Em xin góp thêm 1 số món ăn dân dã của những vùng đất nghèo quê em, mặc dù ko phải nơi em sinh sống ở đó
- Gỏi nhệch:
Ở vùng quê ven biển Thái Thuỵ (Thái Bình) ngoài món hải sản nổi tiếng là cá khoai thì còn có món gỏi nhệch. Con nhệch có màu sắc và hình dáng tựa như lươn nước ngọt, chỉ có điều dài hơn một chút. Nhệch càng nhỏ càng tốt cho việc làm gỏi vì xương mềm, thịt mịn và ngọt. Nhệch được làm sạch nhớt bằng tro và lá nhái, sau đó mổ bụng vứt ruột đi, bỏ đầu đuôi, chỉ dùng thân. Thân nhệch được cắt ra nhiều đoạn: mỗi đoạn dài từ 2-3cm. Mỗi đoạn đó lại được khía làm nhiều khúc nhỏ, không đứt hẳn, sau đó lấy khăn sạch thấm nước và cho vào bát ô tô, rắc bột ngọt, ớt khô, riềng giã nhỏ, thính gạo nếp,… chờ cho "dậy mùi" là được. Nước dùng chỉ bao gồm 2 vị chua ngọt, vị chua được lấy từ quả chay (hay cà chua) luộc lên mà thành, vị ngọt được tạo nên từ đường. Khi dùng món gỏi nhệch bắt buộc phải có các loại rau như: lá chanh, lá sung, rau húng, tía tô,… . Sự góp mặt của các loại lá dường như tạo cho miếng thịt thơm ngon và bùi hơn, cùng với sự giòn tan của xương, vị chua, ngọt của quả chay và đường… tạo ra món gỏi rất riêng của Thái Bình. Món này ở các vùng biển miền Trung thường kèm rựu đế chẹp... chẹp
- Dè mực nhúng dấm
Thái Bình, quê tôi có món dè mực nhúng giấm vừa bổ, vừa ngon, rẻ tiền, ai ăn một lần cũng khó quên.
Dè mực là hai bên vây con mực, dè cứng, giòn hơn mình mực. Khi con mực được lột da làm hàng xuất khẩu, dè được bán ra thị trường với giá 3-4 nghìn đồng/kg. Nếu dùng cho 6 người ăn ta chỉ cần 2kg dè là đủ. Cách làm như sau:
2kg dè mực (mực ống) tươi, được lột da trắng, rửa sạch rồi dùng dao cứa ngang tạo những đường rãnh nhỏ, cắt từng miếng vừa phải. Dùng 2 thìa cà-phê nước cốt chanh, 3 thìa cà-phê đường, 2 thìa mì chính, 1 thìa tiêu bột, 2 thìa muối, lưng (nửa) bát giấm nuôi trộn đều vào dè, 3 của tỏi và 4 củ hành giã nhỏ trộn lẫn vào dè và để ướp trước khi ăn khoảng một giờ.
Nước mắm chấm gồm: tỏi, me, ớt, đường, giã nhỏ cho nước mắm vào khuấy đều.
Rau sống: Dưa chuột, khế, hành lá, rau thơm, bánh tráng nướng giòn.
Khi ăn đặt xoong lên bếp, đổ 2 bát nước dùng. Đợi nước sôi xúc ít dè một (đủ ăn) đổ vào xoong, đợi nước sôi sủi thì vớt dè ra đĩa (không nên để chín quá dè sẽ ra nước, nhũn mất ngon). Lúc nào dè sẽ xoắn theo đường dao cứa trông đẹp như những bông hoa, mùi thơm của dè, giấm và gia vị tỏa ra ngào ngạt, thật... hấp dẫn. Dè nóng cặp bánh tráng nướng, ăn với rau sống, chấm nước mắm và nhâm nhi với ly rượu đế, quây quần quanh bếp lửa với gia đình, bạn bè trong ngày nghỉ thì thật thú vị.
Chỉ cần lột sạch dè và rửa bằng nước muối, bỏ vào tủ lạnh, dè vẫn tươi nguyên, tiện lợi khi dùng.
Món này thì 100% dân dã, chỉ ăn trong khung cảnh làng quê, dưới ánh trăng trên sân vườn, ko có trong nhà hàng
-
Canh cá Quỳnh Côi
Gọi là canh cá nhưng đây không phải là cá nấu chua mà là một món ăn điểm tâm như phở hay mì. Chỉ riêng ở thị trấn Quỳnh Côi (Quỳnh Phụ, Thái Bình) nhỏ bé đã có tới hàng chục quán canh cá mà lúc nào cũng tấp nập. Để có món canh cá, người ta phải rất công phu ngay từ khâu chọn nguyên liệu.
Bánh đa để làm món canh cá làm từ thứ gạo ngon, không dẻo quá hoặc khô quá. Gạo xay bột tráng bánh không được ngâm chua, xay vài lần cho thật mịn với nước mưa hoặc nước lọc. Múc thứ nước bột đó lên, sờ vào thấy mịn đến mát tay, nhìn vào như một tấm lụa trắng nõn nà. Bánh đa phải được tráng thật chín, mỏng, có thể thái to hoặc nhỏ, phơi tái hoặc khô giòn tùy yêu cầu của khách. Nếu tráng chưa thật chín khi làm canh cá, bánh đa sẽ bị nát, nước dùng có màu trắng đục mất ngon. Nghề tráng bánh đa này ở Quỳnh Côi là nghề cổ truyền, người ta không cần cho hàn the hoặc thứ gì khác vào mà vẫn giữ được vị dai, giòn. Thứ bánh đa đặc biệt này phơi khô có thể để dành dùng lâu.
Có bánh canh rồi, bước quan trọng tiếp theo là chế biến nước dùng. Cá dùng ở đây là cá lóc, cá chép, cùng lắm mới là cá trắm nhưng phải là thứ trắm đen. Cá lóc, cá chép, cá trắm phải là cá đực (không dùng cá cái), vì cá đực nhiều thịt. Người ta luộc kỹ cá, gỡ lấy thịt đem rán cho săn lại. Xương cá giã nát lọc với nước luộc cá để làm nước dùng. Thứ nước này thật trong, ngọt. Thì là, rau rút, vài đoạn rau cần, mấy miếng ớt tươi thái chéo là những thứ không thiếu được của món canh cá.
Món này dân dã, nhưng rất phổ thông.
