6
CON ĐƯỜNG BĂNG GIÁ
Chỉ có 2 phương cách quyết liệt để giải quyết nạn đói kinh hoàng mà Leningrad đang phải chịu đựng, đặc biệt kể từ cuối tháng 10: giải pháp thứ 1 là sơ tán càng nhiều người càng tốt; cách còn lại là tổ chức 1 tuyến đường tiếp tế thực phẩm, nhiên liệu và nguyên liệu thô đáng tin cậy. Việc tổ chức 1 con đường băng giá băng qua Hồ Ladoga đã nằm trong đầu những lãnh đạo Leningrad thậm chí ngay từ khi vòng phong tỏa trên bộ vừa khép kín quanh Leningrad ngày 8 tháng 9; mặt hồ được hy vọng là sẽ đóng băng vào tháng 11 hoặc đầu tháng 12. Nhưng mọi thứ đều tùy thuộc vào độ lạnh của sương giá; được xây được 1 con đường cơ giới thỏa dụng trên mặt băng, băng cần phải phủ dày tối thiểu 2 m. Chiều dày này chỉ đạt được mau chóng khi thời tiết đạt ít nhất âm 15 độ C.
Ngày 17 tháng 11 mặt băng chỉ được 1 m dày, nhưng tới 20 tháng 11 – chính vào ngày khẩu phần cắt xuống thấp nhất tại Leningrad – đã đạt tới chiều dày 1,8m; xe ngựa kéo đã khởi hành trên mặt băng, nhưng lũ ngựa thiếu ăn tới nỗi rất nhiều con gục xuống và chết trên đường. Các đánh xe được lệnh phải xẻ thịt lũ ngựa ấy và chở chúng tới Leningrad làm thịt phân phối. Ít nhất, ngày 22 tháng 11, đoàn vận tải cơ giới đầu tiên đã mạo hiểm xuất hành trên mặt hồ; nhưng băng vẫn quá mỏng nên chỉ có thể chất ít hàng trên các xe tải 2 tấn, và ngay cả khi ấy, nhiều xe vẫn bị chìm xuống hồ. Sang ngày hôm sau 1 hệ thống được áp dụng để nối xe trượt vào với xe tải và chất hầu hết số hàng trên xe trượt, sao cho trải rộng tải trọng đều trên mặt băng. Trong khoảng từ 23 tháng 11 tới 1 tháng 12 chỉ có 800 tấn bột mì được chở qua mặt băng theo những cách khác nhau như trên, và trong quá trình thực hiện, có khoảng 40 xe tải bị mất, 1 số là rơi xuống mặt băng, thường là kéo theo cùng với tài xế. Kết quả của nỗ lực đầu tiên sử dụng con đường Cứu sinh này là không đáng kể. Cần nhớ rằng, vào thời điểm này, Tikhvin đang nằm trong tay quân D(ức, và rằng hầu hết thực phẩm được vận chuyển trong tuần lễ ấy xuất phát từ những kho hàng thiếu thốn từng được tích cóp lại từ phía nam của hồ trước khi Tikhvin thất thủ ngày 9 tháng 11. Những tiếp tế mới – nếu có – giờ đây được mong đợi sẽ tới được Hồ Ladoga dọc theo con đường bổ sung dài đến khó tin nổi kéo từ Zaborie, cực đông của Tikhvin. Để duy trì khẩu phần đói khát mà người ta đã buộc phải áp dụng tại Leningrad ngày 20 tháng 11, cần thiết phải chở tới cho thành phố ít nhất 1000 tấn thực phẩm mỗi ngày, chưa kể đạn dược và nhiên liệu vốn vô cùng cần thiết cho quân lính của Phương diện quân Leningrad. Thậm chí trong điều kiện tốt nhất có thể, ta cũng chỉ hy vọng không hơn được 600 tấn mỗi ngày từ tuyến đường Zaborie. Do đó, việc giải phóng Tikhvin ngày 9 tháng 12 mang ý nghĩa rằng Leningrad đã được cứu sống. * (Pavlov, SĐD, p. 156)
Việc tái chiếm Tikhvin thực ra cũng không phải đã giải quyết được tất cả - còn lâu mới được như thế. Mặc dù Tikhvin, nằm trên tuyến chính Vologda-Leningrad, giờ đây đã trở thành căn cứ thực phẩm chính cho Leningrad và đã trở thành, ngay từ khi được tái chiếm, ‘tựa như 1 tổ kiến khổng lồ’ (Pavlov), nhiệm vụ vận chuyển thực phẩm và những đồ hậu cần khác từ Tikhvin tới Leningrad vẫn còn là việc vô cùng gian nan. Do quân Đức trong lúc rút lui đã đặt nổ tung tất cả những cầu đường sắt nối giữa Tikhvin và Volkhov, không còn lựa chọn nào khác trong thời gian trước mắt để vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ, cụ thể là từ Tikhvin tới một loạt những điểm tiếp nhận bên bờ hồ như Kabona hoặc Lednevo, thực hiện trên quãng dài trên 100 dặm trong thời tiết mùa đông rất xấu. Phải tới tận mùng 1 tháng Giêng những cây cầu đường sắt giữa Tikhvin và Volkhov mới được dựng lại; đến lúc này quân Đức cũng đã bị đẩy 1 khoảng khá xa khỏi Volkhov và Voibokalo (đại khái là về ‘mấu lồi Mga’ mà chúng đã chiếm được hồi tháng 9), và chính là Voibokalo, nằm trên tuyến đường sắt chính Leningrad-Vologda và ngay tại phía nam của Vịnh Schusselburg , đã trở thành ‘vựa lương thực’ chính. Nó chỉ cách Osinovets khoảng 35 dặm về phía bờ Leningrad của hồ. Hơn nữa, trong những tuần tiếp theo, 1 tuyến đường nhánh đã được xây dựng trong điều kiện mùa đông cực kỳ kinh khủng, nối từ Voibokalo tới Kabona, dài khoảng 20 dặm để đưa các đoàn tàu tới ngay sát bờ hồ, tại đây thực phẩm được chất lên xe tải.
|