Những miền đất lạ

[NISH532006]

BelayaZima viết

Còn tối tối thì BZ làm bạn với cây đàn này.

" Cây đàn " bạn của BZ trông lạ nhỉ? BZ xem lại tên gọi của của bạn ấy nhé?

[BelayaZima]

NISH532006 viết

" Cây đàn " bạn của BZ trông lạ nhỉ? BZ xem lại tên gọi của của bạn ấy nhé?

Bác ạ! Vậy bác cho cháu biết tên chính xác của nó nhé! BZ cũng không biết người ta gọi Saxophone là gì nữa? Chắc có lẽ là cây kèn bác nhỉ?

[Saomai]

Bến lạ...

[BelayaZima]

Autumn in my heart!

[BelayaZima]

Nhà thờ Đức Bà Marseille



Ngắm Marseille từ trên cao ở Notre Dame Marseille





Bên trong nhà thờ

[BelayaZima]

Biển Địa Trung Hải nhìn từ Luminy

[NISH532006]

BelayaZima viết

Bác ạ! Vậy bác cho cháu biết tên chính xác của nó nhé! BZ cũng không biết người ta gọi Saxophone là gì nữa? Chắc có lẽ là cây kèn bác nhỉ?

Đúng thế, đó là cái kèn Saxophone

[Thóc]

Cho Thóc tham gia cùng với Belaya Zima nhé?

Học Viện Hải Quân Mỹ


Cổng vào


Đường đi quanh quanh, cỏ xanh hoa thắm


Con Vật Biểu Tượng


Một điểm dừng chân


Trong Nhà Truyền Thống


Giây phút thư giãn giữa hai hiệp đấu

[thanhnam76]

PR- Mùa đông trong mắt anh

hihi hi

[Saomai]

SM có chuyến tư cán ít ngày ở Trung Quốc, hôm nay dự bữa cơm chia tay của bạn, để mai lai cất cảnh bay xa. Nhưng "dù có đi bốn phương trời... lòng vẫn hướng về HN..."
Xin chia sẻ với các bác vài hình ảnh nơi SM ở mấy ngày qua và vài món trong bữa cơm chia tay.







Bữa cơm với các món ăn từ giản dị....

[Saomai]

Đến không còn giản dị









(Món dưới cùng, ghi là "mèo lớn", nhưng là 1 cách nói chệch đi để khỏi phạm luật, chính là món thịt hổ đấy ạ. Xin bác OT cẩn thận, chớ đến khu vực nguy hiểm chết cọp này... May mà ở VN, nghe nói chỉ có các quán "tiểu hổ")

[Saomai]

Trường thành trong băng giá vẫn đón bước chân các hảo Hán...

[Saomai]

Cảng Luanda nhìn từ tòa nhà Đại sứ quán Mỹ

[quangnam]

Paris - Nghĩa trang Pere Lachaise

Nghĩa trang Pere Lachaise thực ra là một trong 7 quả đồi nằm ở giưa 3 làng cổ Belleville, Ménilmontant và Charonne ở ngoại ô Paris vào đầu thế kỷ 19. Từ xa xưa, nó là mảnh đất thuộc về Tổng giám mục Paris và ông cho nông dân ở đây trồng nho. Sau đó, một thương gia rất giàu có đã mua lại mảnh đất này và xây dưng tại đây một biệt thự cực kỳ sang trọng.

Vào thế kỷ thứ 17, những linh mục Dòng Tên đã mua lại ngôi biệt thự và mảnh đất này làm nơi nghỉ ngơi và dưỡng bệnh. Vua Louis XIV đã từng đến nghỉ và xưng tội ở đây nên nó được gọi là Đồi Vua Louis (Mont – Louis). Tuy nhiên người ta biết đến ngọn đồi này còn vì một lý do khác., đây là nơi gắn bó cả cuộc đời của của linh mục François d'Aix de La Chaise(1624-1709). Người ta thường gọi ông là le Père La Chaise (Đức cha La Chaise), giáo sĩ xưng tội của Vua Louis XIV, người rất kính nể đức cha và biết nghe theo những lời can gián của đức cha. Mảnh đất này còn qua vài lần chuyển đổi chủ trước khi được chính quyển Paris lấy để làm nghĩa trang.

Đầu thế kỷ 19 ở Paris một loạt nghĩa trang được thành lập, ở phía bắc có nghĩa trang Montmartre, phía nam có nghĩa trang Montparmasse, phía tây có nghĩa trang Passe và phía đông có Nghĩa trang Đông. Chính quyền Paris quyết định chuyển đổi mảnh đất 17,580 ha đất của đồi Mont- Louis thành nghĩa trang Đông. Người Paris không gọi nghĩa trang là nghĩa trang Đông mà vẫn gọi là nghĩa trang Pere Lachaise (Tiếng Pháp - Cimetière du Père-Lachaise).

Napoleon Bonaparte lúc này là quan Tổng tài Pháp đã giao việc thiết kế nghĩa trang cho kiến trúc sư theo trường phái tân cổ điển (néo-classique) Alexandre Théodore Brongniart vào năm 1803.

Với cương vị Tổng giám sát các công trình công cộng của tỉnh Seine (département de la Seine) và thành phố Paris (ville de Paris), Brongniart đã lần đầu tiên thiết kế khu vườn của nghĩa trang theo kiểu Anh, với những lối đi không đều và rất nhiều loại cây bao quanh những khu mộ.

Ngày 21 tháng 5 năm 1804, nghĩa trang được chính thức khai trương bằng buổi lễ chôn cất một bé gái 5 tuổi tên là Adélaïde Paillard de Villeneuve, con gái của một người đánh chuông ở Faubourg Saint-Antoine.

Trong nhiều năm kể từ khi thành lập, người dân Paris không mấy mặn mà với nghĩa trang này vì nó quá xa trung tâm thành phố. Trong năm 1804 chỉ có 13 ngôi mộ được côn cất nơi đây, tới năm 1812 con số này mới lên được 833.

Những người quản lý nghĩa trang đã lên kế hoạch quảng bá cho nghĩa trang bằng sự kiện di chuyển mộ La Fontaine và Moliere về Pere Lachaise. Năm 1817, một chiến dịch quảng cáo tiếp theo lại được khuyếch trương bằng việc di chuyển hài cốt của Pierre Abelard và He’loise về đây. Đây là những ngôi mộ rất nổi tiếng mà tôi sẽ kể cụ thể hơn ở phần sau.

Và chiến dịch quảng bá đã đem lại kết quả không ngờ, người dân Paris đua nhau đưa người thân về chôn cất nơi đây để họ được nằm cạnh các danh nhân của nước Pháp. Từ con số vài chục ngôi mộ năm 1804, đến 33 000 ngôi mộ năm 1830. Trong thời gian này Pere Lachaise 5 lần được mở rộng, diện tích tăng từ 17 ha lên gần 44 ha với 70 000 ngôi mộ. Cho đến đầu thế kỉ 21, đã có hơn 300.000 người được chôn cất tại Père-Lachaise, và còn nhiều người hơn nữa được cất giữ tro hỏa táng của họ ở nhà để tro của Père-Lachaise.

Trước tiên, xin giới thiệu với các bạn vài hình ảnh về nghĩa trang này. Đây là một nghĩa trang được coi là "nghĩa trang 5 sao" của thế giới, vì tại đây yên nghỉ rất nhiều danh nhân mà tôi sẽ lần lượt giới thiệu.

[quangnam]

[quangnam]

Jean de La Fontaine (1621 – 1695)

Ông là một nhà văn lớn của Pháp, nhưng độc giả Việt Nam biết tới ông nhiều nhất với tư cách là nhà thơ trong “truyện ngụ ngôn – La Fontaine”. Ông viết tiểu thuyết, viết kịch và là viện sĩ Viện Hàn Lâm Pháp.

La Fontaine có nhiều bài thơ nổi tiếng: Ve và Kiến, Quạ và cáo, Chó sói và cừu non, Thần chết và lão tiều phu, Con cáo và chùm nho, Gà trống và cáo, Ông già và các con, Gà mái đẻ trứng vàng, Thỏ và rùa, Chó thả mồi bắt bóng, Đám ma sư tử, Hội đồng chuột, ... Chúng đã trở thành điển hình cho các tính cách và các tình huống của cuộc sống.





Jean-Baptiste Poquelin - Molière (1622 – 1673)

Ông là nhà văn được coi là bậc thầy của nghệ thuật viết kịch, đặc biệt là hài kịch. Chúng ta biết đến ông qua những tác phẩm đã được dịch ra tiéng Việt như : Anh chàng ghét đời, Thằng Tactuyp, Lão hà tiện, Trưởng giả học làm sang…

Moliere viết cả bi kịch, đoàn kịch của ông đã từng được mời vào Louvre để diễn và gây được tiếng vang. Sau này ông đoạn tuyệt với bi kịch để chuyên về hài kịch. Qua những vở hài kịch của mình ông phanh phui, đả phá những thói hư tật xấu của giới thượng lưu được đông đảo dân Pháp ủng hộ.

Năm 1672-1673 ông viết vở kịch cuối cùng Le Malade imaginaire(Bệnh giả tưởng), trở lại với đề tài thầy thuốc bịp bợm và những bệnh nhân cả tin. Ngày 17 tháng 2 năm 1673, trong một buổi diễn vở kịch này, ông qua đời. Ông đóng vai 1 người khoẻ giả ốm. Khi vở kịch lên cao trào, ông bất thần đau đớn toàn thân rồi ngã vật trên sân khấu, không dậy được nữa. Đoàn kịch đưa ông về nhà, 3 tiếng sau ông qua đời. Nhờ sự can thiệp của nhà vua, ông mới được an táng theo nghi lễ của nhà thờ, vì theo luật lệ nước Pháp, một diễn viên không được phép nhận một nghi lễ như vậy.

[Saomai]

quangnam viết

Paris - Nghĩa trang Pere Lachaise

Hồi SM qua Paris, trước cổng nghĩa trang này có hàng người dài xếp chờ bữa ăn miến phí, mỗi ngày 1 lần. Trong số những người xếp hàng, nhận rõ có nhiều người Nga (qua đối thoại của họ, chứ không dám bắt chuyện)...

Dù có nhiều mộ phần xuống cấp trầm trọng, nhưng các mộ phần ở đây vẫn có người trong dòng họ đóng tiền. Vì nếu không còn người quan tâm tới, các phần mộ sẽ bị thu hồi, bán cho người khác. Giá mỗi phần mộ không rẻ, nhiều người sống cạnh nghĩa trang này hiện nay cũng không mơ sau này kiếm được 1 chỗ trong đó.

[quangnam]

Honore De Balzac (1799 – 1850)


Balzac là nhà văn hiện thực lớn nhất nước Pháp thế kỷ 19, ông là bậc thầy của tiểu thuyết văn học hiện thực. Tác phẩm lớn nhất là bộ tiểu thuyết đồ sộ “Tấn trò đời” (La Comédie humaine). Đặc biệt là cuốn tiểu thuyết đầu tay của ông trong "Tấn trò đời" là Ơgiêni Granđê (Eugenie Grandet).

Ngoài ra, ở Việt Nam người ta còn biết đến ông qua các tác phẩm khác như La Peau de chagrin (Miếng da lừa, 1831), Le Père Goriot (Lão Goriô, 1834).

Giai đoạn từ 1841 đến cuối đời, ông bắt đầu công việc tập hợp lại các tác phẩm theo chủ đề và thống kê sắp đặt lại trong một hệ thống có tên chung là Tấn trò đời.

Cuộc đời Balzac nếm trải nhiều thất bại, trong sáng tác cũng như kinh doanh. Ông từng hai lần ững cử viện sĩ Viện Hàn Lâm nhưng cả hai lần đều thất bại. Văn chương của ông bị các nhà phê bình đương thời chê bai đủ kiểu. Tên tuổi của ông thực tế chỉ được công nhận sau khi ông qua đời. Khi ông còn sống, chỉ có Victor Hugo là người hiểu và ủng hộ ông.

Trong bài viết này, tôi không định đi sâu vào mảng văn chương của ông. Những gì tôi viết dưới đây là để lý giải cho tấm bia mộ của ông ở nghĩa trang Pere Lachaise. Ở chân bức tượng bán thân của ông có khắc tên một người đàn bà : nữ bá tước Eveline Hanska. Bà là ai ?

Khi tôi tới nơi, mộ Balzac đang được quây bằng tấm lưới nilon, tôi đi quanh quẩn để tìm nơi có khắc tên bà Hanska mà không thấy. Phải để ý lắm mới phát hiện ra tên bà được khắc dưới chân đế của tượng mà tấm lưới nilon đã che mất. Tôi phải vén tấm lưới này lên mới chụp được mặt đá được khắc tên bà.




Thời trẻ Balzac đã yêu một cách có thể gọi là không bình thường. 22 tuổi, ông yêu say đắm một người phụ nữ tuổi 45, là bạn của mẹ và còn hơn cả tuổi mẹ mình. Bà De Berny trẻ hơn tuổi 45 của mình, người thiếu phụ có đôi mắt nâu và mái tóc dài óng ả vẫn toát lên một vẻ đẹp kiều diễm và đa cảm. Chàng yêu thiếu phụ tới mức điên cuồng say đắm. Thoạt đầu mẹ của Balzac cứ tưởng cậu con trai mỉnh yêu Emanule, cô gái con ba De Bermy, người thiếu phụ đã 9 lần sinh nở. Lúc đâu De Bermy chỉ coi Honore là cậu trẻ con vẫn còn hơi sữa, được cái nhiệt tình và thông minh.

Honnore bám nàng như đỉa đói, ngày nào cũng có thư cho nàng với những lời lẽ yêu thương cuồng nhiệt. Trài tim dường như đã cắn cỗi, chai sạn của góa phụ được sưởi ấm. Và cái gì phải đến đã đến, bà tiếp nhận nụ hôn run rẩy của Honore bằng sự xúc động thật sự.

Trài tim phụ nữ không có tuổi, đến lượt bà De Bermy yêu Balzac điên cuồng, đến mức ông phải khuyên bà nên thận trọng. Hai người âm thầm sống lén lút với nhau. Bà De Berny hùn vốn cho chàng xuất xuất bản sách.

Trong giai đoạn này, cả sáng tác cả kinh doanh của Honore không thành công. Ông tiêu pha luôn hơn những gì ông kiếm được. Nợ nần chồng chất.

Sau nhiều năm tồn tại, cuộc tình của bà De Bermy với Balzac bắt đầu “lên bờ xuống ruộng” bởi ghen tuông và hờn dỗi để rồi cuối cùng bà cũng phải rút lui, nhường chỗ cho những thiếu phụ trẻ, đẹp hơn, bốc lửa hơn.

Lịch sử văn học nhìn nhận 5 người tình chính thức trong cuộc đời Honore De Balzac : Góa phụ De Bermy, công tước phu nhân D'Abrantès, quý phái và kiêu sa, cô nàng Zulma Garraud trẻ đẹp và bốc lửa, hầu tước phu nhân De Castries…

Con số người tình của ông có thể cao hơn những gì chúng ta được biết.

Và đây là người tình cuối cùng của ông, chỉ chính thức là vợ ông vài tháng trước khi ông vĩnh viến ra đi: bà Everline vợ của bá tước Hansky (bà được gọi là bà Hanska).

Everline kết hôn với bá tước khi còn rất trẻ, đến năm 30, bà đã sinh cho ông 6 người con. 5 đứa con trai đều chết yểu, chỉ còn lại đứa con gái duy nhất, Ana.



Là một phụ nữ quý tộc, Hanska phải sống trong những khuôn khổ chật hẹp dù chưa bao giờ gặp những khó khăn về vật chất. Cả đàn con đã lìa bỏ bà ra đi, ông chồng già suốt ngày lo công việc. Như hầu hết mọi người phụ nữ, bà cần được chăm sóc, chiều chuộng, bà cần một cuộc sống tinh thần no đủ khi bà chỉ còn có thể tìm được nguồn an ủi ở đứa con gái duy nhất còn lại.

Nữ bá tước đi tìm sự khuây khỏa cho tâm hồn mình bằng việc đọc văn học Pháp. Thời ấy ở Pháp đã có Lamartine, Hugo, Chateaubriand, George Sand…Rồi tiếp theo những tác gia kể trên, bà khám phá ra Balzac. Những gì mà Balzac đã viết mở ra trước mắt bà một chân trời mới. Nhưng cũng có những điều ông viết quá mạnh bạo, quá trần trụi, những xung đột dường như thiếu tế nhị trong tình yêu khiến bà không hài lòng.

Tất cả những gì chứa chất trong lòng khiến bà thấy cần phải viết thư cho Balzac để bày tỏ sự ngưỡng mộ và cũng để nói lên suy nghĩ riêng của bà khi tiếp xúc với ý thức triết học, quan điểm sống mà Balzac đã thể hiện qua các tác phẩm của mình. Lá thư đầu tiên bà gửi cho ông ký tên “người không quen biết”. Rồi “người không quen biết” liên tiếp gửi thư cho Balzac từ nhà bưu điện Odessa. Balzac bắt đầu để ý đến “người không quen biết” qua những nét chữ thanh tú và cách hành văn lãng mạn. Có thể “người không quen biết” là một công chúa, một quý bà Nga hoặc Ba Lan ?

Cho đến một lần, khi người quản gia đưa đến cho Honore một bức thư của “người không quen biết” với những dòng tái bút :” Vài dòng chữ của ông trên tờ La Quotidienne có thể báo cho tôi biết thư của tôi đã đến tay ông. Làm ơn hãy viết : Gửi cho E. B. H”. La Quotidienne là một tờ báo duy nhất được phát hành sang Nga sau 1830.

Cuối cùng thì “người không quen biết” cũng đã để lộ ra tung tích của mình. Số báo ngày 9 tháng 12 năm 1832 có một đoạn ngắn ghi là ‘’Ông B. đã nhận được thư, nhưng không thể trao đổi cảm tưởng trên báo và rất tiếc không biết trả lời cho ai. Gửi cho E.H.B‘’.

E. H. B. cuối cùng cũng đã chịu xuất đầu lộ diện. Bà cho ông biết tên thật và địa chỉ của mình. Những là thư ban đầu họ trao đổi với nhau còn rất e dè, kín đáo, rất xã giao và lịch sự.

Thời gian đã làm phận sự của nó. Càng về sau, những lá thư càng thật hơn, sôi sục hơn, xóa tan cái vẻ bề ngoài kín đáo và lịch sự.

“Chỉ có anh mới hiểu và tả được nhịp tim yêu đương thanh khiết, thiêng liêng đã giúp em được yêu để sống và được sống để yêu. Tại sao em không thể bộc lộ cả tâm hồn em và dâng hiến cả trái tim em, một trái tim bị bắt buộc phải khép kín ?...”

“Anh yêu em, người chưa quen biết và sự kỳ lạ đó là kết quả đương nhiên của một cuộc đời luôn trống trải và bất hạnh. Anh như kẻ bị giam cầm, từ dưới ngục tối nghe văng vẳng đâu đây một giọng đàn bà êm dịu … “

Khi hai con tim đã cùng một nhịp đập, không có sức mạnh nào có thể ngăn cản chúng không tìm đến nhau. Balzac viết một lá thư quyết định sự tồn tại của tình yêu gửi cho người đẹp Everline. Một là gặp nhau, hai là cắt đứt mối quan hệ nửa vời đã đến lúc sa vào cơn ác mộng.

Trước nguy cơ có thể mất người yêu, Everline đành phải viết thư hẹn gặp Balzac ở Neuchatel (Thụy Sĩ) vào tháng 9 năm 1833, khi nàng sẽ đến đó cùng chồng.

Balzac lang thang trên một trong những con đường rợp bóng cây của Neuchatel. Tháng 9 đã chớm thu, những chiếc lá vàng xào xạc lăn trên đường. Everline cẩm trong tay một cuốn tiểu thuyết của Balzac, đứng dựa vào một gốc cây, nàng khoác một chiếc áo choàng nhung màu trắng trên ngực đính vài bông violet tím ngắt…

Balzac đưa mắt tìm kiếm, khi thấy người đàn bà cầm cuốn sách trong tay, ông chợt hiểu “đó là nàng !”. Balzac hối hả chạy tới, dù có thân hình cục mịch ông vẫn đủ sức bay qua hàng rào hoa hồng. Hai kẻ si tình lặng lẽ nhìn nhau trong giây lát, ngỡ ngàng, rồi cả hai cùng lao tới ôm trọn trong vòng tay nhau. Vài chiếc là vàng rơi xuống đậu trên mái tóc đen óng ả của Everline…

Vài ngày sau, một buổi tối, họ ngồi bên nhau bên bờ hồ Brienne thơ mộng, nhân dịp ngài bá tước đi dự tiệc. Vai kề vai, tay trong tay họ trao cho nhau nụ hôn đầu cháy bỏng theo cung cách của người Pháp, một nụ hôn nồng ấm và ẩm ướt.

Everlin hơi ngỡ ngàng vì vẻ cục mịch của Balzac, Balzac cũng thấy bà đẫy đà hơn so với trí tưởng tượng của ông. Nhưng không sao. Khi đã yêu rồi, mọi thứ đều đẹp.

Tôi sẽ không tiếp tục sa đà vào những tình tiết éo le trong cuộc tình cuối cùng của Honore de Balzac với nữ bá tước Everline Hanska.

Chỉ biết rằng cuối cùng họ đã lấy nhau, sau khi bá tước Hansky qua đời.

Có lẽ cảm động và thương hại con người bệnh tật và đã một thời mình say đắm, Everline bằng lòng làm đám cưới với ông.

Ngày 11 tháng 03 năm 1850 hôn lễ diễn ra ở giáo đường Sainte - Barbe de Berditcheff.

Mười một giờ tối họ mới về đến nhà. Chú rể 51 tuổi, bệnh tim và phổi, luôn bị cảm giác nghẹt thở. Cô dâu 50 tuổi, bị bệnh phong nhức nhối, tay chân sưng vù và không cử động được nữa, ngày nào cũng phải theo lời dặn các bác sĩ thọc chân vào ổ bụng mở phanh của một con heo sữa mà cũng không thuyên giảm

Đó là những tháng cuối cùng của đời ông, một cuộc đời gần như chỉ có bất hạnh, thất bại và nợ nần.

Chuyến trở về Paris từ Nga như đi vào cõi chết. Thời tiết xấu kinh khủng, bầu trời xám xịt, tuyết che những vũng bùn khiến mấy mươi lần chiếc xe ngựa sụp vấp và khựng lại. Và hàng chục lần tưởng Balzac tắt thở.

Trong những ngày cuối cùng ấy, Victor Hugo có đến thăm ông, ông thấy :” mặt Balzac tím ngắt, gần như đen xì, nghiêng bên phải, râu lởm chởm, tóc màu tro và cắt ngắn, mắt nhìn trừng trừng bất động. Nhìn nghiêng, tôi thấy mặt ông giống Hoàng đế…Hai người im lặng đến rợn tóc gáy nghe tiếng rên nho nhỏ của người sắp chết. Một mùi hôi nặc nồng bốc lên từ chiếc giường. Tôi giở tấm chăn lên cầm tay Balzac. Lòng bàn tay ông ướt đẫm mồ hôi…‘’.

Con người khốn khổ ấy nằm kia bị hành hạ bởi hàng chục thứ bệnh : đau tim, đau phổi, đau dạ dày, mắt loà, và bị chứng hoại thư làm sưng vù lên, thịt thối ra, tanh tưởi tới mức buồn nôn, nhưng Eveline vẫn cố chịu đựng, tận tụy săn sóc ông.

Đêm 18 tháng 08 năm 1850 Balzac trút hơi thở cuối cùng.

Ở nghĩa địa Père Lachaise, mọi người im lặng, trang nghiêm, lắng nghe Victor Hugo đọc điếu văn lễ tang Balzac :

“Ông De Balzac là một người đứng đầu trong số những người vĩ đại nhất, một người đứng cao nhất trong số những người tốt nhất …

Đó, sự nghiệp ông để lai cho chúng ta đó, sự nghiệp cao đẹp và vững chắc, một lâu đài xây trên những lớp đá hoa cương ; từ nay danh ông sẽ chói lọi trên đỉnh lâu đài đó…

Trong bộ đồ đại tang Everlina đứng đó, hai tay chắp trước ngực, cúi đầu. Những giọt nước mắt lặng lẽ lăn trên gò má…Dường như bà đang ân hận, vì hạnh phúc bà đem lại cho ông quá muộn màng

32 năm sau khi ông mất, sống bằng kỷ niệm của những lá thư, Everline Hanska ra vào thầm lặng trong căn nhà từ nay trống vắng của Balzac.

Khi trả hết số tiền nợ cuối cùng của chồng, năm 1882 bà mới chịu nhắm mắt, ngủ một giấc ngàn thu.

Và từ đây, họ nằm bên nhau. Mãi mãi.

[quangnam]

Georges Bizet
(25/10/1838 - 3/6/1875)


Trước khi tới Pere Lachaise, tôi đã có dự định phải tới thăm mộ của một nhạc sĩ mà tôi rất yêu mến và kính trọng - Georges Bizet. Ông là nhạc sĩ, nhạc công piano và là nhà soạn nhạc opera nổi tiếng mọi thời đại.

Ông sáng tác rất nhiều, nhưng tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là vở nhạc kịch “Carmen”. Thực ra, tôi thích Carmen thoạt đầu không phải là tôi đã xem opera “Carmen” mà là vở ballet “Carmen” do Shchedrin viết dựa trên âm nhạc của Bizet.

Bizet lấy cảm hứng cho vở nhạc kịch này từ tiểu thuyết cùng tên “Carmen” của nhà văn cũng của Pháp là Prosper Mérimée (1803-1870). Bizet và Merimee là hai trường hợp đặc biệt khi chỉ cần một tác phẩm là đã đem lại danh tiếng. Danh tiếng không chỉ ở Pháp, danh tiếng trên toàn thế giới.

Để nói về nhạc kịch Carmen, xin được nói đôi nét về nhân vật Carmen của Merimee.

Câu chuyện này thực chất là lịch sử của một cuộc tình tay ba với những tình tiết và xung đột mạnh mẽ.

Câu chuyện có xuất xứ từ Seville, Tây Ban Nha vào những năm đầu của thế kỷ 19. Carmen là một cô gái mang trong mình dòng máu Bohemian (người Digan theo cách hiểu của người Việt), một dân tộc chuyên du mục, nay đây mai đó, sống bằng nghề ca hát nhảy múa và bói toán. Những người đàn bà Bohemian nhiều khi không thể biết những đứa con của mình là con ai. Thấy thích là yêu, thế thôi.

José là một chàng trai sinh trưởng ở một làng quê xa xôi xứ Navare. Chàng có mẹ già và người vợ chưa cưới - cô gái Micaela dịu hiền và dễ thương.

Jose rời quê hương lên Seville và đăng lính ở đó. Ở thành Seville, chàng hết sức cảnh giác với mọi cám dỗ. Nhưng rồi chàng không vượt nổi sự cám dỗ từ Carmen, cô gái Bohemian xinh đẹp.

Ở Carmen người ta thấy tất cả những gì được coi là cám dỗ : xinh đẹp, bốc lửa, hấp dẫn, quyến rũ đến mức không thể cưỡng lại với bất cứ người đàn ông nào. Nàng lại mang trong mình những tính cách đầy xung đột : dịu dàng và cuồng nhiệt, trung thực và dối trá, thủy chung và phản bội, ngây thơ và thủ đoạn. Và trên hết, ở nàng là tính cách tự do phóng khoáng đến hoang dã.

Khi nàng vừa múa vừa hát bản “Habanera” nổi tiếng (tình yêu là một đứa trẻ hoang), Jose đã không thể rời mắt, và khi kết thúc bài hát, sau cái nhìn rực lửa, nàng dứt bông hoa cài trên ngực ném về phía Jose bằng sức mạnh của một mũi tên Thần Ái tình thì Jose đã gục ngã.

Rồi Carmen yêu Jose, chàng trai miền quê khỏe mạnh, hiền lành và dễ thương. Vì yêu Carmen, Jose đã chối bỏ Micaela, người vợ chưa cưới của mình. Carmen xúi giục Jose nổi loạn chống lại chỉ huy để gia nhập nhóm buôn lậu, rồi chính chàng trở thành tướng cướp.

Nhưng tình yêu của họ không kéo dài được lâu. Carmen gặp võ sĩ đấu bò Escamillo và trước sự hấp dẫn của matador này, với bản tính vốn hoang dã, nàng đã quên hết quá khứ để chạy theo Escamillo. Trong cuộc tình với Escamillo, chính Carmen phải thú nhận rằng nàng chưa từng yêu ai điên cuồng như thế, nhiều như thế.

Jose đau khổ, chàng đã mất hết. Chàng ghen tuông, chàng van xin Carmen hãy quay lại với chàng và hai người sẽ bắt đầu một cuộc sống mới ở một nơi khác. Carmen lặng lẽ trả lời, rằng cô không còn yêu chàng nữa, rằng cô là người có lỗi với chàng nhưng trái tim cô không thuộc về chàng nữa. Và chính cô cũng tuyên bố với Jose rằng, cô sinh ra trong tự do và sẵn sàng chết trong tự do.

Trong lần gặp nhau cuối cùng, Jose hỏi Carmen, như một tối hậu thư rằng cô có chịu quay lại với chàng không. Carmen không trả lời, cô ném trả chiếc nhẫn chàng đã trao cho cô ngày nào. Trong giây lát, lòng yêu thương biến thành căm thù, Jose lao tới đâm chết Carmen.

Khi đám đông quay trở lại, người ta nhìn thấy Jose đang quỳ xuống xưng tội bên xác Carmen.

Nghe xong nội dung tóm tắt trên, có lẽ đa số trong chúng ta sẽ không đồng tình với Carmen. Sao nàng lại có thể hành xử như thế ? Lòng chung thủy của nàng ở đâu ? Đạo đức của nàng ở đâu ? Vân vân và vân vân. Những câu hỏi như thế cũng đã từng được đặt ra trong buổi công diễn đầu tiên vở nhạc kịch này vào ngày 3/3/1875 tai nhà hát Opera-Comicque Paris.

Giới phê bình tấn công Bizet, công chúng tỏ ra phẫn nộ. Họ la ó, chửi bới các ca sĩ và cả người nhạc sĩ tội nghiệp. Bizet cũng đã chịu nhiều thất bại trong những sáng tác trước đó của ông, nhưng ông hy vọng rất nhiều vào “Carmen”, vở nhạc kịch mà ông đã lao tâm khổ tứ trong suốt hai năm trời. Lần này thì thảm họa đã thật sự đến với ông, ông suy sụp hoàn toàn. Cùng với chứng bệnh đau họng trước cộng với cái chết của đứa con tinh thần mà ông kỳ vọng nhất, yêu mến nhất, sức khỏe của ông ngày càng suy sụp. Nằm trên giường bệnh, đôi khi ông đã tự hỏi rằng phải chăng ông đã có sai lầm nào đó ?

Đúng ba tháng sau ngày “Carmen” công diễn, sau hai cơn đau tim liên tiếp, George Bizet qua đời, ngày 6 tháng 3 năm 1875 tại Bougival, ngoại ô Paris, ở tuổi 37.

Có thể, chỉ có linh hồn đang phiêu diêu của ông ở thế giới bên kia mới nhìn thấy sự thành công vang dội của “Carmen” khi được công diễn ở Wien một thời gian ngắn sau cái chết của ông. Từ đây “Carmen”, đại diện cho lòng khao khát tự do, đã có bước đi đầu tiên mạnh mẽ và vững chắc.

Và từ đó, nàng Carmen đầy quyến rũ đã chinh phục trái tim của triệu triệu người trên khắp 5 châu bốn biển. Đúng như lời nhạc sĩ Tchaikovski tiên đoán, khi ông được nghe nó lần đầu: "...Carmen sẽ là một tác phẩm nổi tiếng ở Pháp và trên khắp thế giới." Các nhà soạn nhạc khác như Saint-Saëns, Debussy đều khẳng định: Bizet là một nhạc sĩ vĩ đại!

Chúng ta cùng nghe một trong những trích đoạn của “Carmen”

[quangnam]

Và dưới đây là trích đoạn "Les Toreador" trong nhạc kịnh "Carmen" của Bizet.

Phải nói rằng, chỉ cần nghe một lần thôi, là chúng ta bị chinh phục, bởi cả giai điệu và tiết tấu.




Còn đây là Carmen được soạn cho vở Ballet cùng tên.