Sau trận chiến Borodino

[nthach]

Sau trận chiến Borodino - phần I



Sáng sớm ngày 8 tháng 9 năm 1812 (theo lịch Julian là ngày 27 tháng 8) năm 1812, các quân đoàn chủ lực của quân đội Nga đã rời khỏi Borodino và thiết lập đội hình trên đường Mozhaisk. Không phải đối mặt với các chướng ngại vật, đội quân chống tập hậu cũng rời chiến trường ngay sau đó. Đến buổi chiều, toàn bộ quân đội đã cắm trại nghỉ đêm ngay cạnh làng Zhukovo.

Khi biết được quân đội Nga rút lui, Napoleon liền điều ngay bốn trung đoàn kỵ binh và một sự đoàn bộ binh do Murat chỉ huy nhằm đuổi theo các đội quân tiên phong của Nga. Đến chiều hôm đó, quân Pháp đã tiến đến Mozhaisk, lúc này Murat lập tức ra lệnh cho quân lính đánh chiếm thị trấn rồi tiếp tục hành quân tiến thẳng vào thành phố Moskva. Quân đội Nga do Mikhail Miloradovich chỉ huy, đã đẩy lui được cuộc tấn công này, và kiểm soát được toàn bộ thị trấn Mozhaisk cho đến tận sáng hôm sau, để cho đoàn xe tải vận chuyển toàn bộ thương binh và lương thực dự trữ an toàn rời khỏi đây. Quân của Murat đã không thể nào giành được kiểm soát thị trấn.

Trong khi đó, quân đội Nga thẳng tiến về Moskva. Với khoảng cách dài 110Km, họ phải hành quân suốt sáu ngày đêm. Murat không muốn cố tiếp tục tiến đánh đội quân chống tập hậu của Nga. Không phải là do ông ta lưỡng lự, mà là toàn bộ tình thế chung đã làm hạn chế ông ta, vì trong nội bộ quân Pháp lúc này đang dao động nặng nề sau hậu quả của trận Borodino. Từ khi kỵ binh của mình bị đánh bại thảm hại, Napoleon đã không còn lý trí để cố tiếp tục truy đuổi như trước.

Đường hành quân của quân đội Nga từ Borodino đến Moskva thực sự là một điều kỳ công. Đầu tiên thì quân đội rút lui được chia thành bốn đội hình, sau đó kết hợp lại còn ba đội hình trong ba đoạn đường cuối cùng. Khi đêm đến thì toàn bộ quân đội được tập hợp lại. Dẫn đầu mỗi đội hình là đội kỵ binh, các binh sĩ còn lại thì hành quân sau theo đội hình. Với hơn 600 khẩu đại bác cùng với nhiều xe tải thương và lương thực dự trữ, quân đội Nga đã chứng minh được chiến lược rút lui rất lý tưởng, và sự thắng lợi này là công của tướng Miloradovich.

Các nhà sử học có nhiều sự giải thích khác nhau về kế hoạch hậu Borodino của quân đội Nga. Một số người thì cho rằng, ngay sau trận Borodino là thời cơ để cho Napoleon đánh chiếm Moskva. Còn một số người khác thì viết, trong thời gian khi quân đội Nga đang rút lui, hàng ngày họ đều có kế hoạch mở một trận tổng tấn công, nhưng đều phải trì hoãn để đợi tổng chỉ huy Mikhail Kutuzov lựa chọn một địa điểm thích hợp cho trận đánh.

Phân tích các sự kiện, người ta không thể phủ nhận rằng, các vị chỉ huy quân đội Nga đã làm hết sức mình, để ngăn quân địch tránh xa thành phố Moskva. Rất khó có thể quyết định nên mở một trận đánh ở ngoại ô Moskva hay không. Kutuzov đã vắt óc để cố đi đến một một quyết định đúng đắn nhất: Mở một trận đánh ở ngoại ô Moskva để không cho quân địch tiến vào hoặc phải rời khỏi thành phố, và bảo toàn được quân đội mình. Những người cùng thời với ông vẫn thường nhớ rằng, Kutuzov đã suy nghĩ rất căng thẳng về các bước kế tiếp cho trận đánh cần phải tiến hành ra sao. Đầu tiên, ông dự kiến sẽ tăng viện quân sĩ để triển khai trận đánh, nhưng quân đội đã đến quá gần Moskva, rõ ràng là vị tướng chiến trường này đã hiểu rằng các cơ hội để tiếp nhận sự hỗ trợ là quá thấp. Chính phủ và bộ chiến tranh đã ngăn người dân tham gia quân đội, vì họ sợ chiến sự sẽ trở thành một cuộc chiến toàn quốc.

Theo quan điểm này, Kutuzov đã quyết định rời khỏi thành phố Moskva mà không mở một trận đánh nào. Đó cũng là một quyết định hầu như không dễ dàng để thực hiện.

[nthach]

Sau trận chiến Borodino - phần II


Vào ngày 13 tháng 9 năm 1812 (theo lịch Julian là ngày 1 tháng 9) năm 1812, các tướng lĩnh quân đội Nga được tập trung tại một hội nghị ở làng Fili ngoại ô Moskva. Vào lúc 5 giờ chiều, các vị tướng quân là Mikhail Barclay de Tolly, Dmitry Dokhturov, Fyodor Uvarov, Alexei Yermolov, Pyotr Konovitsyn, Alexander Ostermann-Tolstoy và hai đại tá Karl Toll và Paisiy Kaisarov đã đến bản doanh của Kutuzov.

Các vị tướng lĩnh đã thảo luận có nên chiến đấu bảo vệ Moskva hay rời khỏi đây mà không mở một trận đánh nào. Một số người thì đưa ý kiến là sau này mới đánh, số khác thì nêu quan điểm là cần phải đánh ngay lập tức. Kutuzov nói: "Nếu chúng ta mất Moskva, thì có nghĩa là chúng ta mất nước Nga. Nhiệm vụ đầu tiên của tôi là bảo toàn và củng cố thêm cho quân đội. Chúng ta rút lui bây giờ sẽ dẫn đến sự bại trận của địch sắp tới. Cho đến khi quân đội của ta đủ mạnh để đẩy lui được các đợt tấn công, chúng ta sẽ có thể hy vọng đến được một chiến thắng cuối cùng. Nhưng đến khi đó không có quân đội, thì không còn Moskva và không còn nước Nga. Tôi ra lệnh cho toàn quân rút lui".

Quyết định của Kutuzov rời khỏi Moskva mà không đánh một trận nào, chứng tỏ vị chỉ huy chiến trường này là một con người rất kiên quyết. Ông vốn là một quan chức nhà nước rất lỗi lạc, ông tin tưởng là một ngày không xa quân đội Napoleon sẽ bị thất bại nặng nề. Kutuzov không hề nói gì về hội nghị Fili, nơi mà ra quyết định quân đội sẽ rút lui, ông đã giữ bí mật hoàn toàn. Không phải cường điều hóa khi nói về quyết định rút khỏi Moskva mà không nghênh địch là một trong những khoảng thời gian thách thức nhất trong cuộc chiến năm 1812. Sớm ngày 14 tháng 9, quân đội Nga hành quân băng qua những con đường trong thành phố Moskva, tiến về Ryazan và Bronnitsy. Cuối ngày hôm đó, họ đã hành quân được 15Km về phía đông nam Moskva.

Chính quyền Saint Petersburg đã lên tiếng chỉ trích về quyết định rút lui của Kutuzov. Sa Hoàng Alexander I còn không hề vui gì khi nhận được tin này. Tuy nhiên, sự bận tâm đầu tiên của vị hoàng đế này là tương lai của gia đình chứ không phải là Moskva. Sự lo lắng của Ông cũng vô nghĩa. Napoleon và quân đội của ông ta vốn đã từng mong muốn chinh phục Moskva và buộc Nga phải chịu đầu hàng. Nhưng họ đã vô cùng sai lầm, mặc dù: quân đội Nga đã rút khỏi Moskva nhưng không hề có ý định đầu hàng. Trong khi đó ở Moskva, Napoleon hiểu ra rằng ông ta đã chinh phục được cố đô Moskva nhưng không thể đánh bại được quân đội của đối phương. Quân đội Nga giống như một thanh gươm của Damocles dành cho người Pháp.

Hai trăm năm trước đây, Moskva chỉ là một thị trấn lớn nhất của nước Nga với dân số là 270,000 người. Đây vốn cũng là một trung tâm thương mại và công nghiệp, một thị trấn có nền kiến trúc kết hợp cả cổ lẫn kim. Moskva là nơi thu hút được rất nhiều nhà quý tộc trên khắp nơi. Khi người Moskva biết quân đội rút lui, họ đã quyết định đi theo cùng quân đội. Khi Napoleon vào đến Moskva, thì ở đây chỉ còn lại khoảng 10,000-12,000 người ở lại. Một vụ hỏa hoạn bùng lên vào buổi chiều hôm đó, và làm thiêu rụi gần như toàn bộ thị trấn. Vụ hỏa hoạn này kéo dài suốt từ ngày 14 tháng 9 cho đến tận ngày 21 tháng 9. Trước khi vụ hỏa hoạn xảy ra, ở Moskva có 9,151 ngôi nhà (hai phần ba trong số đó là nhà gỗ), sau hỏa hoạn thì có đến 6,496 ngôi nhà bị thiêu rụi, số còn lại thì cũng tan hoang.


Vụ cháy được bùng lên do một nổ khủng khiếp. Những người chứng kiến tận mắt nói rằng, có vẻ như là một kho thuốc súng bị nổ tung. Vấn đề này cho đến nay vẫn chưa rõ ràng, tuy nhiên ai là người đã tạo ra vụ nổ đó. Các sử gia và nhà văn của Nga thì cho rằng, vụ hỏa hoạn xảy ra là do quân lính của Napoleon gây lên. Còn người Pháp thì ngược lại, họ nói rằng thị trấn bị thiêu rụi là do người Nga, có thể là do những tù nhân đã được thả ra từ các nhà lao ở Moskva. Tuy nhiên, hầu hết các sử gia Nga đều đồng ý rằng, hoàn toàn sẽ không xảy ra hỏa hoạn lớn ở Moskva nếu không có cuộc xâm lược của Napoleon.

[nthach]

Sau trận chiến Borodino - phần III


Napoleon chiếm Moskva ngày 14 tháng 9 (theo lịch Julian là ngày 2 tháng 9) năm 1812) và phải rời khỏi đây sau 34 ngày, đó là ngày 18 tháng 10. Sau một ngày kể từ khi tiến vào Moskva, Bonaparte ra lệnh cho nguyên soái Berthier đốt cháy Điện Kremlin và một số tòa nhà công cộng. Quân Pháp đặt thuốc nổ xuống dưới tường Kremlin và bên trong Điện, các vụ nổ đã bùng lên, tuy nhiên đã được những người yêu nước của Nga ngăn chận, họ quyết định bảo vệ địa danh lịch sử này không bị phá hủy. Cho nổ tung Điện Kremlin không phải là sách lược của Napoleon, mà là một hành động trả thủ dã man. Vụ hỏa hoạn kéo dài một tuần lễ ở Moskva đã làm ảnh hưởng nặng nề đối với quân Pháp, làm cho chúng ở trong thị trấn hầu như không thể chịu đựng nổi, và cũng là nguyên nhân dẫn đến nhụt chí của quân đội. Tuy nhiên, vụ hỏa hoạn cũng đã giúp quân đội Nga cách xa được quân địch và đảm nhận được một phong trào đánh du kích thành công.


Hai ngày sau khi quân đội Nga rời khỏi Moskva, họ đã đi được 30 Km theo hướng đông nam về phía Ryazan và vượt qua sông Moskva, khi đó Kutuzov đột nhiên ra lệnh cho toàn quân quay lại. Vào ngày 18 tháng 9, toàn bộ quân đội đã tập hợp đông đủ ở gần Podolsk, và ba ngày sau họ vượt sông Nara để tiến vào Tarutino. Không có một vị chỉ huy chiến trường nào khác mà có quyết định chiến thuật độc đáo và thành công như Kutuzov. Kế hoạch chiến thuật Tarutino đã được đi vào lịch sử.

Cần phải nhấn mạnh rằng, đây là một chiến thuật được thực hiện một cách bí mật, bằng cách chuyển quân chủ yếu vào ban đêm, đi thành hai hàng trên đường làng. Kỷ luật quân đội được giữ rất nghiêm ngặt. Không một người nào, cho dù là một vị tướng, một sĩ quan hoặc một người lính trơn nào được phép rời vị trí của mình. Chiến thuật du kích này được bảo vệ rất vững chắc bởi đội quân chống tập hậu do tướng Miloradovich chỉ huy.

Mặc dù Napoleon đã điều động lực lượng dàn trải trên các con đường xung quanh nhằm tìm kiếm hướng đi của quân đội Nga, nhưng ông ta vẫn không thể đưa ra một dự đoán chính xác nào. Các nguyên soái Murat, Ponyatovsky và Bessières đã báo cáo với Napoleon rằng, trên các con đường dẫn đến to Ryazan, Tula và Kaluga, họ không phát hiện ra dấu vết của quân đội Nga. Hai tuần lễ trôi qua, đến mãi ngày 26 tháng 9, Napoleon cũng không có một khái niệm nào về nơi đóng quân của đối phương ở đâu. Bằng cách nào mà một đội quân gần 100,000 binh sĩ biến đâu mất? Chưa bao giờ có một trường hợp nào tương tự từng xảy ra trong lịch sử. Chiến thuật này đã giúp nước Nga không chỉ bảo vệ được Kaluga, nơi mà đang cất giữ một lượng khổng lồ các nguồn dự trữ lương thực và các nguồn tiếp tế khác, mà còn cả Tula, nơi mà có một xưởng sản xuất vũ khí nhỏ. Nhờ có thực tế như vậy, quân đội Nga đã tiến vào được Tarutino, hệ thống dịch vụ nằm giữa miền trung và miền nam nước Nga không bao giờ bị gián đoạn, nó đã cung cấp cho quân đội mọi thứ cần thiết. Đơn vị quân đội nòng cốt còn có thể tự do liên lạc với tướng Tormasov và đô đốc Chichagov. Vấn đề quan trọng nhất của chiến thuật là tọa ra cơ hội cho quân đội và các đơn vị du kích một kế hoạch tấn công, không chỉ đánh vào các lực lượng của Pháp đang đồn trú ở Moskva, mà còn trên cả toàn bộ các lực lượng khác còn lại của chúng đang chiếm đóng con đường dẫn đến Smolensk, con đường mà đang liên kết giữa Napoleon với cả hậu quân và với quân đội ở Paris.

Chiến thuật Tarutino là một bước ngoặt lich sử trong quá trình đấu tranh Ái Quốc vào năm 1812, nó đã dẫn đến một sự khởi đầu hoàn hảo cho quân đội của Kutuzov tổ chức một cuộc phản công thắng lợi.

Ý nghĩa lịch sử của chiến thuật Tarutino vào thời đó người ta đã không biểu dương, nhiều người trong số họ cho rằng nó không có nghĩ lý gì, mà chỉ là cố gắng chạy thật xa để tránh một trận chiến mới với quân thù. Vấn đề cũng chỉ là do kế hoạch của Kutuzov được giữ hoàn toàn bí mật. Đó cũng là lý do tại sao Napoleon khi biết được về chiến thuật này thì đã quá muộn, nó đã làm cho ông ta bị hoàn toàn bất ngờ.

Sau khi quân Pháp bại trận, điều đó đã trở lên hoàn toàn rõ ràng là: Đại nguyên soái Kutuzov đã sáng suốt như thế nào, khi ông ra quyết định chuyển nơi đồn trú cho quân đội.



Theo Đài Tiếng Nói Nước Nga
http://m.ruvr.ru/