Phong Nha – Kẻ Bàng trong Wikipedia tiếng Nga

[Saomai]

Tiếp sau sau bác minminixi, SM cũng đưa ra sườn để viết về Phong Nha – Kẻ Bàng như sau. Nhờ các bác gọt giúp cho hoàn chính ạ. Xin bác Trần cho biết độ dài tối đa của Mục từ nên là bao nhiêu trang, vì trong một số trường hợp, như PN-KB này chẳng hạn, thì viết dài dễ hơn viết ngắn ạ.

Phong Nha - Kẻ Bàng

1. Giới thiệu chung
2. Vị trí địa lý
5. Lịch sử hình thành
6. Đa dạng về địa chất (Георазнообразиe)
6. Đặc điểm địa lí - địa mạo
7. Tính độc đáo của hệ thống hang động
7. Đa dạng sinh học (Биоразнообразие)
6. Đặc điểm văn hóa - nhân văn
8. Hệ thống quản lý di sản
9. Tham khảo
10. Xem thêm

SM sẽ viết dần bằng tiếng Việt, post lên để mọi người cùng xem, góp ý, bổ sung. Sau khi hoàn chỉnh phần tiếng Việt... thì phần còn lại giao cho bác Trần, he he...

Nếu viết bằng tiếng Nga, e rằng không nhận được đóng góp của các mem không thạo tiếng Nga, thâm chí có những chuyên từ mà người thạo tiếng Nga nhưng xa chuyên môn cũng khó biết là gị (ví dụ nhỏ: Геоморфологиа, орогенез...)

Mong mọi người có thông tin gì hay về PN-KB thì cũng post vào đây, sẽ là nguồn tư liệu cho SM tham khảo, tổng hợp. Cũng là nơi để chúng ta hiểu thêm về một Di sản thiên nhiên của đất nước. Thanks!

[Dmitri Tran]

Saomai viết

Tiếp sau sau bác minminixi, SM cũng đưa ra sườn để viết về Phong Nha – Kẻ Bàng như sau. Nhờ các bác gọt giúp cho hoàn chính ạ. Xin bác Trần cho biết độ dài tối đa của Mục từ nên là bao nhiêu trang, vì trong một số trường hợp, như PN-KB này chẳng hạn, thì viết dài dễ hơn viết ngắn ạ.

Tôi đã đọc khá kỹ, không thấy quy định tối đa số ký tự. Chỉ có tối thiểu "минимальный объём статьи — 500 символов".
Cụ thể: http://wiki.virtonomica.ru/index.php...�_статью

Nhiều bài tôi thấy viết đến 7-8 trang chuẩn (1 trang chuẩn = 1800 ký tự). Chắc bác cứ viết đến chừng đấy là hết sức rồi !!!

[Saomai]

Phong Nha – Kẻ Bàng

1. Giới thiệu chung
2. Vị trí địa lý và hành chính
5. Lịch sử hình thành
6. Đa dang về địa chất (Георазнообразия)
6. Đặc điểm địa lí - địa mạo
7. Tinh độc đáo của hệ thống hang động
7. Đa dạng sinh học (Биоразнообразие)
6. Đặc điểm dân cư và văn hóa
8. Hệ thống quản lý Di sản
9. Tham khảo
10. Xem thêm

1. Giới thiệu chung

Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (PN-KB) là một vùng núi đá vôi rộng lớn ở phía tây tỉnh Quảng Bình. Vùng núi này còn ăn thông sang khu bảo tồn Hin Namno, thuộc tỉnh Khăm Muộn của nước Lào, tạo thành một chỉnh thể, được coi là một trong những vùng địa hình karst* rộng nhất hành tinh.

Tên gọi PN-KB được ghép từ hai thành phần: tên động Phong Nha và tên vùng núi đá vôi Kẻ Bàng. Có nhiều cách giải thích khác nhau cho tên gọi Phong Nha: Có ý kiến cho rằng tên gọi này bắt nguồn từ hai từ Hán-Việt: Phong có nghĩa là gió (chữ Hán: 風 = phong) và Nha có nghĩa là răng (chữ Hán: 牙 = nha). Người ta cho rằng trong động nước lớn này luôn có gió thổi, gió luồn lách qua những hàng thạch nhũ tua tủa như răng. Có ý kiến lại cho rằng động Phong Nha mang tên một làng miền núi ngày xưa từng có ở gần đó.

Khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng có lịch sử phát triển địa chất lâu dài và phức tạp trong suốt 500 triệu năm qua. Những chuyển động kiến tạo là nguyên nhân của mọi nguyên nhân tạo ra tính đa dạng về địa chất, địa hình, địa mạo, mạng lưới thuỷ văn, đặc biệt là tính đa dạng và kỳ thú của hệ thống hang động.

Phong Nha - Kẻ Bàng được coi là vùng karst cổ có ý nghĩa khoa học và giá trị di sản bậc nhất ở Đông Nam Á và trên thế giới, thể hiện ở các điểm sau:

- Có đa dạng địa chất cao, với lịch sử phát triển vỏ Trái đất lâu dài từ kỷ Ordovic (510 triệu năm) đến nay, trải qua 6 giai đoạn phát triển lớn.

- Hệ thống hạng động PN-KB được hình thành và phát triển trong hơn 30 triệu năm qua, được coi là có tuổi cổ nhất ở Đông Nam Á, bao gồm nhiều hình loại hang động độc đáo như hang sông, hang khô, hang dạng bậc, hang treo, hang dạng cành cây và hang cắt chéo, trong đó có hang Sơn Đoòng lớn nhất thế giới, động Phong Nha – hang sông dài nhất thế giới v.v..

- Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là cái nôi bảo tồn đa dạng sinh học, chứa nhiều loại động vật và thực vật quý hiếm có tên trong sách Đỏ.

Năm 2003 Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã được UNESCO công nhận là “Di sản thiên nhiên thế giới” theo tiêu chí địa chất – địa mạo.
-----------------------
* Karst là hiện tượng phong hóa đặc trưng của những vùng phổ biến đá vôi hoặc các loại đá dễ bị hòa tan khác do nước mưa và nước trên lục địa. Đá bị hòa tan, phá hủy chủ yếu bởi tác dụng phong hóa hóa học, mà tác nhân chính là axit carbonic được hình thành do nước tự nhiên hòa tan khí carbonic trong khí quyển. Loại axit nồng độ thấp này dễ dàng hòa tan, phá hủy đá vôi, tạo nên nhiều dạng địa hình đặc biệt: địa hình rãnh xẻ, tai mèo, phễu, thung lũng, hang động v.v.. và được gọi chung là địa hình karst. Thuật ngữ “karst” bắt nguồn từ tên gọi cao nguyên đá vôi Kras (tiếng Italia là Carso, tiếng Đức là Karst) nằm ở tây nam Slovenie, đông bắc Italia và tây Croatia. Đây là nơi hiện tượng phong hóa của đá vôi được nghiên cứu từ rất sớm, cũng là nơi có nhiều hang động du lịch nổi tiếng, như các hang động Vilenica (động du lịch cổ nhất trên thế giới), Lipica, Divača, Kačna, Škocjan (Slovenie) và hang Grotta Gigante (Italia).

2. Vị trí địa lý và hành chính

Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng có tổng diện tích 85.754 ha, nằm về phía tây bắc tỉnh Quảng Bình, dọc biên giới Việt Lào. Trước khi trở thành Di sản thiên nhiên thế giới, khu bảo tồn thiên nhiên Phong Nha - Kẻ Bàng đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định chuyển đổi thành Vườn quốc gia với tên gọi như hiện nay (Quyết định 189/2001/QĐ-TTg, ngày 12 tháng 12 năm 2001).

Toạ độ địa lý: 17o20' - 170o48' vĩ độ Bắc; 105o46' - 106o24' kinh độ Đông
Chiều dọc, nơi dài nhất là 70km, từ đèo Mụ Giạ đến núi U Bò, theo hướng tây bắc - đông nam. Chiều ngang, nơi rộng nhất là 31 km từ Tây Gát, xã Xuân Trạch (huyện Bố Trạch) đến biên giới Việt - Lào theo hướng đông bắc - tây nam. Chiều dài dọc theo biên giới Việt - Lào là 51 km.

Toàn bộ VQG nằm về phía tây nam sông Gianh, trong địa bàn các xã Tân Trạch, Thượng Trạch, Phúc Trạch, Xuân Trạch và Sơn Trạch thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, cách quốc lộ 1A 26 km, cách thành phố Đồng Hới 40km về phía tây - bắc, cách thủ đô Hà Nội 500km về phía nam

--------
PS. SM dự kiến làm đến đâu sẽ post lên đến đó xin ý kiến mọi người để còn chỉnh sửa, hoàn thiện. Xin tiếp thu mọi ý kiến trao đổi, góp ý. Cũng chưa biết bao giờ mới làm được các phần tiếp theo...

[Hoàng Văn Tân]

Xin góp một số ý để SM tham khảo:
1. Phần giới thiệu chung:
Phong Nha-Kẻ Bàng nằm ở cao nguyên Karst - đá vôi rộng lớn Phong Nha-Kẻ Bàng Hin Namno rộng lớn và điển hình không chỉ của Việt Nam mà còn của cả thế giới, là một mẫu điển hình của quá trinhd địa chất về thể loại karst và hình thành hang động đang diễn biến có giá trị toàn cầu. Bên phía lãnh thổ Việt Nam, khối núi đá vôi Phong Nha-Kẻ Bàng và phụ cận chiếm một diện tích khoảng 200.000ha. Cùng với diện tích đá vôi thuộc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, tổng diện tích của vùng karst này khoảng 400.000ha. Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng có tổng diện tích 85.754 ha
( Sẽ bổ sung tiếp)

[Hoàng Văn Tân]

( Tiếp phần giới thiệu chung).
Phong Nha- Kẻ Bàng là vùng có lịch sử địa chất phức tạp và lâu dài từ từ Cambi đến ngày nay. Trải qua các kỳ vĩ kiến tạo quan trọng và các pha chuyển động đứt gãy, phối tảng và uốn nếp đã tạo ra các dãy núi trùng điệp do chuyển động nâng cao và các bồn trầm tích do chuyển động sụt lún, đóng vai trò như nguyên nhân của mọi nguyên nhân để tạo ra tính đa dạng về địa chất, địa hình, địa mạo, mạng lưới thủy văn và tính đa dạng, kỳ thú về hang động. Tính đa dạng và độc đáo của địa chất, địa hình, địa mạo là điều kiện tiên quyết để kéo theo những tính độc đáo khác; đó là tính đa dạng sinh học, những cảnh quan đẹp và bí hiểm, những cánh rừng hoang sơ như những khu bảo tàng thiên nhiên, tiềm ẩn những bí mật được ít người biết đến.
Phong Nha-Kẻ Bàng được mệnh danh là " Vương quốc hang động"- chứa đựng trong lòng nó là cả một hệ thống trên 300 hang động lớn nhỏ, đang hấp dẫn các nhà thám hiểm, các nhà khoa học và du khách...Khu hang động Phong Nha-Kẻ Bàng còn là nơi đã từng tồn tại và đang hiện diện cả một di tích lịch sử văn hóa có giá trị cho nhiều thời đại như các di tích khảo cổ học thời tiền sử, di tích văn hóa Chăm và Việt cổ, di tích căn cứ kháng chiến của vua Hàm Nghi cuối thế kỷ XIX và những địa danh nổi tiếng như bến phà Xuân Sơn, đường Hồ Chí Minh, đường 20 Quyết Thắng...
Ngày 02/7/2003 Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng được tổ chức UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới.

[Saomai]

Hoàng Văn Tân viết

1. Phần giới thiệu chung:
Phong Nha-Kẻ Bàng nằm ở cao nguyên Karst - đá vôi rộng lớn Phong Nha-Kẻ Bàng Hin Namno rộng lớn và điển hình không chỉ của Việt Nam mà còn của cả thế giới, là một mẫu điển hình của quá trình địa chất về thể loại karst và hình thành hang động đang diễn biến có giá trị toàn cầu. Bên phía lãnh thổ Việt Nam, khối núi đá vôi Phong Nha-Kẻ Bàng và phụ cận chiếm một diện tích khoảng 200.000ha. Cùng với diện tích đá vôi thuộc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, tổng diện tích của vùng karst này khoảng 400.000ha. Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng có tổng diện tích 85.754 ha

Phong Nha- Kẻ Bàng là vùng có lịch sử địa chất phức tạp và lâu dài từ từ Cambi đến ngày nay. Trải qua các kỳ vĩ kiến tạo quan trọng và các pha chuyển động đứt gãy, phối tảng và uốn nếp đã tạo ra các dãy núi trùng điệp do chuyển động nâng cao và các bồn trầm tích do chuyển động sụt lún, đóng vai trò như nguyên nhân của mọi nguyên nhân để tạo ra tính đa dạng về địa chất, địa hình, địa mạo, mạng lưới thủy văn và tính đa dạng, kỳ thú về hang động. Tính đa dạng và độc đáo của địa chất, địa hình, địa mạo là điều kiện tiên quyết để kéo theo những tính độc đáo khác; đó là tính đa dạng sinh học, những cảnh quan đẹp và bí hiểm, những cánh rừng hoang sơ như những khu bảo tàng thiên nhiên, tiềm ẩn những bí mật được ít người biết đến.
Phong Nha-Kẻ Bàng được mệnh danh là " Vương quốc hang động"- chứa đựng trong lòng nó là cả một hệ thống trên 300 hang động lớn nhỏ, đang hấp dẫn các nhà thám hiểm, các nhà khoa học và du khách...Khu hang động Phong Nha-Kẻ Bàng còn là nơi đã từng tồn tại và đang hiện diện cả một di tích lịch sử văn hóa có giá trị cho nhiều thời đại như các di tích khảo cổ học thời tiền sử, di tích văn hóa Chăm và Việt cổ, di tích căn cứ kháng chiến của vua Hàm Nghi cuối thế kỷ XIX và những địa danh nổi tiếng như bến phà Xuân Sơn, đường Hồ Chí Minh, đường 20 Quyết Thắng...
Ngày 02/7/2003 Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng được tổ chức UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới.

Cảm ơn bác Hoàng Văn Tân về các thông tin.

Đúng là các chu kỳ kiến tạo, với các chuyển động khối tảng, đứt gãy, uốn nếp… đã tạo cho khu vực Phong Nha – Kẻ Bàng tính đa dạng lớn về địa chất, địa hình, địa mạo.

Bác ạ, các nhà địa chất không nói "là một mẫu điển hình của quá trình địa chất về thể loại karst và hình thành hang động đang diễn biến có giá trị toàn cầu". vì sự hình thành hang động chính là 1 trong những biểu hiện tiêu biểu của hoạt động karst - hoạt động phổ biến đang diễn ra hằng ngày ở tất cả các vùng đá vôi trên Trái đất, mà ở VN, ngoài Phong Nha - Bẻ Bàng, còn thấy ở Hạ Long, Đồng Văn, Hoa Lư, Bắc Sơn, Hương Sơn... Và ở nơi nào cũng điển hình, tiêu biểu cả.

SM chưa bỏ mục từ đã nhận này với bác Trần, nhưng đúng là hiện đang sa vào những công việc quá bận rộn. SM sẽ gắng hoàn thành trình các bác trọn vẹn mục từ này trong thời gian sớm nhất có thể.

[Nhật Minh]

Nhà em học nhưng không làm nghề địa chất, thấy đề tài các bác đặt ra về hang động Phong Nha - Kẻ Bàng rất hấp dẫn, ngứa miệng nên chen vào góp chuyện với các bác cho vui, và rất ngắn thôi ạ.
Karxt hay phiên âm tiếng Việt là Caxtơ ngoài việc là một danh từ có xuất xứ như bác SM đã dẫn, còn vừa là tính từ vừa là động từ. "Karxt" trong từ ghép “hang động Karxt”, “địa hình Karxt”… là tính từ chỉ loại hình hang động hoặc địa hình có đặc thù địa mạo kiểu hang động hoặc hình ống cấu tạo bởi trầm tích đá vôi; Từ "Karxt" đứng một mình hoặc ghép với "quá trình", "hoạt động"... chỉ một quá trình hoạt động địa chất điển hình, đó là quá trình phong hóa các lớp trầm tích đá vôi (carbonat) tạo nên loại hình địa mạo đặc biệt là hang động (một phần nhỏ), sông, suối ngầm (là phần chính, vĩ đại mà có thể ta chưa hình dung hết).
Đá vôi thì đã có từ thuở rất xa xưa của trái đất, từ kỷ Cambri, theo niên đại địa chất, là kỷ đầu tiên có động thực vật nguyên thủy (động thực vật đa bào) trên trái đất, Kỷ Creta hay còn gọi là Kỷ phấn trắng hoặc Kỷ đá vôi... cách đây khoảng 150 triệu năm, là kỷ tiếp ngay sau kỷ Jura, thời kỳ oanh liệt của các chú khủng long, kết quả của quá trình nhiều triệu năm lắng đọng, trầm tích carbonat dưới đáy biển tạo thành những lớp đá vôi khổng lồ, dày hàng nghìn mét. Trải qua nhiều chu kỳ kiến tạo của vỏ trái đất, trong đó hoạt động uốn nếp của vỏ trái đất là tác nhân chủ đạo tạo nên những dãy núi đá vôi nhấp nhô như ngày nay chúng ta thấy, thay vì ở sâu dưới nước biển là nơi bắt đầu hình thành của chúng.
Bác nào có tâm hồn kỹ sư địa chất thì chịu khó đập tan vài khối núi đá vôi thành đá… dăm để em vá đường (hic, nghề của em mừ) sẽ có thể bắt gặp những hóa thạch vỏ sò, hến, bằng chứng hùng hồn về nơi sinh ra của các dãy núi đá vôi. Nói vui vậy thôi, các bác đi vãn cảnh Halong by để ý chỗ ngấn nước thủy triều lên xuống, làm bào mòn các mỏm núi đá vôi cũng có thể thấy dấu tích các loài sinh vật biển là hóa thạch sò, hến…
Nói như vậy có nghĩa là động Phong Nha – động khô như chúng ta thấy, dài khoảng 12km là rất hoành tráng rồi, nhưng thật ra những con sông ngầm tạo ra động Phong Nha hoặc ở ngay bên dưới động Phong Nha, hoặc ở rất nhiều nơi trên thế giới có thể sẽ là rất vĩ đại so với cái động khô nhỏ bé đó.
Hy vọng là các bác đã chớp nhoáng nắm bắt được hiện tượng và bản chất của Karxt rồi ạ.
Thế mới gọi là Caxtơ chứ.

[Hoàng Văn Tân]

các nhà địa chất không nói "là một mẫu điển hình của quá trình địa chất về thể loại karst và hình thành hang động đang diễn biến có giá trị toàn cầu". vì sự hình thành hang động chính là 1 trong những biểu hiện tiêu biểu của hoạt động karst
Rất cảm ơn SM, về ngôn từ về địa chất thì mình là dân ngoại đạo,do đó có điểm chưa chuẩn xác, mong các Bác có chuyên môn biên tập lại. dưới góc độ là cung cấp thông tin về Phong Nha-Kẻ Bàng, giúp SM có thêm thông tin để biên tập lại, ngõ hầu giới thiệu một di sản đã được thế giới công nhận đến với công chúng.
Tiếp mục: (2) Vị trí địa lý và hành chính:
Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng ( VQGPN-KB) nằm về phía Tây Bắc tỉnh Quảng Bình, dọc biên giới Việt –Lào, có tọa độ địa lý: 17020’-17048’ vĩ độ Bắc và 105046’-106024’ kinh độ Đông. VQGPN-KB cách Quốc lộ 1A 26km, cách thành phố Đồng Hới 45km về phía Tây Bắc, cách Thủ đô Hà Nội 450km về phía Nam.
VQGPN-KB nằm trên địa phận hành chính của 10 xã thuộc 3 huyện, gồm: huyện Bố Trạch ( Sơn Trạch, Xuân Trạch, Phúc Trạch, Hưng Trạch, Phú Định, Tân Trạch, Thượng Trạch), huyện Minh Hóa ( Thượng Hóa, Trung Hóa), huyện Quảng Ninh ( Trường Sơn).
Di sản Thiên nhiên Thế giới VQGPN-KB có diện tích quản lý và bảo vệ 85.754 ha ( vùng lõi của VQGPN-KB) được chia làm 3 phân khu chức năng:
-Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, diện tích 64.894ha
-Phân khu phục hồi sinh thái, diện tích 17.449ha
-Phân khu dịch vụ hành chính, diện tích 3.411ha.
Toàn bộ vùng lõi của VQGPN-KB được UNESCO công nhận là khu Di sản Thiên nhiên Thế giới.