Nga sẽ có AWACS mới vào năm 2016
RIA Novosti đưa tin, Nga sẽ cho ra mắt máy bay cảnh báo tầm xa và chỉ huy trên không (AWACS) А-100 mới vào năm 2016. Việc phát triển AWACS А-100 mới được thực thi theo sắc lệnh của Tổng thống Nga ký ngày 28-4-2004.
“Chúng tôi đã nhận đựơc cam kết hỗ trợ tài chính từ Bộ Tổng tham mưu và tới năm 2016, chiếc AWACS mới sẽ được ra mắt, còn trong giai đoạn 2013-2014, không quân Nga sẽ tiếp nhận máy bay mới để lắp đặt radar AWACS”, Tư lệnh lực lượng không quân Nga, tướng Alexander Zelin cho biết.
Tháng 9-2010, giám đốc điều hành Tổ hợp Vega Vladimir Verba lần đầu tiên công bố thông tin về việc quân đội Nga phát triển AWACS mới, trong đó Vega chịu trách nhiệm phát triển radar hàng không cho dòng AWACS này. Theo lời ông V. Verba, AWACS mới của Nga sẽ xuất hiện vào năm 2015 dựa trên cơ sở máy bay vận tải IL-76 hoặc An-124 Ruslan.
Hiện tại, radar hàng không lắp đặt trên AWACS А-100 mới của Nga đã hoàn thành. “Nó khác biệt nhiều so với A-50 với kết cấu radar mảng pha quét điện tử chủ động. AWACS mới có đủ khả năng theo dõi cùng lúc nhiều mục tiêu trên không và dưới mặt đất”, ông A. Zelin nói. Trong khi đó, phương tiện chuyên chở được hoán cải thành А-100 sẽ là máy bay vận tải IL-476 với động cơ PS-90 đảm bảo cung cấp phạm vi hoạt động lớn hơn so với phiên bản AWACS A-50 hiện có.
IL-476 đang hoàn thiện khâu lắp ráp
Không quân Nga đang sở hữu tổng cộng 26 AWACS A-50M phát triển trên cơ sở máy bay vận tại IL-76 do Tổ hợp khoa học-kỹ thuật hàng không mang tên Beriev tại Taganrog chế tạo. Với tốc độ đạt tới 800 km/giờ, A-50 có phạm vi hoạt động đạt 7.500 km. Dòng AWACS này có thể theo dõi cùng lúc 300 mục tiêu trên không, trên bộ khác nhau ở phạm vi 650 km và 300 km.
Tổ hợp Vega hiện đang phối hợp với Tổ hợp khoa học-kỹ thuật hàng không mang tên Beriev nâng cấp các đơn vị AWACS A-50M của không quân Nga lên chuẩn A-50U. Theo đó, A-50U sẽ được trang bị radar hàng không nâng cấp Smel-M và Smel-2 cung cấp phạm vi phát hiện và bám bắt mục tiêu rộng hơn nhiều so với phiên bản A-50M.
Đây cũng là một việc làm cần thiết mà theo đánh giá của giới phân tích quân sự, Nga đã có thể thực hiện sớm hơn nếu không có sự cắt giảm ngân sách quốc phòng từ đầu những năm 2000 do những khó khăn về kinh tế. Mặc khác việc hiện đại hóa lực lượng không quân Nga trong thời gian đến đòi hỏi việc nâg cao hệ thống cảnh báo, chỉ huy trên không phù hợp với nhu cầu tác chiến hiện tại. Vừa qua, một trục trặc kỹ thuật suýt chút nữa đã làm cho Nga phải mất đi một chiếc A-50. Chính điều này cũng đã tác động không nhỏ đến việc đấy mạnh việc nghiên cứu, lắp đặt và phát triển dòng máy bay chỉ huy, cảnh báo mới.
Cần nói thêm một chút về Đông Nam Á. Thấy rõ tầm quan trọng của việc chỉ huy tác chiến, cảnh báo sớm trên không. Thái Lan đã đầu tư mua một chiếc SAAB- 340 từ Thụy Điển; Singapore sớm nhất và mạnh nhất với 4 chiếc E2-C Hawkeye, 4 chiếc Gulfstream G550 AEW&C và gần đây nhất là Malaysia đã lên phương án đầu tư máy bay chỉ huy, cảnh báo sớm cho không quân của mình. Phương án được lựa chọn sẽ là AWACS E-2 Hawkeye của hãng Northrop Grumman (Mỹ), hoặc máy bay SAAB-340 Erieye của SAAB (Thụy Điển).
Riêng Việt Nam ta, vấn đề này vẫn chưa được nhắc đến tuy rằng đây là việc làm cần thiết trong vấn đề xây dựng một lực lượng không quân mạnh, đồng thời hỗ trợ cho các quân binh chủng khác trong nhiệm vụ tác chiến của mình.
(nghiahoa lược dịch)