Bàn về quan hệ tình cảm Nga-Việt-Nga dưới góc độ tâm lý học

[nhat nheo]

Ở đây, chúng tôi (cá nhân tác giả) có ý muốn xem xét vấn đề trên, bằng một cái nhìn khách quan, không dựa vào bất cứ một thiên kiến nào. Đứng trên góc độ quan sát thực tiễn, thì bất cứ ai đã từng tham dự vào mối quan hệ này, cũng đều có thể hiểu được một cách sơ bộ là tại sao, tuy nhiên để có thể hiểu được nguồn gốc của những thái độ quan hệ đó, thì không thể chỉ dựa vào những suy xét sơ bộ mà cho ra kết luận. Việc làm đó cần phải có một cuộc khảo sát nghiêm túc, và không gì tốt hơn là khảo sát bằng những phương pháp của tâm lý học - bởi vì những vấn đề gì thuộc về tình cảm của con người, thì chắc chắn đều là xuất phát từ tâm lý. Chính vì thế, chúng tôi cho rằng việc xét mối quan hệ tình cảm qua lại này - một việc hết sức tế nhị nhưng không thể và cũng không nên né tránh - là phù hợp nhất khi xem xét chúng dưới góc độ tâm lý học.

Một cách công bằng mà nói, thì các môn khoa học xã hội, trong đó có khoa học về tâm lý, là hết sức phức tạp, vì chúng nghiên cứu về chính con người, và thường thì chúng không có đáp số cụ thể hay một định luật nào để có thể áp dụng một cách bất biến, ít nhất cho đến hiện nay như các môn khoa học tự nhiên. Vì thế, chúng là các phương pháp có thể được giới trí thức chấp nhận, cho đến chừng nào có phương pháp mới thay thế chúng. Và các môn khoa học xã hội vẫn còn sẽ tiến triển, bởi nhận thức của con người vẫn còn đang tiến triển.

Như vậy, việc khảo sát mối quan hệ Nga -Việt-Nga này cũng nằm trong bối cảnh đó. Chúng ta đều biết rằng, mối quan hệ này bắt đầu manh nha từ khoảng vài ba thế kỷ trước, cùng với các thương thuyền và chiến thuyền của phương Tây tới thăm dò Việt Nam. Nhưng nó chỉ thực sự là mối quan hệ qua lại kể từ những năm 50 của thế kỷ trước cho đến nay, kể từ khi những du học sinh Việt sang nước Nga, và những chuyên gia Nga sang nước Việt. Và đến đây, chúng ta phát hiện thấy một điều thú vị là, mối quan hệ tình cảm đặc thù Nga-Việt này hoàn toàn có thể khảo sát chung trong mối quan hệ tình cảm của Nga với các dân tộc châu Á, Phi và Mỹ La Tinh - những dân tộc da màu và thuộc thế giới thứ ba. Ngược lại, mối quan hệ tình cảm Việt-Nga thì lại chỉ có thể khảo sát trong chính hai dân tộc này mà thôi, mặc dù người Việt ở ngay Việt Nam và ở Nga cũng tiếp xúc không hề ít với các cộng đồng da trắng khác. Đó là một điều đặc biệt.

Vậy là chúng ta có thể nói, quan hệ tình cảm Nga-Việt nằm trong mối quan hệ tình cảm giữa dân da trắng và dân da màu, trong khi mối quan hệ Việt-Nga lại nằm trong mối quan hệ tình cảm của chính hai dân tộc Việt-Nga mà không liên quan đến màu sắc của da, hay vấn đề về các thế giới thứ hai và thứ ba một chút nào.

Đến đây cần định nghĩa lại các khái niệm thuật ngữ cho chính xác. Dân tộc, có nghĩa là một cộng đồng người nói chung một thứ ngôn ngữ và sống chung một lãnh thổ, có chung một nền văn hóa, chứ không có nghĩa là một tộc người. Và tình cảm của một dân tộc xét trong mối quan hệ ra bên ngoài, có nghĩa là những thái độ tình cảm của những người dân trong một dân tộc, biểu lộ với một dân tộc khác. Và thực ra những điều đó vẫn chỉ là nằm trong một phạm vi nhỏ, khi khảo sát về cả một dân tộc.

(Còn tiếp)