Nikolai Berzarin - Người sĩ quan chỉ huy của Berlin

[nthach]

Qua hơn 60 năm, kể từ khi thế chiến thứ hai, một cuộc chiến đẫm máu nhất trong lịch sử loài người, đã xảy ra và cũng đã kết thúc. Ngày nay, chúng tôi lại một lần nữa quay về với các sự kiện lịch sử đó, và muốn kể lại với các bạn về một người đã trực tiếp tham gia và có mặt trong các sự kiện này. Tên ông là Nikolai Berzarin. Vào năm 1945, ông nguyên là một sĩ quan chỉ huy ở mặt trận đánh chiếm Berlin.
Sinh ra trong một gia đình đình giai cấp công nhân, Nikolai Berzarin đã hiến dâng trọn cuộc đời mình cho lực lượng vũ trang Xô Viết. Trên thực tế, ông từng là một trong những vị tướng Xô Viết trẻ nhất. Vào tuổi 40, Berzarin đã đứng ở cương vị chỉ huy một đại đoàn. Trong thời gian dẫn đến Trận chiến Berlin, Nikolai Berzarin đã được trao tặng huân chương cao quí nhất của quốc gia, danh hiệu anh hùng Liên Xô, và vào tháng 6 năm 1945 ông còn được trao tặng huân chương Bắc đẩu Bội tinh của Pháp.

Ngày 16 tháng tư năm 1945, Hồng quân mở cuộc tấn công vào Berlin, và chỉ năm ngày sau, vào ngày 21 cùng tháng, Đại đoàn Tấn công số Năm dưới sự chỉ huy của thượng tướng Nikolai Berzarin, là đội quân đầu tiên đánh tới các vùng ngoại ô phía đông của thủ phủ Đức quốc xã. Quân đội của Berzarin đã được giao nhiệm vụ tối quan trọng, đó là, đánh chiếm các tòa nhà chính quyền địch ở trung tâm thành phố, bao gồm cả phủ thủ tướng đế quốc, nơi tổng hành dinh của Adolf Hitler làm trụ sở. Nhưng trước khi trận đánh Berlin được trải rộng, vào ngày 24 tháng 4 năm 1945, Nikolai Berzarin được bổ nhiệm là sĩ chỉ huy thành phố kiêm tổng chỉ huy các đơn vị đồn trú Liên Xô ở Berlin.


"Sự bổ nhiệm là sĩ quan chỉ huy Berlin của thượng tướng Nikolai Berzarin đã chứng tỏ là một bước ngoặt trong cuộc đời của ông", Vladimir Marochko, trưởng ban triển lãm lịch sử chiến tranh tại viện bảo tàng Chiến tranh Ái quốc Vĩ đại Moskva trên đồi Poklonnaya nói, "Điều này đã làm cho ông và cấp dưới của ông nhận thấy rõ trách nhiệm của họ đối với định mệnh của Đức quốc xã. Khi tổng chỉ huy tập đoàn quân thứ nhất Byelorussia, nguyên soái Georgy Zhukov đưa ra những lý do về sự lựa chọn của mình cho vị trí của Berzarin, ông đã phải đi đến những tính toán, hơn tất cả, đó là những tài năng và phẩm chất rất cao cả của Berzarin"

Không biết bao nhiêu Km địa hình bị phá hủy, và hàng triệu người phải tị nạn – đó là toàn bộ những quang cảnh ở thủ phủ của Đế chế thứ ba vào mùa xuân năm 1945. Vị sĩ quan chỉ huy Berlin đầu tiên của Liên Xô, đã phải đối mặt với một nhiệm vụ to lớn là phải đưa thành phố trở lại với cuộc sống trường tồn của nó. Berzarin không bao giờ có tư tưởng trả thù cá nhân đối với người Đức, mặc dù những tội ác ghê rợn mà bọn quốc xã đã thực hiện rất ghê tởm trên mảnh đất quê hương ông. Binh sĩ thuộc lực lượng tấn công số năm, hiện lúc này vẫn còn đang giao tranh với quân thù để đánh chiếm phủ thủ tướng đế quốc, thì ông đã ra lệnh cho bố trí các trung tâm hỗ trợ dân chúng cư trú ở các thành phố ngoại ô. Trong 54 ngày đó, ông liên tục có mặt trong văn phòng, Berzarin đã cứu trợ cho một số người Berlin kể cả những người chết đói, ông nói "Tại chiến trường, tôi chiến đấu với quân lính Đức, nhưng ở hậu phương của chúng, tôi cần bảo đảm sự sống cho họ"

[nthach]

Ông Vladimir Marochko nói:

"Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Sao Đỏ vào ngày 1 tháng 5 năm 1945, Nikolai Berzarin đã nói đến vấn đề này trong bình luận của mình là, sẽ mang lại cuộc sống bình thường cho toàn bộ Berlin, khi thành dưới sự kiểm soát của quân đội Xô Viết… chúng tôi thành lập các chức vụ sĩ quan chỉ huy của các quận. Dân cư địa phương đến dọn dẹp những mảnh vỡ vụn trên đường phố, thu gom vũ khí mà quân lính quốc xã đã bỏ lại. Chúng tôi mời các chuyên gia Đức đến để nhanh chóng đưa các công xưởng sản xuất vào hoạt động. Một số nhà máy điện được khởi động phát điện lại chỉ sau có hai ba ngày. Hệ thống cung cấp nước vì vậy cũng được khôi phục trở lại hoạt động. Có đến 20 bệnh viện của Berlin bên phía Xô Viết kiểm soát đã sẵn sàng đón tiếp người dân và những người bị thương vì oanh kích và đạn pháo. Chúng tôi còn nỗ lực sửa chữa và và khởi động lại hệ thống vận chuyển, chuyên chở hành khách trong thành phố. Một số khu vực trong lúc này vẫn còn bị quốc xã kiểm soát, ở đây có rất nhiều thường dân địa phương đang bị chết đói. Khi chúng tôi vô hiệu hóa được toàn bộ lính quốc xã, điều đầu tiên người dân đòi hỏi đó là lương thực. Chúng tôi lại phải mở cửa một số kho lương thực và bánh mì đầu tiên, và những người dân Berlin lập tức xếp thành một hàng dài như vô tận ở trước những kho hàng đó đển nhận lương thực. Tôi còn chỉ thị cho các làng lân cận cung cấp rau xanh vào cho thành phố".

Là một sĩ quan chỉ huy thành phố, Nikolai Berzarin đã đề ra một trong những ưu tiên cao nhất, đó là buộc mọi người phải tôn trọng luật pháp và bảo đảm an ninh trên các đường phố Berlin. Mặt khác, ông đề ra các bước có khả năng thực hiện được, để giữ kỷ luật nghiêm, trong hàng ngũ binh lính đồn trú ở Berlin. Vào ngày 7 tháng 5, Berzarin đã ký một sắc lệnh thành lập các đội tuần tra trong thành phố. Sắc lệnh chỉ rõ:
"Điểm thứ nhất. Để quyết liệt ngăn chặn nạn cướp bóc và các hình thức khác trái với pháp luật, nay ban bố lệnh tuần tra, bao gồm tất cả các khu vực mà các đơn vị quân đội đã đóng quân ở đó. Điểm thứ hai. Những sĩ quan và binh lính dành được cảm tình nhất sẽ được lựa chọn vào đội quân tuần tra. Điểm thứ ba. Các sĩ quan tham mưu ở bất kỳ cấp bậc nào, không có ngoại lệ, sẽ là những người kiểm soát đội tuần tra và thực thi các mệnh lệnh chung tại phía đông Berlin để triệt hạ những hành động cướp đoạt và vi phạm luật pháp…"


Nếu không có một sự trợ giúp nào từ phía những người dân Berlin, để đưa cuộc sống thành phố quay trở lại bình thường, đó là một sự đấu tranh cam go trên bước đường thành phố vừa mới thành lập chính quyền mới. Người sĩ quan chỉ huy Xô Viết lại có được sự hỗ trợ này. Theo người làm chứng cho biết, Nikolai Berzarin khi đó đã giao tiếp rất chặt chẽ với những đảng viên của các đảng phái chính trị khác nhau. Ông rất nhiệt tình lắng nghe bất kỳ vấn đề gì từ những người đó đề cập đến, và thực hiện ngay không chậm trễ. Ông cũng là người phê chuẩn các ứng viên cho văn phòng chính quyền thành phố, nếu như những người đó đủ khả năng quản trị. Berzarin không bao giờ yêu cầu họ trả lời những câu hỏi về chính trị, mà ông chỉ hỏi họ cần phải làm thế nào để nhanh chóng khắc phục được tình trạng đổ nát nghhiêm trọng trong thành phố. Ernst Lemmer, một nhân chứng trong công cuộc phát triển thành phố vào thời kỳ ấy, sau này ông ta trở thành một bộ trưởng của chính quyền Tây Đức, ông ta đã viết trong cuốn hồi ký của mình:

"Sự đổ nát ở hai thành phố Rhein và Ruhr được dọn dẹp lại với những tiến độ chậm hơn ở Berlin quá nhiều. Những công việc chính trên đường Cologne vẫn chưa được thực hiện xong trong năm 1946. Tôi rất ấn tượng khi nhìn thấy sự hăng hái của quân đội Xô Viết đã thể hiện trong khi có gắng để đảm bảo mọi nhu cầu cho những người dân Berlin. Sự cung cấp và tiếp tế thực phẩm ở Berlin là tốt nhất hơn bất cứ nơi nào có quân đội Xô Viết đóng quân, và thậm trí còn tốt hơn cả ở Tây Đức…"

[nthach]

Nikolai Berzarin không chỉ cung cấp cho những người dân Berlin bánh mỳ và nước uống. Ông còn quan tâm đến mọi vần đề lớn nhỏ khác như, những việc tổ chức các buổi hòa nhạc giao hưởng, cho đến cả những việc cung cấp đinh đóng, và tổ chức lại bộ máy chính quyền địa phương. Nhờ có những biện pháp mạnh của ông, giao thông trong thành phố đã khôi phục lại được hoạt động trong một thời gian ngắn. Các chuyến tàu điện ngầm đầu tiên ở Berlin, được bắt đầu hoạt động trở lại chỉ 12 ngày sau khi thành phố do quân đội Xô Viết kiểm soát. Đời sống văn hóa cũng được phục hồi nhanh chóng. Dàn nhạc thính phòng Berlin đã tổ chức buổi công diễn đầu tiên vào ngày 13 tháng 3 năm 1945. Trong tháng năm, toàn bộ 30 rạp chiếu bóng trong thành phố cùng được khởi chiếu những bộ phim truyện, phim tài liệu và phim thời sự. Các trường học ở Berlin cùng mở cửa đón chào học sinh đến lớp. Trận bóng đá đầu tiên sau chiến tranh, cũng đã trình diễn những màn túc cầu hấp dẫn vào ngày 20 tháng năm dành cho 10.000 người hâm mộ đến chiêm ngưỡng. Berzarin cũng là người hâm mộ thể thao, ông vốn là một tay trượt tuyết giỏi, một tay đua xe có hạng và cũng là một kỵ sĩ năng khiếu. Nhờ có sự giúp đỡ của ông, nên đường đua ở Berlin đã khôi phục lại các cuộc đua xe ngựa hai bánh ngay sau khi chiến tranh kết thúc. Bốn năm sau, các cuộc đua lần đầu tiên được mang tên Nikolai Berzarin, cuối cùng nó trở thành tên gọi truyền thống cho những cuộc thi đấu này.

Giám mục Otto Dibelius nhớ lại, " Nikolai Berzarin là một vị tướng Nga đầu tiên mà tôi gặp. Ông ấy hoàn toàn khác hẳn so với những gì mà tôi tưởng tượng về ông…Tôi đã được thấy một người đàn ông rất kính cẩn đối với nhà thờ". Trên thực tế, không chỉ có giám mục Dibelius là có những xuy nghĩ lại về hình ảnh của một người vô thần thánh như Berzarin. Mà còn cả những viên chức phòng giáo dục Berlin cũng ngạc nhiên khi nghe thấy một vị tướng Xô Viết nói như sau, "Tôi mong muốn con cái của mọi người sẽ được nuôi dưỡng và giáo dục trong tình thân ái của Chúa".

Vị trí của Berzarin là một sĩ quan chỉ huy ở Berlin, vốn là một người rất quan trọng. Theo các thỏa thuận của đồng minh vào tháng 9 năm 1944, để chuẩn bị tiếp quản thành phố, do vậy ông đã tuân theo cả hai mặt, về quyền lợi đối với đất nước mình và cả về những quyết định giữa các nước đồng minh.

Vladimir Marochko, một nhân viên của Trung tâm Viện bảo tàng Cuộc Chiến tranh Ái quốc Vĩ đại trên đồi Poklonnaya đã nói, "Người sĩ quan đầu tiên chỉ huy thành phố của Xô Viết, Nikolai Berzarin đã hoàn toàn nhận thức rõ được trách nhiệm đang gánh vác của mình, trong thời kỳ quá độ từ thời chiến sang thời bình ở Berlin. Một thời gian, các khu vực phía tây thành phố do Mỹ, Anh và Pháp kiểm soát vào tháng 7 năm 1945, văn phòng chỉ huy Đồng minh đã chiếm toàn bộ quyền hành trên khắp thành phố. Phía Đồng minh cũng phải thừa nhận về những biện pháp khẩn cấp, mà Berzarin đã thực hiện là đúng đắn, để đưa cuộc sống ở Berlin trở lại bình thường, và giữ thành phố luôn trong tình trạng ổn định hơn cả những khu vực phía tây mà họ đang kiểm soát".

Khi đó, hầu như không một đường phố nào ở Berlin mà Berzarin chưa hề đặt chân tới. Khi ông là một sĩ quan chỉ huy của Berlin, mỗi ngày ông thường đi ra ngoài phố hàng giờ đồng hồ. Ông không tin tưởng vào những bản báo cáo, mà ông cần đảm bảo mọi vấn đề phải được thực hiện một cách thích đáng. Những người dân Berlin thường nhớ đến ông, một vị tướng tươi vui, luôn ăn mặc chỉnh tề trong bộ quân phục với chiếc áo choàng quân ngũ. Để đi lại nhanh chóng trên khắp thành phố, Berzarin sử dụng một chiếc Môtô chiếm được của địch, và ông thường tự lái lấy. Đúng vậy, ông thường tự lái chiếc Môtô, và rồi vào một ngày bi kịch, ngày 16 tháng 6 năm 1945, chiếc Môtô của ông đã đâm sầm vào một chiếc xe tải quân sự khi phóng với tốc độ cao. Nikolai Berzarin và người lính cần vụ của ông đang ngồi phía sau, đều bị thiệt mạng trong tai nạn đó.

Vào năm 2002, Berlin tổ chức một cuộc gặp mặt giữa những người dân thành phố, với các cựu chiến binh Đại đoàn Tấn công số 5, những người đã chiến đấu trong Trận đánh Berlin dưới sự chỉ huy của Thượng tướng Nikolai Berzarin vào mùa xuân năm 1945. Những người tham dự trong buổi gặp mặt, đã chỉ rõ rằng, Berzarin là người đầu tiên cho người dân Berlin hy vọng vào sự khôi phục nhanh chóng của cuộc sống có những chuẩn mực của thời bình. Là một sĩ quan chỉ huy của Berlin, cái chết của ông không phải trên bàn làm việc của ông, mà trên đường phố nơi mà ông đang xây dựng lên từ những đống đổ nát. Danh tính Nikolai Berzarin còn nằm trong danh sách công dân danh dự của Berlin. Cuối cùng, người đầu tiên sẽ mãi là người quan trọng nhất…


Theo: Đài tiếng nói Nước Nga.