Ngày còn bé, đi sơ tán bên Thủy Nguyên với nhà trẻ của Sư đoàn (từ 12-9-1966 đến hết hè 1968), cứ 2-3 tuần thì tôi lại được các chú các cô trông trẻ cho về HP thăm nhà một lần. Những thời kỳ máy bay Mỹ đánh dữ thì có khi 1 tháng mới được về một lần. Là bố mẹ tôi xin phép trước các cô chú sĩ quan quản lý trại trẻ cho tôi. Về từ chiều thứ bảy, đi bộ hơn 10 km, chiều CN thì chừng 3 rưỡi chiều lại bắt đầu rời nhà đi để sang đến trại còn kịp bữa tối CN. Bao nhiêu lần như thế, và cứ ra đến bến Bính, khi phà bắt đầu rời bến thì thế nào cũng nghe thấy loa truyền thanh phát nhạc hiệu mục
Trả lời thư thính giả lúc 4 giờ chiều CN của đài truyền thanh Hải Phòng với nhạc hiệu là bài
Thành phố chúng ta, nhà máy chúng ta:
Trên sông Cấm khi sương tan
Đàn cò trắng bay sang ngang
Là khi chúng ta mừng vui đón xuân sang
Lang thang trên mạng tìm tài liệu và nghe hát, thế nào mà YouTube lại đưa tôi đến bài hát ấy, nó gợi nhớ vô cùng những năm tháng thơ ấu đi sơ tán xa nhà, xa mẹ xưa.
Tôi khi đó là đứa lớn nhất trại - anh cả của một lũ lít nhít chừng 40 đứa từ 4 đến 11 tuổi, thảy đều là con em của sư đoàn mà bố mẹ thì hoặc đang chiến đấu bảo vệ thành phố hoặc đang vào Nam chiến đấu. Vẫn nhớ mỗi lần tôi xin bố tôi cho mượn cái đài bán dẫn Hồng Kỳ 2 băng (do ông chú tôi xin được tiêu chuẩn của tướng Trần Văn Trà mua cho bố tôi), cứ chiều tối là rất nhiều đứa trong nhà trẻ lại xúm lại với tôi để nghe đài Sài Gòn và đài Tiếng nói Tự do (mãi đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ cái câu:
Các bạn đang nghe Tiếng nói Tự do, phát thanh trên tần số xxx ki-lô-xích, sau đây Tiếng nói Tự do trình bày phần tin tức, tít tít tít tít tít), bất chấp các chú trông trại cấm đoán. Đấy là những đứa có cha đang chiến đấu trong Nam. Chúng tôi nghe mục phát thanh thông báo danh sách những cán binh Bắc Việt bị bắt hoặc bị giết của đài Sài Gòn và đài Tiếng nói Tự do ạ. Đã hơn 40 năm rồi mà tôi không sao quên được những lần ấy, không quên được những nét âu lo già dặn hiện rõ trên khuôn mặt trẻ con gày gò vì thiếu đói của chúng khi chăm chú nghe đài cũng như nỗi vui mừng không dấu diếm khi trong bản tin không có (và chưa bao giờ có) tên của cha chúng. Sau này thì tôi biết rằng cha nhiều đứa trong chúng đã không bao giờ trở về sau ngày chiến thắng, như các em Thuần và Mai 2, con cô Trang, Hiền và Hải ba phay.... Các chú ấy đã mãi mãi nằm lại đâu đó trong Nam hay trên những cánh rừng Trường Sơn xanh tím ngăn ngắt nếu nhìn từ đường QL 1 lên.
Nhớ quá, những năm tháng đã xa vời vợi ấy. Các em ơi, giờ này đang ở đâu?