[Hoàng Văn Tân]

( Tiếp phần giới thiệu chung).
Phong Nha- Kẻ Bàng là vùng có lịch sử địa chất phức tạp và lâu dài từ từ Cambi đến ngày nay. Trải qua các kỳ vĩ kiến tạo quan trọng và các pha chuyển động đứt gãy, phối tảng và uốn nếp đã tạo ra các dãy núi trùng điệp do chuyển động nâng cao và các bồn trầm tích do chuyển động sụt lún, đóng vai trò như nguyên nhân của mọi nguyên nhân để tạo ra tính đa dạng về địa chất, địa hình, địa mạo, mạng lưới thủy văn và tính đa dạng, kỳ thú về hang động. Tính đa dạng và độc đáo của địa chất, địa hình, địa mạo là điều kiện tiên quyết để kéo theo những tính độc đáo khác; đó là tính đa dạng sinh học, những cảnh quan đẹp và bí hiểm, những cánh rừng hoang sơ như những khu bảo tàng thiên nhiên, tiềm ẩn những bí mật được ít người biết đến.
Phong Nha-Kẻ Bàng được mệnh danh là " Vương quốc hang động"- chứa đựng trong lòng nó là cả một hệ thống trên 300 hang động lớn nhỏ, đang hấp dẫn các nhà thám hiểm, các nhà khoa học và du khách...Khu hang động Phong Nha-Kẻ Bàng còn là nơi đã từng tồn tại và đang hiện diện cả một di tích lịch sử văn hóa có giá trị cho nhiều thời đại như các di tích khảo cổ học thời tiền sử, di tích văn hóa Chăm và Việt cổ, di tích căn cứ kháng chiến của vua Hàm Nghi cuối thế kỷ XIX và những địa danh nổi tiếng như bến phà Xuân Sơn, đường Hồ Chí Minh, đường 20 Quyết Thắng...
Ngày 02/7/2003 Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng được tổ chức UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới.