[Old Tiger]

Có người thông tin cho em là vào 4R đi, có bài về lọc dầu Dung Quất "hay lắm"...

Thú thật với các bác em ngán đến tận cổ những bài viết kiểu này. Em đã định đi ngủ, nhưng cũng thấy tức. Tức vì tác giả của bài viết "chẳng hiểu gì về điện" cả nhưng lại tỏ ra rất am hiểu về kỹ thuật, về NMLD Dung Quất. Tại sao em lại nói vậy, các bác nghe em "ném đá" thử nhé:

Nhà máy lọc dầu Dung Quất của Việt Nam do PetroVietnam thực hiện trị giá hơn 3,5 tỷ USD.

Không đúng. Vốn đầu tư cho NMLD Dung Quất 3 tỷ USD.

đã phá mọi kỷ lục thế giới về tỷ suất đầu tư cao (gấp 3-4 lần suất đầu tư trung bình cho nhà máy lọc dầu tương đương của thế giới), .

Trên thế giới 10 năm gần đây ít có NMLD được xây mới. Các NMLD trên thế giới hầu như được xây ở thế kỷ trước. Lúc đó với công suất tương đương với Dung Quất giá đầu tư khoảng 1,3 đến 1,5 tỷ USD.

Năm 1997 khi chính thức lập dự án xây dựng NMLD Dung Quất vốn đầu tư được Chính phủ phê duyệt là 1,5 tỷ USD.

Lúc đó giá dầu thô chỉ mười mấy USD/ thùng, tỷ giá USD, giá vàng, nguyên liệu sắt thép lúc đó như thế nào và giờ nó ra sao em chẳng cần nói các bác cũng đã biết.

Vì vậy so sánh LD Dung Quất gấp 3-4 lần suất đầu tư trung bình cho nhà máy lọc dầu tương đương của thế giới nghĩa là anh lấy cái giá của hôm nay đi so với cả thập kỷ trước thì thật là khập khiễng và buồn cười.

NMLD Nghi Sơn đang chuẩn bị xây dựng có công suất gấp rưỡi Lọc dầu Dung Quất: 10 triệu tấn dầu thô/năm, nhưng vốn dầu tư sẽ hơn gấp đôi: trên 7 tỷ USD.

Với vật giá như hiện nay 3 tỷ USD không một nước nào trên thế giới có thể xây dựng được 1 NMLD như ở Dung Quất.

về thời gian thực hiện kéo dài lê thê gần 20 năm (nếu tính cả nhà máy lọc dầu ở Tuy Hạ, Long Thành thì là gần 30 năm) .

Không biết tác giả lấy con số này ở đâu ra? Nếu tính VN có ý định xây dựng NMLD tư những năm 70 ở miền Bắc cho đến nay thì phải là trên 40 năm chứ không phải 20 hay 30. Còn NMLD Dung Quất thì Chính phủ chính thức ra quyết định xây dựng là năm 1997. Chính thức làm Lễ khởi công năm 1999 (san lấp mặt bằng) và Chính thức xây dựng tháng 11.2005, cho ra SP thương mại đầu tiên tháng 2.2009, Bàn giao cho Chủ dầu tư tháng 5.2010.

và về số đối tác chính thay nhau tham gia thiết kế, thi công dự án (từ Total của Pháp, đến Zarubezneft của Nga rồi tổ hợp Technip-JGC của Pháp và Nhật) .

Cái này tôi đã nhiều lần giải thích. Ông tác giả này và rất nhiều nhà phản biện khác đã "không hiểu gì về điện": họ nhầm lẫn giữa chủ đầu tư và nhà thầu.
Trong số những cái tên trên thì Total của Pháp và Zarubezhneft của Nga là những đối tác muốn góp vốn liên doanh với Việt Nam xây dựng NMLD. Còn Technip-JGC của Pháp và Nhật là nhà thầu trúng thầu xây dựng nhà máy. Dù là Total hay Zarubezhneft muốn cùng ta xây dựng NMLD thì bản thân họ không tự đứng ra xây và bắt buộc phải đấu thầu quốc tế. Nhà thầu có thể là: Technip, có thể là JGC, Samsung, hay một ai đó.

Việc thay đổi đối tác tôi cũng đã nhiều lần giải thích: tại sau Total hay Zarubezhneft rút lui khỏi Dung Quất.

về vị trí vô lý phi kinh tế xa các trung tâm kinh tế công nghiệp vốn được chọn chỉ bằng ý chí chính trị….

Cái này thì người ta đã nói mãi. Dung Quất hiện nay như thế nào, hiệu qua kinh tế - xã hội của Dự án này ra sao giờ thực tế đã chứng minh rõ. Và phải đến xem mới biết được.

Nhưng cái bất hạnh với dự án này còn chưa dừng ở đó, nó sẽ vẫn còn là nỗi đau phải chữa trị của nước ta, là cái giá đắt phải trả cho những sai lầm lớn của PetroVietnam khi thực hiện dự án. .

Câu này miễn bình luận.

Sai lầm lớn đầu tiên của PetroVietnam nằm ngay trong luận chứng kinh tế kỹ thuật: NGUỒN DẦU THÔ?

Nhà máy lọc dầu Dung Quất được thiết kế để chế biến 100% là dầu ngọt Bạch Hổ (có hàm lượng lưu huỳnh rất thấp), vốn không ăn mòn phá hủy thiết bị.

Nhưng nay dầu Bạch Hổ đã giảm sản lượng, không đủ cung cấp cho nhà máy và sẽ nhanh chóng dần hết hẳn trong vài năm tới, nên PetroVietnam ngay từ năm đầu tiên đã và đang phải đi nhập dầu thô khác cho nhà máy lọc dầu Dung Quất.

Tuy nhiên, nhập dầu ngọt để chế biến rất khó, vì hiếm, không có nguồn nhập ổn định. Nếu nhập từ Trung đông về thì rất phi kinh tế. Bản thân dầu thô ngọt như dầu Bạch Hổ đã là hiếm và PetroVietnam chỉ bán cho các khách hàng (chủ yếu là Nhật) để dùng làm nhiên liệu (phát điện) với giá cao, vì không cần qua chế biến.

Cũng vì thế, nhập dầu ngọt về nhà máy Dung Quất để chế biến là rất đắt đỏ, nên không kinh tế. Nếu nhập dầu ngọt từ xa về chế biến thành các sản phẩm dầu của nhà máy Dung Quất sẽ bị lỗ hàng vài trăm nghìn đôla mỗi ngày. Với công suất hiện nay, khoảng 6,5 triệu tấn/năm hay gần 20,000t/ngày, nhà máy Dung Quất sẽ lỗ khoảng nửa triệu USD/ngày, lỗ vài trăm triệu USD mỗi năm. .

Hiện nay NMLD Dung Quất đã nhập thêm dầu chua từ Trung Đông để pha chế và lọc chung với dầu ngọt với tỷ lệ hiện tại là <15%. Phải khẳng định rằng đây là một thành công lớn của đôi ngũ kỹ sư và chuyên gia tư vấn. Rất đơn giản vì giá dầu chua rẻ hơn đâu ngọt, như vậy đầu vào thấp hơn, ngược lại đầu ra không hề giảm đi mà ngược lại chủng loại sản phẩm còn đa dạng hơn. đây là việc làm hoàn toàn chủ động, có tính toán chứ không phải là xây xong NM để lọc dầu ngọt, giờ hết dầu ngọt rồi phải bắt buộc đi nhập dầu chua về lọc như tác giả bài viết nói. Vấn đề còn lại là kỹ thuật sẽ được nói dưới đây.

Hiện nay dầu ngọt từ Bạch Hổ về không đủ và PetroVietnam đã phải nhập dầu chua từ nơi khác về pha trộn với dầu ngọt rồi chế biến để đảm bảo công suất và sản lượng được giao (và ép Petrolimex phải tiêu thụ vì Petrolimex có thể nhập dầu tốt hơn với giá rẻ hơn dầu Dung Quất), bất chấp hiệu quả kinh tế và rất nhiều rủi ro kỹ thuật, thêm vào đó là chất lượng các sản phẩm cuối cùng cũng của nhà máy lọc dầu Dung Quất không bảo đảm nên càng khó tiêu thụ. .

Điều này hoàn toàn võ đoán và thật buồn cười: Tất cả các SP xăng dầu đều phải qua kiểm định đạt mọi tiêu chuẩn quy định của Nhà nước cũng như quốc tế mới được đưa ra thị trường . Chứ làm gì có chuyện "chất lượng các sản phẩm cuối cùng cũng của nhà máy lọc dầu Dung Quất không bảo đảm nên càng khó tiêu thụ". (hiện giờ 30% xăng dầu trong nước là của Dung Quất. Các bác dùng có ai phân biệt được xăng dầu của Dung Quất hay nhập không? Chất lượng của Dung Quất có kém không?).

Chẳng ai ép Petrolimex phải tiêu thụ SP của Dung Quất cả Thời buổi kinh tế thị trưởng nói thế nghe buồn cười quá. Hiện nay Petrolimex chỉ là 1 trong hơn chục khách hàng của NMLD Dung Quất.

Giai đoạn đầu có việc Petrolimex (khách hàng tiêu thụ lớn SP xăng dầu) lừng khừng không mua hết SP của Dung Quất nó hoàn toàn do những nguyên nhân khác chẳng hề dính đến lý do chất lượng. Vào thời điểm đó vì NMLD Dung Quất mới vận hành, khâu kinh doanh còn chưa thể lo được nên Petrovietnam chỉ đạo cho TCT Dầu Việt Nam (Thuộc Petrovietnam) làm đầu mối đứng ra tổ chức phân phối SP cho các nhà tiêu thụ khác. Các nhà tiêu thụ này xưa nay nhập khẩu xăng dầu, họ có mối làm ăn riêng, giờ mua của Dung Quất thì lại bị cái ông TCT Dầu làm trung gian, hớt bớt hoa hồng, bởi vậy mới sinh ra chuyện Dung Quất bị ế.

Cái gì làm không chuẩn thì phải sửa. Ngay sau đó Chính phủ đã ra chỉ thị SP của Dung Quất phải được đấu thầu và tất cả hơn chục nhà tiêu thụ trong nước đều bình đẳng như nhau và mua trực tiếp từ Dung Quất. Hiện tại các nhà tiêu thụ SP của Dung Quất không gặp bất kỳ vướng mắc gì.

Có nghĩa là, PetroVietnam đã bỏ ra 3,5 tỷ USD của nhà nước để đầu tư một nhà máy mà nếu khai thác nó đúng theo thiết kế và công suất, nhà nước ta sẽ phải chịu lỗ thêm 300-500 triệu USD/năm nữa! Nếu không có 500 triệu USD nữa hàng năm thì… hãy vất bỏ 3,5 tỷ USD đã đầu tư đi!? .

Theo thiết kế ban đầu (từ cuối thế kỷ trước) NMLD Dung Quất thiết kế để lọc 100% dầu ngọt Bach Hổ. Ở thời điểm hiện tại Dầu ngọt Bạch Hổ (trên 7 triệu tấn/năm) vẫn đủ cung cấp cho NMLD Dung Quất.

Do nhà máy được thiết kế hoàn toàn chỉ cho dầu ngọt, lại phải dùng để chế biến dầu chua (vốn có hàm lượng lưu huỳnh cao) nên vấn đề vận hành, khai thác nhà máy “mới tinh” hiện nay đã trở nên rất nguy hiểm về kỹ thuật và an toàn, dù nhà máy mới đi vào khai thác hơn một năm.

Chỉ một thời gian ngắn, toàn bộ các hệ thống van, bơm, đường ống và các thiết bị khác đã và sẽ bị lưu huỳnh trong đầu chua phá hủy từ bên trong, khiến chi phí khai thác, bảo dưỡng nhà máy lên rất cao. .

Nghe tác giả trình bày trên thoạt đầu có vẻ có lý. Nhưng xin thưa mọi cái không đơn giản như vậy, và hàng ngàn kỹ sư, chuyên gia, các nhà cung cấp bản quyền, cung cấp thiết bị của Mỹ, Pháp, Nhật v.v. họ không ngu đến mức là thiết kế cho lọc dầu ngọt, giờ lại mang đi lọc dầu chua. Xin thưa tất cả các nhà bản quyền và cung cấp thiết bị họ còn bảo hành những thiết bị của mình 2 năm nên chẳng ai điên mà cho Dung Quất làm không đúng quy trình công nghệ các thiết bị của họ.

Vây tại sao có chuyện hiểu lầm hay "phát hiện ra việc bê bối" mà theo tác giả là nguy hiểm và phá hoại tiền của của dân này?

Như nhiều bài trước và ngay trên đây tôi đã nói. Việc tính đến lọc dầu ngọt pha trộn với tỷ lệ dầu chua cho phép đã được tính toán trong quá trình thiết kế chi tiết. Việt Nam đã yêu cầu Nhà thầu Technip chỉnh sửa lại thiết kế, và đặc biệt bổ sung 2 phân xưởng trong đó có phân xưởng Thu hồi lưu huỳnh. Việc chỉnh sửa thiết kế và bổ sung các phân xưởng mới này (tất nhiên đi theo nó là thay đổi chủng loại vật liệu thiết bị) cho phép NMLD Dung Quất trong giai đoạn này có thể chế biến dầu ngọt Bạch Hổ pha trộn với dầu chua theo tỷ lệ nhất định. Tất cả những vấn đề kỹ thuật này đều được nhà thiết kế, nhà cung cấp bản quyền, nhà sản xuất thiết bị và nhà thầu xây lắp tính toán kỹ trên cơ sở khoa học và có đảm bảo. Chứ không phải khơi khơi là muốn làm gì thì làm đâu. Vì vậy nói:

Do nhà máy được thiết kế hoàn toàn chỉ cho dầu ngọt, lại phải dùng để chế biến dầu chua (vốn có hàm lượng lưu huỳnh cao) nên vấn đề vận hành, khai thác nhà máy “mới tinh” hiện nay đã trở nên rất nguy hiểm về kỹ thuật và an toàn, dù nhà máy mới đi vào khai thác hơn một năm.
Chỉ một thời gian ngắn, toàn bộ các hệ thống van, bơm, đường ống và các thiết bị khác đã và sẽ bị lưu huỳnh trong đầu chua phá hủy từ bên trong, khiến chi phí khai thác, bảo dưỡng nhà máy lên rất cao.

Thật làm buồn văn cười, tưởng người khác dốt, hóa ra lại lộ mình.

Thực chất, nhà máy Dung Quất cần phải được hoán cải nâng cấp để có thể chế biến dâu thô chua (thì mới kinh tế và an toàn), nhưng vì PetroVietnam đã đầu tư quá lớn, khoảng 3,5 tỷ USD cho nhà máy công suất chỉ 6,5 triệu Tấn dầu thô ngọt/năm (trong khi, theo Petromines, suất đầu tư trung bình hiện nay trên thế giới chỉ là khoảng 1,2 tỷ USD cho nhà máy 10 triệu tấn/năm), nên PetroVietnam không thể có lý do gì để xin tiền chính phủ cho việc hoán cải năng cấp rất cần thiết mà khó nói ra này, chỉ vì PetroVietnam đã đầu tư sai nhà máy trị giá 3,5 tỷ USD mà vẫn không thể khai thác hiệu quả!
..........
Như vậy, chi phí để nâng cấp nhà máy Dung Quất sao cho có thể chế biến dầu chua, dự kiến khoảng 0,5 -1,0 tỷ USD sẽ phải nằm “phục” trong vốn đầu tư mở rộng nhà máy sắp tới để chính phủ duyệt (mà chính phủ sẽ phải không biết?)! .

Việc nâng cấp và mở rộng NMLD Dung Quất là kế hoạch đã có ngay từ khi bắt đầu thiết kế tiền khả thi và có lộ trình nhất định. Nó sẽ rất kinh kế khi ta đã có các cơ sở hạ tầng sẵn. Nói như trên đây là vu khống một cách thô bỉ.