Tôi đề nghị Semyonov kể lại đôi chút về cuộc sống tại xưởng máy trong thời kỳ phong tỏa và nạn đói. Anh im lặng 1 lát … “Nói một cách chân thực,” anh nói, “tôi không muốn nhắc lại đến thời kỳ đó. Đó là những ký ức cay đắng vô cùng… Vào lúc cuộc phong tỏa bắt đầu, phân nửa số lao động của chúng tôi đã được sơ tán hoặc đã nhập ngũ, vì thế chúng tôi chỉ còn lại đây khoảng 5000 người. Tôi phải nói rằng ban đầu đặc biệt khó khăn để có thể quen được với các trận ném bom, và nếu có ai nói rằng mình không sợ thì anh đừng có tin! Đúng, mặc dù điều này làm mọi người run sợ, nó cũng khuấy lên trong họ lòng căm giận vô bờ đối với quân Đức. Khi chúng bắt đầu ném bom chúng tôi ồ ạt dạo tháng Mười 1941, đám công nhân chúng tôi chiến đấu và làm việc cho nhà máy còn hăng hái hơn cả khi họ bảo vệ chính căn nhà của mình. Một đêm chúng tôi phải đối phó với 300 quả bom cháy chỉ riêng trong khuôn viên xưởng máy. Người của chúng tôi dập tắt đám cháy bằng trong một tinh thần vừa căm giận vừa cuồng nộ và tập trung cao độ. Đến lúc đó họ đã nhận ra rằng chính họ đang ở ngay tiền tuyến – đơn giản vậy thôi. Không còn nơi ẩn nấp. Chỉ có đám trẻ con mới được đưa vào hầm trú ẩn, cùng với người già. Và rồi, vào một ngày tháng Chạp, trong giá lạnh âm 20 độ, tất cả cửa sổ của chúng tôi đều bị vỡ vì bom, tôi tự nhủ: “Không, chúng ta không thể tiếp tục thế này. Không trụ nổi tới mùa xuân rồi. Chúng ta không thể chịu nổi nhiệt độ này, trong khi không có ánh sáng, không có nước máy, và gần như không có thức ăn”. Vậy mà, chúng tôi vẫn không dừng lại. Một thứ bản năng mách bảo chúng tôi rằng chúng tôi không được – rằng điều đó còn tệ hơn cả tự sát, thậm chí còn có gì đó như phản bội. Và đúng vậy, 36 giờ sau chúng tôi đã lại tiếp tục làm việc – làm việc trong những điều kiện kinh khủng, với nhiệt độ âm 8 độ bên trong xưởng máy, âm 14 độ tại ngay trong cái văn phòng mà ta đang ngồi nói chuyện đây. Ồ, chúng tôi cũng có nhiều loại lò sưởi, những chiếc lò nhỏ làm ấm được chỉ vài mét xung quanh chúng. Nhưng công nhân vẫn tiếp tục làm việc. Và cũng cần lưu ý anh rằng, họ đói, đói khủng khiếp…”
|