Nói về xe bus, mình lại chợt ngẫm thấy điều kỳ lạ khác.
Năm nào báo chí cũng xới lên một vài đợt về loại xe tương lai của văn minh đô thị này, khen ít chê nhiều, đến giờ vẫn còn tìm cách hiến kế sao cho nó thay thế dần phương tiện giao thông cá nhân.
Mình vẫn đi xe bus mỗi khi ra HN, và đôi khi vẫn đi khi cần lúc ở SG. Ra HN là do công việc, dùng đến bus cũng là lúc nhân tiện, và thấy bus HN mát thoáng, lịch sự, nhân viên có thể chỉ cách di và chuyển bus cho mình tuy không tận tình lắm, chỉ như việc cần phải làm, thôi thì thế cũng chả sao.
Chẳng qua đi bus HN toàn lúc ngoài giờ cao điểm, xe rộng sạch, máy lạnh ngon, chạy vi vu chớp mắt có thể qua mất trạm mình cần, nên thường dặn nhờ trước anh bán vé nhắc mình xuống đúng bến. Còn ở SG thì phải đi khi bất đắc dĩ, và dùng đi làm nên trúng giờ cao điểm, chẳng hường thấy cái mát của máy lạnh và sự tận tình phục vụ của nhà xe, âu cũng phải thông cảm.
Thế mà nay xã hội vẫn bàn luận sao cho xe bus tốt thì ngẫm ra cũng đơn giản: làm sao mà bus cứ như lúc không phải cao điểm thì OK thôi: lịch sự, sạch mát, đúng giờ v.v...Muốn chất lượng tốt thì phải ít khách đi, muốn thay thế xe máy thì dĩ nhiên lại phải đông khách, nên chất lượng lại giảm... được cái này thì mất cái khác, lẽ đời mà.
Còn nếu được như phương Tây, dù cao điểm vẫn chạy nhanh, đúng giờ, không có móc túi và chen chỗ, phục vụ kịp thời .v.v... thì lại phải nâng ý thức hành khách, phải có máy bấm vé tự động, có tuyến xe bố trí hợp lý... các xe bus của ta có phần trùng tuyến nhiều quá, tập trung theo các con đường chính, nên giờ cao điểm xe đông mà người cũng lắm, lại rất khó biết để chuyển tuyến cho hợp lý. Có lúc đứng chờ, dù thấy hàng chục cái bus ghé qua mà mãi vẫn không thấy cái số tuyến mình cần. Sẽ chẳng bao giờ giống Tây được vì đường sá không hợp lý, muốn đi và chuyển tuyến không dễ, chuyển nhiều thì mua vé nhiều, lỡ qua rồi cũng rất khó quay lại v.v... thế thì sao tăng số khách muốn đi bus được?
Mà nhìn trong xe bus cũng thấy tư duy ta khác tây: tụi nó coi bus là xe tạm dùng, chủ yếu lên xe phải đứng, ghế ngồi chỉ xếp dọc sát thành xe cho những người ưu tiên... nên có đông cũng dễ chen thoát ra vào cửa. Còn ở ta thì ngược lại: ai cũng nghĩ lên xe trước ngồi trước, ghế đôi khi xếp ngang chừa lối đi hẹp lại, khi ra vào ghế đều vướng người khác... Lạ!
Vậy nên muốn xe bus ngon lành thì cứ hạn chế người được phép đi, ví dụ phát thẻ bus cho HSSV cần đi hay CNVC cần đến chỗ làm... phụ xe chỉ cho lên đủ số người theo quy định... cứ vắng người thì ai cũng thấy khoái bus ngay thôi mà ..hi hi!
|