[nthach]

Phần 3 - Thời tiết Hồ Baikal

Thông tin chung:




Các hiện tượng thiên nhiên khác nhau trên khu vự Hồ Baikal, thời tiết ở đây có một lĩnh vực rất riêng biệt, có nơi thì rất khắc nghiệt rồi lại trở nên dễ chịu nhanh chóng. Đặc điểm chính của thời tiết Baikal là tính thay đổi bất thường và sự tương phản được tạo ra bởi sự phối hợp của địa hình đồi núi, thủy văn, các đặc trưng trong không khí và địa hình lòng chảo. khu vực hồ nằm ở trung tâm phía đông Siberi với đặc điểm khí hậu lục địa của nó do sự tương phản đột ngột giữa nhiệt độ mùa hè và mùa đông, nó cũng có dấu hiệu khí hậu của vùng gần biển. Nhiệt độ dao động theo từng mùa của loại hình khí hậu nơi đây điễn ra rất nhịp nhàng. Do đó, nó lại trở nên ấm áp vào mùa đông và có lạnh vào mùa hè. Sự khác biệt của thời tiết ở Baikal và thời tiết ở đông Siberi trở nên khác rõ ràng khi lấy ví dụ so sánh nhiệt độ Irkutsk và ở khu vực hồ. Mặc dù khoảng cách giữa hai địa điểm này chỉ cách nhau có 70 km, vào tháng 12, trong khi ở Irkutsk là -25-30╟ C, thì ở vịnh Listvenichnyi là -15-20╟ C. Nhưng vào tháng bảy khi đó ở Irkutsk là +25 + 30╟C, thì trên bờ Baikal chỉ có +15 +20╟ C.

Nhiệt độ không khí trung bình hàng năm:
- Khu vực phía nam -0.7╟C
- Khu trung tâm -1.6╟C
- Khu vực phía bắc -3.6╟C
- Nhiệt độ không khí trung bình hàng năm ở vịnh Peschanaya (vùng ấm nhất ở phía đông Siberi) +0.4╟C

Nhiệt độ không khí trung bình trên bề mặt Baikal:
- Mùa đông là -25╟C
- Mùa hè là +17╟C



Tuy phạm vi nhiệt độ hàng năm trên mặt hồ không trải rộng và ở đây vào mùa hè chỉ nóng nực có vài ngày, nhưng không ai phải phàn nàn vì thiếu ánh nắng mặt trời. Ở đây, ánh nắng mặt trời thường vượt hơn 2.300 giờ trong hàng năm, đây là lượng ánh nắng còn vượt hơn cả vùng Mineralnye Vody (Capcas) vì ở vùng này chỉ ước tính có được khoảng 2000 giờ/năm
Trên thực trạng, Hồ Baikal có thể được gọi là vùng có nhiều ánh nắng. Ánh sáng mặt trời luôn chiếu rọi trên hồ cho đến tận cuối mùa thu. Vào mùa đông ở đây tương đối ấm áp, mùa hè hơi lạnh và vào ban ngày thì tràn ngập ánh nắng. Một nét tiêu biểu nhất của khí hậu Baikal nữa là – tính thay đổi trong thời tiết của nó. Hồ Baikal được phối hợp các đặc điểm khí hậu bờ biển của Crưm và Okhotsky (VIễn Đông). Theo nhà khí hậu học N.P. Ladyeishchikov đã nêu rõ, tuy là những vị trí láng giềng với nhau nhưng thời tiết vẫn có thể khác biệt đến mức tối đa nếu chúng nằm cách biệt nhau hàng trăm kilômét.


Khoảng thời gian có ánh nắng mặt trời
Ở khu phía bắc Baikal = 1900 - 2200 giờ/năm
Ở khu phía nam Baikal = 2000-2400 giờ/năm

So sánh:
- Khu vực bờ biển Riga = 1839 giờ/năm
- Abastumani, Capcas = 1994 giờ/năm
Sự bức xạ trực tiếp của ánh nắng
- Vào mùa hè lên đến 9.9 kcal/cm2 trên một tháng
- Trong cả năm lên đến 60 kcal/cm2
- Khu trung tâm ở bờ tây và bờ nam Hồ Baikal hàng năm lên đến 110 kcal/cm2

Biểu thị sự khô cằn (Aridity index -theo M.I.Budyko):
Khu vực trung tâm Baikal (tương đương các vùng thảo nguyên ôn đới) = 1.5 - 2.5
Khu bờ tây (độ ẩm thặng dư) = 1.0
Giai đoạn áp suất không khí Max/min = 4 – 5 tháng
Mùa lạnh ở vùng hồ héo dài đến 7 tháng
Lượng khí ẩm bay trên khắp khu vực lòng chảo lên đến 100 km3

Tỉ lệ giảm áp suất của nhiệt độ không khí trên các triền dốc của Baikal:
- Mùa hè = -2╟C ở độ cao 100 m
- Mùa đông = +0.26 - 0.81╟C ở độ cao 100 m

Biên độ nhiệt độ không khí hàng năm trên các hòn đảo và trên bờ hồ
= 50-70╟C trên các dãy núi = 100╟C
Chu kỳ của thời tiết: 55-60 năm; 150-180 năm; 1750-1880 năm