Lênin trong hiệu cắt tóc và những mẩu chuyện khác

[hungmgmi]

Chắc hẳn chúng ta, đặc biệt là thế hệ 6X và 7X, ai cũng đã từng biết truyện đọc "Lê nin trong hiệu cắt tóc", đăng trong sách Tập đọc (hay là Trích giảng văn học nhỉ?)
Đọc xong, ai cũng thấy Lê-nin, người thầy của giai cấp vô sản thế giới là một con người rất khiêm tốn, có kỷ luật. Đến hiệu cắt tóc, xếp hàng như mọi người luôn, không có đặc quyền đặc lợi chi hết.
Tác giả của những mẩu chuyện về Lênin (trong đó có mẩu trên) là nhà văn Mikhail Zoshenco-Михаил Зощенко (1894-1958).
Ông xuất bản tập sách Рассказы о Ленине-Những mẩu chuyện về Lênin vào thập niên 40 dành cho đối tượng mẫu giáo. Thông qua những câu chuyện nho nhỏ về đời thường Lênin, nhà văn muốn chuyển tải đến bạn đọc nhỏ tuổi hình ảnh tốt đẹp về vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu. Thời Liên xô, hầu như học sinh tiểu học nào cũng được làm quen với cuốn sách này.
Ông là một nhà văn đa năng, các sáng tác bao trùm rất nhiều lĩnh vực. Năm 1994, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của M.Zoshenco, Nga đã cho phát hành con tem kỷ niệm.


Trở lại với Lênin trong hiệu cắt tóc:
Tiêu đề của mẩu chuyện này đã trở nên quen thuộc và đi vào ngôn ngữ cuộc sống ở Việt Nam, tựa như "Chuyện thường ngày ở huyện" vậy. Ngữ cảnh dùng cụm từ này, là khi chúng ta nói đến sự trật tự khi xếp hàng.
Như sau đây là một ví dụ có trên mạng:

Sau này thỉnh thoảng có lúc đi mua vé trên sân America Đình, hễ có chú nào chen ngang bỗng thấy có ông quát “Này thằng kia, Lê nin trong hiệu cắt tóc đê!!!”), là em biết ngay ông này cũng dân hệ 6x, hay ra phết.

http://www.diendanvanhoathethao.net/...ead.php?t=6178
Có người thắc mắc: cụ Lênin hói đến thế, nói đi cắt tóc thì đúng là... hài hước
Nhưng thật ra, cụ chỉ vào đó cạo râu thôi. Trong nguyên bản viết thế. Vào hiệu cắt tóc, không nhất thiêt phải cắt tóc, có người chỉ vào sửa râu ria, cạo râu mà thôi

Giới thiệu với các bác bản dịch, đúng hơn là lược dịch. Đây chính là bản in trong sách giáo khoa hồi thập niên 70, không biết giờ có còn nữa không. Không hiểu sao lại thiếu mất đoạn cụ cảm ơn khi rời hiệu cắt tóc:

LÊ-NIN TRONG HIỆU CẮT TÓC
1. Hiệu cắt tóc trong tiệm Krem-li lúc ấy rất đông khách. Mọi người ngồi theo thứ tự trước sau. Anh công nhân I-va-nốp đang chờ tới lượt mình thì cửa phòng lại mở, một người nữa bước vào. Tất cả mọi người trong phòng cắt tóc đều đứng dậy chào: Kính chào đồng chí Lê-nin !
Lê-nin chào lại mọi người và hỏi: Tôi phải xếp hàng sau ai nhỉ ? Mọi người thấy Lê-nin là vị đứng đầu Chính phủ, rất nhiều việc, nếu để đồng chí phải xếp hàng theo thứ tự thì mất nhiều thì giờ, nên tất cả cùng nói :
- Không ngại ạ. Xin mời đồng chí cứ cắt tóc trước !
Song Lê-nin nói :
-Cảm ơn các đồng chí, tôi cũng phải theo thứ tự chứ !
Nói xong, đồng chí kéo ghế ngồi và lấy tờ báo trong túi ra xem.
2. Một lát sau, anh công nhân I-va-nốp đứng dậy và nói:
-Đồng chí Lê-nin giờ đã đến lượt tôi. Tôi thà để năm năm không cắt tóc chứ không để đồng chí đọi thêm một phút nào nữa. Tuy đồng chí không muốn làm mất trật tự, nhưng tôi có quyền nhường chỗ và đổi chỗ cho đồng chí. Đó là quyền của tôi.
Mọi người đều cho I-va-nốp nói rất đúng. Lê-nin cũng không tiện từ chối nữa, đồng chí cảm ơn I-va-nốp và ngồi vào ghế cắt tóc.

Minh họa trong sách như sau, có lẽ là bản MH sách cải cách sau này vì phong cách vẽ hơi lạ. Mà đc họa sĩ sao lại vẽ Lênin ria vểnh thế không biết:


Trong khi thời gian đó, trông cụ dư lày:


Bản gốc nó dư lày:
В ПАРИКМАХЕРСКОЙ
Один рабочий, некто Григорий Иванов, приехал по делам службы в Кремль.
Он приехал из Питера сдавать в кремлёвский склад оружие — винтовки, шашки, штыки, револьверы и разные огнестрельные припасы.
И вот он выполнил эту свою задачу и со спокойной душой гуляет по Кремлю — мечтает где-нибудь тут увидеть товарища Ленина, на которого он давно хотел посмотреть.
Но он нигде Ленина не встретил и в плохом настроении зашёл в кремлёвскую парикмахерскую. Думает: «Постригусь и побреюсь, чтоб в аккуратном виде вернуться домой».
Вот он заходит в кремлёвскую парикмахерскую. И занимает свою очередь.
А пароду в парикмахерской много. Два мастера стригут и бреют. А посетители ожидают.
Григорий Иванов в грустном настроении сидит в этой парикмахерской минут двадцать. И всё время жалеет, что нигде не встретил Ленина.
Вдруг открывается дверь, и входит новый посетитель. И тут все видят: это пришёл Владимир Ильич Ленин — Председатель Совета Народных Комиссаров.
И тогда все, которые были в парикмахерской, встают и говорят:
— Здравствуйте, товарищ Ленин!
Наш рабочий Григорий Иванов тоже здоровается, и, улыбаясь от счастья, смотрит на товарища Ленина, хочет получше его запомнить, чтобы потом рассказать другим об этой встрече.
Между тем товарищ Ленин тоже со всеми здоровается в говорит:
— Ну, кто последний ожидает?
Все удивились, что Ленин так спросил. И все подумали: «Это нехорошо, если Ленин будет ждать очереди. Он глава правительства, и ему каждая минута дорога».
И тогда все, которые были в парикмахерской, перебивая друг друга, говорят Ленину:
— Владимир Ильич, это неважно, кто последний. Сейчас освобождается кресло у мастера, и мы просим вас занять это место без очереди.
Ленин говорит:
— Благодарю вас, товарищи. Но только это не годится. Надо соблюдать очередь и порядок. Мы сами создаём законы и должны выполнять их во всех мелочах жизни.
И с этими словами Ленин берёт стул, садится, вынимает из кармана газету и начинает её читать.
Тогда встаёт со стула наш рабочий Григорий Иванов и, сильно волнуясь, говорит товарищу Ленину:
— В аккурат сейчас подошла моя очередь. Но я скорей соглашусь остаться небритым в течение пяти лет, чем я заставлю вас ожидать. И если вы, товарищ Ленин, не согласились нарушать порядок, то я имею законное право уступить вам свою очередь, с тем чтобы занять последнюю, вашу.
И все, которые были в парикмахерской, сказали:
— Он хорошо и правильно говорит.
И парикмахерские мастера, щёлкнув ножницами, тоже сказали:
— Владимир Ильич, придётся сделать, как предложил рабочий.
И тогда Ленин улыбнулся. И все увидели, что он не хочет обидеть рабочего и не хочет огорчить мастеров и посетителей.
Ленин прячет газету в карман и, сказав: «Благодарю», садится в кресло.
И все смотрят, как парикмахер осторожно и вежливо его бреет.
И все смотрят на товарища Ленина и думают: «Это великий человек! Но какой он скромный».
Но вот мастер кончил работу. И Ленин вышел из помещения, всем сказав:
— До свидания, товарищи. Благодарю вас.