những giá trị văn hóa, nền tảng giá trị đô thị. Ở Hà Nội, khu vực trung tâm (khu phố - quận Hoàn Kiếm) là khu vực cực kỳ nhạy cảm với những chuyển biến ấy. Tiếp sau những “sự kiện” Tòa nhà UBND tp. Hà Nội, Nhà Bưu điện là những “Hàm Cá Mập”, Tràng Tiền Plaza, “Hà Nội Vàng” ngay đoạn ANZ Bank (khu vực Hàng Trống, Nhà Chung…), cải tạo “trang điểm” cho Tháp Rùa (cạo rong rêu, tô trát “vuông thành sắc cạnh”, sơn mới)… Đã có những nhà nghiên cứu phương Tây cảnh báo rằng, Hà Nội sẽ không còn là Hà Nội nếu như Hà Nội đánh mất những gì “Hà Nội”. Sẽ không còn sức hấp dẫn và quyến rũ nếu như Hà Nội cũng giống như Singapore, Hongkong…

Với một tình cảm lớn, trước vấn đề nóng bỏng của đô thị Hà Nội (cũ), em đã dành nhiều tâm huyết để nghiên cứu Hà Nội và dự định chọn cho mình một đề tài qua đồ án tốt nghiệp để bày tỏ thái độ và nhận thức của mình trước những biến đổi có nguy cơ của sự thay đổi không mang tính bền vững, những giá trị mà Hà Nội có thể đánh mất, và em đã có ý tưởng cho Đồ án Kiến trúc – Quy hoạch mang tên:
Hà Nội: Quá khứ - Hiện tại và Tương lai.

(...)

[micha53]

QUẢNG TRƯỜNG ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC
Tiếp

Chính giữa quảng trường là tòa nhà mà hồi bé tụi Mì gọi là “Hồng vân – Long vân” - ở đây bán kem que chạy bằng máy mà mấy cái máy để ngay cửa vào giống bày tiệm phở bây giờ.







Nói về kem, Mì là “đệ tử kem”. Kể cả khi lớn lên, rất thích mùa đông ăn kem trong tàu điện ngầm.





Khi đó về kem que, ở Hà nội có kem “Hàng vôi” – của Nhà máy nước đá (không hiểu sao đặt tên như vậy vì kem bán ở hai bên phố Tông (Tôn) đản góc với Hàng vôi); Kem “Hồng vân – long vân” và tiệm gì trên Bạch mai. Kem Hồng vân – Long vân giá rẻ hơn kem Hàng vôi nhưng ăn không ngon..chắc chỉ phục vụ khách vãng lai quanh hồ và bến xe điện.

Lúc đầu hòa bình chưa có kem “Tràng tiền”, tới những năm 60 nơi này vẫn là cửa hàng ăn dạng trung - cao cấp. Có lẽ những năm chiến tranh, bao cấp, thiếu điện, nguyên vật liệu …nên dần kem tư nhân bị mai một... nhường chỗ cho Tràng tiền, Thủy tạ, Bốn mùa…
Các cửa hàng Thủy tạ, Bốn mùa lúc đầu chỉ có kem cốc…sau phát triển kem que và các loại khác



Mì ở “Bang NM nước đá” nên còn chứng kiến cách làm kem của các xe kem cốc dạo. Sáng sáng họ tập trung ở góc Lê Lai – Trần quang Khải, xin đá vỡ ( không ai bán???) rồi cho vô thùng làm kem. Đó là 1 thùng tole có bọc vải để bảo ôn, bên trong còn 1 thùng nhỏ nữa để đựng nguyên liệu làm kem. Đá lạnh được cho vô giữa 2 lớp thùng còn người thợ xoay liên tục thùng nhỏ ở giữa, thỉnh thoảng lại rắc vô ít muối cho đến khi nguyên liệu đông cứng. Kem được quết vô cái bánh sâu kèn nhỏ xíu như đốt tay cái.. Từ đây các xe kem này cùng đội ngũ những người mua kem que về bán dạo tỏa đi khắp phố phường Hà nội.

Ở khu vực này cũng có 1 địa danh nổi tiếng là Nhà Thủy tạ (tọa)







Đây là chốn gặp gỡ,giải khát của thanh niên khi mới hòa bình. Có thời quanh năm món ở đây chỉ là cà phê đá và nước chanh đá.



Ngồi ở đây mà coi pháo bông ở Bờ hồ thì “hết xẩy”.





Từ “Thủy tạ” đi thêm tí theo đường Lê thái Tổ sẽ gặp cái kiosk này, trước cũng là 1 phòng thông tin





Nơi đây mỗi khi Tết đến đều tổ chức các quầy bán hàng lưu động



Thủy tạ ngày nay như đang bị dìm xuống nước

[nqbinhdi]

micha53 viết

QUẢNG TRƯỜNG ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC
Tiếp

Chính giữa quảng trường là tòa nhà mà hồi bé tụi Mì gọi là “Hồng vân – Long vân” - ở đây bán kem que chạy bằng máy mà mấy cái máy để ngay cửa vào giống bày tiệm phở bây giờ.







Nói về kem, Mì là “đệ tử kem”. Kể cả khi lớn lên, rất thích mùa đông ăn kem trong tàu điện ngầm.





Khi đó về kem que, ở Hà nội có kem “Hàng vôi” – của Nhà máy nước đá (không hiểu sao đặt tên như vậy vì kem bán ở hai bên phố Tông (Tôn) đản góc với Hàng vôi); Kem “Hồng vân – long vân” và tiệm gì trên Bạch mai. Kem Hồng vân – Long vân giá rẻ hơn kem Hàng vôi nhưng ăn không ngon..chắc chỉ phục vụ khách vãng lai quanh hồ và bến xe điện.

Lúc đầu hòa bình chưa có kem “Tràng tiền”, tới những năm 60 nơi này vẫn là cửa hàng ăn dạng trung - cao cấp. Có lẽ những năm chiến tranh, bao cấp, thiếu điện, nguyên vật liệu …nên dần kem tư nhân bị mai một... nhường chỗ cho Tràng tiền, Thủy tạ, Bốn mùa…
Các cửa hàng Thủy tạ, Bốn mùa lúc đầu chỉ có kem cốc…sau phát triển kem que và các loại khác



Mì ở “Bang NM nước đá” nên còn chứng kiến cách làm kem của các xe kem cốc dạo. Sáng sáng họ tập trung ở góc Lê Lai – Trần quang Khải, xin đá vỡ ( không ai bán???) rồi cho vô thùng làm kem. Đó là 1 thùng tole có bọc vải để bảo ôn, bên trong còn 1 thùng nhỏ nữa để đựng nguyên liệu làm kem. Đá lạnh được cho vô giữa 2 lớp thùng còn người thợ xoay liên tục thùng nhỏ ở giữa, thỉnh thoảng lại rắc vô ít muối cho đến khi nguyên liệu đông cứng. Kem được quết vô cái bánh sâu kèn nhỏ xíu như đốt tay cái.. Từ đây các xe kem này cùng đội ngũ những người mua kem que về bán dạo tỏa đi khắp phố phường Hà nội.

Bác Mì chả đích thị là một con nhang đệ tử của cái món khoái khẩu - ăn tham thì cắn, răng kém thì mút, tên ta kêu là kem hay cà-rem.

Nhà iêm và nói chung cả lũ lớp iêm ngày cấp 3 đều là bọn nghiện kem. Tháng nào lĩnh học bổng của học sinh năng khiếu xong (chín đồng sáu) cả bọn cũng rủ nhau ra hàng kem Ngã Năm HP, vừa ăn kem, vừa bốc phét. Có thằng một lần đã khợp hết 15 cái kem (mà không bị viêm họng mới mả chứ). Kem ngày ấy 1 hào một chiếc, chỉ là tí đường thoáng chạy qua hàng sữa, đông lạnh lại, chọc một cái que tre, mà sao ngon lành đến thế.

Xa xôi hơn nữa, kem chỉ 5 xu một chiếc, đó là kem tư doanh chứ kem mậu dịch thì chắc giá 1 hào một chiếc, từ khi nhà iêm biết tiêu xu cho tới lúc đi bộ đội vẫn giá ấy.

Nói về kem thủa hồng hoang ấy mà không nhắc đến bài ca bán kem nhại theo bài Du kích ca thì thật là thiếu sót:

Ai kem! Ai kem
Kem một hào hai chiếc
Kem một hào hai chiếc
Một chiếc năm xu

Này chú bán kem
Có rao thì rao cho khéo
Đừng mà rao láo
Công an họ tóm lên đồn

Ai kem! Ai kem!

[htienkenzo]

nqbinhdi viết

...

Ai kem! Ai kem
Kem một hào hai chiếc
Kem một hào hai chiếc
Một chiếc năm xu

Hồi bé, "khúc đồng dao" của bọn em thì có thêm thế này:

Ai kem đê! Kem đê, là kem chảy nước.
Kem đê! Kem đê!
Kem một hào hai chiếc
Một chiếc năm xu
...
Cơ mà hồi bé, được mẹ hay chị dẫn đi ăn kem Tràng Tiền thì cứ gọi là... sướng như tiên, bác ạ! Có lần được chị dẫn ra Thủy Tọa (thì phải) ăn kem cốc. Nhìn thấy cốc kem thì cứ gọi là... . Không tham ăn cũng không được. Em nốc một lúc 2 cốc kem một cách nhanh chóng. Ê hết cả răng, buốt hết cả mồm! Sau này ra Hà Nội, đi một mình em vẫn ghé vào Tràng Tiền mua cho mình một que kem để nhẩn nha, nhớ lại hồi bé và tủm tỉm cười. Hàng kem Bốn Mùa bên Lê Thái Tổ em cũng thỉnh thoảng ăn, nhưng không thích bằng bên Tràng Tiền- mọi người đứng chật cả hết ở vỉa hè trước cửa hàng, có người 2 tay cầm 4 que. Trời thì lạnh mà mọi người vừa ăn vừa run cầm cập, thở ra "khói"... Thú thật!

[hungmgmi]

htienkenzo viết:
Có lần được chị dẫn ra Thủy Tọa (thì phải) ăn kem cốc. Nhìn thấy cốc kem thì cứ gọi là... . Không tham ăn cũng không được. Em nốc một lúc 2 cốc kem một cách nhanh chóng. Ê hết cả răng, buốt hết cả mồm! Sau này ra Hà Nội, đi một mình em vẫn ghé vào Tràng Tiền mua cho mình một que kem để nhẩn nha, nhớ lại hồi bé và tủm tỉm cười. Hàng kem Bốn Mùa bên Lê Thái Tổ em cũng thỉnh thoảng ăn, nhưng không thích bằng bên Tràng Tiền- mọi người đứng chật cả hết ở vỉa hè trước cửa hàng, có người 2 tay cầm 4 que. Trời thì lạnh mà mọi người vừa ăn vừa run cầm cập, thở ra "khói"... Thú thật!

Đoạn trên của htienkenzo khiến hungmgmi nhớ lại rằng, cuối thập niên 70, đầu 80-x, kem cốc là đặc sản của dân khoái kem HN. Nhớ thêm rằng hồi đó kem cốc bán trên phố Hàng Bài, một cửa hàng chỗ đối diện với Bách Hóa Tổng Hợp. Và kem cốc còn được bán ở một điểm nữa, chỗ này bán cả sữa tươi nóng, đó là một cửa hàng cạnh Rạp Tháng Tám, đối diện với 40 Hàng Bài.
Kem Tràng Tiền giờ vẫn chật chội như cũ. Kem Tràng Tiền giờ đã mở thêm nhiều đại lý khắp nơi. Nhưng kem đội tên kem Tràng Tiền cũng lắm. Có lần người ta thống kê có tầm trên chục cơ sở sản xuất lấy tên Tràng Tiền.
Muốn ăn kem Tràng Tiền xịn, xin đừng ghé vào các đại lý kem Tràng Tiền. Vì những chỗ đó tuybán kem đúng là do Công ty này sản xuất thật, nhưng mà là ở nhà máy nằm rìa thành phố, vào vỏ nilon in lòe loẹt, ăn chả ra làm sao. Có lẽ do tự tin vào thương hiệu của mình quá, nên hồi mới sản xuất theo kiểu công nghiệp đại trà vào vỏ nilon, Công ty thuê một số địa điểm "hơi bị oách", như Nhà mặt phố chỗ ngã tư Lê Duẩn-Trần Hưng Đạo đối diện ga HN, góc ngã tư Chùa Bộc...Thuê nhà mặt phố to để bán nhõn món kem que kem thì biết là tự tin thế nào rồi đấy. Một thời gian sau đi qua mấy chốn này, thấy chẳng tăm dạng nữa. Sập tiệm!
Mà sập tiệm là đúng thôi. Dân sành kem Thủ đô chả ai ra mấy chỗ đó, mua mấy cái kem bọc vỏ nilon xanh đỏ tím vàng để mà thưởng thức kem Tràng Tiền. Chất lượng đương nhiên là kém hơn rồi, dưng mà cái cảm giác được xếp hàng, được chen lấn, được hớn hở cầm túm kem nghi ngút khói vừa mới "ra lò" như một chiến công, rồi ra đứng vỉa hè Tràng Tiền mà chén thì thú vị hơn nhiều. Kem đậu xanh, ngon, kem sữa dừa, ngon, kem ốc quế, quá ngon, dưng mà ít khi mua được, vì ra bao nhiêu là bà con chen lấn mua sạch bấy nhiêu.
Nhớ một ngày cuối năm gần đây, tầm 29 hay 30 Tết gì đó, hungmgmi và thằng bạn thân, thay vì trốn vợ con đi uống cốc cà phê tất niên như mọi năm, lại phi lên Tràng Tiền, đứng vỉa hè "làm" mấy cái kem giữa trời lạnh. Bỗng dưng có cái cảm giác ngon lành như hồi nhỏ, mỗi khi học ngoan được bố mẹ cho lên Bờ Hồ ăn kem chụp ảnh
Giờ thì đã có nhiều loại kem nhập khẩu. Vào METRO có kem Úc, kem Thái, vào Citimark có kem New Zealand, vào iNTIMEX có kem Hàn Quốc đủ loại, trẻ con bây giờ sướng thật. Nhưng bọn con nít nhà hungmgmi vẫn sướng mê tơi khi bố chúng ào vào nhà, mang theo một túi giấy màu xi măng, trong đó đựng đầy các loại kem Tràng Tiền. Bọn nó khôn ra phết. Ngon, Bổ, Rẻ mà

[phuongnn]

"Nhà báo gạo cội" của VTV là Trần Đức có bài "Mơ ước ngày mai":

Em mang trên vai màu khăn tươi thắm
Bao niềm mơ ước tươi sáng ngày mai...

Một ngày, thằng Tr.Q con ông ấy hớt hơ hớt hải về kể: bố ơi, con nghe chúng nó hát thế này:

Em mang trên vai thùng kem to tướng
Năm hào một chiếc, em bán đồng đôi
Hà Nội đây, kem của em ngon nhất...

Bố nó lăn ra cười

[nqbinhdi]

Lại nói chuyện kem que ngày trước. Quanh cái phố Cát Dài của tôi ở Hải Phòng cũng có mấy hàng kem. Trước cửa nhà thì có kem Bạch Tuyết (tư doanh, sau năm 1962-1963 chi đó thì dẹp tiệm mở hàng thêu), bên này phố thì có hiệu kem Việt Cường - công tư hợp doanh, sau vừa bán kem, vừa bán phở không người lái, vừa bán cơm cho cán bộ ăn bếp tập thể của một số cơ quan, trường trung cấp hay cao đẳng...

Trẻ con ngày ấy chắc không đứa nào không mê kem. Đến nỗi đám trẻ trong xóm tôi ngày trước vẫn cứ hay tụ tập buổi tối chơi trốn tìm chán lại ngồi dãi thẻ ra vỉa hè ngắm trăng, lâu lâu lại đồng ca bài hát do mấy ông anh bà chị quỷ sứ của tôi chế ra. Hát váng cả xóm lên theo điệu bài Kìa con ếch xanh:

Mẹ ơi lĩnh lương
Con sờ xem túi tiền
Lòng con rất vui mừng
Và con ước ao rằng
Hàng kem quyến rũ, nó đang gọi con kìa
Nếu con có tiền con sẽ ăn kem Việt Cường

Ái cha cha mẹ ơi con xin mẹ đừng nên mắng con
Ái cha cha mẹ ơi con xin mẹ đừng nên tiếc con
Ái cha cha mẹ ơi con xin mẹ đừng nên tức mình
Nếu con có tiền con sẽ ăn kem Việt Cường.

[htienkenzo]

Như em đã có ý định “tiếp sức” cùng với bác Micha, hôm nay em xin phép Diễn đàn trình bày tóm tắt một vài ý nhỏ trong nghiên cứu của mình nhằm tạo thêm sự phong phú cho chủ đề này. Em không có ý định trình bày bài nghiên cứu mang tính chuyên môn ở đây. Chỉ muốn nói lên những suy nghĩ và trăn trở thời sinh viên của mình. Và, cho đến hôm nay, em vẫn còn nguyên vẹn những suy nghĩ và trăn trở ấy.




Trở ngược về lịch sử hình thành đô thị Thăng Long khi Vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư lên Thăng Long (Hà Nội ngày nay), sau khi xây dựng xong phần “đô” và một phần kinh thành Thăng Long, phía bên ngoài thời này (thế kỷ XI – XII) chia ra làm 2 bên tả hữu 61 phường là nơi nhân dân ở, sản xuất và buôn bán, phố xá được lập nên ngày càng nhiều và hình thành phần “thị”. Khu dân tập trung ngoài Hoàng thành tuy không được sắp xếp, bố trí chặt chẽ, nhưng do điều kiện sinh sống cũng dần dần hình thành một quy hoạch hợp lý và có phần độc đáo. Thăng Long cũng như các thành thị phương Đông nói chung, tuy có phân biệt với nông thôn, nhưng không tách rời và đối lập với nông thôn. Ngay bên trong Thăng Long cũng có một bộ phận kinh tế nông nghiệp gắn bó chặt chẽ với những xóm làng nông nghiệp xung quanh.







Khu vực những cụm cư dân từ các vùng nông thôn tập trung ngoài Hoàng thành và những con đường mòn. (htienkenzo)


Giữa thế kỷ XV, khu vực ngoài Hoàng thành bắt đầu sự hình thành và quy hoạch 36 phố phường của Thăng Long.
Phường vừa là đơn vị hành chính cơ sở, tương đương với xã ở nông thôn cũng vừa là nơi tập hợp những người cùng nghề. Cư dân 36 phường bao gồm cả nông dân, thợ thủ công và thương nhân, trong đó có những phố - chợ buôn bán tấp nập và những phường thủ công nổi tiếng: phường Tàng Kiếm (hàng Trống) làm kiệu, áo giáp, đồ đài mâm võng, gấm trừu, dù lọng; phường Yên Thái (Bưởi) chuyên làm giấy; phường Thụy Chương (Thụy Khuê) và phường Nghi Tàm (làng Nghi Tàm bên Hồ Tây) dệt vải và lụa; phường Hà Tân (sau là Giang Tân, bờ sông Hồng) nung vôi; phường Hàng Đào nhuộm điều; phường Tả Nhất (An Nhất, cuối Phố Huế) làm quạt; phường Đường Nhân (Hàng Ngang) bán áo điệp y; phường Thịnh Quang (ngoài Ô Chợ Dừa) làm long nhãn…





Khi cư dân ở các vùng quê dồn về ngày càng đông, người dân tự chia nhỏ khu đất và sắp xếp một cách trật tự. Những kiến trúc tín ngưỡng bắt đầu hình thành và tạo thành "lõi" của khu vực. (htien kenzo)


Cư dân ở khu 36 phường không chỉ gắn bó với nhau về phương diện chính trị trong những đơn vị hành chính mà còn gắn bó với nhau về các mặt xã hội, văn hóa và tâm lý. Họ thường chung nhau xây dựng những công trình tín ngưỡng (đình, chùa, đền, miếu) để thờ Thành Hoàng làng quê gốc hoặc Ông Tổ nghề. Nhiều công trình vẫn còn tồn tại đến ngày nay và trở thành một bộ phận quan trọng trong di sản kiển trúc Thủ đô.
Bên cạnh những phường chuyên nghiệp ấy, ở Thăng Long còn có nhiều quan xưởng (gọi là cục Bách tác) và công binh xưởng (gọi là kho võ khố). Sự buôn bán ở Thăng Long càng thịnh vượng thì dân số càng tăng, phố phường càng đông đúc. Ngay từ giữa thế kỷ XV, người nông thôn ra ở kinh thành ngày càng nhiều: người giàu có ra buôn bán, người thợ ra làm nghề, người nghèo ra kiếm công ăn việc làm để sinh sống.


Cụm dân cư ban đầu.



Khu buôn bán sầm uất.




Bắt đầu xuất hiện công trình tín ngưỡng.



Khu 36 phố phường ngày càng sầm uất và dần dần các công trình tín ngưỡng - "lõi" của khu vực bị biến mất. (htienkenzo)



Khu phố sau khi người Pháp chỉnh trang lại hệ thống đường sá.



Từ năm 1888 đến năm 1820 là thời kỳ tiến hành chương trình khai thác thuộc địa Đông Dương lần thứ nhất, thực dân Pháp tập trung nỗ lực xây dựng, mở rộng Hà Nội để biến Hà Nội không chỉ là thủ phủ hành chính, chính trị của xứ Bắc kỳ thuộc Pháp mà còn là thủ đô của Liên bang Đông Dương. Trong những năm 1894 – 1897 đã phá nốt phần còn lại của Hoàng thành, chỉ để lại cổng Chính Bắc với vết đạn công thành.
Ở khu vực Hồ Hoàn Kiếm, thực dân Pháp cũng đã phá hủy gần như toàn bộ hệ thống các di tích văn hóa, kiến trúc truyền thống nằm rải rác xung quanh hồ để lấy chỗ xây dựng khu phố Tây. Sự phá hủy thô bạo các kiến trúc truyền thống của Hà Nội thực sự là việc làm phản văn hóa đã kiến cho Paul Doumer – Toàn quyền Đông Dương đã phải hối tiếc “tôi đến quá chậm để có thể cứu lấy những phần đặc sắc, cụ thể là các cổng thành. Những di tích ấy đáng lẽ phải được bảo tồn. Chúng có những đặc trưng quý giá, chỉ như vậy thôi cũng đáng được chúng ta trân trọng. Đó là những kỷ niệm lịch sử gắn bó với nơi đây, chúng ta có thể làm đẹp cho các khu xây dựng mới của thành phố…”


Phạm vi khu vực và các không gian nghiên cứu của htienkenzo:



( còn tiếp...)

[phuongnn]

htienkenzo viết

Như em đã có ý định “tiếp sức” cùng với bác Micha, hôm nay em xin phép Diễn đàn trình bày tóm tắt một vài ý nhỏ trong nghiên cứu của mình nhằm tạo thêm sự phong phú cho chủ đề này. Em không có ý định trình bày bài nghiên cứu mang tính chuyên môn ở đây. Chỉ muốn nói lên những suy nghĩ và trăn trở thời sinh viên của mình. Và, cho đến hôm nay, em vẫn còn nguyên vẹn những suy nghĩ và trăn trở ấy.

He he, và hoan hô, bác cứ làm đi, làm đi, khi nào xong em xì đểu bác TLV biến công trình của bác thành ebook bốt lên e-thuvien cho anh em cùng đọc.

Tìm mem đi lạc:
Nick: Weekdaysman
Cao: 173cm, dáng thể thao, sẹo ở cổ
Nhân thân: không tiền án tiền sự, mới cưới vợ được 3 năm.
Bỏ NNN đi sắp được 1 năm.

Ảnh:

(Ảnh chụp hồi còn đeo kính)

Ai bắt được dead of alive, đề nghị báo về cho Admin, trọng thưởng một năm truy cập NNN miễn phí!

[phuongnn]

Ngày xưa em có bài "Đánh hàng địa chỉ" ở đây, cũng là một chuyện Hà Nội hậu bao cấp, bốt hầu các bác xem lại.

[Old Tiger]

phuongnn viết

Tìm mem đi lạc:
Nick: Weekdaysman
Cao: 173cm, dáng thể thao, sẹo ở cổ
Nhân thân: không tiền án tiền sự, mới cưới vợ được 3 năm.
Bỏ NNN đi sắp được 1 năm.

Ai bắt được dead of alive, đề nghị báo về cho Admin, trọng thưởng một năm truy cập NNN miễn phí!

Hồi tháng 5 vừa rồi tớ thấy hắn lang thang ở Đà Nẵng:

[ADAM]

micha53 viết

@ Lão Phan: Mì “chả" dám ăn “chả”.

Em bon chen tí: mời các bác ra vế đối với "chả ngon" ạh.

[micha53]

GÓC HÀNG TRỐNG - LÊ THÁI TỔ

Một khu đất “vàng” bên Hồ Gươm nữa là góc Hàng trống - Lê thái Tổ.



Nơi đây, ngày trước là Câu lại bộ “Thống nhất” có Hội trường trong nhà và sân khấu ngoài trời - Nơi dành cho đồng bào, chiến sĩ Miền nam tập kết tụ tập, hội họp, nhận đồng hương, sinh hoạt, cưới hỏi….



Đám cưới trong Hội trường

Nơi đây cũng thường được Bác tới thăm, chúc tết.



Khi đó khu thờ Lê thái Tổ cùng chung 1 khuôn viên và Mì cũng hay vô quậy phá





Bên đường Hàng trống là khách sạn “Phú gia” bên phải là “ngôi nhà ma” lưu danh 1 thời, bên trái là nơi Mì sống thời 59-60. Mỗi căn phòng đều chia cho 2 gia đình và được ngăn bằng … rido vải



Tiệc ở Phú gia 1955



Phú gia 2009



Gần khu vực này có nhà thờ Lớn, thời đó sáng chủ nhật Mì hay theo các anh lớn qua ăn bánh Thánh và leo khám phá đồng hồ trên nóc nhà thờ ( Nghe nói đồng hồ này và đồng hồ ở trường Nguyễn Du là hai đồng hồ treo tường cổ nhất – Mì có thấy nhiều chi tiết bằng gỗ)





Một địa danh cũng cần nhắc đến là “chùa Bà Đá”.



Ngày xưa thấy nó âm u, huyền bí, Mì và đám nhỏ không dám bén mảng vô nhưng nghe nói đây là biểu tượng đoàn kết đạo giáo và “Cụ” hay ghé thăm chốn này.