Các tập liên khúc của Modest Mussorgsky - mở đầu: "Phòng của bé" ("Детская")

[Nina]

Bé lemeshev hình như đăng ký nick chỉ để lăng xê Hvo nông dân của bé thì phải, lười quá thể. Bài sau là lấy từ blog của bé (không lăng xê cho blog ấy đâu nhé)

Tập liên khúc "Phòng của bé" ("Детская") của Modest Mussorgsky


Boris Christoff (1914-1993)
B.Christoff cuối cùng lại là bass đầu tiên lemeshev giới thiệu trên blog.

Theo thói quen chung, những nghệ sỹ hát được yêu thích nhất vẫn thường là soprano và tenor, đôi khi là mezzo và baritone, không nhiều khi người ta quan tâm đến contralto và bass. Contralto thì chỉ có cách hát các vai cho nữ trung kịch tính hoặc là chuyên sâu về mảng thính phòng. Còn Bass, nếu k0 có những vai chính từ opera Nga thì sẽ muôn đời chỉ được đóng vai phụ, vai thứ. Thế nên chẳng bất ngờ khi hầu như những bass tên tuổi nhất đều đến từ Nga và Slavic nói chung (phần còn lại chủ yếu là dân Bắc Âu, với thể hình và giọng hát to khỏe hiếm có).

Với cá nhân tôi, giọng bass đẹp và vừa tai nhất có lẽ là Nicolai Ghiaurov - 1 kiểu giọng Sutherland-bass, với 1 âm sắc dầy dặn, vạm vỡ, mạnh mẽ mà vẫn rất...đẹp. Thế nhưng, ở Christoff thì hơn là 1 giọng hát đẹp, đó là 1 cái đầu xử lý thông minh, 1 giọng hát nhiều màu, và rất cá tính (và tính tình cũng cổ quái k0 kém). Ờ, tất nhiên là tôi chưa đủ trình để đánh giá ai vĩ đại hơn ai, vả lại cả 2 đều là những giọng hát yêu thích của tôi, đó là còn chưa kể 1 chuỗi những F.Chaliapin, M.Talvela, M.Reizen, A.Kirpnis, C.Siepi,...mà tôi đang dần khám phá

Khác với Ghiaurov (người vốn hơi có xu hướng thân cộng), Christoff có nhiều "vấn đề" trong lí lịch để tôi "thành kiến" hơn, tuy nhiên may mắn là trong những cái thành kiến, k0 có ...giọng hát. (giống như chị phu nhân Ros - G.Vishnevskaya).

Mãi sau này mới biết là B.Christoff lại là anh vợ của baritone T.Gobbi, hehe, thế giới quả là bé bằng trái cam!

Download: Modest Mussorgsky - Phòng của bé (Detskaya; 7) - tập liên khúc 7 bài cho giọng hát và piano - Boris Christoff (bass), Alexandre Labinsky(piano)

"Детская" - "Phòng của bé" là 1 trong những tập liên khúc dễ thương nhất trong thế giới nhạc cổ điển. Thật không ngờ là tập liên khúc ngộ nghĩnh này lại được Modest Mussorgsky (1839-1881) sáng tác vào khoảng thời gian từ 1868-1872 tức là trùng thời điểm ra đời với 1 tác phẩm khác khá nặng nề của ông là vở opera Boris Godunov (1868-1874) - 1 tác phẩm quan trọng trong nền opera dân tộc Nga.

Tập liên khúc gồm 7 bài:

• no.1: С няней (Với vú nuôi);
• no.2: В углу (Trong góc phòng);
• no3: Жук (Con bọ dừa);
• no4: С куклой (Với búp bê);
• no5: На сон грядущий (cầu nguyện trước giờ lên giường ngủ);
• no6: Поехал на палочке (Cưỡi ngựa gỗ) và
• no.7: Кот Матрос (Mèo "Thuỷ thủ"),

đó là 7 bức tranh sinh động, hồn nhiên, chân thực về cuộc sống, tình cảm và về thế giới tinh thần khác biệt của trẻ thơ, mà hấu như có lẽ ai cũng thấy mình trong đấy.Phần lời cũng do chính Mussorgsky viết.

Tuy vậy, nó hoàn toàn không phải là 1 tác phẩm dành cho thiếu nhi, và bản thân nó cũng không phải là 1 tác phẩm dễ biểu diễn. Muss sử dụng cách hát nói trong một số bài, nhịp phách không ổn đinh, người nghệ sỹ thể hiện ngoài những đoạn hát đỏi hỏi tốc độ, phải thể hiện được cảm xúc và suy nghĩ của 1 đứa trẻ, thậm chí là nhại giọng trẻ con (hehe, nếu nghe qua tác phẩm này, sẽ chẳng ai nghĩ Boris Christoff là 1 giọng Bass- nam trầm). Nhưng giống như âm nhạc Mozart, những thứ đến với tai khán giả nghe lại có vẻ như rất giản đơn, trong sáng.

Một người có tuổi thơ đẹp thì không thể không thích tác phẩm này.

----------
(hehe, còn tiếp)

[Nina]

Thật ra trong blog thì bé lemeshev bắt đầu từ bài thứ hai, vì đó là bài mà bé thích nhất (rõ trẻ con!). Nhưng Nina nghĩ rằng nên theo đúng thứ tự mà nhà soạn nhạc đã đặt ra. Xin nói thêm ở đây lời các bài hát là do bé lemeshev tự dịch, mặc dù bé không biết tiếng Nga, nên Nina chỉ ... sửa một chút cho đúng nghĩa và theo sự cho phép của bé lemeshev thôi.

С няней
Модест Мусоргский

Расскажи мне, нянюшка,
расскажи мне, милая,
Про того, про буку страшного,
Как тот бука по лесам бродил,
Как тот бука в лес детей носил,
И как грыз он их белые косточки,
И как дети, кричали, плакали.

Нянюшка! Ведь за то их, детей-то,
бука съел,
Что обидели няню старую,
Папу с мамой не послушали;
Ведь за то он их съел, нянюшка?

Или вот что: расскажи, мне лучше
про царя с царицей,
Что за морем жили в терему богатом.
Еще царь все на ногу хромал,
Как споткнется, так гриб вырастет.
У царицы-то все насморк был:
Как чихнет – стекла вдребезги!

Знаешь, нянюшка, ты про буку-то уж не рассказывай!
Бог с ним, с букой!
Расскажи мне, няня, ту, смешную-то!

--------------

Với vú nuôi
Modest Mussorgsky

Đến đây, kể con đi.
Chuyện hồi xưa xửa ý
Chuyện có con ngáo ộp
Hay lang thang quanh nhà.

Nó bắt trẻ vào rừng
Rồi nuốt chửng cái ực
Mặc bọn trẻ khóc than
Vú ơi, vú kể đi!

Vú ơi có phải chăng
Ngáo ộp ăn thịt trẻ
Vì bọn chúng chẳng được
Vú kể chuyện cho nghe?

Hay có khi là vì
Bọn trẻ ấy chưa ngoan
Không vâng lời bố mẹ
Nên ngáo ộp không tha?

À mà thôi, đợi đã!
Vú kể chuyện khác cơ

Chuyện vua và hoàng hậu
Cùng sống trong lâu đài
Lung linh và đẹp đẽ
Bên bờ biển cát dài.

Đức vua bị thọt chân
Mỗi bước đi tấp tễnh
Úm ba la, hiện lên
Cây nấm xinh ngộ nghĩnh

Hoàng hậu thì cảm lạnh,
Mỗi khi hắt xì hơi
Cửa kính và cửa sổ
Vỡ tan nát tơi bời

Vú kể chuyện tiếp nhé
Chán chuyện ngáo ộp rồi
Kệ ngáo ộp đi thôi
Kể chuyện vui vui ấy.

(lemeshev dịch, ở đây bé lemeshev ghi chú rằng bé lemeshev còn là một thành viên của www.classicalvietnam.info nữa)

Download: Với vú nuôi, no.1

Bài này cũng nhí nhố, kiểu vòi vĩnh không đến đầu đến đũa, nửa chừng lại chuyển đề tài rất không liên quan, rất ... giống lemeshev.

Còn Nina thì thấy - thằng bé này cũng ... nhí nhảnh y như lemeshev. Đấy, vòi kể chuyện cổ tích, mà lại tham lam (giống ghê), đòi kể hết chuyện này đến chuyện khác, từ truyện kinh dị đến hài hước. Đúng là giàu trí tưởng tượng, mà đòi vú nuôi cũng đúng thôi (thì vú nuôi kể cho nó những chuyện này chứ ai!). Về phần nhạc thì ... hehe, đậm chất dân gian Nga, tạo nên vẻ đặc trưng thần thoại Nga, rất du dương. Âm nhạc và giọng hát cũng thể hiện sự đón nhận những điều thần kỳ của một tâm hồn non nớt đầy ấn tượng của chú bé.

-----
(tất nhiên là còn tiếp)

[Nina]

À quên, chưa đưa cái ảnh nào của Mussorgsky nhỉ ... đây là ảnh chế tác từ tranh chân dung của I.Repin ...

[Nina]

Theo đúng trình tự của tác giả, chúng ta sẽ giới thiệu bài thứ hai trong liên khúc (chúng ta ở đây thực ra chỉ là bé lemeshev)

В углу

Ах ты проказник!
Клубок размотал, прутки растерял,
Ах ты! все петли спустил!
Чулок весь забрызгал чернилами!
В угол! В угол!
Пошёл в угол!
Проказник!

Я ничего не сделал, нянюшка,
Я чулочек не трогал, нянюшка!
Клубочек размотал котёночек,
И пруточки разбросал котёночек,

А Мишенька был паинька,
Мишенька был умница.
А няня злая, старая,
у няни носик то запачканный.

Миша чистенький, причесанный,
А у няни чепчик на боку.

Няня Мишеньку обидела,
напрасно в угол поставила
Миша больше не будет любить свою
нянюшку, вот что!

---------


Úp mặt vào tường (Trong góc phòng)


- Ôi hư quá đi mất!
Cuộn len rối tinh mù,
Que đan cắm xiên xẹo,
Mối đan bục lung tung .

Mực dây lấm hết ra,
Thật bực không chịu được!
- Úp ngay mặt vào tường!
Sao hư quá là hư!


-Vú ơi, vú yêu à,
Chẳng bao giờ con thế,
Tự tiện táy máy len.
Tại mèo hư nghịch đấy!

Mi-sen-ka rất giỏi
Mi-sen-ka đáng khen
Vú vừa già vừa ác
Mũi dính đầy nhọ đen.

Mi-sen-ka sạch sẽ
Tóc chải rất gọn gàng.
Chứ còn mũ của vú,
Trượt ra đến cả gang!

Vú thật là quá đáng,
Bắt mình quay vào tường
Vú cứ việc coi chừng!
Con không yêu vú nữa!

(by lemeshev + sự xúi bậy của Nina)

Download: Trong góc phòng - no.2

Đây là bài lemeshev thích nhất trong tập liên khúc này. Đoạn đầu là tiếng quát ầm ĩ của bà vú nuôi khi phát hiện ra "tác phẩm" của đứa bé nghịch ngợm, (hoặc là hình ảnh của bà vú tức giận trong đầu đứa trẻ). Còn đứa bé thì rất thản nhiên ngây thơ, tỉnh bơ (kiểu lemeshev): "Đâu, có phải tại con đâu, tại con ... mèo hư đấy!". (Theo Nina thì ở đây những âm thanh ... xúc cảm đã làm đứa bé bị lòi đuôi, nên chú ta bèn quay ra ... trêu tức bà vú). Đến lúc bị phạt ra góc tường thì lại giận dỗi, mếu máo rất trẻ con: "vú xấu xa, con ứ chơi với vú", nhắng không chịu được!

------
(Phần tiếp theo: Bài thứ 3. Con bọ dừa)

[Nina]

Bài số 3 trong tập liên khúc này là bài "Con bọ dừa" («Жук»). Một bài rất thú vị, tiếc là bé lemeshev lười nên Nina dịch, do đó đương nhiên là bé không phải chịu trách nhiệm về những sai sót trong post này

Жук

Няня, нянюшка!
Что случилось, няня, душенька!
Я играл там на песочке
за беседкой,
где березки,
строил домик из лучиночек кленовых,
тех, что мне мама,
сама мама
нащепала.

Домик уж совсем построил,
домик с крышкой,
настоящий домик.

Вдруг!

На самой крышке
жук сидит огромный,
черный,
толстый такой.
Усами шевелит
страшно так
и прямо на меня всё смотрит!

Испугался я!

А жук гудит,
злится,
крылья растопырил,
схватить меня хочет.

И налетел,
в височек меня ударил!

Я притаился, нянюшка,
присел,
боюсь пошевельнуться!
Только глазок один чуть-чуть открыл!
И что же?
Послушай нянюшка!

Жук лежит, сложивши лапки,
кверху носиком, на спинке,
и уж не злится
и усами не шевелит,
и не гудит уж,
Только крылышки дрожат!
Что ж он,
умер?

Иль притворился?

Что ж это, что же,
скажи мне, няня,
с жуком-то сталось?

Меня ударил,
а сам свалился!

Что ж это с ним сталось,
с жуком-то?


Con bọ dừa

Vú ơi, vú yêu ơi!
Có chuyện gì thế nhỉ
Vú yêu, vú yêu quý
Con đang chơi ngoài kia
Chỗ hố cát ngoài vườn
Nơi bạch dương đứng đó
Con xây ngôi nhà nhỏ
Từ những que đóm phong
Mẹ làm cho con đó

Nhà đã xây gần xong
Có cả mái nữa đấy
Ngôi nhà y như thật

Bỗng nhiên!

Đậu ngay trên mái nhà
Một con bọ dừa
Ngồi đó
To ơi là to
Đen ơi là đen
Béo khiếp.
Ria động đậy
Trông rất kinh
Đã thế lại còn
Nhìn thẳng vào con!

Con sợ quá!

Bọ dừa lại nổi giận
Kêu vo vo
Cánh chìa cả ra
Muốn bắt con đấy.

Và nó bay tới,
Đánh con vào thái dương!

Con sợ quá vú ơi
Ngồi xuống
Không dám động đậy!
Chỉ dám he hé
một con mắt mà thôi!

Thế rồi
Chuyện gì xảy ra vậy
Vú nghe này!

Con bọ dừa nằm ngửa
Mũi hếch lên trên trời
Tay chân xếp cả lại
Không còn giận dữ
Ria không động đậy
Không kêu vo vo
Chỉ có cánh là run rẩy
Nó làm sao thế,
Chết rồi?

Hay chỉ giả vờ thôi?

Vú yêu, vú yêu ơi
Chuyện gì đã xảy ra
Với bọ dừa ấy nhỉ
Vú nói đi, nói đi!

Nó đánh con
Nhưng lại tự ngã
Chuyện gì đã xảy ra
Với bọ dừa ấy nhỉ?

Download: Con bọ dừa, No.3

Đây lại là một câu chuyện về một cuộc phiêu lưu của chú bé. Nina đoán rằng chú bé này cũng đủ lớn để được đi chơi một mình, nhưng vẫn còn đủ nhỏ để sợ con bọ dừa (không biết thế là mấy tuổi nhỉ?). Câu chuyện bí ẩn với con bọ dừa đã làm kinh ngạc óc tưởng tượng của đứa trẻ. Âm nhạc rất hài hước và cảm xúc - âm điệu hồi hộp của đứa bé, và sự thay đổi tâm trạng của chú ta - việc bị bọ dừa đánh (thực ra là đập vào thái dương), rồi bọ dừa bị ngã dần thay bằng sự sợ hãi, lo lắng. Và câu hỏi cuối bài cho thấy sự ngạc nhiên vô bờ của đứa trẻ trước thế giới - bí ẩn và khó hiểu. Công nhận anh B.Christoff này thể hiện cảm xúc của đứa trẻ rất là đạt! Tóm lại - nên nghe bài này, và cả các bài khác trong liên khúc nữa!

[Nina]

Bài thứ tư trong tập liên khúc này là bài "Với búp bê". Phải thừa nhận là bài này bé lemeshev dịch rất ... duyên.

С куклой

Тяпа, бай, бай, Тяпа, спи, усни,
Угомон тебя возьми! Тяпа! Спать надо!
Тяпа, спи, усни, Тяпу бука съест,
серый волк возьмёт,
В тёмный лес снесёт.

Тяпа, спи, усни!
Что во сне увидишь, мне про то расскажешь:
Про остров чудный, где ни жнут ни сеют,
Где цветут и зреют груши наливные,
День и ночь поют птички золотые!
Бай, бай, баю бай, бай, бай, Тяпа!

------------------

Với búp bê


À ơi, ngủ đi nào
Búp bê ngoan bé bỏng
Khép đôi mắt xinh xinh
Ngủ đi nào, à ơi

Nếu em không vâng lời,
Con sói già gian ác
Sẽ bắt cóc khỏi nhà
Ngủ ngoan, nghe lời chị.


Rồi em sẽ mơ thấy
Khu vườn tiên diệu kỳ
Chỉ chớp mắt tức thì
Quả hóa thành kẹo bánh

À ơi à, ngủ ngoan...

Download: Với Búp bê ngoan, no.4

Tuy nhiên, Nina vẫn cảm thấy có chút lấn cấn trong bản dịch. Nhưng ... thò bút vào sửa thì hỏng hết cái duyên dáng trong bản dịch của lemeshev, do đó xin giới thiệu một bản dịch khác cho mọi ngưởi tham khảo

Với búp bê

À ơi, búp bê bé bỏng
Ngủ ngoan, nào búp bê ơi
Đã đến giờ đi ngủ rồi
À ơi, nào ta ngủ nhé

Ngủ đi, búp bê yêu quý
Kẻo ngáo ộp ở đằng kia
Con sói xám đang rình mò
Nó đem em vào rừng tối

Ngủ đi, búp bê, ngủ đi
Trong mơ em thấy những gì
Thì mai kể cho chị nhé

Nào là hòn đảo kỳ diệu
Chẳng cần gieo hạt, gặt về
Mà hoa che hết lá xanh
Quả lê chín mọng đầy cành
Và cả ngày đêm chim hót
Những con chim vàng chim bạc!
À ơi, búp bê, à ơi
À ơi, em ngủ đi thôi!

"Với búp bê" là bài thứ tư trong tập liên khúc này. Đây là bài mà nhà soạn nhạc viết tặng cháu của mình "Tanjushka và Goga Mussorgsky". Ngoài ra bài này còn có tên "Bài hát ru". Cô bé ru con búp bê "tjapa" của mình, ru bằng những chuyện của vú nuôi về con ngáo ộp và con sói xám, và bị giai điệu bài hát ru làm mê hoặc, cô bé kể cho búp bê nghe giấc mơ thần tiên về "hòn đảo thần kỳ, nơi chẳng cần gieo hạt, gặt hái, mà lê chín mọng, rồi chim vàng hót suốt ngày đêm". Giai điệu dịu dàng của bài hát ru, với những giây lanh lảnh tựa pha lê, trượt qua như một hình ảnh bí ẩn từ thế giới mơ mộng của thiếu nhi.

[Nina]

На сон грядущий (cầu nguyện trước giờ đi ngủ)

Đây là bài thứ năm trong tập liên khúc này, rất tiếc là bé lemeshev không dịch. Bài này thật sự nó ... hơi hướng tôn giáo nhiều quá, Nina dịch chắc là chưa ổn lắm

На сон грядущий Господи, помилуй папу и маму и спаси их, господи! Господи, помилуй братца Васеньку и братца Мишеньку. Господи, помилуй бабушку старенькую, пошли ты ей доброе здоровьице - бабушке добренькой, бабушке старенькой; господи! И спаси, боже наш, тётю Катю, тётю Наташу, тётю Машу, Тётю Парашу, тётей: Любу, Варю и Сашу, и Олю, и Таню и Надю; дядей: Петю и Колю, дядей: Володю и Гришу, и Сашу; и всех их, господи, спаси и помилуй. И Фильку, и Ваньку, и Митьку и Петьку, и Дашу, Пашу, Соню, Дунюшку... Няня, а няня! Как дальше, няня? Вишь ты, проказница какая! Уж сколько раз учила: господи, помилуй и меня грешную! Господи, помилуй и меня грешную! Так, нянюшка?..

Cầu nguyện trước giờ đi ngủ Lạy Chúa Xin hãy giữ gìn cho cha mẹ con Xin hãy cứu rỗi Lạy Chúa! Lạy Chúa Xin hãy giữ gìn anh Vasenka Và anh Mishenka Lạy Chúa Xin hãy giữ gìn bà nội đã già, Xin hãy ban cho bà Sức khỏe yên ổn - Bà nội hiền hậu bà nội đã già Lạy Chúa! Lạy Chúa xin hãy cứu rỗi Cô Kachia Cô Natasha Cô Masha Cô Parasha Các cô: Liuba, Varia và Sasha Và Olia, và Tania, và Nadia các chú: Petia và Kolia các cậu Volodia và Grisha và Sasha Và tất cả họ, xin hãy thứ tha và hãy giữ gìn Và Filka, và Vanka Và Mitka, và Petka Và Dasha Pasha Sonia Duniushka... Vú ơi, vú à! Tiếp nữa là gì nhỉ? Ái chà chà, nghịch quá! Vú đã dạy bao lần "Xin Chúa hãy thứ tha cho con - kẻ tội lỗi!" "Xin Chúa hãy thứ tha cho con - kẻ tội lỗi!" Thế được chưa hả vú?..

Bài này là quà tặng con đỡ đầu của Mussorgsky - cậu con trai Sasha mới ra đời của nhà soạn nhạc Kui. Cô bé trước giờ đi ngủ đọc "lời cầu nguyện" đã được vú nuôi dạy thuộc lòng, trong đó rất siêng năng nhắc tới cả bố, mẹ, anh em, bà, rồi tất cả cô dì chú cậu, rồi một loạt bạn bè cùng chơi (Và Filka, và Vanka, và Mitka, và Petka...) Trong âm nhạc phản ánh tâm trạng của cô bé khi nhắc từng cái tên - những người lớn với sự nghiêm túc và tập trung, còn khi nhắc đến những bạn bè cùng chơi, thì sự nghiêm túc bay biến hết, chỉ nghe giọng nói trẻ thơ. Đến Duniushka thì "lời cầu nguyện ngừng lại. Tiếp tục là thế nào? Tất nhiên là vú nuôi sẽ nhắc thôi ...

Download: Cầu nguyện trước giờ đi ngủ

[Nina]

Bài thứ sáu trong tập liên khúc này là bài "Cưỡi ngựa gỗ" - thật ra thì là cưỡi ngựa bằng que gỗ - trò chơi của bao nhiêu cậu bé ấy nhỉ? Bài này thì phải nói là bé lemeshev dịch rất tốt

Поехал на палочке


Гей! Гоп, гоп! Гей, поди! Гей! Гей!
Та, ..., та, гей! Та, ..., та, поди!
Тпру! . . . стой! Вася, а Вася!
Слушай, приходи играть сегодня!
Только не поздно!
Ну ты, гоп! Гоп! Прощай, Вася!
Я в Юкки поехал...
Только к вечеру непременно буду,
Мы ведь рано, очень рано спать ложимся...
Приходи, смотри!
Та, ... та, гей! Та, ..., та, поди!
Гоп! Гей, поди! Гей, гей поди! Гей, гей! Раздавлю!
Ой, больно! Ой, ногу! Ой, больно! Ой, ногу. . .

,,Милый мой, мой мальчик, что за горе?
Ну, полно плакать!
Пройдёт, мой друг!
Постой-ка, встань на ножки прямо:
Вот так, дитя! Посмотри, какая прелесть!
Видишь?
В кустах налево! Ах, что за птичка дивная!
Что за пёрышки!
Видишь? ... Ну что? Прошло?

Прошло! Я в Юкки съездил, мама!
Теперь домой торопиться надо ...
Гоп! Гоп! Гости будут... Гоп!
Торопиться надо!...``

------------------------

Cưỡi ngựa gỗ

Hây! Hây! Phi nhanh nào!
Khớp! Khớp! Nhanh nhanh lên!
Thôi...
Đến nơi rồi!
Họ…!

Va-sy-a ới ơi!
Tối nay đến tớ chơi
Nhớ đến cho thật sớm.

Thôi chào Va-sy-a,
Tớ đi Yukki nhé!
Khớp! Khớp! ngựa phi mau!

Phi qua bao cánh đồng
Về nhà cho thật sớm
Không kẻo trời tối mất.

Nhanh, nhanh, mày có biết
Tao phải sớm lên giường.
Hứa với tao, đừng chậm.

Khớp! Khớp! nhanh nữa lên!
Ối! ...
Hu hu!
Đau quá!
Chết tôi rồi, cái chân...

- Con trai yêu, sao thế?
Ngoan nào, nín đi con,
Chẳng sao đâu, ổn cả.

Đứng dậy mẹ xem nào.
Kìa con có thấy không?
Xinh chưa này, bé bỏng,

Ở phía trái bụi cây,
Có chú chim xinh xắn,
Bộ lông đẹp làm sao!

-Thấy chưa, khỏi ngay mà!

-Hết đau rồi mẹ ạ!
Con vừa đến Yukki chơi!

Lại phi ngựa đi xa.
- Loa loa, khách đến nhà!
Phi nhanh nào, ngựa gỗ.

Download: Cưỡi ngựa gỗ, no.6

Đây là một cảnh trò chơi vui nhộn, một bức phác họa từ đời thực: cậu bé cưỡi que gỗ phi xung quanh ngôi nhà, tưởng tượng rằng bé "đến Yukki" (ngôi làng nhỏ gần đó). Trong âm nhạc nhịp điệu "khập khiễng" hài hước thể hiện chuyến đi của kỵ sĩ dũng cảm, tuy nhiên ở đúng chỗ hay nhất thì ... kỵ sĩ bị vấp, đau chân và hét tướng lên. Người mẹ an ủi cậu bé, điều này là cơ sở cho một đoạn intermezzo trữ tình vui nhộn.

Cá nhân Nina thì ... rất thích đoạn cậu bé hét tướng lên "Ôi đau quá, chết tôi rồi, cái chân" của anh Christoff, buồn cười quá

[Nina]

Ôi, hôm nay cái máy tính của mình điên quá... đúng lúc muốn kết thúc loạt bài về tập liên khúc này. Chỉ còn lại bài cuối thôi mà - bài về chú mèo "Thủy thủ". Thật ra thì tên riêng của chú mèo chỉ cần phiên âm cũng được, nhưng bé lemeshev dịch thành "Thủy thủ", mà bản dịch tiếng Anh cũng ghi là "The cat "Sailor" Tiếc là bé lemeshev lười không chịu dịch lời bài này

Mèo Thủy thủ

Ái ái ái ái!
Mẹ yêu quý ơi!
Con chạy đi lấy ô
Bởi vì trời nóng lắm
Tìm hết tủ cô-mốt
Lại tìm đến trên bàn:
Nhưng chẳng thấy ô đâu
Nên con mới vội vàng
Chạy đến bên cửa sổ
Bởi vì có thể rằng
Con quên ô ở đó...

Bỗng dưng con thấy
Trên cửa sổ ấy
Con mèo Thủy thủ
Nhảy đến bên lồng
Vươn móng lạnh lùng!
Con chim sẻ đồng
Trong lồng run rẩy
Lùi vào tận góc
Chiếp chiếp kêu than
Con bực quá chừng!

"Ê này mèo kia
Thích ăn chim hả!
Đứng lại, mèo nhé.
Đúng là láo ghê!"

Như không có chuyện gì
Và con thì đứng đó
Con nhìn sang phía khác
Nhưng một mắt thấy rằng
Sao mà lạ quá chừng!
Mèo nhìn vào mắt con
Trông rất là bình thản
Còn thì một chân trước
Nó thò vào lồng chim:

Nhưng mới định vồ sẻ
Con đã đập mèo ngay!
Ôi mẹ ơi
Sao cái lồng cứng quá
Con đau hết cả tay!
Đầu ngón tay đây này
Giờ nhức ơi là nhức...
Nhưng mèo thì láo thực
Phải không mẹ yêu ơi?

Кот Матрос

Ай, ай, ай, ай, мама, милая мама!
Побежала я за зонтиком,
мама, очень ведь жарко,
Шарила в комоде и в столе искала:
нет, как нарочно!
Я второпях к окну подбежала,
может быть зонтик там позабыла. . .
Вдруг вижу, на окне-то, кот наш Матрос,
забравшись на клетку, скребёт!
Снегирь дрожит, забился в угол, пищит.
Зло меня взяло!
,,Э, брат, до птичек ты лаком!
Нет, постой, попался. Вишь-ты, кот!``
Как ни в чём не бывало стою я,
смотрю в сторонку,
Только глазом одним подмечаю:
странно что-то!
Кот спокойно в глаза мне смотрит,
А сам уж лапу в клетку заносит:
Только что думал схватить снегиря,
а я его хлоп!
Мама, какая твёрдая клетка!
Пальцам так больно, мама!
Мама! вот в самых кончиках, вот тут,
Так ноет, ноет так...
Нет! каков кот-то, мама, а?

Download: Mèo "Thủy thủ", N 7

Đây là bài thứ bảy trong tập liên khúc "Phòng của bé". Một mẫu mực về sự hài hước trẻ thơ, một câu chuyện xảy ra trong nhà. Chú mèo ranh mãnh lẻn đến gần lồng chim sẻ đồng, đã định vồ mồi, nhưng ngay lúc đó bị cô bé đập cho - cô bé đã đánh lừa chú mèo. Cô bé bị đau tay nhưng hài lòng: chú sẻ đồng được cứu thoát, còn chú mèo hư thì bị trừng phạt

[Nina]

Hôm nay do mạng hết sức chập chờn, tự dưng lại bật liên khúc này nghe lại, quả là giọng hát của Christoff trẻ trung một cách bất ngờ... không thể ngờ được anh này lúc khác lại gây sự cà khịa với cả Callas lẫn Corelli (mới đầu cứ tưởng tin tức của báo lá cải, đến khi đọc hồi ký của Gobbi mới biết là chuyện có thật). Hết sức duyên dáng trong "Lời cầu nguyện trước khi đi ngủ" - là Christoff, là Mussorgsky ...

Christoff còn hát một bài hát hết sức hài hước khác cũng của Mussorgsky về một con rối, nhưng thôi, dù cả người viết bài hát với người được nhắc tới trong bài hát lẫn người hát đã khuất núi từ lâu, nhưng giới thiệu ở đây chỉ tổ mình bị ném đá

[Nina]

Modest Petrovich Mussorgsky. Những bài hát và điệu nhảy của Thần Chết (Песни и пляски смерти)

1/ Lịch sử sáng tác

Modest Mussorgsky (1839 - 1881)
Tranh của I.Repin

Khoảng giữa những năm 1870 đối với Mussorgsky là thời gian suy ngẫm về cái chết – thứ đã đem đi không thương tiếc bạn bè của ông. Do ảnh hưởng của điều này, mà ông đã sáng tác chuỗi ca khúc “Không có mặt trời” phổ thơ của Golenischev-Kutuzov, ballada “Bị lãng quên” lấy cảm hứng từ bức tranh cùng tên của Vereschagin. Năm 1875 Mussorgsky tiếp cận trực tiếp với chủ đề đáng sợ này – ông bắt đầu sáng tác chuỗi tác phẩm dành cho giọng hát với đàn piano “Những bài hát và điệu nhảy của Thần Chết”. Lời thơ vẫn là của Arseny Golenischev-Kutuzov (1848—1913), một người bạn ít tuổi của nhà soạn nhạc, người sau này trở thành thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Nga, và là người sống cùng trong căn hộ của Mussorgsky trong khoảng thời gian 1873—1875

Chủ đề cái chết là một trong những chủ đề vĩnh cửu của nghệ thuật. Chủ đề này không chỉ thu hút sự quan tâm của các nghệ sĩ, nó thu hút tất cả mọi người nói chung. Không ai biết được, đó là gì – bong ma đen với cái hái, mà cũng có thể, đó là một phụ nữ nhan sắc tuyệt trần…

Mục đích của Mussorgsky là thể hiện khuôn mặt đích thực của Thần Chết trong những tình huống khác nhau, cố gắng hiểu ý nghĩa triết học của cái chết. Có lẽ, đó là những cảm xúc bên trong của con người trước cái chết, và những suy ngẫm về ý nghĩa của cuộc sống.

Ngày 20/4/1875, trong một lá thư của mình nhà soạn nhạc viết “Hiện giờ tôi với bá tước Kutuzov đang thiết kế “Danse macabre” – hai cảnh đã sẵn sàng, cảnh thứ ba đang hoàn thiện, và chúng tôi sẽ sắp làm việc với cảnh thứ tư!...” Ý tưởng ban đầu, chuỗi tác phẩm sẽ gồm bốn phần với nội dung như sau:

1. Tu sĩ – cái chết của một tu sĩ cuồng tín trong lều với tiếng chuông xa xa
2. Cái chết của nhà hoạt động chính trị bị trục xuất trên đường trở về nhà và chết trên biển khi bờ quê hương trước mắt
3. Cái chết của một phụ nữ trẻ trong những hồi ức về tình yêu và dạ tiệc cuối cùng quý báu của nàng
4. Anika-chiến binh và cái chết

Nhà soạn nhạc dự định chia tổ khúc này thành hai phần như ông viết trong bức thư gửi nhà thơ Kutuzov ngày 11/5 với văn phong mỉa mai thông thường của mình: “Anh bạn Arseni thân mến của tôi, phần thứ nhất của “Macabre” của chúng ta đã kết thúc, do hôm nay “Serenade” đã viết xong, vì vậy mà mình không đến nhà bà mẹ hết sức đáng mến của cậu được. Mình nghĩ là cậu sẽ tán thành một tên gọi đơn giản nhất xứng đáng với album mới của chúng ta, - mình với cậu vượt qua người khác bằng những album: nghe có vẻ không khiêm tốn lắm, nhưng đáng kính. Mình gọi đứa trẻ mới này là – album “Она” (bà ấy, cô ấy, nó). Sản phẩm đầu tiên sẽ được in (mình hy vọng thế) theo thứ tự sau:

1. Bài hát ru
2. Serenade
3. Trepak

Như vậy, thưa đại nhân, tôi với đại nhân đã cày xong album “Không có mặt trời” và đang cày album “Она”, tập một của album thứ hai đã sẵn sàng, và tôi có vinh dự được chúc mừng đại nhân vì điều đó”

“Bài hát ru”, theo ghi chú của chính Mussorgsky trên bản thảo, được hoàn thành ngày 14/4 và đề tặng ca sĩ nổi tiếng Anna Yakovlevna Vorobiova-Petrova. “Serenade” kết thúc sau đó gần một tháng – 11/5, và đề tặng cho em gái Glinka Lyudmila Shestakova. Bản thảo “Trepak” không ghi ngày, nhưng theo V.V.Stasov (nhà phê bình nghệ thuật Nga nổi tiếng), thì tác phẩm này được viết xong đầu tiên, từ 17/2. “Trepak” được Mussorgsky đề tặng giọng bass Nga nổi tiếng Osip Petrov. Hai năm sau nhà soạn nhạc bổ sung phần thứ tư cho tổ khúc - “Tướng quân” được hoàn thành ở Hoàng thong ngày 5/4/1877 với lời đề tặng tác giả phần lời – Arseny Golenischev-Kutuzov. Và phương án cuối cùng của tổ khúc được gọi là “Những bài hát và điệu nhảy của Thần Chết”.

Mussorgsky căm thù Thần Chết đã đem bạn bè của ông đi. Ông gọi cái Thần Chết là “đao phủ”, là “kẻ ngốc nghếch, xén mạng người không cần suy nghĩ, xem cuộc ghé thăm đáng nguyền rủa của hắn ta có cần thiết hay không”. Và bây giờ Thần Chết trở thành ý tưởng trung tâm của toàn bộ tổ khúc. Nhưng ý tưởng này được thể hiện một cách sâu sắc và độc đáo. Nhà soạn nhạc G.V. Sviridov đã viết “Thần Chết của Mussorgsky không phải cái Ác, cũng không phải cái Thiện. Trong Thần Chết không có chút nào của cái Ác, ngược lại, Thần Chết đem đến một giấc ngủ, sự bình yên, giải thoát khỏi khổ đau. Trong Thần Chết không có một nguyên tố xã hội nào – trẻ em, người say rượu, người lính hay cô gái trẻ - tất cả đều bình đẳng trước Thần Chết. Thần Chết – là hạnh phúc. Thần Chết – đó là môi trường của đêm, của Bóng Tối, ngược với Cuộc sống ban ngày của hoạt động. Đứa trẻ hấp hối trong đêm, Thần Chết xuất hiện trước đứa bé không làm cho bé sợ, trong hình hài người nhũ mẫu ru bé ngủ, giải thoát cho bé khỏi những khổ đau. Đối với cô gái đang hấp hối vì bệnh lao, Thần Chết xuất hiện dưới dạng một hiệp sĩ trẻ tuổi đẹp trai, hát một khúc serenade cho cô gái… Và cô gái chết trong vòng tay chàng, đầy sự mệt mỏi yên lặng của mùa xuân và xúc động tình yêu…”

______________
(còn tiếp)

[Nina]

“Những bài hát và điệu nhảy của Thần Chết” – có lẽ là tác phẩm sâu sắc và tràn đầy tính triết học nhất trong loại hình của mình. Hình tượng cái chết được thể hiện trong những tình huống khác nhau với sức mạnh diễn tả đáng kinh ngạc.

Bài hát ru (Колыбельная) dựa trên sự đối kháng của những tiếng kêu đứt quãng đầy sợ hãi của người mẹ đứa bé đang hấp hối và giai điệu bình yên ru ngủ của một Thần Chết đáng sợ vì sự không tránh khỏi của mình.

Đó là nỗi đau khổ không gì bù đắp được của người mẹ đứa trẻ hấp hối. Thần Chết xuất hiện dưới dạng một nhũ mẫu tốt bụng để ru, dỗ đứa trẻ. Giấc mơ và hiện thực hòa nhập lại trong cái bóng ma ấy, và người mẹ đã đối thoại một cách tuyệt vọng với bóng ma ấy. Người mẹ đã dung hết lời lẽ - van nài, trách móc, rên rỉ, nguyền rủa. Nhưng bà chỉ nghe thấy đáp lại là giai điệu bình yên không lay chuyển, với những đoạn lặp lại “à ơi” khiến người ta lạnh cả tim – lặp lại tới 4 lần, đè bẹp tiếng nức nở của người mẹ, và kết thúc hoạt cảnh bằng ngữ điệu của sự sợ hãi khủng khiếp đang đứng sững lại.
_____________
(còn tiếp)

[Nina]

КОЛЫБЕЛЬНАЯ Плакал ребенок. Свеча, нагорая. Тусклым мерцала огнем; Целую ночь, колыбель охраняя, Мать не забылася сном. Рано-ранехонько в дверь осторожно Смерть сердобольная - стук! Вздрогнула мать, оглянулась тревожно... "Полно пугаться, мой друг! Бледное утро уж смотрит в окошко. Плача, тоскуя, любя, Ты утомилась... Вздремни-ка немножко - Я посижу за тебя. Угомонить ты дитя не сумела, Слаще тебя я спою". И, не дождавшись ответа, запела: "Баюшки-баю-баю". Мать Тише! Ребенок мой мечется, плачет! Грудь истомит он свою! Смерть Это со мной он играет и скачет. Баюшки-баю-баю. Мать Щеки бледнеют, слабеет дыханье... Да замолчи же, молю! Смерть Доброе знаменье - стихнет страданье. Баюшки-баю-баю. Мать Прочь ты, проклятая! Лаской своею Сгубишь ты радость мою! Смерть Нет, мирный сон я младенцу навею. Баюшки-баю-баю. Мать Сжалься! Пожди допевать хоть мгновенье Страшную песню твою! Смерть Видишь - уснул он под тихое пенье, Баюшки-баю-баю. <1875>

KHÚC HÁT RU Bé khóc. Ngọn nến đang phủ tàn Một ngọn lửa đục ngầu trong tối Suốt đêm canh giữ nôi bé Mẹ không chợp mắt chút nào Sáng tinh mơ bỗng nghe tiếng gõ Đó là Thần chết trái tim hiền. Người mẹ run rẩy nhìn quanh lo sợ “Ồ đừng sợ, cô bạn của tôi! Kìa buổi sang đã nhìn vào cửa sổ. Suốt đêm khóc, buồn bã, yêu mến, Cô đã mệt rồi… Hãy chợp mắt đi - Tôi sẽ ngồi đây thay cho cô nhé. Cô chẳng biết ru con trẻ chút nào, Tôi sẽ hát ru bé rất ngọt ngào”. Và không đợi trả lời đã hát” “Ả à ơi, ả à ơi” Người mẹ Hãy lặng yên. Con tôi đau đang khóc! Ôi ngực con đã mỏi mệt lắm rồi! Thần Chết Bé sẽ chơi, chạy nhảy với tôi. Ả à ơi, ả à ơi. Người mẹ Đôi má nhợt nhạt, hơi thở héo hắt… Hãy im đi, ta van người! Thần Chết Điềm lành rồi – khổ đau sẽ bớt Ả à ơi, ả à ơi. Người mẹ Hãy biến đi, kẻ đáng nguyền đáng rủa! Người dùng vuốt ve để giết con tôi! Thần Chết Ồ không, tôi ru bé ngủ yên thôi. Ả à ơi, ả à ơi. Người mẹ Ôi hãy rủ lòng! Đừng hát nữa Khúc ca kinh hoàng, dù chỉ một phút thôi! Thần Chết Hãy nhìn kia – bé đã ngủ rồi Ả à ơi, ả à ơi. <1875>

[Nina]

Trong bài thứ hai của tổ khúc, bài “Serenade”, dường như đoạn tremolo trong suốt và sự không bền vững hài hòa đã tạo nên hình tượng một cô gái mong manh đang ốm nặng. Sau đó piano giả lặp khúc đệm đàn ghi ta; giai điệu ban đầu thì bình thản, càng lúc càng trở nên nồng nhiệt hơn – Thần Chết dưới hình hài một “hiệp sĩ lạ mặt” hát dạ khúc dưới cửa sổ của cô gái tuyệt vọng.

Giai điệu bay bổng được bao phủ trong màu sắc tối của sự tuyệt vọng chứa ẩn trong mình hình ảnh phản chiếu của sắc đẹp và đau khổ của cô gái – người trong đêm xuân yên lặng đang lắng nghe khúc hát quyến rũ của “chàng hiệp sĩ lạ mặt”. Ý nghĩa điềm báo gở xuất hiện ở đỉnh điểm, khi tiếng thét chiến thắng của Thần Chết: “Nàng là của ta!” che phủ toàn bộ tính chất trữ tình của dạ khúc.

СЕРЕНАДА Нега волшебная, ночь голубая, Трепетный сумрак весны; Внемлет, поникнув головкой, больная Шепот ночной тишины. Сон не смыкает блестящие очи, Жизнь к наслажденью зовет, А в полумраке медлительной ночи Смерть серенаду поет: "Знаю: в темнице суровой и тесной Молодость вянет твоя. Рыцарь неведомый, силой чудесной Освобожу я тебя. Старость бездушная шепчет напрасно: Бойся любви молодой! Ложно измыслила недуг опасный, Чтоб не ушла ты со мной. Но посмотри на себя: красотою Лик твой прозрачный блестит, Щеки румяны, волнистой косою Стан твой, как тучей, обвит. Пристальных глаз голубое сиянье Ярче небес и огня, Зноем полуденным веет дыханье, - Ты обольстила меня! В вешнюю ночь за тюремной оградой Рыцаря голос твой звал... Рыцарь пришел за бесценной наградой; Час упоенья настал!" Смолкнул напев; прозвучало лобзанье... В долгом лобзании том Слышались вопли, мольбы и стенанье - Тихо всё стало потом. Но поутру, когда ранняя птица Пела, любуясь зарей, Робко в окно заглянувши, денница Труп увидала немой. <1877>

DẠ KHÚC Bình yên huyền diệu, đêm xanh biếc, Bóng tối mùa xuân run rẩy lo âu; Nữ bệnh nhân gục đầu nghe lắng Tiếng thì thào yên lặng đêm thâu. Mộng không khép đôi mắt đang lấp lánh, Đời gọi mời bao lạc thú quanh đây, Trong mờ tối của đêm chậm chạp Thần Chết đang hát dạ khúc đắm say: “Ta biết: tuổi xuân của nàng héo hắt Trong ngục tù chật chội kinh hoàng. Chàng hiệp sĩ lạ mặt đầy sức mạnh Ta sẽ đem đến giải thoát cho nàng. Tuổi già nhạt nhẽo thì thầm vô ích: Hãy đề phòng tình ái ngọc ngà! Và giả dối nghĩ ra bệnh nặng, Để nàng không đến được với ta. Nhưng nàng hãy nhìn mình xem nhé: Khuôn mặt nàng nhan sắc rạng ngời Má thắm hồng, tóc đuôi sam gợn sóng Uốn quanh người, như nước chảy, mây trôi Đôi mắt chăm chú ánh xanh biêng biếc Sáng hơn lửa hồng, hơn cả trời cao, Hơi thở nóng, như trưa hè bỏng giãy Nàng quyến rũ ta tự lúc nào! Trong đêm xuân, bên ngoài tù ngục Giọng của nàng gọi hiệp sĩ phương xa… Hiệp sĩ đến, và mong chờ phần thưởng; Phút đắm say sẽ đến với chúng ta!” Khúc ca dứt; và nụ hôn lên tiếng… Như có tiếng rên, có tiếng vai nài, Có tiếng thét, trong nụ hôn dài ấy - Rồi lặng yên, cho đến tận sớm mai. Nhưng sáng sớm, khi chú chim buổi sáng Vừa cất cao giọng hót đón mặt trời, Thì ban mai rụt rè vào cửa sổ Chỉ thấy thây người đã im lặng đời đời. <1877>

[Nina]

Bài thứ ba của tổ khúc – “Trepak” – là bức tranh một người đang chết cóng trong tiếng gào thét của bão tuyết. Mở đầu những hòa âm đều đều khẽ khàng của đàn piano vẽ nên một quang cảnh trống rỗng, và ở quãng dưới, đoạn đầu của giai điệu “Dies Irae” – biểu tượng truyền thống của cái chết được lặp lại nhiều lần, như là “memento mori”, - sự nhắc nhở về cái chết. Một người lạc lối trong rừng đêm, một người “khổ sở vì buồn đau, đói khát”.

Sau đó là nhịp điệu của điệu nhảy trepak – đơn giản, dân gian, giai điệu của Thần Chết. Cơn bão tuyết – Thần Chết cuốn anh ta qua những đống tuyết và nhảy điệu trepak cùng anh. Mô-tip nhạc nhảy dân gian đơn giản, xuất hiện như ám ảnh của cơn bão tuyết đêm, và phát triển thành đỉnh điểm bi kịch dữ dội. Kịch nghệ âm nhạc được thể hiện trong dạng tự do của những variation. Điệu trepak bay qua như một cơn bão, đẩy người bộ hành vào giường chiếu làm bằng tuyết, ru anh ta vào giấc ngủ cuối cùng. Và người chết cóng lại mơ thấy mùa hè ấm áp đang nở hoa rực rỡ… Những nét lướt màu sắc truyền đạt lại tiếng gào thét của bão tuyết, dẫn đến đỉnh điểm, và sau đó là thoái trào – giai điệu lãng mạn dịu dàng của những giấc mơ ngọt ngào đang đến với người đang chết dần vì lạnh cóng. Bức tranh kết thúc bằng những hòa âm đều đều trống rỗng.

ТРЕПАК Лес да поляны. Безлюдье кругом. Вьюга и плачет, и стонет, Чудится, будто во мраке ночном Злая кого-то хоронит. Глядь - так и есть! В темноте мужика Смерть обнимает, ласкает, С пьяненьким пляшет вдвоем трепака, На ухо песнь напевает. Любо с подругою белой плясать! Любо лихой ее песне внимать! Ох, мужичок, Старичок Убогой, Пьян напился, Поплелся Дорогой, А метель-то, ведьма, поднялась, Взыграла! С поля - в лес дремучий невзначай Загнала! Горем, тоской Да нуждой Томимый, Ляг, отдохни Да усни, Родимый! Я тебя, голубчик мой, снежком Согрею; Вкруг тебя великую игру Затею. Взбей-ка постель, Ты, метель, Лебедка! Ну, начинай, Запевай, Погодка, Сказку - да такую, чтоб всю ночь Тянулась, Чтоб пьянчуге крепко под нее Уснулось! Гой вы леса, Небеса Да тучи! Темь, ветерок Да снежок Летучий! Станем-ка в кружки, да удалой Толпою В пляску развеселую дружней За мною! Глянь-ка, дружок, Мужичок Счастливый! Лето пришло, Расцвело! Над нивой Солнышко смеется, да жнецы Гуляют, Снопики на сжатых полосках Считают. . . . . . . . . . . . . . . . . Лес да поляны. Безлюдье кругом. Стихла недобрая сила, Горького пьяницу в мраке ночном С плачем метель схоронила. Знать, утомился плясать трепака, Песни петь с белой подругой - Спит, не проснется... Могила мягка И уж засыпана вьюгой! <1875>

TREPAK Rừng với trảng cây. Không một bóng người. Cơn bão tuyết khóc lóc rỉ rên. Dường như đâu đây, trong màn tối đêm đen Kẻ ác nghiệt đang chôn ai đó Nhìn kỹ xem – quả là như vậy! Thần Chết đang ôm hôn một anh chàng, Cùng người say nhảy điệu trepak, Vừa nhảy vừa ca hát bên tai. Vui cùng cô nàng da trắng tươi nhảy múa! Vui nghe bài ca dũng mãnh của nàng! Ôi chàng trai, Ông già Tội nghiệp, Uống cho say, Lê bước Trên đường Mà bão tuyết, phù thủy già, đã nổi, Đang thét gào! Từ đồng không vô tình đuổi anh vào rừng rậm! Anh khổ sở Vì buồn đau, Đói khát, Hãy nằm xuống đây, Nhắm mắt, ngủ đi, Bạn thân mến! Ta sưởi cho bạn nhé Bằng tuyết dày; Và mở hội lớn Ở quanh đây. Hãy trải nệm Này thiên nga Cơn bão tuyết ơi! Hỡi đất trời Hãy bắt đầu Hãy hát Hãy kể chuyện dài thâu đêm tới sáng Để người say Được ngủ thật ngon! Hỡi núi rừng, Bầu trời Với mây đen! Hỡi bóng tối, Với những tuyết Bay bay theo gió! Hãy đứng vào vòng Đứng đông vào nhé Nào cùng ta Nhảy múa lên nào! Hãy nhìn kìa, bạn quý Anh bạn Hạnh phúc ơi! Hè đã đến rồi, Nở hoa kết trái! Trên cánh đồng Ánh nắng vui cười. Thợ gặt vui chơi Đếm đống lúa Trên đồng đã gặt. . . . . . . . . . . . . . . . . Rừng với trảng cây. Không một bóng người. Sức mạnh tà ma đến giờ đã lặng, Cơn bão tuyết kêu gào khóc lóc Chôn người say rượu trong bóng tối đêm đen Chắc là mệt vì nhảy trepak, Và hát hò cùng cô bạn da trắng tươi Anh đã ngủ, và không dậy nữa rồi… Mộ mềm mại, tuyết rắc dày trong bão! <1875>

[Nina]

Từ lúc đăng loạt bài này, Nina quên mất không dẫn link download nhạc, cũng may chưa bị ai ném đá. Vốn Nina có các bài này do Dmitri Hvorostovsky trình bày, nhưng bạn WAL của diễn đàn NCĐ lại chia sẻ nguyên cả CD cho Nina dưới dạng lossless nên khá lớn, mà mình cũng chẳng biết cách nào chia sẻ lại nên chịu! Đành giới thiệu - nếu ai muốn biết khái niệm về các bài ca này thì tải thử về từ link sau qua phần trình bày của giọng baritone Alekxei Ivanov.

М. П. МУСОРГСКИЙ. "Песни и пляски смерти". Вокальный цикл на слова А. А. Голенищева-Кутузова
Алексей Иванов, баритон. В. Шписс, фортепиано.

01. Мусоргский. "Песни и пляски смерти". Колыбельная (1875)

02. Мусоргский. "Песни и пляски смерти". Серенада (1875)

03. Мусоргский. "Песни и пляски смерти". Трепак (1875)

04. Мусоргский. "Песни и пляски смерти". Полководец (1877)

Cũng quên chưa nói, phải sửa lỗi ngay khi chưa ai thấy. Số là khi phổ nhạc, Mussorgsky có thay đổi một chút phần lời. Tất nhiên là ý nghĩa chính thì không thay đổi, mà Nina thì thích dịch thơ hơn...

[Nina]

Sau bài "Trepak" thì mình có hơi bí vần, nên hôm nay mới hoàn thành chuỗi bài này được

Tướng quân

Bài cuối cùng, -“Tướng quân” là một bức tranh rộng lớn của chiến trường, nơi mà Thần Chết chiến thắng. “Tướng quân” – là toàn cảnh một trận đánh khốc liệt. Trong âm nhạc, diễn tả trận đánh sôi sục có thể thấy chủ đề nghiêm nghị, gợi nhớ tiếng thét xung trận của vua Saul trong Cựu Ước. Đoạn đầu của bài hát tái hiện lại tiếng ồn của trận đánh, những đối thủ gặp nhau và dẫn đến đoạn độc thoại chiến thắng của Thần Chết trong nhịp điệu của hành khúc nghi lễ mạnh mẽ. Đó là đỉnh điểm và cũng là kết thúc của toàn bộ tổ khúc – khi đêm xuống trên chiến trường, và chỉ còn nghe thấy những tiếng kêu và những lời cầu nguyện, thì Thần Chết đến dưới dạng một tướng quân chiến thắng trận cưỡi trên lưng ngựa trắng. Trong phần chủ đạo của chủ đề Thần Chết – giai điệu của bài hát cách mạng Ba Lan “Với khói của những đám cháy”. Điều này biểu tượng không chỉ cho chủ đề đấu tranh trong trận chiến, mà còn biểu tượng cho chủ đề đấu tranh vì cuộc sống.

ТОРЖЕСТВО СМЕРТИ День целый бой не умолкает, - В дыму затмился солнца свет, Окрестность стонет и пылает, Холмы ревут, - победы нет! И пала ночь на поле брани; Дружины в мраке разошлись; Всё стихло - и в ночном тумане Стенанья к небу поднялись. Тогда, озарена луною, На боевом своем коне, Костей сверкая белизною, Явилась смерть! И в тишине, Внимая вопли и молитвы, Довольства гордого полна, Как полководец, место битвы Кругом объехала она; На холм поднявшись, оглянулась, Остановилась... улыбнулась... И над равниной боевой Пронесся голос роковой: "Кончена битва - я всех победила! Все предо мной вы склонились, бойцы. Жизнь вас поссорила - я помирила. Дружно вставайте на смотр, мертвецы! Маршем торжественным мимо пройдите, - Войско свое я хочу сосчитать. В землю потом свои кости сложите, Сладко от жизни в земле отдыхать. Годы незримо пройдут за годами, В людях исчезнет и память о вас - Я не забуду, и вечно над вами Пир буду править в полуночный час! Пляской тяжелою землю сырую Я притопчу, чтобы сень гробовую Кости покинуть вовек не могли, Чтоб никогда вам не встать из земли", <1875>

TƯỚNG QUÂN THẮNG TRẬN Suốt cả ngày trận chiến không im tiếng, - Khói lửa làm mờ cả ánh mặt trời, Chung quanh rên rỉ và bốc lửa, Đồi núi thét gào – chiến thắng đâu rồi! Và đêm xuống trên chiến trường khốc liệt; Những đạo quân trong bóng tối rời hết; Tất cả lặng yên, trong màn sương tối Những tiếng rên la vang tận thấu trời Và khi đó, trong ánh trăng chiếu rọi, Cưỡi trên lưng ngựa chiến trắng trung thành, Lấp lánh ánh bạc của bao xương trắng, Thần Chết hiện ra! Trong yên lặng xung quanh, Và nghe lắng những tiếng rên la thét, Cùng tiếng nguyện cầu, Thần rất tự hào Như tướng quân, Thần Chết đi thị sát Cưỡi ngựa vòng quanh trận địa tranh giao, Lên trên đồi, quay đầu ngoảnh lại, Thần Chết dừng cương, và nở nụ cười… Và trên chiến trường, khắp đất trời Nghe âm vang giọng nói lời định mệnh: “Trận đánh đã xong – ta thắng tất cả! Hỡi các chiến binh đã cúi trước ta, Ta hòa giải các người khỏi nỗi bất hòa - Các tử sĩ, hãy xếp hàng đứng thẳng! Và hãy duyệt binh thật trang trọng quanh ta, Đạo quân của ta, ta muốn điểm binh mà. Rồi các ngươi xếp xương mình vào đất nhé, Và hãy nghỉ ngơi trong đất thật ngọt ngào. Năm tháng vô hình bước theo năm tháng, Ký ức về các ngươi rồi cũng dần tan - Nhưng ta không quên, và mỗi nửa đêm Lại mở tiệc trên linh hồn người chết! Và ta nhảy điệu nhảy này nặng trịch Dẫm lún đất đen, để xương trắng nơi đây Chẳng bao giờ rời khỏi quan tài được, Và các ngươi chẳng dậy khỏi đất này”. <1875>