Trận đánh Kirovograd

[nthach]

Sư đoàn súng trường cận vệ số 13 đang chiến đấu tại Kirovograd

Sau khi trận chiến tại Kursk kết thúc, Hồng quân Liên Xô đã bắt đầu đẩy lui và các lực lượng của Đức ở phía nam về phía sông Dnieper. Đại bản doanh của Hồng quân đã nhận thấy rằng, họ cần phải đánh chiếm được các điểm đầu cầu ở trên toàn mặt trận sông Dnieper càng nhanh càng tốt, để cho quân Đức không có thời gian chuẩn bị được toàn bộ một tuyến phòng thủ với lợi thế trợ giúp của dòng sông Dnieper.
Hồng quân Liên Xô đã thành lập được một số điểm đầu cầu dọc theo dòng sông, và quân Đức không thể nào phá hủy được những điểm chốt quan trọng này. Vào tháng 11 năm 1943, Kiev được giải phóng, khi mà các lực lượng của mặt trận Ukraina số 1 đã khởi phát được điểm đầu cầu của họ ở phía bắc Kiev. Lúc này, bộ tư lệnh Đức đã cho mở các cuộc phản công dữ dội, và chúng đã tiến hành chiếm lại được một số vị trí trên mặt trận, nhưng các vị trí này cũng không phải là mối hiểm nguy cho thành phố Kiev. Sau đó. Hồng quân Liên Xô đã cho tập hợp lại lực lượng từ các mặt trận Ukraina số1, số 2, và số 3 để tạo thành một chiến dịch có qui mô lớn nhằm giải phóng các phần phía tây của Ukraina.

Bước đầu là tiến hành mở chiến dịch mang tên Zhitomir-Berdichev (từ ngày 24/12/1943 đến 14/1/1944) do mặt trận Ukraina số 1 thực hiện dưới quyền chỉ huy của N.Vatutin. Chiến dịch này nhằm lôi kéo ra xa một số đội quân dự bị của tập đoàn quân Phía Nam của Đức, trước bước tiếp theo là mở một chiến dịch mang tên Kirovograd được tiến hành.

Chiến dịch mang tên Kirovograd do mặt trận Ukraina số 2 đảm trách, dưới sự chỉ huy của I.Konev, và được tiến hành tấn công vào ngày 5 tháng giêng năm 1944. Cuộc tấn công này, chủ yếu đánh thẳng vào quân đoàn thiết giáp XXXXVII của đại đoàn 8 Đức. Đại đoàn này do O.Wöhler chỉ huy. Trong lúc này, không phải toàn bộ các lực lượng thuộc mặt trận Ukraina số 2, đều dưới quyền chỉ huy của Konev. Các cánh quân tấn công chính của Hồng quân là, từ bên phải (phía bắc) sang phía bên trái (phía nam) có các đại đoàn cận vệ số 53, số 5 và số 7 cùng với đại đoàn tăng cận vệ số 7, đại đoàn tăng này như là một lực lượng cơ động cho Konev. Bên phía phải, quân đoàn cận vệ số 4 sẽ có nhiệm vụ hỗ trợ cho các lực lượng tấn công, và phía bên cánh trái của họ được đại đoàn 57 bảo vệ.

Toàn bộ lực lượng trên mặt trận Ukraina số 2 của Liên Xô, vào ngày 1/1/1944 gồm có 555.000 binh lính, 265 xe tăng, 127 súng SPG (là một loại súng đế ba chân, có thể vác theo người – ND), 7136 pháo và súng cối, 777 súng phòng không và 500 máy bay. Quân số này không bao gồm các lực lượng hậu cứ. Ngoài ra còn có một số lượng xe tăng và súng SPG còn có thể được tăng viện thêm, bởi vì vào ngày 7/1/1944, đại đoàn tăng cận vệ số 5 có đến 366 xe tăng và súng SPG (Trong đó, quân đoàn tăng số 17 có 144, quân đoàn tăng số 29 có 130, quân đoàn cơ giới số 8 có 107, quân đoàn cơ giới cận vệ số 1 có 15). Mặt trận Ukraina số 2 trong lúc này đang chiếm lĩnh một chiến tuyến rộng 260km. Cuộc tấn công Kirovograd được tiến hành trên một vùng trận địa rộng 80 km với 30 sư đoàn súng trường (Đại đoàn cận vệ số 4, đại đoàn cận vệ số 5, đại đoàn cận vệ số 7 và đại đoàn số 53). Tại các vị trí, đều được tập trung chiến đấu cao độ. Các sư đoàn súng trường tấn công chủ yếu vào các khu vực chỉ có chiều rộng 1,5km.

Đại đoàn 8 của Đức hiện đang phòng thủ, gồm có 3 quân đoàn, và quân đoàn thiết giáp XXXXVII là một quân đoàn trung tâm, hiện chúng đang nằm ngay trên đường tấn công của Hồng quân dưới sự chỉ huy của Konev. Quân đoàn thiết giáp này, được sự yểm trợ của quân đoàn XI bên phía cánh trái và quân đoàn LII bên cánh phải. Trong chiến dịch này, quân đoàn LII đã bị Hồng quân đánh toang sườn phải. Tong trận chiến, phía bên Đức còn được các sư đoàn Grossdeutchland " Panzergrenadier và sư đoàn thiết giáp – SS số 3 "Totenkopf" đến tiếp viện. Các sư đoàn này tham chiến từ tháng 7 năm 1943 trên mặt trận phía tây. Cả hai sư đoàn này đều bị tổn thất 30-35% về quân số. Quân đoàn "Grossdeutchland" chỉ có một tiểu đoàn Tiger và một tiểu đoàn IV thiết giáp, trong khi đó, sư đoàn "Totenkopf" cũng chỉ có hai tiểu đoàn III/IV thiết giáp và một đại đội Tiger.


Ngày 5 tháng giêng năm 1944, nhiệt độ ngoài trời hạ xuống rất thấp dưới mức đóng băng, mặt trận Ukraina số 2 do Konev chỉ huy đã mở đợt tấn công như vũ bão vào Kirovograd. Với cuộc tấn công ồ ạt của 6 quân đoàn Hồng quân, đã đánh cho đại đoàn 8 của Đức rêuh rã. Với những đợt tấn công đầu tiên của Hông quân, đã xé toạc những lỗ hổng lớn trên tuyến trận địa của Đức. Trong thời gian này, mặt trận Ukraina số 1 cũng đã đánh chiếm được Berdichev và Tarascha.
Mặt trận Ukraina số 2 do Konev chỉ huy, tiếp tục mở một cuộc tấn công trực tiếp, đánh dọc theo trục tây nam về hướng Kirovograd trong màn sương mù dày đặc. Đại đoàn 53 Hồng quân do Galanin chỉ huy và đại đoàn tăng cận vệ số 5 do Rotmistrov chỉ huy, tiến hành hiệp đồng đánh mũi tấn công chính. Trong khi đó, các cuộc tấn công sườn thì do các đại đoàn Hồng quân khác của Liên Xô đảm trách như; đại đoàn cận vệ số 4 do Ryzhov chỉ huy, đại đoàn cận vệ số 5 do Zhadov chỉ huy, đại đoàn cận vệ số 7 do Shumilov chỉ huy và đại đoàn 52 dưới sự chỉ huy của Koroteev. Cuộc tấn công này bị thất bại do sự kháng trả quyết liệt của các lực lượng Đức bao gồm; Đại đoàn 8 Đức do Wohler chỉ huy, một phần của tập đoàn quân phía Nam do Manstein chỉ huy. Lực lượng mặt trận Ukraina số 1 của Liên Xô dưới sự chỉ huy của Vatutin đánh chiếm được Berdichev và Tarascha, phía tây nam và phía nam Kiev


Ngày 6 tháng giêng 1944, Hồng quân Liên Xô tiến hành tấn công cuốn chiếu để đánh chiếm thẳng hướng Rakitino, phía trong biên giới Balan năm 1939, chỉ trong hai tuần, họ đã tiến quân được 170 dặm
Ngày 7 tháng giêng năm 1944, các lực lượng mặt trận Ukraina số 2, đã bắt đầu vấp phải sự chống trả nghiêm trọng của đối phương, ở trên các mũi nhọn đang tổ chức bao vây Kirovograd.
Ngày 8 tháng giêng năm 1944, ba sư đoàn Đức đã bị các lực lượng của mặt trận Ukraina số 2 bao vây chặt tại Kirovograd. Chúng bắt đầu tổ chức phá vòng vây và tháo chạy, bỏ lại thành phố cho Hồng quân Liên Xô chiếm đóng. Lữ đoàn tăng số 67 của Liên Xô đã giành được một chiến thắng rực rỡ, khi họ tràn qua sở chỉ huy đầu não của quân đoàn 47 thiết giáp của Đức.
Ngày 9 tháng giêng năm 1944, cuộc tấn công của quân đôi Liên Xô tiếp tục đánh cuốn chiếu thẳng về phía trước, sau đó Hồng quân đã chiếm được Polonnoye và Aleksandrovka.
Ngày10 tháng giêng năm 1944, các lực lượng thuộc mặt trận Ukraina số 2 do Vatutin chỉ huy, tiếp tục tổ chức các cuộc tấn công nhằm cắt ngang tuyến đường sắt Smela-Kristinovka và đe dọa cô lập các lực lwongj của Đức tại phía bắc Kirovograd. Sau đó, họ đánh chiếm được Lyudvipol,
Ngày12 tháng giêng năm 1944, Hồng quân Liên Xô chiếm giữ được thành phố Sarny ở Balan
Ngày13 tháng giêng năm 1944, Hồng quân Liên Xô chiếm được Korets

Ngày14 tháng giêng năm 1944, những cuộc tấn công được chờ đợi từ lâu, do các lực lượng thuộc mặt trận Leningrad và mặt trận Volkov tổ chức đã được bắt đầu. Cuộc tấn công này được hỗ trợ bởi một mũi tấn công chính vào thành phố Novgorod. Chiến dịch này nhằm đập tan tập đoàn quân phía bắc của Đức.
Ngày 15 tháng giêng năm 1944, một đợt tuyết tan giữa mùa đông đã làm cho tiến trình các chiến dịch quân sự của Hồng quân diễn ra rất chậm ở Ukraina.
Ngày 17 tháng giêng năm 1944, các lực lượng của Hồng quân Liên Xô đã tràn quân qua những vùng bùn lầy một cách chậm chạp, và đánh chiếm được Slavuta.

Nthach theo http://www.battlefield.ru