Nước Nga-Thần tượng của tôi-Tình yêu của tôi!

[nguyenthituyet]

TÔI!
Một cô gái 18 tuổi,chưa một lần đặt chân đến nước NGa,không biết một chút tiếng NGA nào nhưng với tôi-nước NGa là cả một tình yêu lớn!
Tôi đã yêu nước NGa ngay từ những bài học đầu tiên mà tôi được học.Đối với tôi ngày ấy-là 1 cô bé tiểu học,hình ảnh của V-I-LeNin,Vôldia,của nhưng cán bộ kĩ thuật Liên Xô trên nhà máy thủy điện Hòa Bình..đã cho tôi nhưng cảm nhận tốt đẹp đầu tiên về nước NGa,về LX xa xôi.
Lớn lên tôi được biết nhiều hơn về LX và tình yêu mà tôi dành cho đất nước vĩ đại ấy ngày càng sâu đậm.Tôi đươc học,được đọc về văn học,về cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại trong các bài học lịch sử thì tình yêu mà tôi dành cho nước NGa không chỉ là tình yêu mà còn là sự kính phục.Nước NGa và LX đã cho tôi bao cái nhìn mới mẻ,trân trọng những đóng góp lớn lao cho loài người.Ở đất nước anh hùng này đã sinh bao nhiêu bậc vĩ nhân mà tên tuổi họ còn mãi.Người ta biết đến MACXIM GORKI,A PUSKIN với những tác phẩm bất hủ;biết đến Lomnoxop,Mendeleev trong khoa học;biết Lev Yasin,Yevgeny Bruchenko trong thể thao...
Không fải bởi tôi yêu thể thao nhưng quả thật Olympic Moscow 1980 mãi là 1 kì tích trong lịch sử Olympic thế giới!
Tôi yêu nước NGa bởi vì tôi biết thậm chí tôi không đủ tấm lòng để yêu đủ được!
Liên Xô và NGa đã tuyệt vời như thế nào trong chiến tranh-cả thế giới đều thừa nhận,và lại càng tuyệt vời hơn trong công cuộc xây dựng đất nước.Trong hoàn cảnh ngặt nghèo,LX không chỉ đứng vững mà còn là người anh cả,là nóc nhà cho các dân tộc bị áp bức.Tôi thực sự kinh ngạc vì tiềm lực của dân tộc này.Ngay lập tức,LX đã có thể chế tạo bom hạt nhân ngay sau khi người Mĩ có-nhưng tôi biết LX sẽ không như Mĩ khi Mĩ dùng nó để tàn sát loài người .LX đã vươn tới những đỉnh cao của trí tuệ loài người,đã bay ra ngoài vũ trụ,đã nghiên cứu sâu trong lòng đất ở địa cực,đã đóng góp cho loài người bao công trình tuyệt vĩ.Với VN,LX là người anh cả,là người bạn thủy chung son sắt tuyệt vời.Còn với tôi LX mãi mãi là 1 tình yêu lớn lao và đẹp đẽ!
Năm tôi chào đời, ở LX có bao biến động lịch sử,báo hiệu một điều gì đó rất lớn lao sắp xảy ra...Khi tôi lên 2 tuổi đã chẳng còn LX nữa rồi.Nhưng 1 cô bé 2 tuổi thì biết gì nhỉ?
Sau này lớn lên,tôi hiểu và tin tưởng rằng:NGa là hậu duệ của LX và tôi sẽ yêu NGa với tất cả những gì mà tôi đã dành cho LX.

Và tôi đã làm đúng như vậy!
Cuộc sống tiếp tục diễn ra như vốn có và tôi vẫn tiêp tục tình yêu của mình.Nếu như trước kia tôi yêu LX qua sách vở thì nay tôi yêu NGa qua đài,báo và internet.
Tôi yêu LX vì nhờ có sự giúp đỡ của LX mà ông bà tôi,bố mẹ tôi và tôi có được sự tự do để sinh tồn.Tôi yêu nước NGa vì đồ dùng của họ rất tốt trong c/s hàng ngày.
Tôi yêu nước NGa từ cỏ cây hoa lá đến những con người đôn hậu thủy chung.
Với tôi, tất cả sẽ chẳng có gì thay đổi cả!
Có rất nhiều điều mà yôi học được và tôn trọng nước NGa.Một trong những điều mà tôi kính trọng nhất là :"Sự tôn trọng mà nước NGa dành cho lịch sử".Đây quả là một tính cách NGa rất...rất tuyệt vời!
Tôi đến với diễn đàn với tư cách là một thính giả chung thủy của Đài tiếng nói nước Nga,là một người tự coi nước NGa là quê hương yêu dấu của mình cho dù tôi chưa bao giờ đến cả.Tôi xin kể với các bạn một tình yêu nhỏ trong tình yêu lớn mà tôi dành cho nước NGa.56 năm trước đây-3/9/1951-đài Moskva (nay là đài TNNN)đã phát thanh buổi tiếng Việt đầu tiên.Trong suốt những năm chiến tranh ác liệt,đài Moskva luôn là người bạn cùng chung chiến hào với VN,là cầu nối tình hữu nghị Việt-NGA,giúp sức cho VN chiến thắng.
Song tình hình không phải lúc nào cũng tôt đẹp cả,nhất là khi LX tan rã,tình hữu nghị Việt-NGA có lúc tưởng chừng rơi vào quên lãng,đã có rất nhiều tiếng nói yêu cầu cắt giảm chương trình tiếng Việt vì không cần thiết.Tình hình lúc đó là cực kì khó khăn.Nhưng với tình cảm và lòng tin vào VN,vào thính giả,các cán bộ của ban Tiếng Việt đã kiên quyết đấu tranh để duy trì chương trình TV.Chắc các bạn đã nghe nhiều đến nhà báo lão thành -Lêônhíp Krichevski,Alexay Lenxov,những người đã đến và công tác ở VN nhiều trong chiến tranh.
Bây giờ tình hình đã khác!2 chuyến thăm VN của TT PUTIN,Thủ tướng M FRADCOV đã tái khẳng định Vn là đối tác chiến lược của NGa.Rồi cả ngân hàng chung đầu tiên của 2 nước...đã thể hiện sư tin tưởng vào quan hệ 2 nước.
Tình yêu của tôi, sự khâm phục của tôi quả là không đặt nhầm chỗ.Người Nga đã đáp lại nhiệt thành lòng yêu mến của người VN.Nước Nga trong tôi mãi mãi dệu kì,cả trong quả khứ-hiện tại và tương lai.Tôi tin tưởng vào sự nhận định của mình!
Tình yêu mà tôi dành cho nước NGa được đặt trên 1 nền móng vững chắc,đã và đang được củng cố thêm vì thế sao tôi lai không dám tin nhỉ?
Nhờ có nước NGa mà tôi có thêm niềm tin vào c/s,cuộc sống tinh thần trong sáng,và đặc biệt có những người bạn tâm giao.Cảm ơn nước NGa đã dành cho tôi tất cả!tôi chờ đợi 1 ngày sẽ đặt chân lên đó.Còn bây giờ,tôi chỉ biết viết lên những dòng này mà thôi

"Nước NGa ơi!Tôi sẽ mãi yêu Người"

[micha53]

Năm nào cũng vậy, Chúng tớ đều hẹn gặp nhau nhân Cách mạng Tháng 10, và đây là lần gặp gần nhất

[YuriYushakov]

Bạn Tuyết ơi, bạn yêu nước Nga hơn hay bạn yêu Liên Bang Xô Viết hơn? Nếu bạn yêu nước Nga, bạn nghĩ gì về Nga hoàng?(Nhất là cái ông đã bán vùng Alaska rộng lớn đầy dầu mỏ cho Mĩ với giá rẻ mạt để bây giờ tiếc hùi hụi.)

[Đan Thi]

Bạn YuriYushakov à, nếu đọc những dòng của Nguyễn Thị Tuyết trên kia thì thấy ngay là Tuyết yêu Liên Xô và nước Nga ngày nay, cũng như tất cả những người tự nguyện tham gia vào trang này.
Còn Nguyễn Thị Tuyết nếu đúng là cô gái miền trung du có gửi thư sang Matxcơva, thì xin mời em đón nghe chương trình "Trên làn sóng điện Matxcơva" kỳ này của đài Tiếng nói nước Nga (phát sóng lần đầu Chủ nhật 21/12, nhắc lại vào Chủ nhật 28/12).

[ngothanhgiang]

Tôi đã từng 1 lần được đến nước Nga. That hạnh phúc biết bao khi được tận mắt ngắm nhìn nước Nga tươi đẹp. Tôi- một cô gái nhỏ nhưng cũng đã biết nhớ biết thương một đất nước xa lạ mà rất rất nhiều người chưa từng đặt chân đến. Khi đã trở lại VN sau một chuyến du lịch Châu Âu thì tâm hồn tôi bao giờ cũng nhớ đến nước Nga Một xứ sở mà có lẽ trước đó tôi chưa từng nghĩ đến nó. Tôi nhớ những bông hoa bố công anh nhỏ bé mà đáng yêu biết nhường nào. Nhớ những bông tuyet mùa hè rơi trên nững con đường đầy xe cộ tấp nập. Nhớ dòng sông von-ga thơ mộng. Nhớ quảng trường đỏ, nhớ công viên chiến thắng rực rỡ sắc màu.
Tôi tin rằng nếu một ai đã đặt chân đến nước Nga thì chắc chắn người đó sẽ không thể nào quên được nó bởi vì nó quá đẹp nó quá thân thiện
Nếu có thời gian thì bạn hãy dành một chút để đến thăm nước Nga
Bạn sẽ cảm thấy vô cúng thích thú khi ngồi trên ghế dưới những hàng cây cao mà thưởng thức chiếc kem mát lạnh.

Tôi yêu nước NGa bởi vì tôi biết thậm chí tôi không đủ tấm lòng để yêu đủ được!
Liên Xô và NGa đã tuyệt vời như thế nào trong chiến tranh-cả thế giới đều thừa nhận,và lại càng tuyệt vời hơn trong công cuộc xây dựng đất nước.Trong hoàn cảnh ngặt nghèo,LX không chỉ đứng vững mà còn là người anh cả,là nóc nhà cho các dân tộc bị áp bức.Tôi thực sự kinh ngạc vì tiềm lực của dân tộc này.Ngay lập tức,LX đã có thể chế tạo bom hạt nhân ngay sau khi người Mĩ có-nhưng tôi biết LX sẽ không như Mĩ khi Mĩ dùng nó để tàn sát loài người .LX đã vươn tới những đỉnh cao của trí tuệ loài người,đã bay ra ngoài vũ trụ,đã nghiên cứu sâu trong lòng đất ở địa cực,đã đóng góp cho loài người bao công trình tuyệt vĩ.Với VN,LX là người anh cả,là người bạn thủy chung son sắt tuyệt vời.Còn với tôi LX mãi mãi là 1 tình yêu lớn lao và đẹp đẽ!
Tình yêu của tôi, sự khâm phục của tôi quả là không đặt nhầm chỗ.Người Nga đã đáp lại nhiệt thành lòng yêu mến của người VN.Nước Nga trong tôi mãi mãi dệu kì,cả trong quả khứ-hiện tại và tương lai.Tôi tin tưởng vào sự nhận định của mình!
Tình yêu mà tôi dành cho nước NGa được đặt trên 1 nền móng vững chắc,đã và đang được củng cố thêm vì thế sao tôi lai không dám tin nhỉ?
Nhờ có nước NGa mà tôi có thêm niềm tin vào c/s,cuộc sống tinh thần trong sáng,và đặc biệt có những người bạn tâm giao.Cảm ơn nước NGa đã dành cho tôi tất cả!tôi chờ đợi 1 ngày sẽ đặt chân lên đó.Còn bây giờ,tôi chỉ biết viết lên những dòng này mà thôi

"Nước NGa ơi!Tôi sẽ mãi yêu Người"

[xeđạp]

7 tòa nhà hình tháp nhọn ở Maxcova được Xtalin quyết định xây từ ngay sau khi kết thúc chiến tranh để chứng tỏ cho TG thấy Lien Xo giàu & mạnh cỡ nào, thật đáng khâm phục. ( một trong số đó là ĐH Lômnoxop, nơi đào tạo khá nhiều nhân tài cho VN )

[nuocnga_va_toi]

Mình cũng yêu Liên Xô, yêu nước Nga. Mình sinh năm 1992, 1 năm sau khi LX không còn nữa. Từ khi đọc Thép đã tôi, thế đấy, từ việc yêu mến, thán phục Pavel, sang yêu LX - nước Nga Xô viết, yêu mến cả Lenin - con người vĩ đại nhất trong số những con người vĩ đại.

Chú ý dấu và viết tiếng Việt chuẩn nhé bạn-virus

[Viet Nga]

Tôi yêu nước Nga nhưng thích Liên Xô hơn 1 ít. Không phải tôi là người "hoài cổ" nhưng kể cả ở Việt Nam, tôi vẫn thích thời kì "người yêu người sống để yêu nhau" hơn là bây giờ "việc ai người ấy làm" chỉ biết mỗi bản thân mình (tất nhiên tôi không muốn quay về thời kì đồ đá đâu). Tôi tin một ngày không xa, nước Nga sẽ lại là một "Liên Xô" hùng cường như trước, tương lai sẽ vẫn là xã hội CSCN mà hìhì (môn Triết học, CNXH khoa học và Lịch sử Đảng tôi đều được trên 8 đấy hichic).

[nuocnga_va_toi]

Tôi cũng mong ước như bạn vậy, LX có trở về hay không cũng không quan trọng nữa rồi, chỉ tin rằng một ngày nào đó nước Nga sẽ trở về với CNXH, CNCS và là một siêu cường vượt qua đế quốc Mỹ đáng ghét.

[htienkenzo]

nuocnga_va_toi viết

Tôi cũng mong ước như bạn vậy, LX có trở về hay không cũng không quan trọng nữa rồi, chỉ tin rằng một ngày nào đó nước Nga sẽ trở về với CNXH, CNCS và là một siêu cường vượt qua đế quốc Mỹ đáng ghét.

[B]Chào bác nuocnga_va_toi!
Tặng bác một niềm hy vọng đây ![/B

"TRUNG QUỐC BỊ CHIA NHỎ VÀO 2050?
Post by: VMC | Labels: chiến tranh, chính trị, Mỹ, Nga, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc | at 2/06/2009 05:29:00 CH |


Nhà phân tích chính trị hàng đầu của Mỹ, ông George Friedman, Giám đốc Viện Stratfor dự đoán một số diễn biến trên thế giới trong thế kỷ 21 như sau:

- 2009: Chủ nghĩa khủng bố sẽ buộc phải đoạn tuyệt với mục tiêu thành lập đế chế Hồi giáo trên toàn bộ lãnh thổ Châu Âu và Châu Á. Một trong những nguyên nhân dẫn đến kết cục này là không có nguồn tài chính.

- 2015: Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) khôi phục trên lãnh thổ nước Nga. Thế giới bước vào cuộc chiến tranh lạnh thứ 2 giữa Mỹ và Liên Xô.

- 2030: Hoa Kỳ đối mặt với nguy cơ giảm tỉ suất sinh. Nước này sẽ cho nhập cư ồ ạt từ Mỹ Latinh. Đến năm 2090 người nhập cư sẽ chiếm phần áp đảo ở những bang tây nam, vốn trước đây là lãnh thổ của Mexico.

- 2050: Trung Quốc sẽ chia thành nhiều nước nhỏ do bị áp lực từ kinh tế suy giảm và cuộc cạnh tranh giữa các tỉnh.

- 2050: Nhật Bản và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở thành cường quốc, bảo vệ cho lục địa Âu - Á khỏi nguy cơ xâm lược của Mỹ.

- 2050: Nổ ra chiến tranh thế giới thứ ba trong... vũ trụ. Nhật Bản tấn công vào các trung tâm điều khiển của Mỹ trên quỹ đạo, giống như trận Trân Châu Cảng trước kia. Mỹ sẽ nắm phần thắng.

- Nửa cuối thế kỷ 21: Nước Mỹ quay trở lại thời hoàng kim. "

Không rõ bác này dự đoán về Việt Nam như thế nào?

[Gấu Misa]

htienkenzo viết

[B]Chào bác nuocnga_va_toi!
Tặng bác một niềm hy vọng đây ![/B

"TRUNG QUỐC BỊ CHIA NHỎ VÀO 2050?
Post by: VMC | Labels: chiến tranh, chính trị, Mỹ, Nga, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc | at 2/06/2009 05:29:00 CH |


Nhà phân tích chính trị hàng đầu của Mỹ, ông George Friedman, Giám đốc Viện Stratfor dự đoán một số diễn biến trên thế giới trong thế kỷ 21 như sau:

- 2009: Chủ nghĩa khủng bố sẽ buộc phải đoạn tuyệt với mục tiêu thành lập đế chế Hồi giáo trên toàn bộ lãnh thổ Châu Âu và Châu Á. Một trong những nguyên nhân dẫn đến kết cục này là không có nguồn tài chính.

- 2015: Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) khôi phục trên lãnh thổ nước Nga. Thế giới bước vào cuộc chiến tranh lạnh thứ 2 giữa Mỹ và Liên Xô.

- 2030: Hoa Kỳ đối mặt với nguy cơ giảm tỉ suất sinh. Nước này sẽ cho nhập cư ồ ạt từ Mỹ Latinh. Đến năm 2090 người nhập cư sẽ chiếm phần áp đảo ở những bang tây nam, vốn trước đây là lãnh thổ của Mexico.

- 2050: Trung Quốc sẽ chia thành nhiều nước nhỏ do bị áp lực từ kinh tế suy giảm và cuộc cạnh tranh giữa các tỉnh.

- 2050: Nhật Bản và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở thành cường quốc, bảo vệ cho lục địa Âu - Á khỏi nguy cơ xâm lược của Mỹ.

- 2050: Nổ ra chiến tranh thế giới thứ ba trong... vũ trụ. Nhật Bản tấn công vào các trung tâm điều khiển của Mỹ trên quỹ đạo, giống như trận Trân Châu Cảng trước kia. Mỹ sẽ nắm phần thắng.

- Nửa cuối thế kỷ 21: Nước Mỹ quay trở lại thời hoàng kim. "

Không rõ bác này dự đoán về Việt Nam như thế nào?

Ông George Friedman này có đầu óc tưởng tượng phong phú thật. Ông ấy đưa ra các luận điểm mà không hề có cơ sở nào để chứng minh,thật chẳng khác nào "thầy bói xem voi".
Không biết sau vài chục năm nữa Nhật và Thổ Nhĩ Kỳ thế nào,chứ bây giờ thì đó là 2 đồng minh đắc lực của Mĩ. Còn TQ thì đang vươn lên mạnh mẽ,từng bước vượt qua nhiều cường quốc như Anh,Đức và đang đe dọa vị trí của Mĩ thì chuyện nó bị chia tách thành nhiều nước đúng là trong mơ.
Chỉ có một điều ông ta dự đoán mà đó cũng là mong muốn của nhiều người sẽ thành sự thật đó là sự khôi phục của Liên bang Xô Viết. Nhưng đó cũng chỉ là mong muốn chủ quan của chúng ta mà thôi,còn tùy thuộc vào bối cảnh chính trị,kinh tế thế giới.
Còn tiên đoán cuối cùng thì thấy rõ ý đồ của ông ta:thế giới có biến đổi thế nào thì Mỹ vẫn là số 1.

[htienkenzo]

Gấu Misa viết

Ông George Friedman này có đầu óc tưởng tượng phong phú thật. Ông ấy đưa ra các luận điểm mà không hề có cơ sở nào để chứng minh,thật chẳng khác nào "thầy bói xem voi".
Không biết sau vài chục năm nữa Nhật và Thổ Nhĩ Kỳ thế nào,chứ bây giờ thì đó là 2 đồng minh đắc lực của Mĩ. Còn TQ thì đang vươn lên mạnh mẽ,từng bước vượt qua nhiều cường quốc như Anh,Đức và đang đe dọa vị trí của Mĩ thì chuyện nó bị chia tách thành nhiều nước đúng là trong mơ.
Chỉ có một điều ông ta dự đoán mà đó cũng là mong muốn của nhiều người sẽ thành sự thật đó là sự khôi phục của Liên bang Xô Viết. Nhưng đó cũng chỉ là mong muốn chủ quan của chúng ta mà thôi,còn tùy thuộc vào bối cảnh chính trị,kinh tế thế giới.
Còn tiên đoán cuối cùng thì thấy rõ ý đồ của ông ta:thế giới có biến đổi thế nào thì Mỹ vẫn là số 1.

Tôi nhớ không rõ , nhưng đã từng có nhà ngoại cảm nữ nổi tiếng tiên đoán về "sự sụp đổ của Liên bang Sô viết" . Và chỉ sai có vài năm thôi !
Còn CHINA thì , theo các nhà phân tích trên thế giới , nó có những bất ổn nội tại (tham khảo trên //bauxitevietnam.info). Có thể họ đi nhanh quá mà bỏ qua những "nền" và "tảng" chăng! Sắc tộc , đời sống người dân , tranh chấp và nguy cơ xung đột biên giới với Nga , Ấn Độ , Việt Nam... .Sự cách biệt , phân hóa xã hội rất lớn . Chưa kể đến ...những tranh chấp quyền lực trong nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc .
Hoa Kỳ , khi đã có những đối trọng trong một thế giới đa cực và dần dần "phẳng" thì sẽ bộc lộ những "gót chân achille" là điều cũng dễ hiểu !
Vấn đề Nhật Bản , Thổ Nhĩ Kỳ thì..."không có tình bạn và kẻ thù mãi mãi , chỉ có lợi ích là vĩnh cửu" ! Có đúng không bác ?
Dĩ nhiên tôi cũng mong muốn sự tái sinh của "Liên Xô" , nhưng trên nền tảng những tinh hoa của dân tộc họ và những tinh hoa 1 thời Xô viết đã qua . Biết mạnh dạn "đập vỡ viên ngọc quý ra và sắp xếp lại" !

[nuocnga_va_toi]

Theo quy luật phát triển của loài người thì CNTB sẽ suy tàn, nước Mỹ chẳng thể ở mãi vị trí số 1 thế giới được. Trong chiến tranh lạnh thì hai siêu cường thế giới là Mỹ va LX đại diện cho hai phe CNTB và CNXH, còn hiện nay thì thế giới tiến dần đến đa cực, tuy nhiên 1 trong các cực đó vẫn có 1 nước XHCN. Điều đó chứng tỏ CNXH đang lấy lại vị thế của mình sau những biến đọng dữ dội và trong tương lai sẽ đánh bại CNTB thôi.

[htienkenzo]

nuocnga_va_toi viết

Theo quy luật phát triển của loài người thì CNTB sẽ suy tàn, nước Mỹ chẳng thể ở mãi vị trí số 1 thế giới được. Trong chiến tranh lạnh thì hai siêu cường thế giới là Mỹ va LX đại diện cho hai phe CNTB và CNXH, còn hiện nay thì thế giới tiến dần đến đa cực, tuy nhiên 1 trong các cực đó vẫn có 1 nước XHCN. Điều đó chứng tỏ CNXH đang lấy lại vị thế của mình sau những biến đọng dữ dội và trong tương lai sẽ đánh bại CNTB thôi.

Chào nuocnga_va_toi!

Tôi rất thông cảm và có 1 chút chia sẻ với bạn gọi là!
Lâu lắm tôi mới thấy được một suy nghĩ như bạn. Nhưng có lẽ
chúng ta nên chịu khó đứng lùi ra xa 1 chút để bình tâm nhìn nhận
vấn đề mà nó sẽ ảnh hưởng rất lớn tâm tư và tình cảm của con người.
Bạn đang có tình cảm rất nhiều với Chủ nghĩa Xã hội(CNXH), có đúng vậy không? Thế giới cho đến ngày hôm nay, vẫn chưa có một
Quốc gia nào “va chạm” với CNXH. Karl Marx và Ferederic Engels là
những người tìm ra được Quy luật phát triển của xã hội loài người dựa vào những phép biện chứng. Và, 2 ông khẳng định rằng, cứu cánh tất yếu của nhân loại là xã hội Cộng sản!
Xã hội Cộng sản , theo 2 ông, chỉ xảy ra khi toàn nhân loại đã có 1 vốn tri thức nhất định (nếu không nói là cao!), có 1 giá trị văn minh (không phải nền văn minh đâu nhé!) nhất định. CNXH là giai đoạn “thi tuyển sinh” mà vượt qua ngưỡng đó, “thí sinh” nhân loại sẽ trở thành “sinh viên” của “trường đại học” Cộng sản (Chủ nghĩa Cộng sản-CNCS). Ở một xã hội văn minh và “đầy ắp” tri thức như thế thì con người ta trở nên có ý thức, tự trọng… . Có nghĩa rằng, Tự do, Hạnh phúc nó chỉ thực sự phù hợp với khả năng và những gì mà anh cống hiến cho xã hội – anh xứng đáng được hưởng bao nhiêu thì anh chỉ được đòi hỏi và được nhận bấy nhiêu mà thôi! (anh đang là người có lòng tự trọng cao)
Những người kế thừa và thực hiện hoặc là xa rời, hoặc là giáo điều, lấy cứu cánh biện minh cho phương tiện nên các mô hình đang trong quá trình thử-sai không thắng được “lực quán tính” trong nhận thức của con người tính cho đến thời điểm này. Liên Xô, “cái nôi của CNXH” và các quốc gia khác như : các quốc gia Đông Âu, Triều Tiên, Trung Quốc, Cuba… chưa bao giờ là quốc gia CNXH thực sự cả! Quá trình tồn tại và trải nghiệm của Liên bang Xô viết có rất nhiều Giá trị (Giá trị Xô viết) mà cho đến hôm nay, một bộ phận không nhỏ của nhân loại cảm thấy tiếc nuối và hoài vọng.
Chính các quốc gia Bắc Âu (Thụy Điển, Đan Mạch, Nauy…) là những nước “hình như là” tồn tại CNXH, nhưng họ vẫn hoài nghi rằng, không biết có phải là CNXH hay không ? Bản thân những mâu thuẫn nội tại dần dần sẽ hình thành nên hình thái xã hội mới ở tại những quốc gia văn minh và phát triển cao. Có thể là CHXHCN Hoa Kỳ hay CHXHCN Nhật Bản… đấy bạn à!
Trao đổi với bạn một chút để mình có cái nhìn đa chiều hơn! Tất nhiên, tình yêu dành cho Liên Xô hay nước Nga thì nó vẫn là 1 hằng số , có phải không nuocnga_va_toi ?
Chúc nuocnga_va_toi Chủ nhật vui vẻ và thoải mái! Hẹn gặp lại !

[thanh_lam]

Tối đồng ý với ý kiến của htienkenzo về CNXH. Ở bên này người ta gọi CNXH là Idealism, một thứ sản phẩm tưởng tượng mà mục đích của nó rất tốt đẹp nhưng cách thức đạt được thì cần phải bàn lại. Nếu ông Karl Max còn sống và đi thăm Thụy Điển hay Đan Mạch ngày nay, ông phải sớm thay đổi cách nghĩ về hình thức xây dựng CNXH, bản thân ông ta là nhà khoa học, ông ta là người phương Tây, chắc chắn ông ta sẽ nhận ra điều đó. Cũng dễ hiểu là ở thời ông ấy hoàn cảnh lịch sử có phần khác xa với hiện tại. CNTB ở thời kỳ ngày nay khác xa với CNTB thời ông Karl Max.

CNXH liệu có phải là một mục tiêu mà nhân loại cần hướng tới?
Đúng đó là một mục tiêu tốt cần hướng tới.

Đạt được mục tiêu đó bằng cách nào?
Có thể đạt được bằng cách nào chưa rõ, nhưng có ý kiến cho rằng có thể đạt được bằng con đường TBCN. Ví dụ, xin hãy nhìn sang nước Thụy Điển, ở đó xã hội của họ có thể đang là XHCN, và họ đạt được được điều đó bằng con đường TBCN (kinh tế thị trường, xã hội dân chủ, nhà nước pháp quyền).

Tôi có cơ hội đi sang hàng loạt nước TBCN bao gồm cả Thụy Điển, nhưng tôi không sống dưới thời LX nên ko thể so sánh, chỉ nêu một số dữ kiện mà tôi biết khi hỏi một người bạn VN đang làm việc cho tập đoàn Sony Ericson ở Stockholm: người nước ngoài được phép nhập tịch nếu sinh sống và làm việc ở Thụy Điển trên 5 năm, lương của anh ta là 4000 EUR/ tháng sau thuế (thuế 40%). Nếu anh ta mất việc anh ta có quyền nhận trợ cấp đủ đề sinh sống (hơn 1000 EUR/tháng) cho đến khi tìm được việc. Con cái anh ta học tập miễn phí cho đến lúc 18 tuổi, vợ anh ta sinh con thì hoàn toàn miễn phí và được trợ cấp trong thời gian nuôi con nhỏ. Sinh con thứ 3 thì cha mẹ được nhận khoản tiền lớn ...

Trở lại với nước Nga của chúng ta, tôi từng sống ở Nga gần 6 năm dưới thời Putin, tôi hiểu rõ là nước Nga ngày nay họ không bao giờ quay lại với CNXH. Họ đang xây dựng xã hội dân chủ và pháp quyền, điều mà họ đang phấn đấu nhưng vẫn chưa đạt được mặc dù họ đã chuyển đổi sang TBCN gần 20 năm. Vài năm trước, khi mà kinh tế còn khó khăn, nhiều tiếng nói xuyên tạc Liên Xô hẳn đã tác động xấu đến người dân Nga. Nhưng khi kinh tế Nga dần ổn định thì người Nga lại quay về tôn trọng những giá trị mà LX đã tạo lập. Họ bắt đầu thấy tự hào về những thành tích từ thời LX, họ tự hào về Gagarin, về cuộc chiến vệ quốc. Những dấu hiệu này cho thấy họ đã dần chấp nhận lịch sử và tôn trọng những thứ mà lịch sử để lại. Những điều này đừng nên hiểu lầm là họ muốn tạo lập lại LX, vi điều này ko bao giờ xảy ra. Ngày nay người Nga cũng biết xích gần khối tây Âu hơn và làm bạn với Mỹ, họ hiểu ai sẽ là kẻ thù ai sẽ là bạn trong tương lai.

[htienkenzo]

thanh_lam viết

Tối đồng ý với ý kiến của htienkenzo về CNXH. Ở bên này người ta gọi CNXH là Idealism, một thứ sản phẩm tưởng tượng mà mục đích của nó rất tốt đẹp nhưng cách thức đạt được thì cần phải bàn lại. Nếu ông Karl Max còn sống và đi thăm Thụy Điển hay Đan Mạch ngày nay, ông phải sớm thay đổi cách nghĩ về hình thức xây dựng CNXH, bản thân ông ta là nhà khoa học, ông ta là người phương Tây, chắc chắn ông ta sẽ nhận ra điều đó. Cũng dễ hiểu là ở thời ông ấy hoàn cảnh lịch sử có phần khác xa với hiện tại. CNTB ở thời kỳ ngày nay khác xa với CNTB thời ông Karl Max.

CNXH liệu có phải là một mục tiêu mà nhân loại cần hướng tới?
Đúng đó là một mục tiêu tốt cần hướng tới.

Đạt được mục tiêu đó bằng cách nào?
Có thể đạt được bằng cách nào chưa rõ, nhưng có ý kiến cho rằng có thể đạt được bằng con đường TBCN. Ví dụ, xin hãy nhìn sang nước Thụy Điển, ở đó xã hội của họ có thể đang là XHCN, và họ đạt được được điều đó bằng con đường TBCN (kinh tế thị trường, xã hội dân chủ, nhà nước pháp quyền).

Tôi có cơ hội đi sang hàng loạt nước TBCN bao gồm cả Thụy Điển, nhưng tôi không sống dưới thời LX nên ko thể so sánh, chỉ nêu một số dữ kiện mà tôi biết khi hỏi một người bạn VN đang làm việc cho tập đoàn Sony Ericson ở Stockholm: người nước ngoài được phép nhập tịch nếu sinh sống và làm việc ở Thụy Điển trên 5 năm, lương của anh ta là 4000 EUR/ tháng sau thuế (thuế 40%). Nếu anh ta mất việc anh ta có quyền nhận trợ cấp đủ đề sinh sống (hơn 1000 EUR/tháng) cho đến khi tìm được việc. Con cái anh ta học tập miễn phí cho đến lúc 18 tuổi, vợ anh ta sinh con thì hoàn toàn miễn phí và được trợ cấp trong thời gian nuôi con nhỏ. Sinh con thứ 3 thì cha mẹ được nhận khoản tiền lớn ...

Trở lại với nước Nga của chúng ta, tôi từng sống ở Nga gần 6 năm dưới thời Putin, tôi hiểu rõ là nước Nga ngày nay họ không bao giờ quay lại với CNXH. Họ đang xây dựng xã hội dân chủ và pháp quyền, điều mà họ đang phấn đấu nhưng vẫn chưa đạt được mặc dù họ đã chuyển đổi sang TBCN gần 20 năm. Vài năm trước, khi mà kinh tế còn khó khăn, nhiều tiếng nói xuyên tạc Liên Xô hẳn đã tác động xấu đến người dân Nga. Nhưng khi kinh tế Nga dần ổn định thì người Nga lại quay về tôn trọng những giá trị mà LX đã tạo lập. Họ bắt đầu thấy tự hào về những thành tích từ thời LX, họ tự hào về Gagarin, về cuộc chiến vệ quốc. Những dấu hiệu này cho thấy họ đã dần chấp nhận lịch sử và tôn trọng những thứ mà lịch sử để lại. Những điều này đừng nên hiểu lầm là họ muốn tạo lập lại LX, vi điều này ko bao giờ xảy ra. Ngày nay người Nga cũng biết xích gần khối tây Âu hơn và làm bạn với Mỹ, họ hiểu ai sẽ là kẻ thù ai sẽ là bạn trong tương lai.

Xin chào thanh_lam !

Cảm ơn bạn đã đọc và chia sẻ với những suy nghĩ của tôi !
Thế này bạn ạ! Tôi muốn trao đổi với bạn một chút với mong muốn tìm cho mình một sự giải tỏa nếu như mình lỡ có bị “u bướu tư duy mãn tính” thì khả dĩ có “một điểm tựa” nào đó để… nâng mình lên cho kịp với trào lưu thời đại, đương đại.
Bạn đừng bắt Marx phải “sống” cho đến hôm nay để kiểm chứng những Tư duy của mình! Thời đại hôm nay, loài người đang bắt đầu sống “trí tuệ” rồi! Không còn “cơ bắp” hay xu hướng “lao động phổ thông” nữa! Có thể ông ta không “đẻ” ra được một “triết thuyết” nào đó, nhưng ông ta đã là người tìm ra được những “cái chung” hay “cái riêng” của những Aristote, Platon, Decartes, Feuerbach, Hegel…để rồi tìm ra được quy luật phát triển của xã hội loài người. “Cha mẹ sinh con, trời sinh tính”.
Nếu tôi không nhầm, thì hiện nay, tại các trường đại học ở phương Tây, các nhà nghiên cứu… người ta vẫn nghiên cứu Marx! Cũng giống như ở Hoa Kỳ, có nguyên 1 “ban” , “bệ” để nghiên cứu “Xô viết học”…(Condoliza Rice là một nhân vật .). Bạn cho rằng, nếu Marx còn sống và đi dạo ở Thụy Điển thì ông ấy sẽ thấy rằng mình… sai chứ gì ?
Các thể chế trên thế giới này hiện nay đã điều chỉnh mình rất nhiều và , điều đó không nằm ngoài sự tiên đoán của Marx! Khối Arab, khối Tư bản, khối mang danh XHCN … đang ngày càng xích lại gần nhau hơn. Họ đang có xu hướng đối thoại hơn là đối kháng! Thế giới đang trở nên “phẳng dần đều”. Tôi xin ví dụ ngoài lề một chút:
- Nhà bác học người Đức gốc Do Thái Albert Einstein, năm 1905 đã đưa ra Thuyết Tương đối( bao gồm Thuyết Tương đối hẹp và Thuyết Tương đối rộng). Mà, cho đến hôm nay, chúng ta vẫn chưa hiểu được! Mặc dù người ta đã có sự liên hệ thành 1 chuỗi gồm Vật lý cổ điển, Vật lý hiện đại và Quy luật phát triển của Thế giới Tự nhiên và nhận ra rằng, có nhiều điểm không trùng khớp. Nhưng Thuyết Tương đối đã góp phần đắc lực vào sự phát triển khoa học kỹ thuật của nhân loại .
- Nhà Toán học Pháp Fermat đã đưa ra “định lý cuối cùng” của mình ứng dụng rất nhiều trong các môn khoa học mà cho đến hôm nay chúng ta vẫn chưa chứng minh được “tính đúng đắn” của nó . (Có 1 nhà Toán học đã chứng minh khoảng 3000 trang giấy nhưng chưa có sự chứng thực là đã chứng minh được.)
Tôi hơi dài dòng 1 chút, nhưng tôi muốn nói với bạn rằng, đừng bắt 1 “Kiến trúc sư” phải hiển hiện bên cạnh bạn để lo cho bạn chỗ ăn ,chỗ ngủ, không gian, thẩm mỹ… Bạn cần phải có 1 kiến thức về “Mỹ học” rồi bạn sẽ cảm nhận và đánh giá được “Kiến trúc sư” của mình.
Marx cho rằng, giải quyết được những mâu thuẫn nội tại trong lòng xã hội Tư bản đỉnh cao ắt sẽ xuất hiện một hình thái xã hội mới . Còn Lenin thì cho rằng, hình thái xã hội mới sẽ xuất hiện ở mắt xích yếu nhất của “chuỗi Tư bản chủ nghĩa”. Hai ý tưởng khác nhau hoàn toàn!
Tại sao lại có những “vị trí” như Thụy Điển, Nauy… ? Thế giới này giống như 1 “Chu trình Calvin” vậy! Hoặc là 1 “Vòng cộng sinh” khép kín. Có những nơi trên thế giới không bao giờ có chiến tranh , hoặc chỉ có 1 , 2 cuộc chiến qua loa và không bao giờ xảy ra nữa! Các quốc gia Bắc Âu đang có những điều kiện như thế đấy! Và bản thân xã hội của họ vẫn đang phải “cưu mang” nhiều bởi, nó vẫn chưa phải là Xã hội chủ nghĩa , mặc dù là nó đang có “hương vị” XHCN. Vẫn chưa bền vững! Các quốc gia hùng mạnh, các Tập đoàn Tư bản lớn trên thế giới vẫn cần 1 “ ngôi biệt thự” như Thụy Điển, Thụy Sỹ, Nauy… để nghỉ ngơi mà! Còn, họ đi chỗ khác để “làm ăn” như : Trung Đông, Arab, châu Phi…
Nước Nga chưa bao giờ có CNXH! Ngài Putin có nói: “Nếu ai không nhớ đến Liên bang Xô viết là người không có trái tim. Nếu ai muốn phục hồi lại là kẻ không có trí óc.” . Đúng ra, cách đây 18 năm, nếu các ngài khéo 1 chút thì vẫn tồn tại Liên Xô – Liên bang các quốc gia có chủ quyền độc lập. Một “không gian hậu Xô viết” gắn kết vẫn tốt hơn 15, 16 quốc gia riêng rẽ chứ! Họ không hay bằng người Hoa Kỳ. Các tiểu bang ở phía Nam Hoa Kỳ đã phải chịu khuất phục và thỏa hiệp được với 1 vị Tổng thống tài ba! Tôi nghĩ rằng, nếu có 1 Liên Xô mới thì hình thái , thể chế nó sẽ khác! Còn bây giờ, cần phải có “bàn tay sắt” của ngài Putin hay 1 vị kế nhiệm tương tự thì mới ổn định được nước Nga trải dài 11 kinh tuyến, đa tôn giáo, đa sắc tộc như thế được!

Có thể bạn đi nhiều, học nhiều, “trực quan sinh động” nhiều, còn tôi thì chỉ có 1 chút “tư duy trừu tượng” thôi! Nhưng điều đó cũng không nói lên điều gì về khả năng nhìn nhận “phạm trù” này ! Có những vị tướng, tổng thống không cần phải đi hết các mặt trận hoặc các vùng , miền đất nước thì mới chỉ huy hay lãnh đạo được! Tôi muốn tham gia trên NNN cùng các bạn là để chia sẻ những Tâm tư, Tình cảm, Trải nghiệm cuộc sống để chúng ta nhìn về Tương lai 1 cách “hồng hào” hơn, tốt đẹp hơn mà thôi ! Chúc thanh_lam có buổi tối cuối tuần tốt lành!


“Không có tình bạn hay kẻ thù mãi mãi. Chỉ có lợi ích vĩnh cửu!"

[DUA HAU]

Tôi nghĩ đơn giản là ai cũng mong muốn " dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, văn minh" ( hơi khẩu hiệu chút ) và hòa bình. Thế là đủ rồi, không mong mỏi gì hơn. Nếu nơi nào mà đạt được điều đó tôi thấy đã là trên cả tuyệt vời.

Còn CNXH là cái gì đó mơ hồ quá. Không ai biết nó thế nào ( vì chỉ là lí thuyết, là cái bánh vẽ), làm thế nào để đạt được nó và bao giờ mới đạt được nó.... thì không có câu trả lời.

Và nó sẽ mãi là đề tài cho mọi người tranh luận, ai nói sao cũng được, tốn thời gian và không khi nào có đáp án. Cũng có thể có trong đời chút chít của chúng ta!

[htienkenzo]

thanh_lam viết

Tối đồng ý với ý kiến của htienkenzo về CNXH. Ở bên này người ta gọi CNXH là Idealism, một thứ sản phẩm tưởng tượng mà mục đích của nó rất tốt đẹp nhưng cách thức đạt được thì cần phải bàn lại. Nếu ông Karl Max còn sống và đi thăm Thụy Điển hay Đan Mạch ngày nay, ông phải sớm thay đổi cách nghĩ về hình thức xây dựng CNXH, bản thân ông ta là nhà khoa học, ông ta là người phương Tây, chắc chắn ông ta sẽ nhận ra điều đó. Cũng dễ hiểu là ở thời ông ấy hoàn cảnh lịch sử có phần khác xa với hiện tại. CNTB ở thời kỳ ngày nay khác xa với CNTB thời ông Karl Max.

CNXH liệu có phải là một mục tiêu mà nhân loại cần hướng tới?
Đúng đó là một mục tiêu tốt cần hướng tới.

Đạt được mục tiêu đó bằng cách nào?
Có thể đạt được bằng cách nào chưa rõ, nhưng có ý kiến cho rằng có thể đạt được bằng con đường TBCN. Ví dụ, xin hãy nhìn sang nước Thụy Điển, ở đó xã hội của họ có thể đang là XHCN, và họ đạt được được điều đó bằng con đường TBCN (kinh tế thị trường, xã hội dân chủ, nhà nước pháp quyền).

Tôi có cơ hội đi sang hàng loạt nước TBCN bao gồm cả Thụy Điển, nhưng tôi không sống dưới thời LX nên ko thể so sánh, chỉ nêu một số dữ kiện mà tôi biết khi hỏi một người bạn VN đang làm việc cho tập đoàn Sony Ericson ở Stockholm: người nước ngoài được phép nhập tịch nếu sinh sống và làm việc ở Thụy Điển trên 5 năm, lương của anh ta là 4000 EUR/ tháng sau thuế (thuế 40%). Nếu anh ta mất việc anh ta có quyền nhận trợ cấp đủ đề sinh sống (hơn 1000 EUR/tháng) cho đến khi tìm được việc. Con cái anh ta học tập miễn phí cho đến lúc 18 tuổi, vợ anh ta sinh con thì hoàn toàn miễn phí và được trợ cấp trong thời gian nuôi con nhỏ. Sinh con thứ 3 thì cha mẹ được nhận khoản tiền lớn ...

.

Chào các bác!
Tôi xin phép được chia sẻ với các bác:

KHẢO SÁT CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KIỂU THỤY ĐIỂN
Chủ nhật 29, Tháng Bảy 2007
BTV: HD
Mức độ viếng thăm : 2%
NGÔ GIANG ( Trung Quốc)
Vương quốc Thuỵ-điển nằm ở đông nam bán đảo Scandinavi thuộc Bắc Âu. Vào năm 1889, khi thành lập Đảng Xã hội Dân chủ Thuỵ-điển [1], vương quốc này còn là một trong những nước lạc hậu nhất châu Âu, người ta gọi là nước của cướp biển, phần lớn dân vốn là cướp biển và tội phạm bị các nước Tây Âu đày đến đây cùng các hậu duệ của họ. Kinh tế Thụy-điển ngày ấy còn lạc hậu rất nhiều so với nước Nga hồi Cách mạng Tháng Mười năm 1917. Từ năm 1920, khi Đảng Xã hội Dân chủ (XHDC) Thuỵ-điển bắt đầu nắm chính quyền cho tới nay, tuy có một số thời kỳ gián đoạn, nhưng Đảng này vẫn nắm quyền lãnh đạo đất nước lâu hơn cả. Trong thời gian đó (từ thập kỷ 20 đến thập kỷ 80, là thời gian được tác giả khảo sát), Đảng XHDC đã xây dựng Thuỵ-điển từ một nước lạc hậu trở thành một nước kinh tế phát triển [2], đứng thứ hai trên thế giới về GDP đầu người (thứ nhất là Thuỵ-sĩ); và thứ nhất thế giới về phúc lợi xã hội, chứng tỏ sự xã hội hoá phân phối đã đạt trình độ rất cao.
Trên đây là tóm tắt nội dung chính của bài “Một số điểm chính trong bản Báo cáo khảo sát đến muộn” (sau đây viết tắt là Báo cáo Khảo sát). Tác giả báo cáo này là đồng chí Dương Khải Tiên, năm 1985 và 1988 từng hai lần đến Thụy-điển tiến hành khảo sát. Thu hoạch tổng quát của tác giả là: “Đối với chủ nghĩa xã hội (CNXH) kiểu Thụy-điển, nhiều năm qua, chúng ta chẳng những luôn luôn cho là đối lập với quan điểm chính thống, giữ thái độ phê phán nghiêm khắc, mà thậm chí cho tới ngày nay, trong suy nghĩ của mọi người nói chung vẫn khẳng định thì ít mà phủ định thì nhiều. Thực ra, như vậy là không công bằng. Nếu phân tích một cách thực sự cầu thị, ta sẽ không khó phát hiện thấy: ngoài những vấn đề chính trị còn tranh cãi, tạm thời chưa thể đưa ra một kết luận đa số chúng ta có thể tiếp thu ra, thì thành tích của Thụy-điển về kinh tế là rất lớn, xét về những gì mà CNXH của Mác yêu cầu phải có, dù là về mặt thúc đẩy sản xuất phát triển, nâng cao đời sống của nhân dân, hoặc là về mặt thực hiện công bằng xã hội, phân phối công bằng, bảo đảm quyền lợi nên có của giai cấp công nhân và nhân dân lao động."
Bài Báo cáo Khảo sát này được đăng tải trên một tạp chí có số lượng phát hành nhỏ, và đầu đề ghi rõ là "đến muộn" (khảo sát vào thập kỷ 80 thế kỷ XX mà đến tháng 3.2002 mới được sửa chữa cho đăng). Điều đó nói lên, cho tới nay, vấn đề tiến lên mô hình CNXH kiểu Thụy-điển vẫn là một đề tài nhạy cảm. Theo tôi, Báo cáo Khảo sát đã đăng báo rồi, hơn nữa ngày nay xem ra vấn đề này thực sự không cần phải né tránh; thế thì ta hoàn toàn có thể thảo luận và bình phẩm bài báo đó một cách công bằng ngay thẳng, thực sự cầu thị, nhất là về mặt lý luận.
BỐI CẢNH LỊCH SỬ VÀ PHÁC THẢO LÝ LUẬN VỀ HAI MÔ HÌNH TIẾN LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
Về lý luận, trước hết hãy nên bắt đầu nói về tình hình từ cách mạng Pháp 1848 - 1850 cho tới sau Công xã Pa-ri. Như vậy, chúng ta sẽ phải ra ngoài đề một chút, sau đó mới trở lại vấn đề mô hình CNXH Thụy-điển.
Trong một thời gian rất dài sau Cách mạng Tháng Mười Nga, các nhà lý luận Liên Xô bao giờ cũng đề cao quá mức Công xã Paris, coi nó là hình mẫu cách mạng XHCN của giai cấp vô sản. Thực ra không phải là như vậy. Trong một thời gian sau năm 1848, đúng là Mác và Ang-ghen từng cho rằng đã xuất hiện tình thế cách mạng trong các nước phương Tây chủ yếu, do đó hai vị đã tích cực hoạt động vì sự nghiệp cách mạng này. Nhưng qua thất bại của cách mạng Pháp 1848-1850 và sau thực tế là các nước tư bản mấy lần bình yên vượt qua khủng hoảng kinh tế, sức sản xuất vẫn được phát triển khá, Mác và Ang-ghen bắt đầu cảm thấy sự việc không như những gì hai vị đã dự kiến ban đầu, thời cơ cách mạng vẫn còn chưa chín muồi. Năm 1850, khi tổng kết kinh nghiệm cách mạng Pháp, Mác đã chỉ rõ : “Khi sức sản xuất xã hội của giai cấp tư sản đang phát triển mạnh với tốc độ có thể đạt được trong toàn bộ phạm vi quan hệ của giai cấp tư sản, thì chưa thể nói gì đến một cuộc cách mạng thực sự.” Trong cuộc chiến tranh Phổ-Pháp năm 1871, giai cấp công nhân Paris nhân cơ hội đánh trả bọn xâm lược và chống hành vi đầu hàng của giai cấp tư sản, đã vùng lên khởi nghĩa và áp dụng các biện pháp có tính chất XHCN (hai phái lãnh đạo chính cuộc khởi nghĩa này là phái Lat-xan và phái Pơ-ru-đông [3]). Khi đó Mác không tán thành cuộc khởi nghĩa này, cho rằng thời cơ chưa chín muồi. Nhưng sau khi công nhân Paris phát động khởi nghĩa rồi thì Mác không giội gáo nước lạnh lên họ, mà nhiệt tình ủng hộ và ca ngợi tinh thần dũng cảm của thợ thuyền Pháp, cho rằng Công xã Paris của giai cấp công nhân Pháp là người tiên phong vẻ vang của xã hội mới, sẽ mãi mãi được kính trọng. Đồng thời, Mác còn tổng kết sâu sắc các bài học kinh nghiệm của cuộc cách mạng công nhân đầu tiên này, đề ra không ít ý kiến chỉ đạo có ý nghĩa quan trọng. Cần vạch rõ là, khi tổng kết kinh nghiệm Công xã Paris, Mác từng nói một câu thế này: “Không phải là giai cấp công nhân muốn thực hiện một lý tưởng gì, mà chỉ muốn giải phóng những nhân tố xã hội mới được ươm trồng trong chính cái xã hội của giai cấp tư sản đang sụp đổ.” Cũng tức là nói, thời cơ cách mạng của giai cấp công nhân đã chín muồi chưa, hoặc có thể thực hiện được xã hội XHCN hay không, vấn đề này hoàn toàn quyết định bởi các nhân tố xã hội mới được uơm trồng trong xã hội tư sản (chủ yếu là sự phát triển cao của sức sản xuất, dân chủ hoá nền chính trị xã hội và toàn bộ nền văn minh đạt tới trình độ cần thiết).
Sau Công xã Paris, Mác tập trung sức lực chủ yếu vào việc hoàn thành bộ "Tư bản" và tiếp tục nghiên cứu lịch sử phát triển xã hội loài người. Phần lớn nhiệm vụ chỉ đạo thực tế phong trào cách mạng là do Ang-ghen đảm nhiệm. Năm 1883, Mác từ trần. Trách nhiệm của Ang-ghen càng nặng hơn. Không nghi ngờ gì nữa, “Chủ nghĩa Mác” mà cho tới nay ta vẫn nói, là do Mác và Ang-ghen cùng sáng lập nên. Sau Cách mạng Tháng Muời và sau khi Lê Nin qua đời, chúng ta lại tiếp thu từ Liên Xô cách nói "Chủ nghĩa Mác Lê nin". Cách nói này thực tế làm mờ nhạt vai trò của Ang-ghen (tuy không phủ định Ang-ghen). Tôi cho rằng, nếu Lê nin còn sống, Người cũng không thể tiếp thu cách nói ấy. Tác giả Báo cáo Khảo sát cho chúng ta biết, tác giả đã nghe thấy cách nói "Chủ nghĩa Mác Ang-ghen" từ chính miệng những người của đảng XHDC Thụy-điển. Tôi cho rằng cách nói đó là phù hợp với sự thật lịch sử. Không bao giờ được tách rời Mác và Ang-ghen kia mà ! "Chủ nghĩa Lê nin" là một chuyện khác, vấn đề này ta sẽ bàn sau. Điều cần nói ở đây là, sau khi Mác qua đời, Ang-ghen đã quán triệt chủ trương cách mạng của hai người vào phong trào công nhân quốc tế như thế nào. Đây là trang sử rực rỡ nhất trong cuộc đời Ang-ghen. Trong những năm cuối đời, Ang-ghen luôn gắn liền mình với số phận của phong trào xã hội dân chủ quốc tế.
Như bạn tôi là ông Từ Lâm viết trong cuốn sách ông chủ biên Ang-ghen và thời đại hiện nay, sau khi Công xã Paris 1871 thất bại, phong trào công nhân quốc tế từng có thời gian rơi vào thoái trào, tới cuối thập kỷ 70, đầu thập kỷ 80 phong trào này mới bắt đầu hoạt động hăng hái, chủ nghĩa Mác được truyền bá rộng rãi. Trên cơ sở đó, nhiều nước Âu Mỹ như Đan-mạch, Bỉ, Tây-ban-nha, Hà-lan, Italy, Na-uy, Áo, Thuỵ-điển, Hung-ga- ri, Đức, Pháp, Anh, Mỹ v.v... lần lượt thành lập các chính đảng công nhân. Lúc đó, các đảng này phần lớn lấy tên là đảng Xã hội dân chủ, đảng Xã hội hoặc đảng Công nhân (Công đảng), mà không lấy tên là đảng Cộng sản. Điều này có liên quan với quan điểm của Ang-ghen. Trong một bức thư gửi cho bạn vào tháng 2.1894, Ang-ghen viết: “Tôi cho rằng từ Chủ nghĩa Cộng sản hiện nay không thích hợp sử dụng phổ biến. Tốt nhất là lưu nó lại cho tới khi nào cần phải có sự biểu đạt một cách chính xác hơn hãy dùng. Cho dù tới lúc đó cũng cần phải chú thích thêm, vì trên thực tế, đã 30 năm nay không dùng từ này.” Vấn đề trên có một chút lai lịch, nay nhắc lại là không thừa. Tháng 7.1898, dưới sự đề xướng của Ang-ghen, đảng XHDC Đức và đảng Công nhân Pháp dẫn đầu triệu tập các đảng công nhân của 22 nước tham gia đại hội đại biểu những người XHCN quốc tế. Đó chính là tổ chức về sau được người ta gọi là "Quốc tế thứ II". Thật ra tổ chức này rất lỏng lẻo, không lập ra bất cứ cơ quan lãnh đạo nào (trước đó, Hiệp hội Công nhân quốc tế về sau được gọi là "Quốc tế thứ I" có lập một Uỷ ban chung), ngay cả quy chế họp định kỳ cũng không có. Các đảng dự đại hội xác nhận lấy học thuyết Mác Ang-ghen làm cơ sở tư tưởng, nhưng tiến hành hoạt động một cách độc lập tự chủ. Nói đến tư tưởng chỉ đạo ngày ấy, không thể không nhắc tới bài viết năm 1894 của Ang-ghen (một năm trước ngày qua đời) "Lời nói đầu cuốn Đấu tranh giai cấp ở Pháp từ năm 1848 đến năm 1850 của Các Mác". Khi đề cập tới các sai lầm của Mác và Ang-ghen trong dự kiến tình hình cách mạng từ 1848 trở đi, bài này viết: “Lịch sử cho thấy chúng tôi cũng từng sai lầm, để lộ ra cách nhìn của chúng tôi lúc đó chỉ là ảo tưởng.” “Lịch sử thể hiện rõ là tình trạng phát triển kinh tế ở đại lục châu Âu ngày ấy còn xa mới chín muồi tới trình độ có thể quét sạch nền sản xuất tư bản”, chủ nghĩa tư bản “còn có khả năng phát triển rất lớn”. Căn cứ vào điều kiện lúc đó, đặc biệt là kinh nghiệm mới nhất của đảng XHDC Đức, Ang-ghen đã suy xét lại sách lược đấu tranh của giai cấp công nhân, nhấn mạnh đề ra chủ trương giai cấp công nhân nên lấy việc sử dụng quyền bỏ phiếu bầu cử làm “vũ khí mới - một trong những thứ vũ khí sắc bén nhất”, và nói rõ: “Từ lâu, Tuyên ngôn của đảng Cộng sản từng tuyên bố, giành lấy quyền bỏ phiếu, giành dân chủ, là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của giai cấp vô sản chiến đấu.” Đồng thời tuyên bố các đồng chí chúng ta tuyệt đối không vì thế mà “vứt bỏ quyền làm cách mạng (Ang-ghen nói rõ : dĩ nhiên, điều đó bao gồm quyền làm cách mạng bạo lực - chú thích của Ngô Giang). Cần biết rằng, quyền làm cách mạng bao giờ cũng là ’quyền lợi lịch sử’ chân chính duy nhất.”
Sau khi Ang-ghen qua đời, Lip-nếch [4], một nhà lãnh đạo đảng XHDC Đức đánh giá Ang-ghen như sau: “Người vừa là người chỉ đường, lại là người dẫn đường, vừa là lãnh tụ, vừa là chiến sĩ. Ở Người thể hiện sự kết hợp lý luận với thực tiễn.” Lịch sử chứng minh sự đánh giá này là hoàn toàn công bằng.
Mấy chục năm trước và sau ngày Ang-ghen qua đời, thế giới tư bản ở vào thời kỳ phát triển bình ổn. Phần lớn các đảng công nhân Âu Mỹ đều hoạt động công khai, có thể ra sức lợi dụng vũ khí bỏ phiếu bầu cử. Bước sang thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản lại rơi vào cuộc khủng hoảng mới, dẫn đến Đại chiến lần thứ nhất. Cuộc chiến tranh này làm cho Quốc tế II bị chia rẽ mạnh - xuất hiện sự đối lập của hai phái, gọi là phái "bảo vệ tổ quốc" và phái "biến chiến tranh đế quốc thành chiến tranh cách mạng". Lê nin đề xuất chủ trương của phái thứ hai. Khi đó, ngoài nước Nga dưới sự lãnh đạo của Lê nin đã tiến hành thắng lợi cuộc Cách mạng Tháng Mười ra, các nước (hoặc vùng) Phần-lan, Đức, Áo, Hung, Italy cũng lần lượt bùng nổ cách mạng và giành được thắng lợi tạm thời, cục bộ, nhưng cuối cùng đều thất bại. Duy nhất chỉ có cách mạng XHCN Nga thành công. Do đó sinh ra tên gọi "chủ nghĩa Lê nin" (viêc này xảy ra sau khi Lê nin qua đời), và có sự đối lập giữa "Quốc tế II” và Quốc tế III" . Từ đó có hai phái là phái "chủ nghĩa Lê nin" và phái "chủ nghĩa xã hội dân chủ". Kèm theo, xuất hiện hai loại mô hình tiến lên chủ nghĩa xã hội.
Ở đây, ta không bàn về sự đấu tranh giữa hai phái trên (trong đó, chống chủ nghĩa xét lại là một nội dung chính), cũng không bàn về thành tích hoặc thất bại và các bài học kinh nghiêm của CNXH ở Liên xô và các nước XHCN khác cùng mô hình. Chúng tôi chỉ muốn nói khái quát về phong trào xã hội dân chủ ở Tây Âu, và cũng chỉ nói rất vắn tắt (vì ở đây cũng không bàn riêng vấn đề này, vấn đề đó cần một bài viết khác). Sau Đại chiến I, năm 1919, thành lập "Quốc tế III" (tức Quốc tế Cộng sản); năm 1923, "Quốc tế II" khôi phục hoạt động, và đổi tên là "Quốc tế đảng Xã hội" [5]. Từ đó trở đi, trong phong trào công nhân Tây Âu hình thành sự đối lập giữa hai thế lực nói trên (tức giữa một bên là các đảng Cộng sản với một bên là các đảng XHDC và các đảng Xã hội), nhưng ưu thế và ảnh hưởng chủ yếu là ở phía các đảng XHDC và đảng Xã hội, vì các đảng này không những chỉ lôi kéo được tuyệt đại đa số công nhân, mà lý luận và hoạt động của họ tương đối hợp với tâm lý của quảng đại các tầng lớp trung gian và trí thức ở các nước tư bản; giai cấp tư sản cũng tương đối có thể tiếp thu. Ở đây, ta chưa nói về tình hình phức tạp vừa đấu tranh vừa hợp tác giữa hai thế lực nói trên (trong thời gian chiến tranh chống phát xít, hợp tác là chủ yếu), mà chính bản thân các đảng tham gia phong trào xã hội dân chủ trong phạm vi của Quốc tế Xã hội (các đảng XHDC và các đảng Xã hội) cũng rất phức tạp. Chủ trương của các đảng này không hoàn toàn nhất trí với nhau, ngoại trừ việc tất cả đều phủ định cách mạng bạo lực và nói chung đều tiếp thu CNXH dân chủ. Lúc đầu, nhìn chung còn tuân theo cương lĩnh của đảng XHDC Đức được soạn thảo dưới sự chỉ đạo của Ang-ghen năm 1889, khi thành lập Quốc tế II. Về sau thì mỗi đảng đi một đường: có đảng tương đối cấp tiến; có đảng tương đối ôn hoà; có đảng tiếp tục giương ngọn cờ chủ nghĩa Mác; có đảng lại vứt bỏ ngọn cờ này mà chủ trương đa nguyên hoá tư tưởng chỉ đạo (trong đó có cả chủ nghĩa Mác), và chủ trương tư tưởng XHCN bắt nguồn từ nhiều con đường; có đảng vẫn coi mình là chính đảng của giai cấp công nhân, có đảng lại nói mình là đảng của nhân dân hoặc đảng của dân tộc; có đảng chủ trương hợp tác với đảng cộng sản trong nước mình; có đảng lại phản đối sự hợp tác đó, v.v... Một số đảng đã không dưới một lần cải tổ hoặc xây dựng lại, về khuynh hướng, cũng trước sau khác nhau. Nhưng nói tổng quát, bản tuyên ngôn công bố năm 1951, khi Quốc tế Xã hội [6] tổ chức lại, về đại thể có thể coi là một khuynh hướng có tính tiêu biểu. Tuyên ngôn này viết: "Dù là người của đảng Xã hội xây dựng niềm tin của mình theo phương pháp phân tích xã hội của chủ nghĩa Mác, hoặc theo các phương pháp khác, dù là họ tiếp nhận sự gợi ý của nguyên tắc tôn giáo hoặc của nguyên tắc nhân đạo, tất cả họ đều phấn đấu vì mục tiêu chung. Mục tiêu đó là một chế độ phân phối xã hội công bằng, đời sống tốt đẹp, tự do và thế giới hoà bình." Ở đây chưa viết rõ mục tiêu phấn đấu là chủ nghĩa xã hội, thế nhưng "Tuyên ngôn thành lập Quốc tế xã hội" hồi thập kỷ 20 thế kỷ XX từng khẳng định mục tiêu này, và nói rõ : "Mục đích của chủ nghĩa xã hội là giải phóng mọi người ra khỏi sự lệ thuộc vào một thiểu số người chiếm hữu hoặc kiểm soát tư liệu sản xuất. Mục đích của nó là giao quyền kinh tế cho toàn thể nhân dân, tiến tới xây dựng một xã hội khiến cho mọi con người tự do đều có thể, với địa vị bình đẳng, cùng làm việc với nhau trong xã hội."
Cho nên, nhìn chung, phải chăng có thể nói là: phong trào CNXH dân chủ Tây Âu (hoặc gọi là "phong trào xã hội dân chủ", đều như nhau) hiện đang tìm kiếm một con đường khác để tiến lên CNXH (khác với con đường của Cách mạng Tháng Mười) ? Hoặc nói là, phong trào này từng bước ươm trồng các nhân tố XHCN trong cái bào thai tư bản chủ nghĩa, để bằng cách tiệm tiến (từ tích luỹ lượng biến dẫn đến chất biến từng phần, rồi đến chất biến cuối cùng) sáng tạo nên một hình thái mới của xã hội XHCN ? Theo tôi, có thể nói như vậy được. Dĩ nhiên, sự sáng tạo này thường có tính thử nghiệm, không thể bước đều nhau hoặc có xu thế tiến lên theo đường thẳng, mà tuỳ theo sự thay đổi tình hình hoặc biến đổi so sánh lực lượng có thể có lặp đi lặp lại, có lúc tiến lên, có lúc lại tụt lùi. Nhưng có một đặc điểm : khi đã tiến lên rồi thì dù cho lại tụt lùi, nhưng trận địa đã chiếm được thì thường là không bị mất toàn bộ (thí dụ : về thực hiện chính sách phúc lợi và chế độ bảo đảm đời sống). Ở đây, tôi xin nêu hai thí dụ có thể giúp nói rõ vấn đề: một là cuộc cải cách do Công đảng Anh tiến hành năm 1945, và hai là mô hình Thụy-điển.
Trong bài này chỉ xin nói vài câu về cuộc cải cách (được đảng XHDC gọi là cải cách dân chủ xã hội chủ nghĩa) bắt đầu tiến hành tại Anh từ 1945. Đây là cuộc cải cách cơ cấu xã hội do Công đảng Anh lãnh đạo thực hiện trong tình hình tư bản Tây Âu bị tàn phá nặng nề sau Đại chiến II. Biện pháp cải cách chủ yếu là : - thực hành quốc hữu hoá các ngành khai thác mỏ, ngân hàng phát hành, giao thông vận tải, các doanh nghiệp cung ứng địa phương và sản xuất thép, tức đưa các ngành kinh tế này vào sở hữu nhà nước tư bản, làm cho thành phần quốc doanh trong lĩnh vực kinh tế lên tới 20%; - cải tiến thuế thu nhập theo một quy chế luỹ tiến khác biệt rõ ràng giữa các cấp bực, làm cho 2/5 tổng thu nhập quốc dân thông qua hình thức thu thuế được nhà nước thực hành tái phân phối; - áp dụng phương pháp gọi là "phúc lợi toàn dân" nhằm thực hành chế độ bảo hiểm rộng rãi ốm đau, tai nạn, tuổi già, thương tật, thất nghiệp, sinh đẻ và chết đối với tất cả mọi người và thực hiện chữa bệnh không mất tiền cho toàn dân. Năm 1948, lãnh tụ Công đảng Anh là At-li tuyên bố : nước Anh đã trở thành "nhà nước phúc lợi". Từ đó, cái tên "nhà nước phúc lợi" bắt đầu được sử dụng rộng rãi. Theo các tài liệu xác thực, ngày ấy, Xtalin có nói chuyện với nhân vật phái tả của Công đảng Anh Rat-xki, thậm chí Xtalin còn thừa nhận cuộc cải cách này có thể là một trong những con đường đi lên chủ nghĩa xã hội (do đó mà năm 1951, đảng Cộng sản Liên xô từng giúp đỡ đảng Cộng sản Anh soạn thảo cương lĩnh quá độ hoà bình). Nhưng trên mặt khác, hoặc nói trên một mặt quan trọng hơn, cuộc cải cách này đồng thời lại làm ổn định trật tự tư bản chủ nghĩa từng bị phá tan (ghi chú: cuộc cải cách này hồi ấy được Mỹ kín đáo cho phép và tài trợ).
Bây giờ ta có thể trở lại bàn về mô hình chủ nghĩa xã hội dân chủ Thụy-điển được Báo cáo Khảo sát nói tới.
(còn tiếp...)

[htienkenzo]

(tiếp theo)

KHÁI QUÁT VÀI NÉT VỀ "CHỦ NGHĨA XÃ HỘI DÂN CHỦ" THUỴ ĐIỂN
Dưới ảnh hưởng tuyên truyền của Liên Xô, lâu nay chúng ta có thành kiến rất sâu sắc về phong trào chủ nghĩa xã hội dân chủ Tây Âu. Thực ra, cho tới ngày Liên xô biến mất, người Liên Xô chưa bao giờ giới thiệu cho chúng ta biết một cách khách quan, trung thực về tình hình thực sự của phong trào xã hội dân chủ Tây Âu (kể cả mối quan hệ giữa các đảng cộng sản với các đảng xã hội dân chủ), không phải là “phủ định nhiều, khẳng định ít”, mà là phủ định toàn bộ. Trước hết, tôi muốn nói một điều : thật ra phong trào xã hội dân chủ Tây Âu đã phức tạp lại đa dạng, tình hình các nước không hoàn toàn giống nhau. Thụy-điển không ở vào vùng đất "trái tim" của thế giới tư bản, mà chỉ là "tứ chi" thôi ("trái tim" và "tứ chi" là cách nói của Mác), cách khá xa vùng trung tâm giành giật của các thế lực tư bản cường quyền, do đó cuộc cải cách xã hội của Thụy-điển có thể tiến hành tương đối tự chủ mà không, hoặc ít chịu sự can thiệp và ảnh hưởng của các thế lực ngoại quốc. Ở đây cần đặc biệt chỉ ra một điểm: các đảng XHDC, đảng xã hội, đảng công nhân thuộc "Quốc tế xã hội" thành lập năm 1923 ở châu Âu có cách giải thích về "chủ nghiã xã hội dân chủ", trên nguyên tắc và trên nhiều mặt, khác với cách giải thích của chủ nghĩa Mác; nhất là chủ trương “đa nguyên hoá tư tưởng”. Đảng XHDC Thụy-điển tuy cũng thừa nhận đa nguyên hoá tư tưởng, nhưng họ vẫn kiên trì lấy học thuyết Mác Ang-ghen làm tư tưởng chỉ đạo chính của mình. Đây là một đặc điểm và ưu thế của họ.
Tại đây, tôi chỉ xin căn cứ vào Báo cáo Khảo sát, chia nó ra thành đề mục để trình bày, tức dùng phương pháp “chỉ thuật lại mà không viết thêm” (thuật nhi bất tác) để giới thiệu về tình hình xã hội XHCN dân chủ ở Thụy-điển mà mọi người rất muốn tìm hiểu. Tôi xin phép khuyên bạn đọc chịu khó đọc hết phần sau, chớ có bỏ qua một dịp tìm hiểu về chủ nghĩa xã hội của Thụy-điển.
Về vấn đề tính chất của đảng Xã hội dân chủ Thụy-điển và của xã hội Thụy-điển. Báo cáo khảo sát viết: "Lâu nay, chúng ta luôn cho rằng đảng Xã hội dân chủ Thụy-điển là một đảng xét lại, xã hội Thụy-điển là một xã hội tư bản như các nước xã hội phương Tây khác. Do đó, trong quá trình khảo sát, chúng tôi đã cực kỳ thẳng thắn hỏi các bạn Thụy-điển : rốt cuộc đảng và xã hội của họ có tính chất như thế nào ? Họ trả lời rõ ràng : cho tới nay, họ vẫn tự cho rằng đảng XHDC Thụy-điển là một chính đảng xã hội chủ nghĩa, xã hội Thụy-điển là một xã hội xã hội chủ nghĩa. Lý do chủ yếu là: xét về lịch sử đảng XHDC Thụy-điển, năm 1889, khi thành lập đảng, họ không có cương lĩnh và điều lệ đảng của riêng mình, mà sử dụng nguyên xi cương lĩnh và điều lệ của đảng XHDC Đức hồi đó, do Ang-ghen sáng lập. Khi chúng tôi đến thăm Thụy-điển, tuy họ đang chuẩn bị sửa đổi lần thứ 7 cương lĩnh của đảng, nhưng các tài liệu tuyên truyền phát đi vẫn ghi rõ: cơ sở lý luận của đảng XHDC Thụy-điển là đa nguyên, song chủ yếu là chủ nghĩa Mác Ang-ghen; cơ sở giai cấp rộng rãi, nhưng chủ yếu là giai cấp công nhân. Chỉ có điều là ghi rõ: giai cấp công nhân không những chỉ bao gồm công nhân cổ xanh mà còn gồm cả công nhân cổ trắng... Nhân vấn đề này, họ đặc biệt mời chúng tôi tới thăm Nhà Trưng bày lịch sử đảng XHDC Thụy-điển. Nhìn thứ tự các bức ảnh được treo ở đây, có thể thấy rõ: vị trí thứ nhất là Các Mác, thứ hai là Ang-ghen, thứ ba là Lát-xan [7], thứ tư là Bran-hân, nhà lãnh đạo đầu tiên của đảng XHDC Thụy-điển ... Khi trao đổi ý kiến với một số nhà nghiên cứu lý luận của đảng XHDC Thụy-điển, họ đặc biệt nhấn mạnh : chủ nghĩa xã hội mà họ nói là có điều kiện, tức là trước đó phải thêm từ "dân chủ", nói hoàn chỉnh phải là xã hội "chủ nghĩa xã hội dân chủ". Nếu không thêm từ "dân chủ", thì họ thà để người ta nói xã hội của họ là xã hội tư bản, còn hơn là để nói là xã hội XHCN. Bởi lẽ, loại xã hội XHCN ấy đại biểu cho xã hội XHCN kiểu Liên Xô, không có sức thu hút quần chúng, nghĩa là không nhận được phiếu bầu của quần chúng, cũng tức là không thể nắm chính quyền và thực thi các chính sách XHCN.
Về tính chất nền kinh tế Thụy-điển. "Báo cáo Khảo sát" viết : "Theo cách nói của các bạn Thụy-điển, tính chất của kinh tế Thụy-điển vừa không hoàn toàn là kinh tế tư bản, vừa cũng không phải hoàn toàn là kinh tế XHCN, mà là một loại kinh tế hỗn hợp [8]. Kinh tế hỗn hợp nghĩa là: - về chế độ sở hữu thì thực hành pha trộn chế độ sở hữu công cộng và chế độ tư hữu; - về chế độ phân phối thì thực hành phân phối theo lao động kết hợp với phân phối theo vốn (tư bản); - về phương thức vận hành kinh tế thì thực hành nhà nước điều hành vĩ mô kết hợp với kinh tế thị trường. Trong đó, cốt lõi nhất là sự hỗn hợp về chế độ sở hữu, vì chỉ có làm được như thế thì mới có thể thực hiện được sự hỗn hợp về chế độ phân phối và về phương thức vận hành kinh tế. Tại sao chủ nghĩa xã hội phải thực hành kinh tế hỗn hợp ? Về vấn đề này, các bạn Thụy-điển đã dùng kinh nghiệm tự thân của đảng mình để giới thiệu cho chúng tôi biết một bài học lịch sử rất sâu sắc của họ.
"Theo giới thiệu, khi đảng XHDC Thuỵ- Điển thành lập năm 1889, lúc đó Thuỵ- Điển hãy còn là một trong những nước lạc hậu nhất châu Âu, thậm chí dân chúng còn chưa có quyền tối thiểu là quyền bầu cử phổ thông. Vì sức sản xuất còn kém và trình độ của đảng còn thấp, nên khi đảng thành lập, họ không đưa ra được cương lĩnh của đảng, đành phải sử dụng nguyên xi cương lĩnh của đảng XHDC Đức hồi đó, do Ang-ghen lãnh đạo soạn thảo. Cương lĩnh này quy định rõ ràng: về chính trị, phải thông qua bầu cử dân chủ để quá độ hoà bình giành lấy chính quyền; về kinh tế, phải thực hiện chế độ sở hữu công cộng, phân phối theo lao động và quản lý có kế hoạch. Sau hơn 30 năm phấn đấu, về cách đề xuất phương thức mục tiêu đấu tranh chính trị tuy có mấy lần thay đổi, như ban đầu đề khẩu hiệu phấn đấu là "đấu tranh giành quyền bầu cử"; sau khi đã có quyền bầu cử thì sửa là "đấu tranh vì tham gia nghị viện"; sau khi đảng đã có chân trong Quốc hội rồi, lại đề xuất "đấu tranh giành đa số trong Quốc hội". Thế nhưng, các mục tiêu kinh tế nói trên trong cương lĩnh lại không hề thay đổi. Trong cuộc bầu cử năm 1920, số nghị sĩ của hai đảng XHDC và đảng Nhân dân (thuộc phái bảo thủ) cộng lại đã vượt quá đa số trong Quốc hội (phe đối lập chủ yếu là các nghị sĩ có liên quan tới Hoàng gia Thuỵ- điển), số ghế nghị sĩ của đảng XHDC nhiều hơn của đảng Nhân dân, hai đảng này đã lập chính phủ liên hợp cùng nắm chính quyền, người lãnh đạo của đảng XHDC làm Thủ tướng. Do đảng XHDC là lực lượng chính trong chính phủ, nên đảng này có điều kiện thực thi cương lĩnh kinh tế quy định trong Cương lĩnh của đảng, bắt đầu dùng biện pháp thu mua và chuộc lại để xây dựng trên cả nước một số lượng lớn các doanh nghiệp sở hữu công cộng, trong đó sở hữu nhà nước là chính. Nhưng vì chưa thể giải quyết tốt vấn đề quản lý các doanh nghiệp nên chẳng bao lâu sau, sức sống của các doanh nghiệp đó bị giảm sút, hiệu quả và lợi ích không cao, trong nền kinh tế xuất hiện những khó khăn không đáng có. Trong cuộc bầu cử năm 1924, số phiếu bầu cho đảng XHDC bị giảm mạnh, kết quả là đảng bị bật ra khỏi chính phủ, đảng Nhân dân có tính bảo thủ lên nắm chính quyền. Theo cách nói của các bạn Thuỵ-điển thì đảng đã đánh mất quyền lãnh đạo chính phủ.
"Trong tình hình đó, đảng XHDC Thụy-điển mới bình tĩnh tổng kết bài học kinh nghiệm; qua thảo luận trong toàn đảng, họ rút ra được một kết luận rất quan trọng. Đó là: đảng XHDC Thụy-điển là một chính đảng XHCN, do vậy phải kiên trì thực hiện CNXH; nhưng trong việc thực hiện CNXH thì xã hội hoá quyền sở hữu không phải là một vấn đề căn bản; xã hội hoá phân phối mới là vấn đề căn bản, tức thực thi phân phối công bằng của cải xã hội như thế nào để bảo đảm quyền lợi của giai cấp công nhân và người lao động. Lập thật nhiều doanh nghiệp sở hữu công cộng, nhà nước phải đầu tư rất lớn, tốn nhiều công sức nhưng hiệu suất và lợi ích đều nói chung không cao, không làm ra được nhiều của cải, nếu muốn phân phối một cách công bằng thì cũng chẳng có cơ sở vật chất kinh tế lớn mạnh để làm chỗ dựa mà phân phối. Như vậy thì không có lợi bằng biện pháp: - không lập nhiều doanh nghiệp sở hữu công cộng (trừ các lĩnh vực bắt buộc phải do nhà nước làm), - khuyến khích ủng hộ sự phát triển kinh tế sở hữu phi công cộng, để cho các doanh nghiệp tư nhân làm ra càng nhiều của cải càng tốt, - chính phủ thực hiện phân phối các của cải đó một cách hợp lý nhằm đáp ứng nhu cầu của người lao động.
Có thể giải quyết những vấn đề và tệ nạn phát sinh trong quá trình phát triển các doanh nghiệp tư nhân trên hai mặt sau: - sử dụng thế lực của công đoàn ở tổ chức cơ sở tiến hành đấu tranh cần thiết; - sử dụng quyền lập pháp của Quốc hội để hạn chế các tệ nạn đó ngay từ trên thượng tầng. Đảng XHDC Thụy-điển đã dựa vào kết luận này để sửa đổi lại cương lĩnh và điều lệ ban đầu của đảng, qua đó giành được sự ủng hộ của quần chúng rộng rãi. Trong cuộc bầu cử năm 1932, đảng lại giành được đa số trong Quốc hội và lại lên nắm chính quyền liên tục 44 năm liền, cho tới năm 1976 mới bị đảng Nhân dân thay thế một thời gian. Trong mấy chục năm đó, đảng XHDC đã xây dựng Thụy-điển từ một nước kinh tế lạc hậu nhất châu Âu trở thành nước kinh tế phát triển, đứng thứ 2 trên thế giới về GDP đầu người (thứ nhất là Thụy sĩ). Mặc dù có vài lần bị đảng Nhân dân thay thế nhưng trong phần lớn thời gian từ 1976 tới nay, đảng XHDC vẫn nắm chính quyền. Đến cuối thập kỷ 80, đầu thập kỷ 90 thế kỷ XX, phần phân phối đã được xã hội hoá trong toàn bộ của cải quốc dân, tính theo tỷ lệ của thu nhập tài chính của nhà nước so với GDP, đã đạt 57 58%. Nhờ đó đã có điều kiện xây dựng Thụy-điển thành nước có phúc lợi xã hội nhiều nhất thế giới, khiến cho lý thuyết xã hội hoá phân phối được vận dụng triệt để vào trong thực tiễn."
Về nguyên tắc phân phối thực hành tại Thụy-điển. Báo cáo Khảo sát viết: "Theo các bạn Thụy-điển giới thiệu, nguyên tắc phân phối của họ là: phải vừa có lợi cho việc huy động, phát huy đầy đủ tính tích cực về mọi mặt, và nâng cao năng suất lao động, lại vừa không để xuất hiện chênh lệch phân phối quá lớn (ý nghĩa có chút giống như khẩu hiệu "ưu tiên năng suất, chiếu cố công bằng" mà Trung Quốc mấy năm nay luôn nhấn mạnh). Biện pháp chủ yếu là: trong lần phân phối đầu tiên phải kiên trì nguyên tắc ưu tiên hiệu suất, nghĩa là người làm nhiều, cống hiến nhiều thì phải được phân phối nhiều; ngược lại thì chỉ được phân phối ít. Nhưng khi tái phân phối thì phải có sự điều tiết hợp lý, sao cho mức hơn kém trong phân phối cuối cùng không quá lớn. Bởi thế, cho tới nay trong cả nước Thụy-điển, chỉ có một số cực ít các nhà doanh nghiệp xuất sắc, thí dụ những người như Tổng Giám đốc hãng ô tô Volvo, mới được hưởng mức thu nhập trên 1 triệu cuaron mỗi năm; còn nhìn chung chênh lệch về thu nhập thực tế của tuyệt đại đa số là không lớn lắm [9]. Thí dụ, lương của người lãnh đạo cao nhất trong chính phủ so với lương của công chức nói chung, trước khi nộp thuế chênh lệch có thể tới gấp 4-5 lần, nhưng sau khi nộp thuế, tỷ lệ chênh lệch chỉ còn bằng 2-3 lần . Điều đặc biệt là, ngoài lương ra, họ không có bất kỳ phụ cấp cấp bậc và phụ cấp chức vụ nào khác; cho nên tỷ lệ chênh lệch nói trên là rất nhỏ. Khi giới thiệu với chúng tôi, các bạn Thụy-điển nói chênh lệch thu nhập ở Thụy-điển có lẽ là nhỏ nhất thế giới. Tại Thụy-điển, cơ bản đã thanh toán xong cái gọi là sự cách biệt giữa thành thị với nông thôn, giữa công nhân với nông dân, giữa lao động trí óc với lao động chân tay. Về vấn đề này, mới đầu chúng tôi còn nửa tin nửa ngờ; nhưng sau khi quan sát thực địa một số gia đình thuộc các diện khác nhau, chúng tôi cảm thấy đúng là về đại thể là như vậy."
Về chế độ phúc lợi ở Thụy-điển. Báo cáo khảo sát viết: "Mọi người đều biết, phúc lợi xã hội ở Thụy-điển ở mức nhiều nhất thế giới. Ngoài 4 loại bảo hiểm lớn được pháp luật qui định (như các nước Tây Bắc Âu khác): bảo hiểm hưu trí dưỡng lão, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, còn có nhiều loại hình phúc lợi xã hội khác, nhiều đến mức người ta hình dung Thụy-điển là nước mà người dân "từ khi lọt lòng đến khi chết" đều được hưởng phúc lợi. Căn cứ theo kết quả khảo sát của chúng tôi thì câu nói trên đúng là "danh bất hư truyền". Thí dụ: (1) Chế độ dưỡng lão: người lao động về hưu được định kỳ lĩnh lương hưu đủ sống, người già yếu không tự lo liệu cuộc sống được thì có thể vào ở trong viện dưỡng lão của nhà nước, được hưởng sự chăm sóc y tế miễn phí, điều kiện sống tại đây tương đương với khách sạn 3 sao. (2) Chế độ bảo hiểm thất nghiệp : nếu người lao động thất nghiệp, họ được định kỳ lĩnh tiền cứu tế thất nghiệp, được các trung tâm giới thiệu việc làm của nhà nước miễn phí giới thiệu việc làm trong phạm vi toàn quốc. Nếu nơi làm việc mới cách xa chỗ ở hiện nay, nhà nước có thể giúp một phần kinh phí dọn nhà. (3) Chế độ giáo dục: không những tất cả mọi người đều được đi học không mất tiền suốt đời mà luật pháp còn qui định, từ nhà trẻ cho đến bậc trung học, nếu trong lớp có một học sinh người nước ngoài, thì nhà trường phải bố trí một giáo viên biết tiếng mẹ đẻ của em đó (dĩ nhiên đều là giáo viên kiêm nhiệm), mỗi tháng phải lên lớp một số giờ nhất định bằng tiếng mẹ đẻ cho em này. Ở bậc đại học, từ lúc vào học cho đến lúc tốt nghiệp, tuy có qui ước số năm học nhất định nhưng pháp luật qui định, nếu học sinh nào tốt nghiệp rồi mà chưa tìm được công việc thích hợp và không muốn rời nhà trường thì có thể tiếp tục học tập miễn phí. Các bạn Thụy-điển cho biết, hiện nay hầu như ở trường nào cũng có những sinh viên lớn tuổi đã học 7-8 năm hoặc hơn trong trường. (4) Chế độ sinh đẻ: phụ nữ sinh con được nghỉ đẻ 18 tháng có lương (12 tháng đầu hưởng 100% lương, 6 tháng cuối hưởng 90%). Nếu đến tháng thứ 18 lại có thai, sẽ tiếp tục được nghỉ tiếp hưởng 90% lương cho đến khi đứa trẻ ra đời lại được hưởng chế độ nghỉ đẻ 18 tháng. Ngoài ra, nếu người vợ làm công việc tương đối quan trọng không thể hoặc không muốn nghỉ ở nhà quá lâu như vậy, thì haivợ chồng có thể bàn bạc để chồng có thể nghỉ thay vợ. (5) Chế độ nhà tù: người bị giam giữ hoặc tội phạm đang lĩnh án được nhà nước nuôi ăn ở không mất tiền, ngoài ra, mỗi tháng còn được lĩnh một khoản tiền mặt trợ cấp tuy không lớn nhưng cũng không phải là nhỏ lắm. Nhờ các khoản phúc lợi xã hội nói trên, đời sống cơ bản của mỗi người dân trong bất kỳ tình huống nào đều có sự bảo đảm cần thiết. Vì thế bộ mặt xã hội nói chung là tốt đẹp, cuộc sống yên bình, trật tự nền nếp, thực là có cái cảnh "ra đường không sợ mất cắp, đêm nằm không phải đóng cửa". Các cán bộ sứ quán Trung quốc ở đây cho biết, mấy chục năm qua họ rất ít khi bị mất cắp .
"Dĩ nhiên sự việc nào cũng có hai mặt. Qua một số điều chúng tôi đã tiếp xúc hoặc nghe kể, chế độ phúc lợi suốt đời nói trên của Thụy-điển ít nhất cũng tồn tại các vấn đề và mâu thuẫn trên hai mặt sau. Thứ nhất, chế độ phúc lợi cao này là dựa vào chế độ thu thuế cao. Do thu thuế cao nên thu nhập tài chính nhà nước của Thụy-điển chiếm gần 60% GDP, mức cao nhất thế giới. Nghĩa là gần 3/5 của cải toàn xã hội bị nhà nước tập trung vào tay mình, tỷ lệ để lại cho các doanh nghiệp và người dân quá nhỏ, trên mức độ nhất định tất sẽ ảnh hưởng tới tính tích cực của doanh nghiệp và người lao động. Đặc biệt là thuế suất luỹ tiến của thuế thu nhập, bậc cao nhất từng dùng thuế suất trên 80% (nay vẫn trên 70%), nghĩa là gần hết số tiền mà người lao động vất vả kiếm được lại không được hưởng. Điều đó dẫn đến trường hợp khi doanh nghiệp hoặc đơn vị cần hoàn thành một công việc cần kíp thì ngoài 8 giờ làm việc ra, người lao động nói chung đều không muốn làm ngoài giờ, vì thu nhập làm thêm mình chẳng được hưởng bao nhiêu. Bất mãn nhất là những người có thu nhập cao. Thập kỷ 80, một danh thủ quần vợt nổi tiếng thế giới người Thụy-điển chỉ vì bất mãn với thuế suất quá cao của nước này mà bỏ sang Anh định cư. Thứ hai, chế độ phúc lợi cao rất dễ bị một số người lợi dụng kiếm chác những khoản lợi ích họ không đáng được hưởng. Trong thời gian thăm Thụy-điển, khi đến một gia đình công nhân được gọi là có thu nhập thấp nhất, chúng tôi đã phát hiện vấn đề đó. Gia đình này có 4 cô con gái rồi, nhưng bà chủ lại có thai tiếp. Cảm thấy rất kỳ lạ, chúng tôi hỏi ông chủ tại sao đẻ nhiều như vậy. Ông trả lời: tôi đã tính toán từ lâu, thấy để vợ ở nhà đẻ con là có lợi nhất. Chẳng những bà ấy được nghỉ 1 năm rưỡi có lương, mà khi hết thời hạn đó lại có thai nữa thì tiếp tục được nghỉ ở nhà vẫn có lương, nghĩa là bà ấy được nghỉ phép dài hạn ở nhà cai quản công việc nội trợ phức tạp. Hơn nữa, chính phủ còn khuyến khích sinh đẻ, ai có nhiều con thì được hưởng chế độ trợ cấp luỹ tiến; cứ thêm một con thì hàng tháng được trợ cấp thêm ít nhất 1000 cuaron, lại không phải đóng thuế thu nhập, như thế rõ ràng làm tăng thu nhập của nhà tôi. Khi chúng tôi hỏi: như thế, ông có bị thiệt hại gì không ? Mới đầu ông ta bảo không, nhưng sau một lúc suy nghĩ, lại bảo là cũng có thiệt ở chỗ không thể đi du lịch xa, vì vợ con lóc nhóc đông quá đi xa rất bất tiện ... Câu chuyện này cho thấy, chế độ phúc lợi xã hội quá cao quá nhiều của Thụy-điển cũng cần thiết phải điều chỉnh, cải tiến hợp lý.
Về công bằng xã hội ở Thụy-điển. Báo cáo Khảo sát viết: "Qua nhiều thực tế chúng tôi đã tìm hiểu và tiếp xúc trong quá trình khảo sát, có thể nói xã hội Thụy-điển tương đối công bằng. Tuy không thể nói Thụy-điển hoàn toàn không có chế độ đặc quyền đẳng cấp, lối sống không lành mạnh và hiện tượng tham nhũng thường thấy ở nhiều nước khác, nhưng qua tai nghe mắt thấy thì các hiện tượng đó đúng là không nhiều. Tại sao xã hội Thụy-điển có thể thực hiện được tương đối công bằng ? Chủ yếu là do:
"(1). Có chế độ pháp luật hoàn thiện, có thể hạn chế một cách hữu hiệu sự nảy sinh các hiện tượng bất công xã hội. Thí dụ, pháp luật quy định rõ: trừ Quốc vương ra, bất cứ ai, kể cả Thủ tướng, khi ra ngoài đều không được mang theo nhân viên bảo vệ. Chính vì thế mà Thủ tướng Thụy-điển kiêm Chủ tịch đảng XHDC nước này là ông Ô-lôp Pan-mơ đã bị ám sát. Hôm đó, vào cuối năm 1988 (không lâu trước ngày chúng tôi thăm Thụy-điển), sau giờ làm việc, ông Pan-mơ cùng vợ đi tầu điện ngầm đến xem phim ở một rạp chiếu bóng trong khu phố đông vui nhất thủ đô Xtốc-khôm. Xem phim xong, hai người ra về, khi đang đi bộ trên đường phố, sắp đến một ga tầu điện ngầm thì ông Pan-mơ bị một kẻ lạ mặt bắn chết; nghe nói cho tới nay vẫn chưa tìm ra hung thủ. Sau vụ này, Thụy-điển mới sửa đổi luật, quy định Thủ tướng khi ra ngoài cũng có thể mang theo nhân viên bảo vệ. Khi chúng tôi đến thăm chỗ ông bị ám sát, vẫn còn thấy vết máu trên đường, thỉnh thoảng có người mang hoa đến đặt lên chỗ có vết máu tỏ lòng thương tiếc.
"Luật pháp cũng ghi rõ: trong cả nước, chỉ một số rất ít cấp lãnh đạo như Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao, Bộ trưởng Quốc phòng mới được nhà nước cấp ô tô công vụ, còn tất cả các quan chức khác chỉ được đi lại bằng các phương tiện giao thông công cộng hoặc xe tư của mình. Quy định trên không những giảm rõ rệt biên chế nhân viên cơ quan nhà nước và chi phí, mà còn ngăn chặn được tình trạng lợi dụng xe công làm việc tư, cũng như các tác phong không lành mạnh khác. "Pháp luật còn quy định rõ: trong công việc giao thiệp với khách nước ngoài, người lãnh đạo ở cấp nào thì được nhận quà tặng trị giá bao nhiêu. Chúng tôi đã có một lần tự mình thấy rõ điều này. Năm 1985, lần đầu tiên tôi theo Đoàn Cải cách cơ chế đến Thụy-điển khảo sát, đơn vị đón tiếp chính về phía bạn là Bộ Công nghiệp. Trong buổi làm việc với bà Bộ trưởng Bộ này, chúng tôi có tặng bà một đôi bình hoa nhỏ Cảnh-Thái-Lam cao khoảng 7-8 tấc Anh, sản xuất tại Bắc Kinh, để làm kỷ niệm. Sau khi mở hộp giấy bọc và xem món quà, bà kinh ngạc khen: Đẹp quá ! Nhưng rồi bà lại thở dài: Rất tiếc là tôi không được mang món quà này về nhà. Lúc đó chúng tôi đều không hiểu tại sao bà lại nói thế. Khi ra về, tôi có hỏi một cán bộ Sứ quán Trung quốc cùng dự buổi tiếp hôm ấy, mới biết luật pháp Thụy-điển có quy định, lãnh đạo cấp Bộ trưởng trong hoạt động ngoại giao chỉ được nhận quà biếu có giá trị lớn nhất không quá 1500 cuaron (khoảng 180 đôla Mỹ). Loại bình hoa chúng tôi biếu, ở Bắc kinh thì không đáng bao nhiêu tiền, nhưng ở Thụy-điển thì ước tính có thể hơn 1500 cuaron. Do đó bà Bộ trưởng không thể mang về nhà, mà chỉ có thể để ở phòng làm việc. Bao giờ mãn nhiệm, giả thử Bộ trưởng mới đến có nói món quà này nếu bà thích thì lấy đi; lúc đó mới có thể đem về nhà mình.
"(2). Dư luận giám sát công khai, là biện pháp hạn chế mạnh mẽ sự phát sinh và lan tràn các hiện tượng bất công xã hội. Về mặt này, năm 1988, khi chúng tôi đến Thụy-điển và Áo khảo sát, ở cả hai nước đều gặp những chuyện cụ thể. Chúng tôi tới Thụy-điển đúng vào lúc cô con gái của một vị Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương đảng XHDC Thụy-điển (tương đương Uỷ viên Bộ Chính trị đảng CSTQ) và là Chủ tịch Công đoàn toàn quốc, có chuyện rắc rối: báo chí tố giác cô này chưa đủ tiêu chuẩn được phân phối nhà nhưng vẫn được chia nhà, và phê phán ông Chủ tịch Công đoàn lợi dụng đặc quyền đảng XHDC đang nắm chính quyền để kiếm chác lợi riêng. Vì vấn đề này, đảng XHDC đã tổ chức một cuộc họp báo để công khai giải thích và tỏ thái độ. Trong họp báo, ông Chủ tịch Công đoàn tuyên bố: việc này ông không được biết trước, là do con gái ông tự làm; dĩ nhiên, ông có trách nhiệm là giáo dục con chưa nghiêm, ông nhất định sẽ đôn đốc con gái trả lại nhà nước căn nhà này, và sẵn sàng nhận sự phán xử của luật pháp. Sau đó, vụ tai tiếng này mới chìm xuống."
(còn tiếp...)

[notforsale]

CNXH chưa thực sự tồn tại vì vậy chưa thể nói nó đúng hay sai.
CNXH không chỉ là idealism mà còn liên quan đén các mô hình kinh tế. Mà càng ngày các mô hình KT TB càng bộc lộ điểm yếu, và ít "tự do" hơn (tăng cường kiểm soát của các cơ quan nhà nước). Nếu Marx sai vậy người ta lại đổ xô đi mua sách Marx???
CNTB bản thân nó cũng đã khác khởi thủy của nó rất nhiều. Gần đây người ta còn đưa ra tương lai, CNTB sẽ "tiến hóa" thành CNTB kiểu mới (không biết nó còn là TBCN???).
Đi đến một đích bằng nhiều con đường, mỗi lịch sử, mỗi dân tộc chọn cho mình một con đường.

Khi nào thấy sai thì người ta làm "cách mạng", lịch sử là thế!

Nói thêm về Thụy Điển, đầu TK20 có hai trường phái theo CN Marx, các Đảng XH và CS. Các đảng XH theo hướng thỏa hiệp, còn CS thì chống lại TBCN (lúc đó là thực dân, đế quốc). Chính vì vậy, Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường của mình khi Lenin phát biểu: "Vô sản thế giới đoàn kết, các dân tộc bị áp bức đoàn kết!"

Cũng có thể thấy hình ảnh này ở nước Đức, đảng SPD lãnh đạo thì các dịch vụ công cộng được chú trọng.
Về lịch sử, Rosa Luxembourg li khai khỏi SPD vì SPD ủng hộ WWI (các nước TB/thực dân tranh giành thị trường), thành lập đảng CS đối lập.

Vì vậy, hoàn toàn có cơ sở khi nói rằng các đảng XH chịu ảnh hưởng của tư tưởng Marx.

Không phải tự nhiên khi Obama muốn tăng cường dịch vụ bảo hiểm y tế công, người ta (người không ủng hộ) lại gọi ông là "Socialist" hoặc "Obamunism".