K/g :các bạn.
!- Thật đáng tiếc câu chú thích của tôi lai gây khó hiểu đến mức để bạn hungmgmi viết câu này: “Và 4 câu thơ trên mà chúng ta đang bàn, Pushkin chỉ dành riêng cho ngài thống đốc Vorontsov, chứ không phải để nói đến "5 đối tượng nửa vời" như nhận xét của bác đâu bác ạ.”.
Vâng, đúng là Pushkin chỉ dành riêng cho một người (bây giờ thì tôi đã biết là Vorontsov), nhưng Puskin lại muuốn gán sự hiện diện ở chính người ấy một, hai... hoăc cả 5 mẫu người (tính cách, phẩm chất...) mà tôi gọi là 5 đối tượng (vì đều là danh từ chỉ một loại người) với ngụ ý nôm na là: Nếu thuộc vào 5 đối tượng kia mà chỉ là nửa vời thôi thì còn hy vọng (tôi đoán là Cụ Puskin nghĩ: còn có thể cải tạo được, còn khả dĩ, còn chấp nhận dược, còn dễ chịu...) chứ lại hoàn toàn [xấu] thì cuối cùng điều gì sẽ xảy ra nhỉ. Cụ tự vấn thế, nhưng đó chính là câu hỏi Cụ đặt ra cho nhân loại chứ không riêng một ai) nên (cần) trả lời.
Nếu mấy câu ngắn ngủi này (với tôi nó như là lời răn của “Chúa”) mà chỉ dành riêng cho Vorontsov thôi (có thể ban đầu là như vậy) thì nó chẳng còn mang ý nghĩa thời đại.
Tôi đã “hỗn” không dịch như nguyên bản mà lai viết “Hơn là trọn (sẽ) vẹn mười phân vẹn mười”, nghĩa là trả lời thay Cụ mà chẳng cần biết cụ có nghĩ thế hay không. Chẳng qua chỉ muốn gieo vần, chắc Cụ cũng lượng thứ.
2- Do hiểu ngữ pháp không giống nhau nên tôi xin dãi bày:
Nếu tách 2 câu này ra:Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда
và nếu thêm cả Полу-подлец thì vẫn chưa có nghĩa vì chưa thành mệnh đề hoàn chỉnh. Nhưng khi gắn với но есть надежда thì toàn bộ 3 dòng trên mới thành câu có nghĩa. Vậy có thể diễn đạt nó như sau:
Полу-милорд, полу-купец, Полу-мудрец, полу-невежда, Полу-подлец, но есть надежда,
Như vậy 5 danh từ chỉ 5 loại người (đối tượng) trên tồn tại đọc lập nhưng không tách rời но есть надежда.Vì vậy bạn USY đã diễn đạt "May mà mới là một nửa tiểu nhân, chứ nếu là "tiểu nhân/đểu toàn phần" thì mới là tai họa" là gần đúng ý của tôi (vì tôi không có dung ý “May mà mới là”) nhưng chưa đầy đủ mà phải bao gồm cả 4 đối tượng ở 2 dòng đầu, đó là logic ngữ pháp. Cũng theo bạn USY : “Theo tôi, cụm từ "но есть надежда," là 1 vế của câu "но есть надежда, /Что будет полным наконец", nội dung như bạn Nina dịch ở trên là đúng” thì như trên đã viêt Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда
tồn tại lửng lơ, vừa thừa vừa không hợp ngữ pháp cho dù có muốn ám chỉ Vorontsov cũng vậy thôi. Còn cách lý giải "những vẫn còn hy vọng là sẽ trở thành "vô lại toàn phần" và cả đoạn “Hơn nữa...nhân vật” thì không logíc về ngữ pháp.
Tôi xin diễn đạt cụ thể hơn nữa điều mà tôi muốn trình bày:
Полу-милорд, но есть надежда, Что будет полным наконец.
.................................................. ..................................................
Полу-подлец, но есть надежда, Что будет полным наконец.
3- Đối với ý của Nina: “đồng thời để những ai mong manh không bị tự ái và đổ vỡ...“. Vậy có gì phải ngần ngại? Vấn đề là dịch có đúng ngữ pháp không? Những ai “tự ái và đổ vỡ...” có đủ tự tin để tồn tại và có muốn hiểu hết tầng sâu câu chữ của Puskin (tiếng Nga) không? Tôi tự tin có thể giải mã những điều nhạy cảm khi cần.
4- Tưởng chừng như đơn giản, một bài thơ ít chữ lại đưa đến những chiêm nghiệm khác nhau, thật thú vị.
|