[Kóc Khơ Me]

nikon57 viết

Bác Kóc còn giữ được cuốn sách thật thú vị . Giá mà ở gần thì mình sẽ xin mượn bác để làm một bản photocopy để đọc thêm.
Những năm 70-80 đến chơi nhà các bạn nga hay nhà các thầy cô giáo mình đều thấy họ có tủ sách văn chương để ở vị trí khá trang trọng. Ở Mat lúc còn sv mình rất thích la cà các hiệu sách nhất là các букинистический магазин. Giá sách kể cả mới ( trừ sách về nghệ thuật ) cũng khá rẻ. Sách kỹ thuật ngay cả những cuốn chuyên khảo (монография) biên soạn cẩn thận, dày dặn cũng ít cuốn tới 10 рублей. Với lương một người доцент bạn mình mới ra làm việc quãnq 180 -200 рублей lúc đó thì giá sách như thế quá là tốt.
Có lần mình đã chứng kiến trong hiệu sách cũ chuyện thế này. Một anh khách tìm lục một hồi rồi nói rằng "Chẳng tìm được cuốn sách nào tốt cả". Người bán hàng là một phụ nữ liền đáp trả đại ý là : Cuốn sách nào cũng là sách tốt . Nhưng có thể ở đây không có cuốn mà anh cần thôi. Mình nhớ mãi câu nói đó.
Những năm tháng ở LX cũ cho mình một cảm nhận rõ ràng: người nga rất yêu sách và thích đọc sách.

Mua sách ở Liên Xô.

Từ metro Sokol đi bộ về phía ngã tư đèn xanh đèn đỏ, bên tay phải có 1 cửa hàng sách hạng trung (книжный магазин). Tuy ngược với lối về ốp nhưng tại đây sách và văn phòng phẩm khá đầy đủ.

Sinh viên thường đến đây, ra để mua dụng cụ học tập; ra để ngắm xem có quyển sách nào cần mua; ra vì không biết làm gì!; ra vì hết tiền đi chơi chỗ khác… Sách chính trị-xã hội thì rẻ giá chỉ vài chục kopeek, sách khoa học –kỹ thuật đắt hơn chút, độ khoảng vài rúp đến dưới 10 rúp… Nhưng có lần Kóc đã thấy trên kệ phía cao có quyển ghi giá khoảng 300 rúp.

Có lúc thì lại thấy xếp hàng rất đông để mua sách! Đó là những lúc bán sách văn học, sách truyện của những tác giả hot..

Hóa ra sách ở Liên Xô cũng tùy loại. Ngoài những sách phổ thông kiến thức, sách tuyên truyền ra còn có những loại sách giá rất đắt, sách được phân phối theo tiêu chuẩn, theo thứ bậc xã hội (kiểu như cán bộ trung, cao…). Đặc biệt sách không chỉ bán bằng tiền. Tức là ngoài tiền ghi trên sách ra còn kèm thêm điều kiện là đã đăng ký để mua chưa (đăng ký mua trước khi in) hoặc phải có “phiếu mua sách”. Có những chủng loại sách ở Liên Xô là một trong những mặt hàng phân phối có điều kiện!

Quanh khu ở, gần chỗ mấy bác sửa giày, ở góc khuất nào đó trong khu nhà cũ… thường có chỗ đổi giấy loại để lấy талончик, “phiếu mua sách”. Đây cũng giống như làm kế hoạch nhỏ của học sinh hoặc bán giấy vụn cho đồng nát bây giờ nhưng khác ở chỗ là phải tự mình mang đến bán, ngoài vài chục kopeek nhận được còn được nhận thêm 1 phiếu có ghi số kg giấy đã đổi để dành mua sách hiếm. Cùng với L.B.K (hiện đang ở ĐHBK HCM), Kóc cũng vài lần kéo xe chở giấy ra đổi lấy vài cái талон thủ thân nhỡ có sách hiếm, có điều chưa sử dụng lần nào!!!

Có lẽ ý nghĩa chính của việc làm này là xây dựng văn hóa, ý thức tiết kiệm trong tiêu dùng. Cũng là những gì còn nhớ ghi lại được của "Một thời để nhớ!"

Một vài loại талончик thời đấy








p/s: Bác Nikon57 PM cho Kóc địa chỉ, Kóc sẽ suy nghĩ một chút trước khi "phá" quyển sách ra để photo! Kóc ở HCMC. Học bổng sinh viên thời Kóc chỉ có 90 rúp, việc mua sách cũng cần suy nghĩ đắn đo và sự quyết định đôi khi khó khăn hơn việc mua những bông cẩm chướng (1.5rúp), hoa hồng (từ 3-5rúp), chai "trà ararat" (25rúp).