3. Lễ duyệt binh huyền thoại
Đúng 7.50 ngày 7/11 Stalin và các thành viên chính phủ Liên Xô còn ở lại Matxcơva bước ra lễ đài. Nguyên soái Zhukov không có mặt tại lễ duyệt binh vì phải trực chiến ở vị trí chỉ huy ngoài mặt trận. Đúng 8 giờ sáng tất cả các loa phóng thanh truyền đi giọng nói đĩnh đạc của phát thanh viên Levitan: "Đây là tin của tất cả các đài phát thanh Liên Xô. Đài phát thanh Trung ương Matxcơva bắt đầu buổi tường thuật trực tiếp từ Quảng trường Đỏ về lễ duyệt binh của các đơn vị Hồng quân kỷ niệm 24 năm Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười vĩ đại…"
Lễ duyệt binh được tường thuật trực tiếp trên sóng phát thanh. Tại Quảng trường Đỏ cũng có mặt phóng viên thường trú của các hãng thông tấn và báo chí quốc tế. Chính vì vậy nên tin về cuộc duyệt binh ngày 7/11 đã ngay lập tức truyền đi khắp thế giới. Báo Anh hôm đó đã bình luận, đánh giá cuộc duyệt binh diễn ra khi cách đó vài chục cây số là mặt trận với những trận đánh ác liệt, là một tấm gương sáng chói về tinh thần anh dũng và quả cảm của nhân dân Liên Xô.
Theo tư liệu các nhà sử học quân sự thông qua lời kể của những nhân vật cấp dưới Hitler có mặt tại tổng hành dinh Đức vào thời điểm đó, dĩ nhiên "bộ sậu" của Hitler cũng biết được tin về lễ duyệt binh từ khi buổi lễ bắt đầu, nhưng không ai dám báo cáo với Hitler về thông tin "sốt dẻo" này. Trùm phát-xít chỉ tình cờ biết tin khi bật máy thu thanh và nghe thấy tiếng nhạc hành khúc cùng tiếng bước chân rầm rập của các đội duyệt binh và lời phát thanh viên Liên Xô. Ông ta lao đến máy điện thoại và yêu cầu nối máy với cơ quan tham mưu đội quân "Trung tâm" đang tham gia bao vây thủ đô Nga. Triệu tập chỉ huy lực lượng máy bay ném bom tại chiến trường nghe máy, Hitler ra lệnh: "Tôi cho các ông 1 giờ để chuộc lỗi. Phải ném bom cuộc duyệt binh bằng bất kỳ giá nào!" Bất chấp bão tuyết, máy bay Đức hối hả cất cánh. Nhưng đã không có quả bom Đức nào rơi được xuống Matxcơva trong ngày 7/11. Theo tư liệu lịch sử chiến tranh, trong ngày hôm đó 25 máy bay Đức đã bị bắn hạ ở tầm xa (cso tài liệu nêu con số 34 chiếc bị bắn hạ), những chiếc còn lại buộc phải quay về căn cứ.
Ý nghĩa của cuộc duyệt binh trên Quảng trường Đỏ ngày 7/11/1941 đã được nhà văn Vladimir Karpov, Anh hùng Liên Xô, nguyên là trinh sát viên quân sự xuất sắc, nêu rõ qua lời bình luận:
- Đối với toàn thể đất nước cuộc duyệt binh này là một sự kiện bất ngờ, một niềm hân hoan cực độ. Đó là cuộc duyệt binh truyền thống, nhưng thật khác thường và đầy ý nghĩa! Cuộc duyệt binh này là lời thách thức, miệt thị kẻ thù, là cuộc duyệt binh diễn ra vào buổi bình minh của Chiến thắng, tuy còn rất xa, nhưng đã được linh cảm là sẽ đến. Nó nâng tinh thần nhân dân lên một tầm cao chưa từng có, và đồng thời cũng giáng một đòn trí mạng vào tinh thần quân phát-xít. Kẻ địch đã không thể động đến Matxcơva. Vẫn còn có ném bom, đột kích, vẫn còn những cuộc oanh tạc từ pháo tầm xa. Nhưng bánh xe chiến tranh kể từ sau cuộc duyệt binh huyền thoại ấy đã bắt đầu quay ngược trở lại. Ngày 5/12 năm ấy quân đôi Liên Xô phản công, và kẻ thù phải rút lui, lùi xa cách Matxcơva 250-300 km.
(Còn tiếp)