Anna Akhmatova - phần 2

[Geobic]

Nina viết

Em không quý ai hơn thế cả
Và chưa ai làm em khổ hơn đâu
Kể cả người đẩy em vào đau khổ
Lẫn người đắm say và đã quên mau

Khổ thơ bài dịch cuối Nina dịch đúng hơn bản của Geo, cảm ơn nhiều. Sẽ sửa.

[Geobic]

* * *
То пятое время года,
Только его славословь.
Дыши последней свободой,
Оттого, что это -- любовь.
Высоко небо взлетело,
Легки очертанья вещей,
И уже не празднует тело
Годовщину грусти своей.

1913

* * *

Mùa thứ năm trong năm,
Ngập lời anh tán tụng.
Hãy thở chút tự do cuối cùng
Bởi đó -- tình yêu ta thờ phụng.
Bầu trời vút lên cao,
Vạn vật dần mờ nhạt,
Và cơ thể cũng ngưng khúc hát
Mừng một năm buồn tẻ của mình.

1913

[Nina]

Bài này hay và chua chát ghê bác Geobic ạ. Nhưng em chưa nghĩ ra cụm từ khác "tự do cuối cùng", nên chưa dám dịch

[Geobic]

* * *
Я окошка не завесила,
Прямо в горницу гляди.
Оттого мне нынче весело,
Что не можешь ты уйти.
Называй же беззаконницей,
Надо мной глумись со зла:
Я была твоей бессонницей,
Я тоской твоей была.

* * *
Em chẳng buông rèm cửa sổ,
Nhìn thẳng vào phòng đi, anh!
Vì bây giờ em vui vẻ
Nên anh bỏ đi không đành.
Cứ gọi em - kẻ ngoại tình,
Trút xuống đầu em giận dữ:
Em từng làm anh mất ngủ,
Từng là nỗi đau đời anh.

[Nina]

* * * Анна Ахматова То пятое время года, Только его славословь. Дыши последней свободой, Оттого, что это -- любовь. Высоко небо взлетело, Легки очертанья вещей, И уже не празднует тело Годовщину грусти своей. 1913

* * * Anna Akhmatova Mùa thứ năm trong năm ấy, Hãy chỉ ca tụng nó nhé anh Này là chút tự do cuối cùng Hãy tận hưởng - đó là tình yêu đấy Bầu trời bay lên cao chót vót Vạn vật trông mờ mịt nhẹ nhàng hơn Và thể xác đã không còn kỷ niệm Một năm ngày ta gặp ...nỗi buồn. 1913

[Geobic]

* * * А я иду, где ничего не надо, Где самый милый спутник — только тень, И веет ветер из глухого сада, А под ногой могильная ступень. 1964

* * * Ta bước đi, nơi chẳng gì cần nữa - Người bạn đường thân yêu đã hóa bóng hư vô, Ngọn gió vi vu trong vườn lặng như tờ, Còn dưới chân - những bậc mộ phần hụt hẫng. 1964

[USY]

* * * А я иду, где ничего не надо, Где самый милый спутник — только тень, И веет ветер из глухого сада, А под ногой могильная ступень. 1964

* * * Ta đi giữa nơi không cần chi nữa, Nơi bạn đồng hành thân thiết nhất - bóng đêm. Gió nhẹ thổi từ khu vườn hoang vắng, Và dưới chân bậc mồ đá lạnh thêm. 1964.

Eo ơi, nghe sợ quá, như sắp có... hiện ra

[Geobic]

* * *

Ты пришел меня утешить, милый
Ты пришел меня утешить, милый,
Самый нежный, самый кроткий...
От подушки приподняться нету силы,
А на окнах частые решетки.

Мертвой, думал, ты меня застанешь,
И принес веночек неискусный.
Как улыбкой сердце больно ранишь,
Ласковый, насмешливый и грустный.

Что теперь мне смертное томленье!
Если ты еще со мной побудешь,
Я у Бога вымолю прощенье
И тебе, и всем, кого ты любишь.

5-1913

Geo không hiểu lắm về cách dùng quá khứ và hiện tại... đối với các động từ ở đoạn này, nên muốn nghe cao kiến... trước khi dịch bài này.

Мертвой, думал, ты меня застанешь,
И принес веночек неискусный.

[Nina]

* * * Анна Ахматова А я иду, где ничего не надо, Где самый милый спутник — только тень, И веет ветер из глухого сада, А под ногой могильная ступень.

* * * Anna Akhmatova Nơi ta đang đi chẳng cần gì cả Người bạn đường yêu quý nhất - bóng ta Và gió lay từ khu vườn ngột ngạt Dưới chân là nấm mộ bãi tha ma

Công nhận ... ban đêm mà đọc thơ thế này thì ...

[Nina]

* * * Анна Ахматова Я окошка не завесила, Прямо в горницу гляди. Оттого мне нынче весело, Что не можешь ты уйти. Называй же беззаконницей, Надо мной глумись со зла: Я была твоей бессонницей, Я тоской твоей была.

* * * Anna Akhmatova Cửa sổ em không che rèm Cứ nhìn vào nhà anh nhé Hôm nay em rất vui vẻ Vì anh không thể ra đi Cứ gọi em là ác nghiệt Cứ xỉ vả trút bực mình Bởi em là đêm mất ngủ Là nỗi buồn thảm của anh

[USY]

Geobic viết

* * *

Ты пришел меня утешить, милый
...

Geo không hiểu lắm về cách dùng quá khứ và hiện tại... đối với các động từ ở đoạn này, nên muốn nghe cao kiến... trước khi dịch bài này.

Мертвой, думал, ты меня застанешь,
И принес веночек неискусный.

Thưa bác Geo, em nghĩ bài thơ là tâm sự của tác giả ở thì hiện tại. Chắc là bà bị ốm (ốm vờ hay thật thì em không biết, giận chàng quá nên ốm chăng), người yêu của bà mang hoa đến thăm (nhưng đứng ở phòng ngoài thôi - có cửa sổ mà), và tác giả đã thấy rất sung sướng, nhưng vẫn giận và mệt nên không ra tiếp (giận vì chàng kia chắc đang theo đuổi linh tinh một tá các cô). 2 câu bác trích là câu nói dỗi thôi: Chắc anh tưởng tôi chết rồi nên mang hoa giả dối tới "viếng" đó hả!. Và cuối cùng thì tác giả nói thật: nếu chàng ở thêm với mình chút nữa thì mình sẽ tha thứ hết
Em xin hàng không dịch được bài này, mạn phép Bà chúa đem sang chợ Bắc Qua đọc thôi ạ.

[Geobic]

Nina viết

Công nhận ... ban đêm mà đọc thơ thế này thì ...

Cách hiểu "cái bóng" của Nina có lẽ chính xác hơn, đó là cái bóng của chính người đi cô quạnh trên đời. Lúc này, vào những năm cuối đời, chắc bà mệt mỏi lắm... Xin sửa lại bản dịch của Geo như sau:

* * *

Ta bước đi, nơi chẳng cần chi nữa,
Bạn đường thân yêu – chỉ còn lại bóng mình,
Và gió thoảng trong khu vườn tĩnh lặng,
Nghĩa địa trải dưới chân - từng bậc đá gập ghềnh.

1964

[Nina]

Em lại nghĩ rất ... vô căn cứ - А на окнах частые решетки. - phải chăng Akhmatova đang có suy nghĩ là bị giam trong tù? Còn cái anh chàng kia cứ như là ... quản giáo?

[Geobic]

Nhân ngày Valentine, đưa một bài của Akhmatova nói về một trong những mối tình của bà. Riêng câu cuối cùng thực tình Geo chưa hiểu lắm, mong được góp ý.

* * * Столько просьб у любимой всегда! У разлюбленной просьб не бывает... Как я рада, что нынче вода Под бесцветным ледком замирает. И я стану - Христос, помоги! - На покров этот, светлый и ломкий, А ты письма мои береги, Чтобы нас рассудили потомки. Чтоб отчетливей и ясней Ты был виден им, мудрый и смелый. В биографии славной твоей Разве можно оставить пробелы? Слишком сладко земное питье, Слишком плотны любовные сети... Пусть когда-нибудь имя мое Прочитают в учебнике дети, И, печальную повесть узнав, Пусть они улыбнуться лукаво. Мне любви и покоя не дав, Подари меня горькою славой. 1913

* * * Với người yêu biết bao điều đòi hỏi! Với kẻ đã chia lìa còn cầu cạnh được chi. Giờ em vui sao, vì dưới váng băng kia, Không màu sắc, nước dần đông cứng lại. Và em đứng đây - lạy Chúa lòng lành! - Trên lớp phủ băng long lanh, dễ vỡ, Còn anh, những bức thư của em xin hãy giữ, Cho thế hệ mai sau phán xét chúng mình. Để chúng thấy rõ ràng, và hiểu đúng hơn Biết anh từng thông minh và can đảm. Trong tiểu sử đáng tự hào của anh Không lẽ để lốm đốm vài trang trắng? Ôi, nước uống trần gian ngọt lắm, Lưới tình trần gian ken lại quá dày. Hãy để cho tên em một khi nào đó Lũ trẻ sẽ đọc lên trong sách lúc học bài. Và, khi chúng biết câu chuyện buồn này, Cứ để chúng sẽ mỉm cười ranh mãnh... Không cho nổi em tình yêu và sự tĩnh tâm, Anh hãy hiến em như vinh quang cay đắng. 1913

[Geobic]

Tìm thấy một bài thơ ngắn của Akhmatova viết về Esenin. Xin mời dịch.

Анна Ахматова
ПАМЯТИ СЕРГЕЯ ЕСЕНИНА

Так просто можно жизнь покинуть эту,
Бездумно и безбольно догореть.
Но не дано Российскому поэту
Такою светлой смертью умереть.

Всего верней свинец душе крылатой
Небесные откроет рубежи,
Иль хриплый ужас лапою косматой
Из сердца, как из губки, выжмет жизнь.

[Nina]

Em nghĩ rằng bài này khá khó dịch - những hình ảnh trong đoạn sau rất ấn tượng, nhưng lại khó truyền đạt. Còn trong đoạn thứ nhất là ... cái chua chát về sứ mạng? của nhà thơ Nga... Em thử nhé

ПАМЯТИ СЕРГЕЯ ЕСЕНИНА Анна Ахматова Так просто можно жизнь покинуть эту, Бездумно и безбольно догореть. Но не дано Российскому поэту Такою светлой смертью умереть. Всего верней свинец душе крылатой Небесные откроет рубежи, Иль хриплый ужас лапою косматой Из сердца, как из губки, выжмет жизнь.

Tưởng nhớ Sergei Esenin Anna Akhmatova Có thể rời cuộc đời đơn giản lắm Cháy hắt hiu không suy nghĩ, không đau Nhưng Nhà thơ Nga không có quyền được chết Cái chết nhẹ nhàng sáng sủa ấy đâu Viên đạn chì đáng tin hơn tất cả Sẽ đưa tâm hồn bay bổng xuống suối vàng Vắt kiệt cuộc đời từ trái tim, như bọt biển Cánh tay tử thần lông lá giọng khàn

[Geobic]

Nina viết

Em nghĩ rằng bài này khá khó dịch - những hình ảnh trong đoạn sau rất ấn tượng, nhưng lại khó truyền đạt. Còn trong đoạn thứ nhất là ... cái chua chát về sứ mạng? của nhà thơ Nga... Em thử nhé

Cảm ơn bài dịch rất hay, nhưng có chỗ này không logic:
"Sẽ đưa tâm hồn bay bổng xuống suối vàng"

[Nina]

Hihi, chỗ đó đúng là chỗ dở của bản dịch, bác Geobic ạ. Nói chính xác là khi em dịch thì em không thấy chỗ dở ấy, giờ mới thấy Em băn khoăn, không biết tâm hồn mơ mộng thì có được không bác nhỉ?

Viên đạn chì đáng tin hơn tất cả
Sẽ đưa tâm hồn mơ mộng xuống suối vàng

[Nina]

Nhân khi dịch bài "Царскосельская статуя" có người mới nói cho Nina biết, rằng Akhmatova cũng có bài thơ cùng tên, cũng về bức tượng cô nàng ẩu đoảng đánh rơi bình nước ấy..., vậy mà cũng hơn 1 năm rồi không dịch Akhmatova...

Царскосельская статуя Анна Ахматова Н.В.Н. Уже кленовые листы На пруд слетают лебединый, И окровавлены кусты Неспешно зреющей рябины, И ослепительно стройна, Поджав незябнущие ноги, На камне северном она Сидит и смотрит на дороги. Я чувствовала смутный страх Пред этой девушкой воспетой. Играли на ее плечах Лучи скудеющего света. И как могла я ей простить Восторг твоей хвалы влюбленной... Смотри, ей весело грустить, Такой нарядно обнаженной

Bức tượng ở Hoàng thôn Anna Akhmatova tặng N.V.N (hay H.B.H nhỉ?) Bây giờ lá phong đã phủ Đầy trên hồ nước thiên nga Những bụi cây thanh lương trà Thẫm như máu chưa vội chín Cân đối đến độ khó tin Khép đôi chân chưa bị cóng Ngồi trên tảng đá phía bắc Nàng nhìn ra phía con đường Ta thấy sợ hãi mơ hồ Trước cô nàng được ca tụng Trời lạnh dần, vài tia nắng Đùa trên vai của cô nàng Làm sao tha thứ cho nàng Vì anh say mê ca ngợi... Nàng vui trong buồn diệu vợi Khỏa thân diêm dúa kiêu sa.

[USY]

Nina viết

Nhân khi dịch bài "Царскосельская статуя" có người mới nói cho Nina biết, rằng Akhmatova cũng có bài thơ cùng tên, cũng về bức tượng cô nàng ẩu đoảng đánh rơi bình nước ấy..., vậy mà cũng hơn 1 năm rồi không dịch Akhmatova...

Câu "Cân đối đến độ khó tin" không phục, he he (bắt chước bác Geo). Tính từ "ослепительный" đâu phải là "khó tin"?
2 câu "nàng vui trong buồn diệu vợi,/ Khỏa thân diêm dúa kiêu sa" dịch tuyệt hay!
Và từ "nàng" rất đạt, nhưng từ "ta" lại không chuẩn lắm (vì đây là lời nữ nhân vật bình phẩm về bức tượng được "người thương" của mình (cứ tạm cho là như thế) ca tụng, nên trong đoạn cuối có ý "ghen tuông", hihi, cho dù tác giả chỉ "ghen đùa" thôi.