Hàng không vũ trụ Liên Xô và Nga

[gps]

Thử phản biện tí ti.

mig-31 viết

-Mình chả biết nói gì với bạn nữa. Có lẽ bạn là người chả biết cái gì.

Có thể bạn biết rất nhiều, nhưng có nên miệt thị người khác là "chả biết cái gì" khi người ta có những ý kiến khác bạn?

mig-31 viết

-Có lẽ bạn không ở VN. Vì những từ như "Trung Cộng","Việt Cộng" hay "Nga Sô" chỉ có những người của chế độ cũ sử dụng.

Không ở Việt Nam hay là người chế độ cũ thì không được hoan nghênh ở đây chăng?

mig-31 viết

TQ là người bạn tốt của VN ư? Nếu là người VN đến đứa trẻ con cũng chả tin đâu.

Có thể là "Trẻ con chẳng tin" nhưng lại là "chủ trương lớn" thì sao?

[baodung]

Nga chi 21 tỉ USD cải tổ ngành công nghiệp vũ trụ

(TNO) Nga sẽ chi ra 670 tỉ rúp (khoảng 21 tỉ USD) để đầu tư phát triển ngành công nghiệp vũ trụ nước này trong những năm tới, RIA Novosti dẫn lời Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev nói hôm 10.9.

"Đây là một số tiền lớn", ông Medvedev nói và nhấn mạnh ngành khoa học vũ trụ Nga không được làm lãng phí nó. Tuy nhiên, Thủ tướng Nga không đưa ra mốc thời gian cụ thể cho việc sử dụng số vốn này.

Trước đó, ông Medvedev từng quan ngại về chuỗi thất bại trong ngành khoa học vũ trụ Nga với một loạt vụ phóng vệ tinh, tàu vũ trụ không thành công. Ông cho rằng nó đã làm tổn hại vị thế hàng đầu về sức mạnh công nghệ vũ trụ của Nga.

Được biết, thất bại mới nhất của Nga là vào ngày 6.8 qua, khi Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos) không thể đưa hai vệ tinh vào quỹ đạo sau khi phóng tên lửa Proton-M từ Trung tâm vũ trụ Baikonur của Nga ở Kazakhstan.

Hôm 3.9, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã sa thải người đứng đầu văn phòng điều hành các chương trình không gian của chính phủ cùng một loạt lãnh đạo không gian cao cấp khác liên quan những vụ phóng tên lửa thất bại gần đây.

Phát biểu hôm 10.9, Thủ tướng Medvedev cho rằng toàn bộ nhân sự liên quan chương trình phóng vệ tinh, tàu vũ trụ đều phải chịu trách nhiệm, chứ không riêng gì các cán bộ chủ chốt. Ông Medvedev nhấn mạnh rằng ngành công nghiệp vũ trụ Nga cần phải có "một hệ thống kiểm soát chất lượng mới".

Cũng trong ngày 10.9, Giám đốc Roscosmos Vladimir Popovkin cho biết, cơ quan này sẽ thu hồi toàn bộ tầng đẩy tăng cường Briz-M, được xác định là nguyên nhân gây ra sự thất bại trong đợt phóng vệ tinh hôm 6.8 qua. Theo ông Popovkin thì các đợt phóng tên lửa với tầng đẩy Briz-M sẽ được nối lại vào giữa tháng 10 tới.

Theo RIA Novosti thì Briz-M được bổ sung vào tên lửa Proton vào tháng 7.1999. Trong tháng 8.2011, một sự cố tại Briz-M cũng đã khiến đợt phóng vệ tinh Express-AM4 gặp thất bại.

Tiến Dũng - Thanh Niên Online

[Мужик]

Baikonur đứng trước hoàng hôn

Nga và Kazakhstan đã không thoả thuận được về chương trình phát triển quan trọng cho sân bay vũ trụ Baikonur, đó là dự án “Baiterek” - xây dựng bãi phóng cho “Angara”, loại tên lửa mới nhất của Nga. Điều này có nghĩa là hoàng hôn đã bắt đầu buông xuống trên sân bay vũ trụ lịch sử, hiện đang đứng đầu thế giới về số lượng lần đưa các thiết bị vào không gian.

Một quan chức cao cấp của Roscosmos cho biết, xác suất triển khai dự án “Baiterek” hiện tại là bằng không. Về hình thức thì việc đàm phán chưa kết thúc, nhưng trên thực tế sẽ không có bất cứ kết quả nào được các bên chấp nhận. Kazakhstan đề nghị cùng xây dựng bãi phóng cho “Angara”, cùng hợp vốn với tỷ lệ 50:50. Theo phương án này thì Nga phải đóng góp khoảng 800 triệu USD - chẳng có lợi gì cho phía Nga.

Tổ hợp “Baiterek” lẽ ra phải được xây dựng bởi xí nghiệp liên doanh Nga-Kazakhstan có cùng tên gọi bằng nguồn vốn của Kazakhstan. Phía Nga đã đề nghị triển khai xây dựng từ nguồn kinh phí thuê Baikonur hằng năm (115 triệu USD/năm). Tổng thống 2 nước (ông Putin và ông Nazarbaiev) đạt được thoả thuận về “Baiterek” năm 2004. Từ đó đã có nhiều thay đổi, và chủ yếu là do Nga đã bắt đầu xây dựng “Phương Đông” - sân bay vũ trụ riêng.

Khi thiết kế dự án, bãi phóng cho “Angara” không được đề cập đến. Phía Nga lúc đó sẵn sàng không xây dựng bãi phóng cho tên lửa đẩy mới, nhường quyền này cho Kazakhstan. Nhưng “Baiterek” chậm tiến độ, việc xây dựng bãi phóng không được triển khai và Roscosmos đã bí mật chuyển “Angara” sang “Phương Đông”. Việc này bị phát hiện gần như tình cờ: khi kiểm toán Roscosmos, các kiểm toán viên phát hiện khoản chi 46 triệu rúp sai mục đích. Đây chính là khoản tiền dùng để chuyển “Angara” tới sân bay vũ trụ tương lai “Phương Đông”.

Xây dựng bãi phóng cho “Angara” ở Baikonur chứ không phải ở “Phương Đông” đồng nghĩa với việc sân bay vũ trụ của Kazakhstan còn có ý nghĩa trong các thập kỷ tới đây đối với các chương trình bay không người lái. Các chuyến bay có người lái sẽ được chuyển sang “Phương Đông” từ năm 2018 và tổ hợp phóng dành cho tên lửa đẩy “Sojuz” ở đó được bắt đầu xây dựng trong năm nay. Còn tất cả những gì liên quan tới việc phóng các vệ tinh lên quỹ đạo gần trái đất (chiếm phần lớn thị trường phóng vệ tinh thương mại) có thể còn ở lại Baikonur, nơi mà loại tên lửa đẩy hạng nặng nổi tiếng nhất thế giới “Proton” đang xuất phát đều đều.

Giới chuyên môn cho rằng trong 7 năm tới “Angara” sẽ không thể thay thế hẳn “Proton”. Loại tên lửa mới còn phải được phóng thử nghiệm đủ số lần thống kê nhằm kiểm tra độ tin cậy để có thể đưa ra thị trường phóng thương mại toàn cầu. Nhưng bất luận thế nào “Angara” cũng sẽ được thế chỗ “Proton” và việc bố trí nó sang “Phương Đông” đồng nghĩa với việc trật tự ưu tiên sẽ thay đổi.

- Đời sống đầy đủ của Baikonur sẽ được kéo dài đúng bằng khoảng thời gian cần thiết để Nga mở rộng cơ sở hạ tầng của “Phương Đông” và xây dựng ở đó 2 bãi phóng. – quan chức Roscosmos cho biết. – Chính phủ Kazakhstan gọi “Baiterek” là hòn đá tảng trong phát triển chương trình vũ trụ quốc gia, nhưng lại từ chối tài trợ cho dự án. Theo thông tin chúng tôi có được, hiện nay đại diện của Kazcosmos đang tiếp xúc với chính quyền Ucraina về việc cung cấp trực tiếp tên lửa “Zenit”. Họ tính khôi phục một trong số những bãi phóng không sử dụng tại Baikonur dành cho “Zenit”. Kazakhstan đồng thời cũng bày tỏ mong muốn mua cổ phần của Nga trong tập đoàn “Cosmotras” chuyên sản xuất các thiết bị không gian từ các tên lửa quân sự “Dnepr” được thay đổi công năng. Theo chúng tôi, các dự án đó có tương lai.

Giám đốc thông tin Kazcosmos, bà Temirova, từ chối bình luận những lời phát biểu trên của đại diện Roscosmos.

Nguồn: http://izvestia.ru/news/537009

[Мужик]

Nga “bỏ quên” phi công vũ trụ trên quỹ đạo

Đó là lời của ông Enriko Sagieze, Chủ tịch Cơ quan vũ trụ Italia tại diễn đàn Á-Âu “Đổi mới và Hội nhập quốc tế” diễn ra tuần trước tại Verone. Phát biểu này đã gây bất bình trong cộng đồng khoa học vũ trụ Nga. Trả lời phỏng vấn báo Izvestia, ông Sagieze tuyên bố rằng, năm 1994 phi công vũ trụ Valeri Poliakov bị bỏ quên trên trạm quỹ đạo “Hoà Bình”, vì vậy ông ta sống 438 ngày trên vũ trụ và lập kỷ lục thế giới về người có thời gian liên tục sống trong vũ trụ dài nhất. Ông Sagieze còn khẳng định, chuyến bay dài như vậy đã gây những tổn hại không thể phục hồi cho sức khoẻ của Poliakov.
“Nga có một phi công vũ trụ đã sống trên quỹ đạo 437 ngày vào thời điểm lịch sử giữa Liên Xô và Nga . Anh ta bị bỏ quên trên trạm vũ trụ “Hoà Bình” và hiện đang gặp các vấn đề về nhiễm xạ vũ trụ, xương và cơ bắp bị tổn hại nặng nề.” – nguyên văn lời của người đứng đầu Cơ quan vũ trụ Italia.

Iuri Koptev, người đứng đầu Cơ quan vũ trụ Nga những năm 90 thế kỷ trước, gọi phát ngôn trên là “sự ngu xuẩn”:
- Đợt thám hiểu siêu dài của Poliakov trên trạm “Hoà Bình” đã được lập kế hoạch từ trước và thực hiện thành công. Không thể có chuyện quên người trên vũ trụ được.

Bản thân Valeri Poliakov khẳng định với “Izvestia” rằng ông không hề thấy những hậu quả tiêu cực nào đối với sức khoẻ của mình trong chuyến bay dài kỷ lục đó:
- “Chẳng có gì đối với sức khoẻ hết. Tôi tin rằng có thể bay bao nhiêu cũng được, kể cả đến các hành tinh khác. Chuyến bay trên chúng tôi dành để nghiên cứu các khả năng y sinh học của con người trong các chuyến bay siêu dài, tương đương với quãng đường tới Sao Hoả”.

Poliakov cho biết, ý tưởng thực hiện chuyến bay với thời gian dài kỷ lục đến với ông vào năm 1992, khi ông tham gia hội thảo “Con người trong vũ trụ” tại Moskva.
- Chúng tôi có cuộc gặp gỡ với các phi công vũ trụ Mỹ. Họ cho biết họ đang có kế hoạch thực hiện chuyến bay dài 13 tháng. Kỷ lục của chúng ta khi ấy là 12 tháng. Tôi nảy ra ý tưởng và đề xuất với lãnh đạo ngành Vũ trụ đưa tôi lên quỹ đạo trong thời gian 1,5 – 2 năm. Trước thời điểm đó tôi đã từng làm việc 8 tháng trên trạm “Hoà Bình”. Ý tưởng này được các đồng nghiệp tại Rosaviacosmos ủng hộ.

Trong suốt chuyến bay kỷ lục tất cả các chỉ số sinh học của Poliakov được Viện các vấn đề y-sinh học thuộc Viện Hàn lâm khoa học Nga (IMBP) kiểm soát.
- Các bản phân tích máu, dữ liệu điện tâm đồ, độ cấp máu của tới các bộ phận cơ thể của tôi đều được đưa về Trái đất. – Ông Poliakov hồi tưởng. – Tôi cảm thấy khoẻ mạnh, có chăng đôi lúc chỉ thoáng buồn và nhớ nhà.

Phó Viện trưởng IMBP Mark Belakovsky gọi chuyến bay của Poliakov là “thành tựu của tất cả cộng đồng khoa học thế giới”.
- Chúng ta cần phải tự hào với kết quả này. Những thành tố chính của chuyến bay tương lai lên sao Hoả đã được nghiên cứu trong suốt chuyến bay của Poliakov. Chúng ta đã chứng minh rằng cơ thể con người có khả năng chịu đựng được hành trình này.

Kỷ lục của Poliakov khó có thể phá vỡ trong những năm tới. Hiện nay thời gian làm việc trên Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) của mỗi kíp bay chỉ kéo dài 6 tháng. Năm 2015 sẽ có chuyến bay thử nghiệm đưa một phi công vũ trụ của Nga và một của NASA lên làm việc tại ISS trong thời gian một năm.

Theo: http://izvestia.ru/news/538443#ixzz2AMdE0hJY

[hungmgmi]

Nga và Kazakhstan đang có vấn đề về việc thuê sân bay vũ trụ Baiconur. Kiểu gì cũng Nga cũng phải hiện đại hóa mấy sân bay của mình cho nó lành:

Россия потребовала у Казахстана объяснить "необоснованно резкие" заявления о Байконуре

Нота была подготовлена в аппарате первого вице-премьера Игоря Шувалова, поскольку именно он возглавляет российскую сторону межправительственной комиссии по комплексу "Байконур"
В декабре 2012 года, выступая в парламенте, глава Казкосмоса подтвердил планы забрать "Байконур" у России

"Космический" скандал между Россией и Казахстаном, который вызвали в декабре резкие слова главы Казкосмоса Талгата Мусабаева, как оказалось, обрел официальный статус. По сведениям "Коммерсанта", до Нового года правительство РФ направило в Казахстан ноту с требованием объяснений. Теперь в Москве ждут ответа, "поскольку высказывания главы Казкосмоса были необоснованно резкими и вне рамок его компетенции", сказал газете источник в кабинете Дмитрия Медведева.

По словам источника, нота была подготовлена в аппарате первого вице-премьера Игоря Шувалова, поскольку именно он возглавляет российскую сторону межправительственной комиссии по комплексу "Байконур". Мусабаев, напомним, еще в 2008 году высказался за пересмотр действующей правовой базы по аренде Россией этого космодрома и заявил, что будет добиваться сокращения пусков с "Байконура" российских ракет-носителей "Протон".

В декабре 2012 года, выступая в парламенте, глава Казкосмоса подтвердил планы забрать "Байконур" у России. Министр иностранных дел Казахстана Ерлан Идрисов вскоре заявил, что делать это было бы "наивным и неразумным", и объяснил, будто СМИ исказили слова Мусабаева. Российская пресса, в свою очередь, напомнила, что "Байконур" арендован Россией до 2050 года. А эксперты напугали, что после ухода России комплекс превратится в подобие зоны, описанной в романе братьев Стругацких "Пикник на обочине".

Медведев утвердил космическую госпрограмму с засекреченными пунктами

Информация "Коммерсанта" о российско-казахстанских "космических" трениях сопровождает статью, в которой рассказывается о госпрограмме космической деятельности России до 2020 года, утвержденной премьером Медведевым в конце декабря. Поддержание космодрома Байконур вошло в число основных задач.

Программа объединяет все существовавшие до сих пор программы и подпрограммы, подконтрольные Роскосмосу, в частности, Федеральную космическую программу на 2006-2015 годы, федеральную целевую программу по развитию системы ГЛОНАСС, программу развития космодромов, пишет газета.

Некоторые пункты по настоянию Минобороны, которое выступает в роли соисполнителя программы, будут засекречены. Как пояснил источник в космическом ведомстве, в открытом доступе не будет информации о спутниках двойного назначения.

Помимо поддержания "Байконура", главными задачами названы создание на территории России космодрома "Восточный", модернизация космодрома "Плесецк" развертывание и поддержание состава орбитальных группировок отечественных спутников, а также создание условий для продвижения космических услуг на рынке. Всего с учетом внебюджетных средств объем финансирования госпрограммы достигнет 2,1 триллиона рублей.
http://newsru.com/russia/09jan2013/baikonur.html

[huyphuc1981_nb]

Briz-M

Đúng là cái này có vấn đề. Điều đáng ngạc nhiên là nó có vấn đề với hàng loạt bộ phận. Ban đầu chỉ là không nhận lệnh điều khiển từ mặt đất, sau đó là động cơ.

Một số người đã nêu ý kiến là Briz-M (tầng trên, upper stage), có phần điện tử từ thời Liên Xô cũ mã hóa đơn giản nên có thể đã bị hack bằng radar. Nghe thì có vẻ hài hước, nhưng nếu như các sử lý thời 198x thì đúng là hoàn toàn có thể làm được điều đó. Người ta có thể ra lệnh cho tầu đi sai, thậm chí là báo cáo sai.

Nhưng rõ ràng là có những lần tên lửa mang Briz-M bị tai nạn khi vẫn trong quá trình bắn, chưa tách Briz-M ra. Rõ ràng là nguyên nhân cần điều tra lại. Việc điều tra kỹ lưỡng thiết bị này cũng chuẩn bị cho thế hệ Angara ra đời. Đây là lớp tên lửa mang được 40 tấn lên quỹ đạo trạm vũ trụ, dự kiến sẽ xây dựng trạm thay thế ISS.


Vấn đề là những tai nạn của Briz-M đã kéo tụt vị thế cạnh tranh của cả Nga lẫn Trung Quốc trước châu Âu. Mỹ không có ý định xen vào thị trường tên lửa, nhưng Star One C3 2012 của Brazil đã dùng xe vũ trụ (phần khung xe của vệ tinh space bus) của Mỹ. Vấn đề là, đứng trước khả năg phá sản (liên doanh Sea Launch Mỹ-Ucraina đã phá sản, Zenit từ nay bắn tại Nga), Ariane-5 đã tìm ra các phương án thu nhỏ vệ tinh để mỗi chuyến mang 2 vệ tinh, tuy rằng các vệ tinh này yếu (như Vinasat). Với space bu kiểu Star One C3 thì không hiểu họ bớt xén những gì nhưng vệ tinh khá mạnh. NHư thế các chuyến bay kiểu đó cạnh tranh khá mạnh với Proton.


Tuy nhiên, thì người Nga vẫn nắm giữ các chìa khóa của công nghiệp vũ trụ. Ngoài Proton và Soyuz, thì Nga vẫn sở hữu kỹ thuật chế tạo tên lửa chạy điện STP và hợp kim lithi, cả hai thứ làm vệ tinh rất nhẹ. Ví dụ như AMOS-5 (bán cho Israel) và Luch-5 (vệ tinh liên lạc của ISS), mỗi vệ tinh chỉ hơn 1 tấn nhưng tính năng rất mạnh, ngang với vệ tinh 3 tấn Âu-Mỹ, hai vệ tinh đi cùng chuyến proton và như thế là Ariane lại phải lùi.

Nói chung là Briz-M đặt bị điều tra và vì nó mà Nga tiến chậm một nhịp. Tuy nhiên vẫn gấp đôi bác Mèo và gấp độ 5-7 lần bác Âu.

[baodung]

Lĩnh vực vũ trụ-tên lửa Nga sẽ cải thiện chất lượng

Thiết bị lạc hậu và thiếu nhân lực là các nguyên nhân dẫn đến một số tai nạn trong lĩnh vực vũ trụ-tên lửa tại LB Nga cuối thế kỷ trước và đầu thế kỷ này. Tới đây sẽ khôi phục lại chế độ nghiệm thu quân sự và tăng cường kiểm soát chất lượng đối với sản phẩm cũng như cả quá trình vận hành.

Hiện nay Nga đang nắm khoảng 10% thị phần dịch vụ không gian vũ trụ trên thế giới, và đang nỗ lực tìm cách tăng lên.

Nguồn: http://vpk-news.ru/news/14758

[baodung]

Nga sẽ bắt đầu phát triển tên lửa siêu nặng

Trong những ngày tới sẽ có một quyết định về việc thành lập tên lửa siêu nặng - Chủ tịch Ủy ban vũ trụ Nga "Energia" Vitaly Lopota nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo ở Moscow.

"Chương trình lên mặt trăng có người lái có thể được khi các tên lửa lên tới 70 tấn. Sau đó chúng ta có thể hy vọng về một chuyến bay quanh quĩ đạo của Mặt Trăng – ông Lopota cho biết. - Các tàu sẽ cần nặng 20 tấn. Để tàu bay lên tới mặt trăng, cần có 40 tấn. Để trả lại con tàu cần 20 nữa. Nếu chúng ta hạ cánh trên mặt trăng - thêm 20-30 tấn ". Chủ tịch "Energia" thông báo rằng vào năm 2030 sẽ tạo ra tên lửa vũ trụ 130 tấn.

Sự phát triển của vũ trụ, theo Vitaly Lopota, có thể được chỉ trong hợp tác quốc tế. Trả lời câu hỏi về khả năng tới đây nước Nga lại tạo đột phá mới trong chinh phục vũ trụ, ông lưu ý rằng "việc chinh phục không gian xa xôi – là sự nghiệp của cả cộng đồng quốc tế, nếu không sẽ chẳng có ai có thể làm điều đó một cách hiệu quả."

"Một tổ hợp thám hiểm, mà bạn có thể bay đến sao Hỏa, sẽ nặng 500 tấn. Anh đừng thử làm nó một mình để phát triển không gian xa xôi - đó là vô vọng, "- ông Lopota cho biết.

Nguồn: http://vpk-news.ru/news

[baodung]

Kỷ lục mới về đi bộ ngoài không gian

Ở tuổi 59, một phi hành gia Nga đã trở thành người cao tuổi nhất từng đi bộ ngoài không gian, khi ông tiến hành lắp thiết bị bên ngoài Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) hồi cuối tuần.

Pavel Vinogradov đã lập kỷ lục mới khi đi bộ ngoài không gian cùng đồng sự Roman Romanenko vào ngày 19.4, theo trangSpaceFlightNow

Hai kỹ sư đã có gần 7 giờ lơ lửng bên ngoài trạm để lắp tổ hợp thiết bị thí nghiệm.

Tuy nhiên, sứ mệnh kỷ lục này của phi hành gia Vinogradov không hề suôn sẻ. Ông mất kiểm soát với một thiết bị nặng cỡ 3 kg và nó đã bị cuốn đi mất.

Các chuyên gia tại Trung tâm Không gian Johnson ở Houston (Mỹ), trấn an rằng hướng “thoát ly” của thiết bị trên nhiều khả năng sẽ rơi khỏi quỹ đạo tương lai của ISS, và nó sẽ dần bị đốt tiêu trong khí quyển.

Thời gian dự kiến ban đầu của cuộc đi bộ này chỉ khoảng 6 giờ, nhưng hai kỹ sư phải mất nhiều thời gian hơn vì một thiết bị bị hỏng, theo hãng thông tấn RIA Novosti.

Các chuyên gia đã chuẩn bị cho một cuộc thí nghiệm nghiên cứu các sóng plasma và hiệu ứng của thời tiết không gian đối với tầng điện ly của Trái đất.

Nguồn : http://www.xaluan.com

[SSX]

Американцы летают на наших двигателях

Создать хороший ракетный двигатель может далеко не каждый! -Không phải ai cũng làm được những động cơ tên lửa tốt!

Động cơ tên lửa NK-33 chế tạo ở CCCP đầu những năm 1960 cho tên lửa hạng nặng N-1 nằm trong kho đã 40 năm. Bây giờ chúng được những người Mỹ “tiên tiến” mua. Chính họ không thể làm được thứ gì đó tương tự bởi không biết làm…


Thử nghiệm động cơ NK-33 (AJ26) trên tên lửa Mỹ "Antares"

Người Mỹ bay vào vũ trụ trên động cơ nằm trong kho đã 40 năm của chúng ta! Còn lại sau ”tên lửa Sa Hoàng” lên mặt trăng, vài chục động cơ Xô Viết không dùng đến NK-33 được lắp lên các tên lửa Mỹ mới nhất!

Ngày 22-4-2013, cuộc thử nghiệm đầu tiên tên lửa vận chuyển vũ trụ tư nhân Mỹ Antares-Signus diễn ra thành công. Tên lửa vận chuyển "Antares" được dùng để chở tàu vận tải "Signus" lên trạm không gian quốc tế ISS do hãng Mỹ Orbital chế tạo (tên đầy đủ là Orbital Sciences Corporation) trong nỗ lực của NASA giảm sự phụ thuộc vào dịch vụ vận chuyển bằng tàu vũ trụ Nga. 2 hàng Mỹ giành được hợp đồng vận chuyển của NASA lên trạm ISS là Orbital và SpaceX.

Điều thú vị nhất, mà người Mỹ chẳng hề muốn quảng cáo là hệ thống tên lửa vũ trụ Antares bay vào không gian bằng 2 động cơ tên lửa Xô Viết NK-33, loại được dùng cho tên lửa mặt trăng hạng nặng N-1 3000 tấn. Những động cơ này được phát triển dưới sự lãnh đạo của viện sĩ Nikolay Dmitriyevich Kuznetsov cho các nhà du hành Xô Viết bay lên mặt trăng, cho đến nay, chúng vẫn ít được biết đến…

Viện sĩ Sergey Pavlovich Korolyov bắt đầu phát triển tên lửa lớn để lên mặt trăng đầu thập kỷ 60, cũng như các động cơ tên lửa khác: R7, "Vostok", "Voskhod", "Coyuz", còn viện sĩ V. P. Glushko cũng đã phát triển động cơ. Tuy nhiên, Glushko khi đó nghiêng về triển vọng của loại động cơ nhiên liệu tổng hợp dimethyl hydrazine (C2H8N2) hơn là nhiên liệu dầu hỏa, và chỉ ưng thuận chế tạo động cơ lên mặt trăng với Unsymmetrical dimethylhydrazine (CH3NHNH(CH3)). Korolev cũng phản đối dùng nhiên liệu dimethylhydrazine cho động cơ dân sự. Sau tất cả, nếu tên lửa bị rơi, thì 2 ngàn tấn thứ nhiên liệu độc hại này có thể phá hủy cả thành phố vài triệu dân.

Do đó, S. P. Korolyov đã yêu cầu Viện thiết kế động cơ hàng không N. D. Kuznetsov phát triển loại động cơ hạng nặng dùng dầu hỏa và ô-xy lỏng cho tên lửa N-1. Điều thú vị là Nikolay Dmitriyevich Kuznetsov chưa bao giờ thiết kế động cơ tên lửa mạnh đến như vậy, ngoài các động cơ cho máy bay. Đã hàng chục năm, hàng không dân sự và quân sự bay trên những động cơ này của viện thiết kế. Tuy nhiên, thiết kế thử nghiệm của viện Kuznetsov theo yêu cầu của Korolyov về động cơ tên lửa vũ trụ NK-33 đã rất thành công và triển vọng của động cơ này là tốt nhất thế giới. Đóng góp vào thành công của viện sĩ Kuznetsov là viện nghiên cứu khoa học toán-cơ khí Rostov và viện sĩ I. I. Vorovich.

Bên cạnh NK-33 chạy dầu hỏa, V. P. Glushko vẫn phát triển các động cơ tên lửa dùng nhiên liệu tổng hợp, nhà thiết kế V. N. Chelomey và các cộng sự tiếp tục cho ra đời động cơ UR-500 (Proton). Proton hiện vẫn là loại tên lửa mạnh nhất của Nga hiện nay. Với gần 400 lần phóng, chỉ có 8 lần không thành công. Mỗi lần thất bại, nhiên liệu tổng hợp độc hại lại gây ra những tranh cãi với Kazakhstan. Sau các vấn đề với Proton và nhiên liệu Unsymmetrical dimethylhydrazine, Glushko quay lại với động cơ chạy dầu hỏa, và thiết kế hệ thống tên lửa-tàu con thoi Energiya-Buran. Và đó là cả một câu chuyện khác nữa.

Viện sĩ Korolyov qua đời năm 1966, những người kế nhiệm ông đã không còn tiếp tục hoàn thiện tên lửa N-1, việc người Mỹ đổ bộ (giả) xuống mặt trăng năm 1969 khiến Liên Xô không còn động lực tiếp tục chương trình. Có tất cả 94 động cơ NK-33 đã được chế tạo, ngoài hơn 60 chiếc đã được dùng thử nghiệm. Chương trình mặt trăng khép lại, số động cơ thừa cất trong kho. Thời gian trôi qua, đã chẳng còn ai quan tâm đến chúng, chúng vẫn nằm đâu đó trong nhà kho của nhà máy hóa học ở thành phố Kuibyshev, giờ là Samara.

Đến thập kỷ 90, các lái buôn Mỹ từ hãng Aerojet và Orbital tự nhiên lại quan tâm đến số động cơ “vô chủ”. Tuy nhiên, họ không tin số động cơ còn lại nằm vất vưởng trong kho sau bằng ấy năm lại có thể làm việc suôn sẻ. Và thế là những người Mỹ và Nga lại phải lấy NK-33 ra thử nghiệm. Kết quả tốt khiến người Mỹ hài lòng và họ đem về hơn 3 chục động cơ còn lại vào các năm 1996-1997. Tổng giá trị HĐ bị giữ bí mật, nhưng theo một số tin tức nội bộ, người Mỹ đã mua hơn 50 động cơ NK-33 với cái giá rẻ mạt đến buồn cười: 1 triệu đô la mỗi cái!

Hãng Orbital có thị phần trong hàng không vũ trụ Mỹ đã lâu năm và có mối quan hệ thân cận với các tổ hợp quân sự Mỹ. Họ đã thiết kế đến hơn 500 loại tàu vũ trụ, chiếm phân nửa thị trường tên lửa đánh chặn Mỹ. Nhưng tên lửa hạng nặng lại khác, loại động cơ này họ chưa làm bao giờ.

Orbital nhận được 1 trong 2 HĐ với NASA chế tạo hệ thống vận chuyển lên trạm ISS. Các chuyên gia Aerojet và Orbital thay vì phát triển động cơ tốn kém và đắt đỏ của riêng mình, đã đơn giản là lấy động cơ NK-33 mua từ Nga. Cùng với hệ thống kiểm soát và điều khiển điện tử hiện đại nhất, họ đặt tên động cơ cũ thành AJ26 và lắp cho tên lửa “Antares” 300 tấn. Antares phóng lên trạm ISS thời gian gần đây.

Dự tính "Antares-Cygnus" sẽ có các cuộc phóng lên ISS 2-3 lần mỗi năm, do vậy người Mỹ có đủ động cơ để bay trong vòng hơn 10 năm tới, cho dù NK-33 đã nằm yên trong kho đã 40 năm.

http://texnomaniya.ru/kosmos/amerika...gateljakh.html
http://www.ecolife.ru/kosmos/16146/