Tất cả về MIG 21

[Saomai]

minminixi viết

Tui lại xin chen ngang chút.
Nhiều bác nhà ta cứ hỏi hoài về cái vệt sau đuôi các máy bay, theo tui biết thì các sách vật lý thường thức đều có giải thích về nó, đấy là do hơi xả từ động cơ máy bay có các hạt bụi rất nhỏ làm tác nhân ngưng kết của hơi nước lạnh trên tầng cao tạo thành dải mây cục bộ, mà ta quen gọi là "khói" rất không chính xác. Dải mây này sẽ nở to dần do tản ra xunh quanh, còn nếu trên đó có gió thì nó bị thổi đi vặn vẹo và tan nhanh hơn.
Không nên nghĩ cứ là phi công thì biết hết các chuyện trên trời.

Vâng, không biết nên mới muốn học hỏi chi tiết bác Min... ạ. Ở đây, SM, và chắc là cả bác USY, không hỏi về nguyên lý tạo thành "đám khói" sau máy bay, vì đã có vài lời giải thích cặn kẽ trước đó.

SM chỉ muốn hỏi bác Mig21bis cho biết, cái vệt "khói" trong các ảnh mà bác USY và SM chụp, nó thuộc loại nào? (1-do các hạt băng kết tinh từ hơi nước được xả ra từ động cơ máy bay một cách tự nhiên, hay 2- do người ta cố tình tạo ra để "đánh dấu đường bay", hoặc biểu diễn)?

Xin hỏi tiếp: Loại "khói" sau máy bay này có bao giờ ở trang thái những hạt nước nhỏ (kiểu như sương mù) không? Hay bao giờ cũng dưới dạng những đám bụi do vô vàn hạt băng nhỏ quần tụ?

Sở dĩ có câu hỏi tiếp theo vì SM biết mây trên trời cũng có nhiều loại: Mây tích, mây tầng, mây ti... Và có loại gồm những hạt nước (kiểu như sương mù), nhưng có loại gồm các hạt băng (ví dụ như mây ti chẳng hạn).

Vâng, chẳng ai biết hết cả những chuyện ngay dưới mặt đất bác ạ

[HTCuong]

[QUOTE=MIG21bis;62471]Giới thiệu các bác một clip về trường không quân Nha trang !
Cho tôi hỏi 1 chút.
Tôi thấy trong clip các học viên cầm bảng điều khiển (bằng bìa thì phải) tập di chuyển trên mặt đất.
Tại sao không sử dụng cabin tập lái điện tử? Hiện giờ lái ô tô ở các trường cũng có loại cabin này (vừa có đủ hết các đồng hồ, tay lái, ga, số... lẫn màn hình giả lập trước mặt)?
:

[minminixi]

Mic21bis đã nói rùi mà các bác không để ý, rằng máy bay bay thấp có vệt khói là do biểu diễn,còn bay cao là do hai thành tố: 1)một phần hơi nước trong khí thải động cơ và 2) đa phần do hơi nước có sẵn trong không khí kết tinh thành băng tinh thể nhờ hạt khói thải. Các trang web thông dụng thường có lúc giải thích không đầy đủ, tui copy ra đây từ một trang web khoa vật lý:
"Trong những thành tố thải ra từ động cơ, khói muội là các cứ điểm ngưng tụ chính cho hơi nước. Các thành phần khác có mặt trong không khí cũng góp phần làm cho hơi nước ngưng tụ. Tùy thuộc vào độ cao của tuyến bay, sức gió, nhiệt độ và độ ẩm của không khí mà các vệt mây trắng này có độ dày mỏng và thời gian tồn tại ngắn hay dài khác nhau. Khi máy bay bay ở độ cao thấp hơn hoặc trong điều kiện không khí rất khô thì máy bay không tạo ra vệt trắng này. Người ta có thể căn cứ vào sự tồn tại của những vệt mây trắng này để dự báo thời tiết. Trường hợp các vệt trắng mờ và chỉ tồn tại một thời gian ngắn sau khi máy bay mất dạng thì chứng tỏ độ ẩm không khí thấp, và điều này báo hiệu thời tiết sẽ rất đẹp. Ngược lại, nếu các vệt mây trắng đậm, lâu tan (có thể kéo dài tới vài giờ sau) thì chúng ta có thể khẳng định không khí có độ ẩm lớn, và đây có thể là dấu hiệu sớm của một trận bão. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, các vệt trắng này cũng là một “thủ phạm” gây ra hiệu ứng nhà kính, do chúng chặn các tia bức xạ hồng ngoại từ mặt đất phát lên, do đó giữ nhiệt lại trong bầu khí quyển, “đóng góp” vào tình trạng nóng lên toàn cầu. Đã có những thông tin cho biết, những vệt trắng do máy bay gây ra có ảnh hưởng đến bầu khí quyển chẳng kém gì lượng CO2 mà các động cơ máy bay thải ra. Và theo dự đoán của một số nhà nghiên cứu, với đà khai thác đường không ngày càng tăng hiện nay (trong đó có rất nhiều tuyến bay ở độ cao có thể tạo ra các vệt trắng) thì đến khoảng năm 2050, các vệt trắng sẽ vượt cả khí CO2 do động cơ máy bay thải ra trong việc gây hiệu ứng nhà kính và làm trái đất nóng lên. Đã có nhiều nhà nghiên cứu đề xuất nên hạ thấp tuyến bay để tránh hiện tượng này. Theo tính toán thì ở độ cao từ 7.300 đến 9.400 mét, máy bay sẽ không tạo vệt trắng trong không khí. Tuy nhiên khi bay ở tầm thấp hơn thì không khí đậm đặc và sức cản không khí sẽ lớn hơn, kéo theo đó là việc máy bay phải đốt thêm nhiều nhiên liệu hơn. Điều này cũng đồng nghĩa với việc chất thải CO2 từ động cơ máy bay sẽ tăng lên. Mặt khác, điều này chắc chắn cũng sẽ gây ra nhiều khó khăn hơn đối với lực lượng kiểm soát không lưu. Hiện tượng các vệt trắng trên bầu trời do máy bay gây ra rất phổ biến ở châu Âu và những nước phát triển. Ở Việt Nam, hiện tượng này ít gặp hơn. Nguyên nhân có thể do ở nước ta có ít sân bay và tuyến đường bay quốc tế. Mà như đã đề cập ở trên, muốn tạo ra các vệt trắng thì đòi hòi các máy bay phải bay ở độ cao phù hợp."
Khí máy bay bay cao, ta có khi tinh mắt mới thấy nó nhưng vệt "mây" nó tạo ra thì rất lớn và thường không tan đi hẳn mà chuyển thành mây ti tầng. Các mảng mây này đôi khi lại trong suốt, tức ta có thể thấy sao lấp lánh sau mây vào lúc hoàng hôn.
Nhưng tui khoái cái chuyện bay mông hơn !
TB:ở độ cao trên 6000m thì nhiệt độ luôn âm hàng chục độ, nên không có chuyện mây hơi nước, kiểu gì hơi nước cũng kết tinh thành băng.

[Kóc Khơ Me]

TB:ở độ cao trên 6000m thì nhiệt độ luôn âm hàng chục độ, nên không có chuyện mây hơi nước, kiểu gì hơi nước cũng kết tinh thành băng.

Chắc em phải học lại Vật lý các bác ạ.

Các bác bay thử kiểu sau này đảm bảo chỉ ra khói đen thôi:

[Saomai]

minminixi viết

1- Mic21bis đã nói rùi mà các bác không để ý
2- Theo tính toán thì ở độ cao từ 7.300 đến 9.400 mét, máy bay sẽ không tạo vệt trắng trong không khí. Nhưng tui khoái cái chuyện bay mông hơn !
3- Ở độ cao trên 6000m thì nhiệt độ luôn âm hàng chục độ, nên không có chuyện mây hơi nước, kiểu gì hơi nước cũng kết tinh thành băng.

@Minminxi:
- SM đã để ý nhưng không thấy Mig21his nói gì đến việc phân biệt Vệt Trắng trên cao và dưới thấp như thế nào, cụ thể trong các ảnh ở Nha Trang và Washington thì sao? (SM tự đóan ảnh ở Washington là vệt trắng do máy bay bay cao nên tạo ra một cách tự nhiên, còn ảnh ở Nha Trang thì “chịu”! Và vì thế mới cần hỏi…

Bản chất của vệt trắng “tự nhiên” thì khá rõ rồi, nhưng của vệt trắng (hoặc màu khác) được cố tình tạo ra khi bay biểu diễn… có khác không? (Chúng là băng, là khói, là hơi nước hay hỗn hợp gì khác?). Khi chúng đều màu trắng thi bằng mắt thường có phân biệt được chúng không?

- Những điều dẫn trong 2) và 3) là khó hiểu đối với người ngoài ngành. Từ 6000 m trở lên kiểu gì hơi nước cũng kết tinh thành băng, vậy sao trong khoảng 7.300 đến 9.400m chúng lai không tạo vệt trắng?

[MIG21bis]

@ Trả lời bác Minminixi

Các trang web thông dụng thường có lúc giải thích không đầy đủ, tui copy ra đây từ một trang web khoa vật lý

Phần trích dẫn của bác thật đầy đủ và chỉ tiết. Nhất là các hiện tượng như hiệu ứng nhà kính, rồi vấn đề khí thải C02 hoặc là dùng hiện tượng kết băng này để dự báo thời tiết. Tất cả những cái đó em chưa giờ nghe nói đến. Nay đọc mới biết. Cám ơn bác đã tìm nguồn trích lục ra cho cả nhà biết bổ xung vào những giải thích còn thiếu của em !

Nhưng tui khoái cái chuyện bay mông hơn !

Chuyện nay bằng mông này thực chất là một cách nói vui nhưng cũng khá chính xác.
Phi công khi điều khiển máy bay phải liên tục chịu tải tác động vào người ( tiếng NGa gọi là " na-gờ- ru-x- ka" ). Mọi thay đổi của máy bay như vận tốc, độ cao, hướng, góc tấn, góc nghiêng.... đều tạo nên sự thay đổi tải tác động vào người phi công.

Tải nói nôm ra là sức đè của trong lực lên cơ thể phi công . Ví dụ phi công cân nặng 80 kg, như vậy phi công đang chịu tải là 1 X 80 kg. Trong trường hợp nhẩy dù người phi công được phóng lên cao với mức tải vào khoảng 19. Như vậy lúc này trong một thời gian tức thời ( cục bộ ) người phi công phải chịu một lực là 19 x 80 kg = 1520 kg tức là ngót ngét một tần rưỡi.

Khi làm thuật lái cũng vậy. Thương là làm thuật lái hoặc sử lý các tình huống ngoặt gấp trong chiến đấu người phi công cũng phải chịu tải từ 4 -7. Cảm giác này rất khí chịu nhất là làm những động tác như " Thắt vòng đứng " hoặc tăng, giảm độ cao đột ngột.

Cảm giác khí chịu này được những phi công kỳ cựu cảm giác và định lượng được. Đồng hồ và các thiết bị bay trong ca bin lúc này chỉ như nhưng thiết bị kiểm chứng.

Trong bài viết về bay đội hình em có đề cập nửa đùa nửa thật tới việc " bay bằng mông " mà bác hỏi trên kia.

Lúc bay đội hình, thường mình phải nhìn vào đường bay của đồng chí bay số 1 và còn một nhiệm vụ nữa là cảnh giới cho đồng chí đó tấn công.

Lúc này gần như mọi giác quan tập trung vào những động thái bên ngoài. Việc điều hành nghe ngóng máy bay của mình thế nào hoàn toàn dựa vào trực giác là chính. Căn cứ vào sự thay đổi tải tác động lên người và yêu cầu của tình huống bên ngoài , người phi công sẽ tăng giảm vòng quay động cơ hoặc là thay đổi góc, hướng...

Em nghe các bậc thầy bay nói đùa với nhau là mông lúc đó phải có cảm giác để điều chỉnh động tác cho hợp lý.

Em quả thực là chưa đạt được trình độ bay này và vẫn phải vừa dòm đồng hồ vừa lái. Nhưng nhìn các thầy Nga bay nhàn tản em tin là các thầy đã có cảm giác bay như vậy.

Đó chính là kiểu bay được gọi đùa là bay bằng mông đó bác ạ !


Tiện đây em xin kể thêm một câu nhỏ nhỏ thôi về việc bay bò.

Máy bay được lái bởi cần lái phải không các bác. Cứ tạm coi như cần lái nó vặn vẹo đi như cái ghi đông xe đạp. Ây vây mà khi mới bay chúng em bẻ cần lái sang phải là ý như rằng người ngợm cũng vặn hết sang phải. Kiểu như đi xe đạp nghiêng người sang phải bổ trợ cho tay lái quẹo phải đó các bác ạ.

Thực ra ngồi trong cái hộp sắt đó mình vặn vẹo người thế nào thì cũng rứa thôi. Chả ích gì vì máy bay nó nghe theo mỗi cử động của tay lái, không có kiểu như lái xe đạp, bí quá vặn sườn lệch lưng là có thể đổi hướng.

Phi công chúng em từ văn hóa xe đạp nhảy thẳng lên máy bay phản lực nên có nhiều cái ấu trĩ như vậy đó các bác.

100% khóa bay của em biết lái máy bay trước khi biết đi .....xe máy !

[MIG21bis]

USY viết

Bác MIG có thể giải thích đây là vệt khói nào không? Cái này tôi chụp vào một ngày tháng 6 năm ngoái khi đang đi xe máy ở Đà Nẵng, tầm 7 giờ sáng nên trời chưa nắng, hướng thẳng máy ảnh lên trời chụp đại

Em ngồi ngắm bức ảnh của bác và em nghĩ không phải kiểm tra đường bay bác ạ !
Nhìn trong ảnh nó giống giống những gì tôi đã nhìn thấy.
Đà nẵng hơi nước nhiều bốc lên từ đại dương, có lẽ hiện tượng kết băng này cũng không phải là khó xẩy ra.

Mặt đất lúc đó dù có thể là nóng nhưng theo những gì tôi nhớ thì nhiệt độ cứ mỗi cây số giảm đi khoảng 6-7 độ C.

Chính vì vậy dù trời nóng tới đâu trên đó cũng đủ độ lạnh tạo ra hiệu ứng kết băng do máy bay.

Cũng xin thưa với bác đây là nhận xét hoàn toàn cảm tính bác nhé !

Đợi khi nào em có dịp lên theo chân táo Hàng không lên chầu trời em sẽ phôn cho bác báo cáo chính xác hơn ạ !

[MIG21bis]

Saomai viết

Và cả bức này nữa bác Mig21bis à. Tôi chụp biểu tượng cạnh Bảo tàng Hàng không (Washington), ngẫu nhiên có vệt bay vắt qua.

Theo em đoán cái ảnh bác chụp cũng ở dạng tạo băng do điều kiện thời tiết.

Trường hợp đeo quả khói kiểm tra đường bay thường vào những dịp có Triển lãm Hàng không hoặc chuẩn bị bay biểu diễn.

Những địa điểm này thường khá xa thành phố lớn hoặc thủ đô nhất là sau vụ 11 tháng 9.
Ảnh bác chụp cho em lại ở ngay gần Washington nên khả năng Không quân kiểm tra đường bay khá thấp.

Em vẫn nghiêng về giả định là tạo băng trong ảnh là sản phẩm của một máy bay hành khách bay ở độ cao hội tụ được những yếu tố kết băng.

[MIG21bis]

@ Gửi bác Phuongnn !

Điều một, bác làm nhà em ngưỡng mộ bác quá đi mất, Kim Siêu Quần của NNN xuất hiện đây rồi!

Bác vào tham gia cũng được mà chọc ghẹo thì càng hay nhưng trước tiên em xin đính chính chút là em không nhận là Kim Siêu Quần !

Ngày xưa vào mùa bay có thể em sẽ nhận chức danh này vì mặt phi công ai cũng đen nhẻm vì bay cao thường phơi mặt cho ánh mặt trời không mấy khi có mây chê.

Giờ thì khác rồi ! Em đã vĩnh biệt bộ mặt Bao Chuẩn đã lâu nên da em nó hồi lại rồi và dạo này nhìn em giống Triển Chiêu hơn rồi bác ạ !

Nói đến chuyện "bay bằng mông", hè hè, em cũng bay bằng mông y như các bác.

Vụ này nhà em đã trả lời trên kia hết sức nghiêm túc dù giật tít hơi giật gân. Phiền bác coi lại cho em phần đó ở trên kia nhé !

đặc biệt là chiếc MiG 21 của chúng ta. Thực sự em thấy nó đẹp, đẹp một cách đáng yêu và không hề có cảm giác đó là cỗ máy giết người

Riêng dòng này thì em hoan nghênh bác nhiệt liệt !

Xin phép bác bàn thêm chỗ này một chút !

Điểm lại những trận đánh của Không quân nhân dân Việt nam, dễ thấy một điều là MIG 21 sinh ra để chiến đấu tiêu diệt mục tiêu trên bầu trời. Kẻ thù của chúng ta lúc đó là những chiếc máy bay Mỹ rải bom xuống miền Bắc nước ta. Dù cho ở một góc nhìn độ lượng nhất thì những chiếc máy bay ném bom đó là những cố máy giết người thực sự. Nó không chiến đấu với kẻ địch mà chỉ nhăm nhăm giết những người ở bên dưới trong đó có vô số những người có khả năng tự về như người già, phụ nữ trẻ em.

MIG 21 thì khác hẳn. MIG 21 tham gia không chiến một cách mã thượng với những kẻ cũng được trang bị vũ khí như mình. Dù sao đó cũng là mọt cuộc đấu sức sòng phẳng giữa những người lính với nhau.

Vì lẽ này, em yêu quý chiếc MIG 21 cùng với một chặng đường lịch sử được MIG 21 gánh vác cùng những bậc cha chú !

Điều hai, liên quan đến cái ông Alếchxanđrơ Pôcrưskin yêu quý của chúng ta, là chính ông ấy đã "thanh toán" cái chiến thuật không chiến trên mặt phẳng ngang trong không quân tiêm kích Xô-viết để chuyển sang chiến thuật trên mặt phẳng đứng bằng công thức nổi tiếng "tốc độ - độ cao - cơ động - hỏa lực" - vậy thì ngày nay, (à quên nói cho rõ phải là những năm 60 của thế kỷ XX) với MiG 21 nói riêng và tiêm kích phản lực nói chung, người ta còn dùng cái chiến thuật đó nữa không hay là loại hỗn hợp nào đó hở bác Mích???

Phần này là phần rất thú vị trong những câu hỏi của bác !

Câu hỏi của bác ngắn gọn nhưng trả lời được cho bác, Không quân Nhân dân Việt nam đã phải trả bằng sự hy sinh của bao phi công MIG 21 thế hệ đó !

Cũng vẫn là tốc độ - độ cao - cơ động - hỏa lực đó thôi nhưng theo những tài liệu lịch sử để lại Không quân ta bổ xung thêm một thứ là Đánh du kích trên không.

Trên mạng khá nhiều thông tin loại này, viết khá hay, hấp dẫn về những trận không chiến của MIG 21 với các loại máy bay Mỹ.

Tương quan lực lượng lúc đó bắt buộc ta phải dùng chiến thuật Đánh du kích trên không. Nhìn lại số lượng máy bay tham gia giữa hai bên thấy rõ về sự chênh lệch lực lượng.
Phía ta có vẻn vẹn hơn trăm chiếc máy bay MIG, MIG 19 và MIG 21 gồm 4 trung đoàn. Phía Mỹ tập trung đủ loại hình không quân chiến thuật, chiến lược cùng hơn 700 máy bay chiến đấu mà nòng cốt là Tập đoàn không quân số 7.
Lợi dùng ưu thế về tốc độ và khả năng thoát ly cao trong các tình huống không chiến MIG 21 đã sáng tạo ra nhiều lối đánh hiệu quả.

Có trận MIG 21 luẩn quẩn ở tầm thấp rồi bất ngờ vọt lên diệt địch. Có trận thì ngược lại, bất ngờ tấn công địch rồi thoát ly ở tầm thấp.

Đội hình biên đội thông thường là 2 hoặc 4 chiếc theo kiểu Liên xô cũng được Không quân ta cải biên hiệu quả.

Xuất kích với biên đội 3 chiếc là sáng tạo của Không quân ta trong thời kỳ đó. Phải tấn công vào các phi đội với đội hình lớn kéo dài nếu bay 2 chiếc là quá nguy hiểm vì không có người cảnh giới khi không chiến. Bay biên đội 4 chiếc thực chất là thành đội hình 2 x 2 khó gắn kết kiểm soát hỗ trợ nhau. Không quân ta đã ứng dụng biên đội 3 gồm 2 tần công và một cảnh giới khá thành công. Các phi đội ném bom của địch có một thời gian bị hỗn loạn và không ném được bom trúng mục tiêu.

Rồi còn những kiểu đánh lạ như dùng biên đội này nhử mồi, phối hợp biên đội khác rình rập ở đâu đó, tới tiêu diệt khi kẻ địch tấn công biên đội làm mồi nhử.

Về hỏa lực cũng vậy. MIG 21 liên tục được cải tiến cho phù hợp với cuộc chiến cũng như cách đánh của Không quân Nhân dân Việt nam. MIG 21 có lúc dùng pháo , lúc dùng tên lửa và có thời kỳ kể cả hỏa tiễn cũng đã bắn rơi máy bay Mỹ. Việc dùng hỏa tiễn không chiến hạ máy bay phản lực Mỹ cũng là một chuyện ngoài dự tính đối với những nhà thiết kế máy bay MIG 21.

Chuyện về lực lượng MIG 21 nòng cốt của sức mạnh Không quân Nhân dân Việt nam thời chống Mỹ trên mạng có khá nhiều.

Em chỉ dám điểm lại chút thế thôi !
Chúc bác một tuần làm việc hiệu quả !

[phuongnn]

MIG21bis viết

Vụ này nhà em đã trả lời trên kia hết sức nghiêm túc dù giật tít hơi giật gân. Phiền bác coi lại cho em phần đó ở trên kia nhé !

Thì em vẫn hiểu đúng mừ, có điều bác lái máy bay còn em thì cưỡi con CB Super Four, hi hi

[Nina]

MIG21bis viết

Mặt đất lúc đó dù có thể là nóng nhưng theo những gì tôi nhớ thì nhiệt độ cứ mỗi cây số giảm đi khoảng 6-7 độ C.

Em bổ sung cho bác MIG21bis một chút - trong điều kiện không khí ẩm thì thông thường cứ lên cao 100 m thì nhiệt độ không khí giảm đi chừng 0,63 độ C

[MIG21bis]

[QUOTE=HTCuong;62527]

MIG21bis viết

Giới thiệu các bác một clip về trường không quân Nha trang !
Cho tôi hỏi 1 chút.
Tôi thấy trong clip các học viên cầm bảng điều khiển (bằng bìa thì phải) tập di chuyển trên mặt đất.
Tại sao không sử dụng cabin tập lái điện tử? Hiện giờ lái ô tô ở các trường cũng có loại cabin này (vừa có đủ hết các đồng hồ, tay lái, ga, số... lẫn màn hình giả lập trước mặt)?
:

Tôi cũng thấy lạ như bạn khi thấy Không quân một nước thuộc loại hàng đầu của Thế giới lại bắt học viên cầm cái bảng giấy hình cabin chạy đi chạy lại uốn éo trên sa bàn.

Khi vào học bay chính thức mới thấy giá trị của việc tập luyện đó. Việc ôn bài này thường vào lúc đầu giờ bay nhằm giúp học viên ôn lại những gì đã học thuộc từ trước. Việc này có tác dụng như kiểu truy bài của học sinh phổ thông bác ạ.

Trong trường không quân có một khu vực đặt các mô hình ca bin với đầy đủ tính năng tác dụng na ná kiểu như ca bin ô tô tập lái mà bạn nói.

Học viên cũng được luyện tập ở đây trước khi vào bay. Ở trong trường Không quân Nga trước đây, học viên phải tích lũy đủ số giờ luyện tập trong những cabin này ( tở -ren -na -gio -rờ ) mới được ngồi vào khoang lái máybay chính thức.

Ngoài tác dụng truy bài như đã nói ở trên, việc cầm mô hình ôn bài rất tiện lợi. Bạn có thể bất cứ lúc nào ra sa bàn ôn lại những chỗ mình còn chưa nhuyễn. Việc này bạn có thể tự mình làm được không cần hỗ trợ.

Nếu tập ở ca bin , bạn khá mất công vì bạn cần đăng ký, rồi xếp lịch và nhất là phải có sỹ quan kỹ thuật phụ trợ.

Xét trên quan điểm tiện lợi và hiệu quả thì cầm mô hình tốt hơn bạn ạ !

[MIG21bis]

Nina viết

Em bổ sung cho bác MIG21bis một chút - trong điều kiện không khí ẩm thì thông thường cứ lên cao 100 m thì nhiệt độ không khí giảm đi chừng 0,63 độ C

Không ngờ bác Nina cũng quan tâm tới đề tài này và còn chỉ ra chỗ chưa cụ thể của bài viết .

Thực sự là đã lâu lắm rồi không mò lại những kiến thức này nên viết áng àng 6-7 độ.

Chính xác phải là 6,3 độ C / 1 km bác nhỉ !

Sau lần này sẽ không còn quên số liệu đó nữa !

Cám ơn bác Nina !

[MIG21bis]

phuongnn viết

Thì em vẫn hiểu đúng mừ, có điều bác lái máy bay còn em thì cưỡi con CB Super Four, hi hi

Em là người đầu tiên biết đi xe máy trong đoàn bay đó !

Kể cũng oách lắm vì sau đó đào tạo thêm cho khối phi công MIG 21 chuyển loại sang .......con " min - khù khờ 125 " đó.

Em thích xe to và chiếc xe máy đầu tiên em chạy cao tốc là Jawa 350 của Tiệp mầu đỏ chói.

Đó là lần đàu tiên và cũng là lần duy nhất chạy xe máy tới tốc độ xấp xỉ 150 KM / h.

Tiện đây phải nói chuyện thêm về xe máy và phi công.

Không quân Nga không khuyến khích phi công sử dụng xe máy. Đối với học viên là cầm tiệt luôn. Nếu học viên nào bị tóm khi đang sử dụng xe máy là ăn án phạt cấm trại ít nhất 1 tháng.

Việc em đào tạo được cho phi công Việt nam biết đi xe máy hồi đó là một kỳ tích đó.

Đi xe máy khi đó không ngon như Phượt bây giờ đâu !

[minminixi]

Saomai viết

@Minminxi:
- ...còn ảnh ở Nha Trang thì “chịu”! Và vì thế mới cần hỏi…

Bản chất của vệt trắng “tự nhiên” thì khá rõ rồi, nhưng của vệt trắng (hoặc màu khác) được cố tình tạo ra khi bay biểu diễn… có khác không? (Chúng là băng, là khói, là hơi nước hay hỗn hợp gì khác?). Khi chúng đều màu trắng thi bằng mắt thường có phân biệt được chúng không?

- Những điều dẫn trong 2) và 3) là khó hiểu đối với người ngoài ngành. Từ 6000 m trở lên kiểu gì hơi nước cũng kết tinh thành băng, vậy sao trong khoảng 7.300 đến 9.400m chúng lai không tạo vệt trắng?

Tui thấy hai cái ảnh đều là do máy bay bay cao tạo ra, cái vệt to như bông là tồn tại hơi bị lâu ( có thể hàng giờ) và vệt mảnh là máy bay vừa đi qua. Nếu ta thấy hai máy bay cùng bay tạo vệt trắng thì cái nào mảnh hơn sẽ do máy bay ở trần bay cao hơn phun ra.
Vì vệt trắng nó bung to, ta nhìn cứ cảm giác nó thấp, nhưng không phải vậy!
Khói của máy bay biểu diễn lại khác, nó là một thứ bột đặc biệt phun từ thiết bị riêng theo sự điều khiển của phi công, các bác muốn tìm hiểu sâu thì chịu khó liên hệ với nơi sản xuất vậy.
Còn tại sao độ cao 7.3-9.4km lại khó tạo vệt trắng: là do khoảng đó được coi như ranh giới trên của tầng đối lưu khí quyển ở khu vực châu Âu ( gần cực bắc) và nó cao hơn nếu ở VN ( bài trên viết cho các tuyến hàng không châu Âu). Đây chính là ranh trên của lớp khí đậm đặc và các dòng đối lưu-hoàn lưu khí nhanh chóng xóa các vệt mây băng của máy bay. Đó là lý do nếu máy bay bay trong tầng đối lưu thì càng khó tạo vệt mây này (dù cao 6km là nhiệt độ ~ -10 độ C), nhưng máy bay cũng bị lực cản lớn và dễ bị xóc. Khi bay trên tuyến SG-HN, tôi để ý thấy trần bay được thông báo chỉ hơn 9km, và bà con ít khi thấy các vệt trắng do máy bay ta tạo ra. Các máy bay tuyến ngoài nước hay ngang qua không phận VN mới phải bay cao hơn 10km và có vệt trắng này. Độ cao vượt trên ranh tầng đối lưu ( tức vào tầng bình lưu) sẽ có không khí tĩnh lặng, nhiệt độ âm 25-30 độ C và máy bay nào cũng tạo vệt trắng.
Trong tầng bình lưu thì nhiệt độ lại tăng dần khi lên cao, nhưng đó là chuyện khác không liên quan đến máy bay dân dụng.

[Hoa Pion]

Đọc topic này vui quá.
@MIG21bis: Em nhớ có lần có chú nào đó viết cuốn sách về MIG21, thấy bố em cũng ngồi vẽ vẽ các loại đồng hồ... Hẳn bố em cũng được học hoặc đã từng bay MIG 21 như anh? Em không rõ lắm vì chưa bao giờ được nghe bố kể chuyện gì cả, chỉ thấy cụ hứa là bao giờ về hưu sẽ kể! Nhớ hồi ở Yên Bái, thấy các chú phi công mặc áo phi công rách??? Tại sao áo phi công lại để rách và tại sao rách mà vẫn mặc để lên trên trời được nhỉ? Ngày đó em thắc mắc thế nhưng không dám hỏi, giờ đem hỏi anh. Khi ngồi trong cabin thì trong máy bay có lò sưởi tốt chứ ạ? Nếu lò sưởi tốt thì cái bộ quần áo dày khộp có mũ đó để làm gì, chỉ tổ vướng thôi? Còn nếu mà vẫn bị lạnh thì tại sao lại để phi công mặc áo rách mà vẫn bay? Xin cả nhà đừng cười vì em hỏi chắc là ngớ ngẩn, nhưng em cứ mạnh dạn hỏi .

Với lại cho em hỏi, đoàn bay Yên Bái là trung đoàn bay bao nhiêu ạ, em cứ nhầm lẫn mãi thôi. 931?

[MIG21bis]

Kỷ niệm về một tai nạn máy bay ở trường Không quân Krasnoda -Phần 3


Tiến thân với gã từ hồi còn học trong Trường Dự bị Bay Không quân. Chẳng hiểu sao hai thằng lại thân nhau. Nhập ngũ cùng một ngày, ăn cùng mâm , ngủ cùng giường. Tức là cùng cái giường sắt hai tầng thôi.

Thằng phải leo lên tầng trên, thằng kia ở tầng dưới. Giống nhau cả về sức học cùng kha khá.
Một điểm chung nữa là cái khoản thể thao Hàng không cả hai thằng đều liên tục chiếm giữ Top teen của trung đội tính từ dưới lên. Cán bộ nhà trường hay có ấn tượng là dân Hà nội thì học giỏi nhưng rèn luyện kém.

Cũng chẳng sai mấy.
Có điều bọn gã biết chuyển bại thành thắng. Bọn gã biết thóp các ông ấy nghĩ gì trong đầu nên càng làm già. Hai thằng thống nhất chẳng thèm phấn đấu khoẻ hơn ai làm gì cho nhọc xác. Thật là biết địch biết ta , trăm trận trăm thắng. Hai thằng tự biết mình yếu nên càng không muốn ra gió. Tự lượng sức thấy không thắng nổi ai thì thôi luôn không thèm phấn đấu hành xác nữa. Mà có muốn phấn đấu khoẻ cho bằng mấy đồng đội gốc nông dân kia cũng chẳng được.

Chơi kiểu AQ cuối cùng lại hiệu quả. Chiến đấu, phấn đấu có khi lại lao lực mà chết.chứ hòng gì bay bò.
Bằng chứng là cả hai thằng đều được chọn đi Liên xô học còn mấy con voi lực sỹ kia bị tống hết vào Trường Sỹ quan Không quân Nha trang đào tạo bay trong nước.

Gã cứ nhớ mãi cái vụ học môn Đu bay. Môn đu bay kiểu chổng tu ( dân Nghệ gọi là khu, còn bọn gã gọi là tu ) đồng đội khác tập nhoang nhoáng mấy buổi rồi qua đu bay vèo vèo. Gã với Tiến còm, một thằng beó, một thằng gầy giật mướt mồ hôi không qua nổi môn Đu. Càng điên tiết nhún thật mạnh cho qua càng khó qua. Càng giật đùng đùng tốn sức mất lực vì không tính được điểm rơi của lực quay. Dây bảo hiểm thít vào tay chân mấy ngày đau điếng vậy là vẫn không qua nổi.

Chán, kệ luôn. Được đến đâu hay đến đấy.
Các ông nghĩ bọn tôi ý chí kém thì cho nghĩ luôn đi. Hình như cán bộ nhà trường mặc định dân Hà nội là tập thể thao yếu rồi nên cũng không ‘đì ” bọn gã. Giả sử mà vụ chậm qua được môn Đu này mà của mấy chú dân Bọ là không xong với cán bộ đâu.

Phải cái bọn gã cũng biết điều. Bài kiểm tra văn hoá và tiếng Nga thì bọn gã thường xếp tốp đầu. Thôi thì lấy cái nọ bù cái kia nên cũng yên ổn được một năm Dự bị Bay Không quân.

Gã với Tiến còm khác nhau từ hình dạng tới tính cách . Vậy mà vẫn thân mới lạ chứ. Tiến hiền lành nhưng lại thuộc loại đàn hay hát giỏi. Cứ ngẩm củ tỷ thế mà khối em chết.

Gã thì thuộc loại ào ào kiểu “quyết không để bố con thằng nào bắt nạt ”. Gã có cô bạn gáí phổ thông xinh như mộng.Chủ nhật lên thăm gã trong trường làm mấy thằng bạn học viên thèm rỏ rãi xuýt xoa. Có thằng còn bảo cho rờ tay nhờ một cái thì cả tuần sẽ không rửa tay.

Gã cũng tự thấy hãnh diện nên tự coi mình là “hoa đã có chủ ” không thèm ngó tới em nào.
Tiến thì khác. Nhiều em kháu gái lắm thích Tiến thì bị Tiến cho loại ngũ. Có một em đang học trường Điện ảnh, Tiến lăn như bị thì lại loại Tiến từ vòng gửi xe mới đau.

Lần đó mờ sáng chủ nhật, hai thằng phi thân vượt rào trốn trại qua mặt được đại đội cảnh vệ mà không sứt một cọng lông. Hai thằng đã bàn mưu cả tháng trước, quyết định trốn trại về Hà nội cho Tiến gửi thư tỏ tình cho em.

Đúng là sức mạnh tình yêu …đơn phương.
Hồi đó ít ôtô tuyến Xuân mai qua Mai lĩnh về Hà đông. Hai thằng chạy bộ từ cầu phao Mai lĩnh tới tận gò Đống đa nhà em để Tiến gặp cô diễn viên tương lai đưa thư tỏ tình. Gã không gặp em diễn viên của Tiến. Nhìn điệu bộ gượng gạo lạnh như tiền của Tiến, gã cũng đoán ra là xôi hỏng bỏng không rồi.

Khổ nhục kế chạy bộ xấp xỉ 20 km gặp em coi như công cốc, chẳng nước non gì. Gã thì chẳng sao, coi như một buổi tập thêm sức bền. Tiến thì im tịt và từ đó thôi luôn ba cái vụ yêu đương. Tiến đành chấp nhận thân phận mồ côi người yêu, bay sang Liên xô học lái máy bay.

Gã với Tiến cùng sang Liên xô một ngày, cùng học một lớp học tiếng Nga và rồi bay cùng một biên đội nhưng khác thầy bay.

Sang đến đây tình hình thay đổi. Tiến bỗng vượt lên bay thuộc loại cừ của phi đội. Còn gã vẫn vẫn dặt dẹo như hồi trong nước. Được cái gã hay gặp may. Thầy bay của gã giỏi có cỡ. Vừa bay siêu vừa có uy tín. Nhờ vía thầy, rốt cuộc thì khoa mục nào gã cũng qua dù có đôi chút lận đận.

Tiến bay lỳ lắm. Trăm chuyến như một . Vào hạ cánh hầu như Đài chỉ huy chẳng phải điều chỉnh sửa lỗi. Nâng cấp chuyển bài bay cứ ào ào đến hẹn lại lên. Đến gã thân như thế cũng phải ngỡ ngàng tròn mắt nhìn thằng bạn chết nghệ danh là Còm mà như lột xác. Tiến bay thì miễn chê, cả mùa bay chưa dính một phốt nào.

Nhìn dươí đất Tiến không có dáng phi công phi kiếc oai phong gì. Cao lòng khòng , gầy gầy với bộ mặt hiền hiền có nụ cười lành lành thế nào ấy. Tóm lại là nhìn hơi yếu lính.

Nhưng lên trời mới biết tay nhau. Nhiều khi cứ không phải cái gì cũng trông mặt mà bắt hình dong được. Tiến mỗi khi hoàn thành bài bay về mở hộp đen in phim nộp cho thầy xem. Thầy khó tính đến mấy cũng phải gật gù coi bộ ra điều ưng ý “ thằng này rồi khá đây ”.

Phải nói thẳng rằng bọn gã oách lắm. Oách từ trong suy nghĩ cho đến hành động. Suốt ngày nghe ra rả các bố chính trị viên hót vào tai “Các đồng chí là các tư lệnh trưởng tương lai của Không quân Nhân dân Việt nam”.

Mới có ba tuổi ranh, gã lúc đó chưa đủ 18 tuổi , nghe như thế thằng nào chẳng sướng rơn trong bụng. Đúng là trẻ con không để đâu hết. Đào đâu ra phi công mà lắm tư lệnh trưởng Không quân thế không biết ?

Bây giờ thì tỉnh rồi, biết rồi, không bị lừa nữa. Chẳng qua vì uý lạo binh sỹ thì người ta nói thế. Cũng chẳng trách được mấy vị cán bộ tuyên huấn. Một phép tiểu xảo trong Binh pháp Tôn Tử có tên gọi là phép Khích tướng. Các bố nhà mình vận dụng sáng tạo thành phép khích học viên phi công.

Nhưng hồi đó có biết gì đâu. Gã cũng cứ tưởng như mình sắp thành Phi công vũ trụ Phạm Tuân đến nơi rồi. Chẳng sợ trời, chẳng sợ đất. Cứ được bay là sướng rơn. Bài bay càng khó càng thú. Cái thú của kẻ đi chinh phục như ngấm vào máu. Bọn gã được đào tạo thành những kẻ đi săn máu lạnh và yêu thích những trò mạo hiểm.

Mỗi ngày bay, sau khi lồng lộn gầm rú trên bầu trời về mệt thì mệt vẫn thấy sướng âm ỉ. Trò bốc phét khoe mẽ nhau thì tụi gã là số một. Làm được một động tác bay khó thì vác ra nổ liên tục.

Thực hiện vòng quay chiến đấu, tính toán tốc độ và góc lên không đúng, đánh cần lái mới lệch hơn 80 độ máy bay đã rung bần bật.
Sợ vãi !
Tim trong ngực đánh trống làng thùm thụp. Sợ máy bay thất tốc nên hoảng hồn nhả vội góc tấn , thúc vòng quay động cơ tăng lên cho có lực, lựa cho máy bay quay chậm chậm giữ an toàn.

Ấy vậy lúc ngồi bình giảng dưới mặt đất cao giọng khoe.
“ Hôm nay tao vừa làm một phát ngoặt gấp cực đỉnh. Tao để góc lêch tới 90 độ mà máy bay vẫn ngon lành cành đào ! ”
Tức cười ! Đúng là không ai đánh thuế học viên phi công nói phét. May mà thầy bay Nga ngồi đó không hiểu tiếng Việt. Các ông ấy mà hiểu tiếng Việt hỏi độp cho một câu thì tịt ngòi mất điện luôn.

Cuộc sống bọn gã cứ vô tư như thế trôi đi. Ồn ào nói cười , ồn áo sống, ồn ào bay. Lâu lâu trong trường cũng trầm xuống một nhịp khi đâu đó trong các trung đoàn bay khác có phi công dính tai nạn.

Bao giờ lễ truy điệu cũng tổ chức kiểu quân đội. Uy nghiêm, trọng thể và không có nét bi luỵ Không có những giọt nước mắt tang thương mà chỉ thấy kiêu hùng. Đâu đó có tai nạn rơi máy bay chết người nhưng cuộc sống chỉ trùng xuống đôi chút rồi lại bừng lên cùng sức trẻ.

Tuổi 20 không sợ khó, không sợ khổ, chỉ sợ thua kém bạn bè quốc tế. Ai cũng nói nghề phi công là nguy hiểm. Vậy mà bọn gã chẳng cọi vào đâu. Đúng là chưa thấy quan tài chưa đổ lệ.

….Gã hất vội kính chống nắng lên. Bầu trời bỗng bừng sáng rực rỡ.
Chiếc máy bay của Tiến loạng choạng nhấp nhô bay phía dưới kia như gần lại. Hình ảnh chiếc máy bay đồng đội đang dần cắm xuống mặt đất làm gã choáng vàng. Ngồi trong máy bay là Tiến bạn gã bằng xương bằng thịt. Hình ảnh đùa cợt bọn gã gọi mỗi khi máy bay cắm đầu xuống dưới là “ gần đất xa trời “ không còn là trò đùa nữa.

Gã cảm thấy nghẹt thở trước những điều kinh hoàng sắp sảy ra. Một tiếng nổ, một cột lửa khói bụi bốc lên mù mịt. Một kết thúc sẽ là có hậu nếu trước những giây định mệnh đó , một cánh dù trắng may mắn kịp bung ra trên bầu trời.

Gã ước thầm trong lòng được nhìn thấy cánh dù trắng cứu sinh bung ra cứu bạn gã.



* Còn tiếp

[MIG21bis]

@ Gửi Hoa Pion

Với lại cho em hỏi, đoàn bay Yên Bái là trung đoàn bay bao nhiêu ạ, em cứ nhầm lẫn mãi thôi. 931?

Những thông tin này giờ chả còn là bí mật quân sự gì cả dù trước cổng của đơn vị nào cũng chỉ có dòng chứ oai oai mà bí ẩn

" Doanh trại quân đội nhân dân Việt nam "



Tên Loại máy bay sử dụng Vị trí
Quân chủng Hà Nội
Sư đoàn 371 Thăng Long Nội Bài
Trung đoàn 921 Sao Đỏ MiG-21bis/UM Nội Bài
Trung đoàn 925 MiG-21bis/UM Kiến An
Trung đoàn 927 Lam Sơn MiG-21bis/UM Kép
Trung đoàn 931 MiG-21bis/UM, Su-27 Yên Bái
Trung đoàn 916 Ba Vì Mi-6, Mi-8, Mi-24D Hòa Lạc
Trung đoàn 918 Hồng Hà An-26, An-30, Yak-40, M-28 Gia Lâm
Sư đoàn 370 Lê Lợi Tân Sơn Nhất
Trung đoàn 937 Hậu Giang Su-22M-4/UM-3K Phan Rang
Trung đoàn 935 Đồng Nai Su-27/UB, Su-30MKV Biên Hòa
Trung đoàn 917 Đồng Tháp An-2, An-26, Mi-8 Tân Sơn Nhất
Sư đoàn 372 Hải Vân Đà Nẵng
Trung đoàn 923 Yên Thế Su-22M-4/UM-3K Thọ Xuân
Trung đoàn 929 MiG-21bis/UM Đà Nẵng
Trung đoàn 954 Ka-26, Ka-32, Mi-17 Đà Nẵng
Trung đoàn 910 L-39C, Yak-18 Tuy Hoà
Trung đoàn 920 L-39C, Yak-18 Nha Trang
Trung đoàn 940 L-39C, Yak-18 Phù Cát
Tiểu đoàn căn cứ sân bay Vinh Vinh
Tiểu đoàn căn cứ sân bay Pleiku Pleiku

Nguồn wiki


Anh biết em giỏi nhớ thơ và những con chữ hơn là những con số nên phải viết thêm dòng này !

Sân bay Yên bái là căn cứ địa của Trung đoàn Không quân 931 cho tới thời điểm này.

Anh nghĩ mình vẫn kịp tới thăm nơi này, dù có thể sẽ có việc giải thể để sát nhập trong việc biên chế lại các đơn vị không quân ở Miền Bắc .

[phuongnn]

[QUOTE=MIG21bis;62559]

HTCuong viết

Xét trên quan điểm tiện lợi và hiệu quả thì cầm mô hình tốt hơn bạn ạ !

Ngay từ hồi xem phim tài liệu thấy mấy chú phi công cầm mô hình đi uốn éo trên sân em đã đoán vụ này chắc để tập chiến thuật, đội hình gì đó (không cần hỗ trợ của kỹ thuật cao), còn cái ca-bin chỉ dùng để tập lái thôi chứ! Thành thử có khi dùng ca-bin là giai đoạn trước cái vụ múa trên sân không biết chừng!

Hiện nay vợ em đang tập lái bằng một cái RAV4 khá thành thạo, điều hòa chạy rét run, thỉnh thoảng con bé con nhèo nhẽo phanh lại cho bú bình thường, ngon ra phết: đó là sự kết hợp kỳ diệu giữa T.V LCD; HTPC (Home Theatre PC), Logitech Momo và phần mềm tập lái xe Châu Âu 3D Driving School. Xét về kỹ thuật thì nó giống cái ca-bin của các bác tập lái máy bay

P.S. Bác nào cần tập xe ngoài giờ xin liên hệ trực tiếp thày Phương nhé. Nếu nhà đã có T.V thày chỉ cần chở máy tính và vô-lăng đến là tập ngon. Cần trưng dụng thêm bộ bàn học của trẻ con ở nhà. Thày chỉ lấy tiền xăng, à quên, không lấy tiền xăng, tiền điện học trò tự trả

[minminixi]

Tiếp phần 4-5...đến 10 luôn đi anh Mic21bis! Bay mông lâu quá hà !