Trích:
Bùi Huy Bằng viết
K/g: Nina
Tôi xin dịch khổ thơ này như sau:
Александр Пушкин
* * *
Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда,
Полу-подлец, но есть надежда,
Что будет полным наконец.
Aleksandr Pushkin
* * *
Nửa là - quý ông, nửa là - thương nhân,
Nửa là - hiền nhân, nửa là - thằng đần,
Nửa là - tiểu nhân, thì còn hy vọng,
Hơn là trọn vẹn mười phân vẹn mười. 
Bùi Huy Bằng dịch
- Theo thiển ý của tôi, câu 4 có liên quan đến cả 5 đối tượng nửa vời kể trên chứ không chỉ với đối tượng "đểu".Mong rằng, không ai trong chúng ta là một trong 5 đối tượng mà Puskin đề cập tới. |
Bác Bùi Huy Bằng mến, tôi xin phép được trao đổi với bác về cách dịch bài thơ này như sau:
Trước tiên, thử tìm hiểu về xuất xứ bài thơ. Cái này quan trọng, vì biết nó, ta sẽ tìm được chìa khóa để tìm ra được ý tứ của Pushkin muốn gửi qua 4 câu thơ này.
Qua tìm hiểu trên mạng Nga thì thấy 4 câu thơ trên Pushkin viết về bá tước Mikhail Vorontsov-thống đốc Odessa, nơi nhà thơ tá túc thời kỳ này. Tại đây, nhà thơ đã "cả gan" cặp bồ với phu nhân thống đốc là Elizaveta Vorontsova, khiến ngài hết sức tức giận và chỉ muốn nhà thơ trẻ rời khỏi Odessa.
Đó là khoảng thời gian 1823-1824.
Pushkin, đương nhiên là không ưa gì ngài thống đốc rồi. Năm 1823, khi ngài thống đốc nghe tin nhà cách mạng Риего Нуньец của Tây ban nha bị xử tử, ông hể hả kêu lên:""Какая счастливая новость, ваше
величество!"
Và ngay lập tức ông bị Pushkin "bật" lại luôn:
Trích:
Сказали раз царю, что наконец
Мятежный вождь Риего был удавлен.
"Я очень рад", сказал усердный льстец:
"От одного мерзавца мир избавлен!"
Все смолкнули, все потупили взор:
Всех удивил нежданный приговор.
Риего был, конечно, очень грешен, —
Согласен я, — но он за то повешен;
Пристойно ли, скажите, сгоряча
Ругаться этак нам над жертвой палача?
Сам государь такого доброхотства
Не захотел своей улыбкой ободрить,
Льстецы, льстецы! Старайтесь сохранить
И в самой подлости оттенок благородства!
|
Và 4 câu thơ trên mà chúng ta đang bàn,
Pushkin chỉ dành riêng cho ngài thống đốc Vorontsov, chứ không phải để nói đến "5 đối tượng nửa vời" như nhận xét của bác đâu bác ạ.
Ngài thống đốc bị cắm sừng tội nghiệp còn trở thành đối tượng châm biếm của Pushkin trong một loạt bài thơ trào phúng khác nữa, như bài sau là một ví dụ:
Trích:
Не знаю где, но не у нас,
Достопочтенный лорд Мидас,
С душой посредственной и низкой, —
Чтоб не упасть дорогой склизкой,
Ползком прополз в известный чин
И стал известный господин.
Еще два слова об Мидасе:
Он не хранил в своем запасе
Глубоких замыслов и дум;
Имел он не блестящий ум,
Душой не слишком был отважен;
Зато был сух, учтив и важен.
Льстецы героя моего,
Не зная, как хвалить его,
Провозгласить решились тонким...
|