Quan hệ Nga - NATO

[baodung]

Sự thay đổi của Nga

Ngày 1-8, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Nga quan tâm đến việc thiết lập một căn cứ hậu cần của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trên lãnh thổ nước này bởi vì điều đó sẽ có lợi cho nước Nga.

Trước đó, trong một động thái đáng chú ý khác, cách đây 1 tuần Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev đã thông qua sắc lệnh cho phép Lực lượng Hỗ trợ An ninh Quốc tế tại Afghanistan (ISAF) do NATO đứng đầu vận chuyển hàng hóa đến và đi tại Afghanistan bằng đường sắt, đường bộ và đường hàng không từ một căn cứ tại thành phố Ulyanovsk.

Tuyến đường tiếp viện cho lực lượng NATO ở Ápganixtan qua lãnh thổ Nga sẽ được thông vào đầu tháng 8 này. Theo phía Nga, các loại hàng hóa không gây chết người (không phải là vũ khí) tiếp viện cho Lực lượng gìn giữ hòa bình NATO sẽ được vận chuyển qua lãnh thổ Nga theo đường sắt, đường bộ và đường hàng không. NATO cũng đang muốn tăng lượng hàng trung chuyển qua tuyến đường phương Bắc dài 4.500 km, trong đó 1.900 km qua lãnh thổ Nga để tới Afghanistan.

Việc Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra tuyên bố trên có phần khiến dư luận ngạc nhiên, bởi từ trước đến nay, Nga và NATO vốn luôn trong tình trạng "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”. Thậm chí, nhiều lần Moscow và NATO va chạm nhau vì nhiều lý do, đặc biệt là khi NATO tuyên bố sẽ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tại Đông Âu.

Vậy, vì sao Moscow lại có sự thay đổi như vậy? Nêu lên lý do ủng hộ việc thiết lập căn cứ trên, Tổng thống Nga Putin cho biết Moscow quan tâm đến "sự ổn định tại biên giới phía Nam của Nga (giáp Afghanistan)”. Tuy nhiên, theo giới phân tích, đây mới chỉ là lý do đầu tiên. Trên thực tế, việc giúp NATO khôi phục trật tự ở Afghanistan, sẽ mang lại nhiều lợi ích cho Nga. Thứ nhất, nó không chỉ góp phần ổn định khu vực biên giới phía Nam của Nga, mà còn giúp Nga tránh được sự hao binh tốn của, không phải điều động quân xuống biên giới phía Nam để ngăn chặn lực lượng khủng bố Taliban tràn từ Afghanistan vào Nga, trong bối cảnh NATO sẽ rút hết quân khỏi mặt trận này vào năm 2014. Thứ hai, việc "chìa tay” với NATO sẽ giảm bớt sự nghi kỵ của NATO đối với Moscow, đồng thời giảm bớt căng thẳng giữa hai bên xung quanh những khúc mắc từ hệ thống lá chắn tên lửa ở Đông Âu.

Tuy nhiên, Nga không phải là không đưa ra những điều kiện với NATO. Đó là hàng hóa của NATO quá cảnh qua lãnh thổ Nga phải minh bạch và cơ sở quá cảnh của NATO sẽ không được chuyển đổi thành căn cứ quân sự. Nga đưa ra điều kiện trên, với quan điểm minh bạch "sẽ không bắt tay NATO” trên phương diện quân sự, mà chỉ ở cấp độ hậu cần. Điều này cũng đồng nghĩa với việc Moscow vẫn sẽ thể hiện được quan điểm chính trị, uy tín của mình, đồng thời tránh được tiếng xấu là không hỗ trợ NATO trong vấn đề Afghanistan.

Cái "gật đầu” của Tổng thống Putin rõ ràng là một bước đi có tính toán và là một nước cờ khôn khéo của Moscow. Bởi, nó không chỉ giúp giảm bớt những chỉ trích của phương Tây về thái độ cứng rắn của Nga thời gian qua trong vấn đề hệ thống lá chắn tên lửa, đồng thời thể hiện được thiện ý, vai trò của Nga trên bàn cờ chính trị toàn cầu, trong thời điểm sẽ có một số sự kiện quốc tế quan trọng được tổ chức tại Nga, trước mắt là Hội nghị Thượng đỉnh APEC sẽ khai mạc vào tháng tới./.

Nhật Quang - nguồn: Đại đoàn kết