Những danh nhân vĩ đại của nền văn học Nga

[BelayaZima]

Pushkin ( Pu-skin) - Cha đẻ của văn học dân tộc Nga

Hồ sơ danh nhân

Họ và tên: Aleksandr Sergeevich Pushkin
Năm sinh - năm mất: 1799-1837
Nơi sinh: Moskow
Ngưỡng mộ: vú nuôi Arina Rodionova, nhà thơ Gyorchawen

Thành tựu cống hiến

Pushkin được mệnh danh là " Cha đẻ của nền văn học dân tộc Nga". Nền văn học Nga trước đó tuy cũng đã có những nhà thơ nổi tiếng của chủ nghĩa lãng mạn như Zhukovski, nhưng thực sự sử dụng ngôn ngữ của Nga, tiếp thu được những chất liệu quý báu trong văn học dân gian Nga, đồng thời tập hợp được những thành công của những người đi trước, để có được những sáng tác có tầm ảnh hưởng cả thế giới thì chỉ có Pushkin. Tác phẩm thơ tiểu thuyết Evgenii Onegin của ông là một tác phẩm đặt nền móng cho chủ nghĩa văn học hiện thực Nga. Tác phẩm đã tạo ra một hình tượng " người thừa" trong văn học Nga, nó phản ánh một cách rộng lớn cuộc sống xã hội từ Xanh Petecbua cho đến những thôn xóm nhỏ, Bielinski cho rằng đây là " bách khoa thư của đời sống Nga".

Năm 1830, ông hoàn thành tiểu thuyết thơ Evgenii Onegin, một tác phẩm tiêu biểu của ông. Nhân vật chính trong câu chuyện là Onegin, một người thuộc dòng con cháu quý tộc. Chàng trai chịu ảnh hưởng của văn hóa phương Tây một cách sâu sắc, Onegin đã thoát ly ra khỏi những xa lông, vũ trường, nhà hát nơi mà những chàng thanh niên quý tộc hàng nhất luôn có mặt, anh đã sống một cuộc sống không phân biệt ngày đêm. Thường thường, khi còn đang trong mơ, thì trước đầu giường anh đã có hàng đống thư từ, mời anh đến các buổi hội họp. Anh ta còn quá nhiều điều chưa học, anh ta chỉ tinh thông một môn đó là " tình cảm nhẹ nhàng". Một tay lão luyện trên tình trường, một người giỏi trong giao tiếp đã chán ghét cuộc sống hư vô của xã hội thượng lưu ở Petecbua. Sau khi nhận được bức thư báo bác đã mất, Onegin đã phi ngữa quay về quê để thừa kế tài sản.

Nhưng cảnh đẹp nơi thôn quê của Nga, sự yên tĩnh của cuộc sống điền viên cũng không thể chữa được căn bệnh "chán đời" của Onegin. Anh và Lenski đã đến thăm vị điều chỉ Lalinna, làm quen với hai cô con gái của Lalinna là Tatiana và Olga Larina. Trong lần đầu tiên gặp gỡ, Tatiana đã yêu say đắm Onegin. Nhưng khi cô biết cho Onegin một bức thư tình cháy bỏng thì cô lại được đáp trả bằng một lời dạy lạnh lùng, đứng đắn. Onegin - một người chỉ biết đến mình không muốn bị gia đình bó buộc nên đã từ chối tình yêu cảu Tatiana, bởi vì anh đã quá nhàm chán với tình yêu, anh không muốn lại lừa dối thêm một cô gái thuần khiết chân thật nữa. Câu chuyện tưởng chỉ có đên đây là kết thúc, nào ngờ, trong một buổi lễ hội, Onegin có một ý định trả đũa khó hiểu, ma xui quỷ khiến thế nào anh đã trêu trọc cô gái đỏm dáng Olga Larina. Trong cơn tức giận, Lenski đã nhận lời quyết đấu với Onegin, kết quả đã bị Onegin bắn chết, Onegin bị lương tâm cắt dứt, đã đi khỏi thôn trang và chu du thiên hạ.

Đến khi anh ta quay lại Xanh Petecbua, anh đã bất ngờ phát hiện ra rằng, cô gái Tatiana e thẹn ngày nào giờ đây đã trờ thành bà hoàng trong giới xã giao, là một phu nhân của công tước nổi tiếng. Onegin đã yêu cô ngây ngô như một đứa trẻ. Anh đã tương tư, nhưng cô không hề động lòng.. Cô không thể không cự tuyệt Onegin, bởi vì cô đã là một người vợ, cô phải chung thủy với chồng mình.

Evgenii Onegin đã xây dựng nên một hình tượng " người thừa" trong một tác phẩm văn học Nga, phản ảnh sự chán ghét cuộc sống hủ bại, không tìm thấy lối thoát của những trí thức quý tộc với giai cấp tư sản vào thời kỳ cuối thế kỷ XIX, không nhìn thấy sức mạnh của quần chúng, sự u buồn đau khổ của cuộc sống hiện thực; đồng thời cũng phê phán ý chí bạc nhược, tâm hồn rỗng tuếch và tư tưởng tư lợi của cá nhân, sự tự tôn giả dối của giai cấp quý tộc. Ngược lại với hình ảnh của Onegin, đó là cô gái Tatiana - một hình tượng nhân vật nữ mang lý tưởng Nga đã được tác giả yêu quý và khắc họa rõ nét. Cô lớn lên trong tự nhiên và những câu chuyện thiếu nhi dân gian thần ký, cô chất phác, ngây thơ, thẳng thắn, chân thành đông thời có một vẻ đẹp tự nhiên như một bông phù dung trên mặt nước. Khi cô xuất hiện giữa đám tiểu thư trong giới quý tộc thượng lưu, giống như một " vầng trăng thuần khiết vậy", lại giống như " một tiên nữ bay xuống trần gian" , trở nên siêu phàm, thoát tục, sáng láng. Cô là hóa thân của lý tưởng dân tộc Nga, nhà thơ đã gửi vào đó những kỳ vọng và tình cảm vào tương lai của nước Nga. Đồng thời, tác phẩm còn nhờ vào việc khắc họa hình tượng để thể hiện toàn diện mạo của cuộc sống cả xã hội thượng lưu và cuộc sống nông thôn của Nga, do vậy Belinski đã gọi đó là bộ " Bách khoa thư của đời sống Nga". Với ý nghĩa này, tác phẩm Evgenii Onegin đã không hổ danh với vị trí là tác phẩm đặt nền móng cho chủ nghĩa văn học hiện thực Nga.

Cuộc đời của Pushkin ngắn ngủi nhưng ông đã giành được những thành tựu rực rỡ trong sự nghiệp văn học. Ngoài tác phẩm Evgenii Onegin ra, ông còn viết gần 900 bài thơ trữ tình, ngoài ra còn không ít những tiểu thuyết, kịch bản như: Cô con gái của thượng úy, tiểu thuyết ngắn Tập tiểu thuyết Belinski, bi kịch lịch sử Boris Godunov. Belinski đã đánh giá rất cao các tác phẩm thi ca của Pushkin, các tác phẩm đó giống như Sóng lớn, Dầu cây tùng, Như hương hoa mùa xuân, Như thanh kiếm của dũng sĩ, gọi đó là " Thơ trữ tình, nghệ thuật, tinh tế và đẹp đẽ".

Sau khi Pushkin qua đời, trên một tờ báo ở Moskow đã viết một cách đau đớn rằng:" Mặt trời thi ca Nga đã lặn". Thật sự Pushkin - mặt trời thi ca Nga không chỉ chiếu sáng muôn đời cho nước Nga mà nó còn vĩnh viễn sáng mãi với văn đàn thế giới.

Chuyện đời thường

Cuộc đời của Pushkin có nhiều trắc trở. Do ông đã viết những bài thơ ca ngợi tự do, nên đã bị giai cấp thống trị bức hại. Giai cấp thống trị đã nhiều lần bỏ tù và lưu đầy ông, với mưu đồ bắt ông từ bỏ tư tưởng tiến bộ, để trở thành một tên nịnh thần, nô dịch cho Nga Hoàng. Tuy nhiên, Pushkin vẫn không cúi đầu. Ông đã nói:
"Tiếng đàn vĩ cầm của tôi chất phác mà trong sáng
Chưa bao giờ ngợi ca thần quyền trên thế gian
Cũng không bao giờ nịnh hót bè lũ quý tộc".

Ông đã chĩa mũi nhọn đó vào Sa Hoàng:

" Ta căm giận ngươi và ngai vàng của ngươi
Sự chuyên quyền tàn bạo của nhà vua
Ta sẽ nhìn với sự vui vẻ của tàn nhẫn
Để xem sự hủy diệt của ngươi và con cháu ngươi."

Những kẻ thống trị không thể dùng bạo lực để chinh phục ông, đã dùng những thủ đoạn đê tiện. Chúng sai một tên lưu manh người Pháp là Zoutershi đến chòng ghẹo vợ của Pushkin, với mục đích làm hòng thanh danh của nhà thơ. Pushkin đã quyết định quyết đấu cùng Zoutershi, không tiếc lấy cái chết cao quý của mình để cho những kẻ thống trị bị nguyền rủa ngàn đời.

Pushkin có một tình cảm sâu sắc với người vú nuôi Arina Rodionovo. Arina là một phụ nữ nông thông nồng hậu hiền từ, là một người rất giỏi kể chuyện. Bà biết rất nhiều câu chuyện dân gian, lại còn biết hát rất nhiều bài dân ca. Những đêm hè yên tĩnh tại nhà nghỉ hè của gia đình Pushkin tại làng Zhakaloc, Pushkin đã như đắm chìm vào những câu chuyện thần kỳ và những khúc hát lay động lòng người của Arina. Những câu chuyện và khúc hát đó làm khơi dậy sức tưởng tượng vô tận của Pushkin, trở thành một nguồn sáng tác vô tận cho các tác phẩm của Pushkin sau này. Năm 1826, ông đã viết một bài thơ Tặng vú nuôi riêng tặng cho Arina, trong bài thơ Arina đã được gọi là :
" Người bạn đồng hành trong những tháng ngày gian khổ của tôi
Là người thân khi về già của tôi".

Năm 1811, Pushkin đi học tại một trường của Hoáng gia, tài năng thi ca siêu phàm của ông đã được sự khen ngợi từ phía những thầy giáo. Tháng 1 năm 1815, Pushkin tham gia cuộc thi lên lớp tại trường. Hôm thi, có rất nhiều nhân vật quan trọng đến dự, nhà thơ nổi tiếng Gyorchawen cũng có mặt. Công việc chấm thi vất vả đã làm cho Gyorchawen mệt mỏi, rất muốn đi ngủ. Nhưng khí Pushkin vừa bước lên để trả lời câu hỏi về văn học Nga, Gyorchawen chợt trở nên tỉnh táo lại. Pushkin đã đọc rõ ràng trước mặt mọi người bài thơ về ngôi trường của mình:

" Trong thảo nguyên bao la của nước Nga
Giống như những dòng sông chảy xiết
Cuón quá những kỵ binh của kẻ thù".

Với những âm thanh vang động , như chứa đầy sự thôi thúc, như những ánh mắt sáng ngời lên và những câu thơ như châu báu... tất cả đã làm trấn động cả hội trường. Sau khi Pushkin đọc xong bài thơ, nhà thơ Gyorchaweb đột nhiên choàng tình, nước mắt tuôn trào, ông đã đứng dậy khổi chỗ ngồi, miệng không ngớt gọi tên của Pushkin và muốn ôm cậu vào lòng, nhưng lúc đó Pushkin đã rời khỏi trường thi.

Năm 1823, trong thời gian lưu đầy, Pushkin đã bị đầy đến Odessa dưới sự cai quản của tổng đốc Volusfu. Volusfu là một tên hết sức tàn bạo và ngạo mạn. Pushkin thường chửi mắng hắn trong thơi của mình. Trong một bài thơ ông đã viết:

"Một nừa giống hào thần, một nửa giống con buôn
Một nửa giống học giả, một nửa giống kẻ mùa chữ
Một nửa giống ác ôn. nhưng lại rất có hy vọng
Cuối cùng, hắn có đặc điểm của các loại người".

Volusfu rất căm hận Pushkin, nhưng có một điều gắn không thể chịu nổi là nhà thơ đa tình Pushkin cùng với người vợ phong tình của hắn đi lại với nhau. Đến nỗi vợ của hắn đã tặng cho Pushkin một chiếc nhẫn vàng để làm tín vật của tình yêu. Volusfu vô cùng tức giận và muốn đẩy Pushkin vào chỗ chết. Đúng lúc đó ở miền Nam nước Nga có nạn châu chấu, hắn đã nhân dịp này sai Pushkin đến đó để điều tra tình hình, đến khi về phải viết một bản báo cáo tường tận. Pushkin rất bất mãn với sự chuyên chế và tàn bạo của Volusfu, những đã nén căm giận để đi đến nơi có bạn châu chấu, khi trờ về ông đã có một bản báo cáo. Trong bản báo cáo này chỉ vẻn vẹn bốn câu thơ:

" Châu chấu bay bay
Bay đén đậu xuống đất
Ăn tất cả mọi thứ
Sau đó rồi bay mất".

Câu danh ngôn

Tôi sẽ là người được mọi người từ đời này đến đời khác yêu quý bởi vì tôi đã dùng cây vĩ cầm để khơi dậy những gình cảm lương thiện. Bởi vì tôi đã ca ngợi tự do cho một thời đại tàn khốc. Là còn bởi vì tôi đã cầu xin sự khoan dung cho những người vấp ngã.

Nước sâu chảy chậm
Người có trí tuệ thường khiên tốn

Các sự kiện lớn trong đời

* Ngày 6/6/1799: sinh ra trong một gia đình quý tộc tại Moskow. Từ 9/1811 - 6/1817 học tại trường học của Hoàng gia.
* Tháng 3/1817: soạn tập thơ đầu tiên Alekssandr Pushkin, cũng vào tháng 7 năm đó cho ra đời tác phẩm Ca ngợi tự do.
* Năm 1818: viết tác phẩm Zhikitayukov.
* Tháng 3/1820: hoàn thành tập thơ dài đầu tiên Ruslan và Liudmila, tháng 5 năm đó bị trục xuất đến miền Nam nước Nga.
* Năm 1821: hoàn thành tập thơ dài Người tù Caucasus.
* Năm 1824: bị giam lỏng tại lãnh địa Mikhaylovskov của cha.
* Tháng 11/1825: sáng tác bi kịch lịch sử Boris Godunov.
* Năm 1830: hoàn thành cuốn Evgenii Onegin và Tuyển tập tiểu thuyết Belenski.
* Tháng 2/1831: kết hôn cùng Natalia Goncharova.
* Năm 1833: hoàn thành cuốn Lịch sử Pugachev, bài thơ dài Kỵ sĩ đồ đồng.
* Năm 1836: hoàn thành tiểu thuyết Con gái của thượng úy, bài thơ Tôi xây cho mình một bia kỷ niệm mà không cần nhân công.
* Ngày 27/1/1837: bị trúng đạn trong trận quyết đấu với Zoutershi.

Từ cuốn sách: Danh nhân thế giới
Chỉnh sửa và đánh máy: BelayaZima