Trong bối cảnh ấy, thậm chí con cái của những cha mẹ có học cũng mau chóng tập theo cung cách bọn tội phạm. Vladimir Glebov, con trai nhà lãnh đạo Bolshevik Lev Kamenev, là một đứa trẻ như vậy. Vào tuổi lên bốn, cha của ông này bị bắt, và Glebov bị “đày” tới nhà trẻ mồ côi đặc biệt ở miền tây Siberi. Khoảng 40 phần trăm trẻ con ở đấy là con cái của “kẻ thù”, khoảng 40 phần trăm là tội phạm vị thành niên, và khoảng 20 phần trăm là con cái dân Digan bị bắt vì tội lang thang. Như lời Glebov giải thích với nhà văn Adam Hochschild, có những lợi thế, thậm chí cả với con của tù chính trị, khi sớm có quan hệ với đám tội phạm trẻ:
Bạn bè dạy tôi những điều sẽ giúp tôi rất nhiều trong phần đời sau này để tự bảo vệ mình. Ở đây tôi có một cái sẹo, ở đây một cái nữa... khi người ta tấn công anh bằng dao, anh cần biết phải đánh trả thế nào. Nguyên tắc chính là phản ứng thật sớm, không để cho chúng đánh trúng anh. Thời niên thiếu Xôviết hạnh phúc của chúng tôi là như thế đó! (Hochschild, tr. 87)
Tuy nhiên, một số trẻ thường xuyên cảm thấy tổn thương bởi những gì trải qua ở trại mồ côi. Một bà mẹ trở về sau thời gian lưu đày và đoàn tụ với con gái nhỏ của mình. Đứa bé, mới tám tuổi, bước đi vẫn rất chập chững, hay vồ lấy thức ăn và cư xử như thú hoang giống theo cách mà trại mồ côi đã dạy cho nó. (Pechora, qua phỏng vấn với tác giả) Một bà mẹ khác, được thả sau khi chịu án tám năm, đến đón lũ con mình tại trại mồ côi nhưng nhận ra chúng từ chối đi theo bà. Chúng đã được dạy rằng cha mẹ chúng là “kẻ thù của nhân dân” không xứng đáng được yêu thương và có tình cảm. Chúng đã được đặc biệt chỉ dẫn để từ chối đi theo họ, “nếu mẹ cháu đến đưa cháu đi”, và chúng không bao giờ muốn sống tiếp với cha mẹ mình nữa. (Lahti, hồi ký không xuất bản)
Không có gì ngạc nhiên, trẻ em thường bỏ trốn khỏi các trại mồ côi như vậy – với số lượng đông đảo. Ngay khi thoát ra được ngoài phố, chúng rất mau chóng rơi vào đáy thế giới tội phạm. Và ngay khi chúng gia nhập phần đáy thế giới tội phạm, vòng chu kỳ tồi tệ lại tiếp diễn. Không sớm thì muộn, chúng cũng sẽ bị bắt.
|