Chủ nghĩa Cấu Tạo đang sẵn sàng
(tiếp theo)
2./ Chủ nghĩa Cấu tạo như một biểu tượng.
Tại sao lại là Chủ nghĩa Cấu tạo? Trước tiên thì các Kiến trúc sư hàng đầu hiện nay trưởng thành từ phong cách này; cái phong cách bao quanh cả thời tuổi trẻ của họ, cái phong cách đã tạo ra các mối quan hệ nghề nghiệp giữa họ (những người nghiệp dư thích kiểu phong cách hiện đại hoặc cổ điển hơn là những gì ảnh hưởng bởi Stalin, bởi chủ nghĩa duy mỹ một cách thái quá, trong khi dưới thời Xô-Viết một cách mặc nhiên không ai lại thích kiểu phong cách hiện đại này).
Kế đến là lòng tự hào dân tộc: Chủ nghĩa Cấu tạo là phong cách duy nhất giữ nguyên bản chất, không bị lai tạp bởi những gì đã diễn ra trong kiến trúc Nga thế kỷ XX, và còn vì trong giai đoạn đầy biến động và hỗn độn gần đây, khi mà bạn không biết lấy nguồn cảm hứng sáng tạo từ đâu, từ cái gì, vào khi nào, thì Chủ nghĩa Cấu tạo lại ùa đến một cách tự nhiên, tươi tắn và đúng lúc.
Ngoài ra, nền kiến trúc Nga đang cố hết sức để đuổi kịp phương Tây. Về mặt kỹ thuật là bất khả nên cần phải ăn láu lỉnh một chút: lấy lại những gì đã từng là của mình (những ý tưởng về tạo hình của Chủ nghĩa Cấu tạo vẫn đang được phương Tây ưa chuộng: tên tuổi của Leonidov được các KTS hàng đầu thế giới tôn sùng ngang với Rem Koolhaas hoặc Zaha Hadid, còn trong một triển lãm mùa xuân mang tên “Kiến Trúc và Thiết kế” tại Trung tâm Nghệ thuật Quốc gia (ЦДХ) đã cho thấy bao nhiêu là công trình theo Chủ nghĩa Cấu tạo Nga được xây dựng mới ở Berlin, một công trường xây dựng lớn ở phương Tây).
Vài kiến trúc ở Berlin
Kế đến, nếu như ở phương Tây các ý tưởng của các thiên tài người Nga được nhìn nhận và ứng dụng một cách rộng rãi dưới nhiều hình thức, thì tại nước Nga các ý tưởng ấy hoặc chỉ còn lại trên những bản thiết kế hoặc đang bị xuống cấp hoang tàn ngay trước mắt. Vì vậy cũng dễ hiểu cho cái mong muốn cao cả của các nhà kiến trúc Nga hiện nay là làm cho bằng được cái việc của các tiền bối trước đây còn dang dở bằng những vật liệu mới với chất lượng mới.
Cũng cần thấy rằng, về mặt tư tưởng thì Chủ nghĩa Cấu tạo hiện nay đang gặp thuận lợi đặc biệt: một mặt đây là phong cách mang tính cách mạng, khẳng định các giá trị chân chính của Chủ nghĩa Cộng sản, mặt khác từ phía chế độ cũ vừa bị tan rã chỉ có khoảng 1 phần 3 là không ủng hộ phong cách này. Vì vậy việc ứng dụng phong cách này không làm cho các nhà lãnh đạo văn hóa hiện nay phải đứng trước sự lựa chọn mang tính chính trị: theo phe tả hay phe hữu.
Cuối cùng thì thời kỳ hậu khủng hoảng (thời kỳ sinh ra hiện tượng này) đặt ra yêu cầu phải thay thế cái sự lòe loẹt vô độ của phong cách “Luzhkov” bằng một phong cách khác hợp thời hơn: đơn giản hơn, mạnh mẽ sắc sảo và thân thiện hơn.
Một vài tác phẩm của tiền bối Leonidov được dựng lại bằng kỹ thuật hiện đại để tưởng nhớ đến Ông
Tác phẩm của Rem Koolhaas
Tác phẩm của Zaha Hadid. Olympic Aquatics Centre. London
Civil Court for Madrid
Nguồn: Tạp chí
Itogi số 44/2000
Tạm dịch: Kóc Khơ Me
(còn tiếp)