Những người Nga ở miền sơn cước Việt Nam

[Đan Thi]

Chuyến điền dã của những người Nga ở miền sơn cước Việt Nam
Elena Nikulina (Đài Tiếng nói nướcNga)
Góp phần đắc lực phát triển sự hợp tác Nga-Việt trên tất cả các phương hướng, có công lao của các nhà khoa học Nga và Việt Nam trong lĩnh vực nghiên cứu ngôn ngữ. Những năm 70 của thế kỷ XX, hai nước đã thực hiện những đề án thú vị và quan trọng, đó là mô tả ngôn ngữ chưa thành văn của các dân tộc ít người ở Việt Nam.
Ngay từ thời Liên Xô, đã tiến hành 10 cuộc điền dã thực địa, mô tả 22 ngôn ngữ thuộc các ngữ tộc và nhóm khác nhau, đã xuất bản 4 tập kỷ yếu tổng hợp. Đây là công việc không chỉ có ý nghĩa khoa học to lớn, mà còn mang không ít hiệu quả thực tiễn: dựa trên kết quả điền dã, đã lập bảng chữ cái cho chữ viết của các dân tộc ít người, biên soạn và ấn hành những cuốn sách giáo khoa.
Đáng tiếc là, bởi nhiều nguyên nhân mà tiến trình của đề án này đã có sự gián đoạn lớn. Năm 2008, công việc thực thi đề án bắt đầu được phục hồi. Với sự hỗ trợ của Quĩ nghiên cứu khoa học nhân văn Nga, hồi tháng 10 - tháng12 đã có đoàn nghiên cứu từ Matxcơva đi Việt Nam để nghiên cứu ngôn ngữ Cờ Lao, thuộc ngữ hệ Thái-Ka Đai. Người dân tộc Cờ Lao sinh sống ở miền Nam Trung Quốc và tỉnh Hà Giang phía Bắc Việt Nam. Tại Trung Quốc, có mấy trăm ngàn người, còn ở Việt Nam sắc dân Cờ Lao gồm 1.850 người. Tuy ít hơn, nhưng người Cờ Lao ở Việt Nam gìn giữ ngôn ngữ của dân tộc mình tốt hơn.
Công tác thực địa được tiến hành tại hai huyện Yên Minh và Đồng Văn, với 3 nhóm: Cờ Lao đỏ, Cờ Lao xanh và Cờ Lao trắng. Trong thành phần đoàn công tác chuyên môn, thì từ Matxcơva sang có 5 người, từ Hà Nội có 4 cán bộ của Viện Ngôn ngữ học Việt Nam. Nét độc đáo của đợt điền dã này là ở chỗ, bên cạnh các nhà khoa học Nga như bà Irina Samarina và Svetlana Britova, cán bộ nghiên cứu của Viện Ngôn ngữ thuộc Viện Hàn lâm khoa học Nga, tham gia chuyến khảo sát thực địa còn có những thành viên rất tích cực, năng động và trẻ trung – đó là nhóm sinh viên ngành Việt Nam học của trường Đại học Tổng hợp Nhân văn quốc gia Nga. Đối với các bạn trẻ này, đây không chỉ là những công việc nghiêm túc và phức tạp, mà còn là chuyến đi đầu tiên để làm quen với đất nước Việt Nam, trong khi họ mới vừa học lên năm thứ II đại học. Thế nhưng, các sinh viên Nga trẻ măng này đã đảm đương công việc một cách tuyệt vời, - như nhận xét đầy hài lòng và tự hào của bà Irina Samarina - người lãnh đạo đoàn điền dã về phía Nga. Bà cho biết: “Chúng tôi đã tiến hành ký âm hơn 10.500 từ, mô tả kết cấu ngữ pháp. Chúng tôi đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng cho chuyến đi thực địa ở Việt Nam, sau đó soạn các dữ liệu, dịch các từ sang tiếng Anh, viết thu hoạch của đợt công tác. Các sinh viên Nga đã làm việc y như những nhà khoa học thực thụ”.
Vậy, đặc điểm của tiếng Cờ Lao là gì?
Bà Samarina cho biết: “Đó là thứ ngôn ngữ rất độc đáo và thú vị. Từ rất ngắn, nhiều từ tạo thành từ một âm thống nhất, có 5 thanh điệu, và ngữ pháp khá phức tạp”.
Ngoài công việc ra, thì các sinh viên Nga có thích Việt Nam chăng?
Giáo viên hướng dẫn của nhóm sinh viên Nga nhận xét: “Tất cả các em đều rất hào hứng và muốn đi Việt Nam thêm nữa. Địa điểm cực đẹp, núi non có rừng rậm bao phủ, núi thì càng leo càng thấy cao. Rất thông cảm với những người dân địa phương, vì điều kiện sinh sống tại đó không dễ dàng, hiện không hề có nguồn nước và đường giao thông”.
Một câu hỏi với nhà nghiên cứu ngôn ngữ học: những tư liệu điền dã vừa thu thập sẽ được sử dụng thế nào ? Chuyên viên Irina Samarina hé mở những dự định ấp ủ: “Chúng tôi muốn xuất bản cuốn sách nghiêm túc với các kết quả chuyến thực địa điền dã, một cuốn sách thật đẹp, với nhiều hình ảnh minh họa, kèm theo băng ghi tiếng và hình, ghi các tư liệu đã tập hợp được trong thời gian công tác ở Việt Nam...Công việc của chúng tôi không những có ý nghĩa khoa học, mà còn có tác dụng thực tiễn, - bà Irina Samarina nói tiếp. Tại tỉnh Hà Giang đã thông qua chương trình bảo tồn văn hóa của các dân tộc ít người trên địa bàn này, và giành quan tâm lớn cho việc phát hành những cuốn Từ điển song ngữ, thí dụ như Từ điển Việt- Cờ Lao. Vì vậy hiển nhiên công trình nghiên cứu của chúng tôi rất thích hợp và có ích cho các bạn Việt Nam”.
Đan Thi dịch

[hungmgmi]

xin lỗi các bác gõ chẳng viết hoa gì sất, em đang mổ cò máy khách sạn:

Gặp cô gái Nga ở dưới chân núi Phú Sĩ

hungmgmi đang ở thành phố Gotembak, cách ngọn núi Phú Sĩ không xa. Đứng ở sân khách sạn, có thể nhìn thấy những ánh đèn nhấp nháy lưng chừng ngọn núi nổi tiếng này. Thành phố nghỉ dưỡng cách thủ đô Tokyo khoang 80 km, đi bằng tàu cao tốc chỉ khoảng 40 phút là tới nơi. Thời tiết nơi đây giống hệt Đà Lạt nhà mình, dịu mát và nhiều hoa. nơi đây có sự pha trộn cảnh sắc của châu Âu và châu Á, có những ngọn đồi nhấp nhô, những cánh rừng thông cao vút, và cạnh đó là những cánh đồng lúa ươm vàng sắp đến ngày thu hoạch. Đây cũng là nơi có khu mua sắm nổi tiếng với hàng trăm cửa hàng đồ hiệu, thu hút nhiều khách đến tham quan và mua sắm.　

Chiều tối nay hungmgmi tò mò đi vào một quán bar nằm ngay dưới khách sạn Brush Up có cái tên rất dân dã Garden. Quán vắng hơ vắng hắt. Một chiếc máy chiếu đang phóng lên màn hình bộ phim Jurassic Park cổ lỗ sĩ. cô gái chạy bàn tóc vàng búi đuôi sam xinh xắn, dáng người tầm thước hồ hởi tiến đến, hỏi vị khách hiếm hoi bằng tiếng Nhật, mình đoán là hỏi uống gì. Mình nhìn em, rồi hỏi bằng một thứ tiếng Anh trọ trẹ đại ý em gái người nước nào vậy ta. Em liền bảo em là người Nga đây anh. Thế là chết với cậu rồi, mình liền bắt chuyện với cô gái. Olia (tên em gái) cũng ngạc nhiên ra trò khi thấy một gã châu Á biết nói tiếng Nga ở cái xứ mà mới đêm xuống đã đìu hiu, đã vắng tanh vắng ngắt quá chùa bà Đanh. Qua câu chuyện, mình được biết Olia quê ở Vladivostok, tốt nghiệp đại học ngành Khí tượng Thủy văn ở đó. Rồi chẳng hiểu duyên nợ thế nào (mình cũng tế nhị cóc hỏi) lại lấy một tay người Tây Ban Nha, khi gã qua Nga có 1 tháng và một nửa chữ tiếng Nga chẳng biết. Rồi gã lôi cô gái Nga xinh đẹp qua đây, hai vợ chồng thuê nhà sống ở một thành phố bé hin ven biển, cách Gotembak khoảng gần 1h chạy ô tô. Chồng đi làm cho một nhà máy ô tô của Nhật, vợ buồn quá, sau đôi năm nội trợ bèn xin đi làm bán hàng ở quầy bar này. Olia cười bẽn lẽn khi tôi hỏi về thu nhập ở đây, người ta hứa trả cho em 1000 yên một giờ, em mới làm gần 1 tháng nên chưa rõ lắm đâu, nhưng mà cuộc sống cũng vất vả lắm. Hai đứa bọn em thuê có căn hộ nhỏ, đã gần 600 đô rồi, em thì hàng ngày phải lái xe đến đây làm,　như đêm nay em sẽ làm đến 12 h đêm, sau đó mới lái xe về nhà.

Olia nói với mình là em rất nhớ nhà, và thời gian rỗi, em chỉ biết làm việc nhà và tập thể thao để giết thời gian. Mình mới hỏi em quanh đây có người Nga không, em có bạn đồng hương thỉnh thoảng tụ tập chứ? Em lắc đầu buồn bã cho hay mấy thành phố lân cận đây chẳng có ai là người Nga, mà người Nga cũng ít đến mấy thành phố này, nên có khi mấy tháng liền em chẳng biết nói chuyện với ai bằng tiếng mẹ đẻ, vì chồng em đâu có khái niệm gì về tiếng Nga. Vậy nên, ôlia bảo, được nói chuyện với một người biết tiếng Nga ở mảnh đất vắng vẻ này với em là một sự ngạc nhiên lắm lắm...

Nói chuyện với mình, thỉnh thoảng Olia lại dáo dác nhìn quanh, có vẻ gì đó bất ổn. Mình trả tiền chai bia, rồi hỏi em làm sao thế. Thì ra là chẳng ai cấm đâu, nhưng tự cô gái thấy mình cần phải làm việc cho chỉn chu hơn, tập trung cho công việc hơn dưới mắt người quản lý, vì cần thể hiện khi mới được nhận việc chưa lâu.

Đúng là như vậy thật, ai đời nhân viên lại cứ đứng nói chuyện với khách lâu như thế được. Mình tạm biệt Olia, chúc em ở lại mảnh đất này gặp nhiều may mắn, sống hạnh phúc và niềm vui...

Đêm Gotembak lạnh dần. Mây mù đã kéo về che khuất núi Phú Sĩ, phía xa kia giờ chỉ là mờ mịt màu mây trắng, ngoài kia phố xá cũng đã tối om đèn.　Vài dòng gõ chia sẻ với mọi người về một mảnh đời Nga ở vùng sơn cước này của xứ Phù Tang, mượn tạm topic chị Đan Thi chút nhé. Bữa nào về sẽ bốt ảnh em gái Nga xinh đẹp lên đây sau.

[Thao vietnam]

hungmgmi viết

Bữa nào về sẽ bốt ảnh em gái Nga xinh đẹp lên đây sau.

Đồng chí Hungmgmi quên lời hay không giữ lời nhẩy?

[phoi91]

Hay nhỉ anh Hùng nhỉ. Bắt đầu bốt ảnh lên đi thôi/

[Đan Thi]

Các tay “phượt” trẻ tuổi miền Irkutsk vào cuộc chạy xe khắp Việt Nam
Đan Thi Moscow dịch theo báo Nga

Hàng triệu tin nhắn SMS, pháo hoa và pháo sáng nở bừng. Vùng Irkutsk chào đón Năm mới trong niềm phấn khởi dâng trào. Một số người con của vùng Siberians bắt đầu năm 2013 ở những đất nước kỳ thú.

Những điệu nhảy, tiếng cười và niềm vui chung tưng bừng. Trong một trường phổ thông Việt Nam những giờ học bỗng gián đoạn. Lần đầu tiên các học sinh đón mừng Năm mới theo kiểu Nga. Có đoàn thiếu nhi từ Nga đến để hoan nghênh quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia chúng ta. Quên bẵng rào cản ngôn ngữ, các học sinh miền Irkutsk cố gắng giải thích cho những người bạn đồng trang lứa xứ nhiệt đới về phong cảnh tuyết trắng và Ông già Tuyết của nước Nga. Tại thành phố Hà Nội thủ đô Việt Nam chỉ có hai trường dạy tiếng Nga. Và đây là một trong số đó.

Tại Irkutsk có trường học duy nhất ở Nga, mà có lẽ cũng là duy nhất cả trên thế giới, nơi các trẻ em được đào tạo để đi du lịch bằng xe máy. Vì thế các thiếu niên Nga từ miền quê này đã không chỉ một lần chạy xe “phượt” dọc bờ Baikal và Sayan. Bây giờ họ đi xa hơn, khám phá không gian châu Á.

Đây là chuyến đi đầu tiên ra nước ngoài. Việt Nam đã được chọn làm điểm đến hoàn toàn không ngẫu nhiên: các bạn người Nga biết rằng tại thành phố thủ đô đất nước phương Nam này có 6 triệu dân và 4 triệu chiếc xe máy. Các tay “phượt” trẻ tuổi của xứ Nga khó tìm thấy ở đâu có nhiều người bạn cùng chí hướng như vậy.

Loại xe mô tô thiếu nhi mà các học sinh Irkutsk quen chạy thì ở Việt Nam không có. Dành riêng cho đoàn du khách, người ta đã tìm được một số chiếc "Minsk" cũ. Các tay lái Nga lần đầu tiên ngồi lên chiếc xe mác này.

- Ồ, đây là xe xô-viết, ta hãy thử lái nào!

Các huấn luyện viên Việt Nam đã rất ngạc nhiên khi thấy thiếu nhi Nga điều khiển xe mô tô. Hành trình chạy xe theo con đường qua các thôn xóm và cánh đồng lúa. Các du khách trẻ người Nga tận mắt nhìn thấy rừng rậm hoang dã, có dịp đu trên dây leo – đối với người xứ lạnh Siberians đó là cả một giấc mơ. Đáng tiếc là ở đây không có rừng thông lá kim, - các vị khách du lịch nói. Phải lái xe chạy vòng quanh gốc cây cổ thụ khổng lồ để thực hiện “nghi lễ” đón Năm mới. .

Theo quan điểm của ban lãnh đạo Câu lạc bộ mô tô du lịch Baikal, tuyến đường như vậy là phương thức tuyệt hảo vừa để thắt chặt tình bạn quốc tế và khơi mở khát vọng khám phá thế giới ở các trẻ em. Mà cũng là thêm một bước tiến đẩy mạnh môn thể thao mô tô ở nước Nga.

[hungmgmi]

Không phải là em không giữ lời, mà cái ảnh em gái này em chụp bằng con Samsung Wave 8500 của em, về nước được mấy tuần thì bị rơi béng trên xe taxi của hãng Vạn Xuân, kêu tổng đài ngay mà nó chối cóc nhận là nhặt được. Tức ơi là tức, cạch luôn hãng này từ đó