Cũng chính người phụ nữ này đã xác nhận sự mô tả của tù về một hình thức tàn nhẫn khác: khi cho bú xong, bà mẹ thường bị cấm có thêm tiếp xúc với con mình. Trong trại của bà ta, bà ta nói, bản thân bà ta đã cấm tất cả các bà mẹ tiếp tục đi cùng với con, lấy lý do là bà mẹ tù nhân có thể làm hư con mình. Bà ta tuyên bố đã thấy một bà mẹ đưa cho con miếng đường tẩm thuốc lá để ăn, nhằm mục đích đầu độc nó. Một người khác, bà ta nói tiếp, đã cố ý lột chiếc giầy con mình ngay giữa tuyết. “Tôi phải chịu trách nhiệm về tỷ lệ tử vong của trẻ con trong trại”, bà ta nói với tác giả để giải thích tại sao bà ta phải tách rời các bà mẹ ra. “Đám trẻ đó không cần thiết đối với mẹ chúng, lũ bà mẹ ấy chỉ muốn giết bỏ chúng thôi”. (Một người giấu tên, qua phỏng vấn với tác giả) Cũng chính thứ lập luận này có lẽ đã dẫn đến việc các chỉ huy trại khác cấm bà mẹ đến gặp con mình. Tuy nhiên, cũng rất có thể các quy định như vậy là một sản phẩm khác của sự tàn bạo không suy tính của ban quản lý trại: ban cảm thấy phiền phức khi phải bố trí cho các bà mẹ gặp con, thế là nó cấm chuyện này.
Hậu quả của việc tách cha mẹ khỏi con cái ở tuổi quá nhỏ như vậy là có thể tiên đoán được. Bệnh dịch ở trẻ em nổ ra vô số. Tỷ lệ tử vong trẻ nhỏ hết sức cao – cao đến nỗi, theo các báo cáo của thanh tra cũng có ghi nhận, chúng thường bị cố ý che dấu. (GARF, 8313/37/4554) Nhưng thậm chí những đứa trẻ sống sót lúc còn nhỏ cũng có ít cơ hội để có cuộc sống bình thường bên trong trại dưỡng nhi. Một số có thể may mắn được các nữ bảo mẫu tù tốt bụng hơn chăm sóc. Một số thì không. Bản thân Ginzburg từng làm trong một trại dưỡng nhi và, khi vừa đến, đã thấy thậm chí trẻ đã quá tuổi cũng vẫn chưa biết nói:
Chỉ một số trẻ bốn tuổi có thể phát ra được vài từ rời rạc, trống không. Kêu ú ớ không rõ ràng, bắt chước và đập đập là những cách chủ yếu để trao đổi với nhau. “Làm sao có thể trông chờ chúng nói được? Có ai ở đó mà dạy cho chúng?” Anya thản nhiên giải thích. “Trong nhóm ấu nhi chúng suốt ngày chỉ có nằm trên giường cũi. Không ai ẵm chúng lên, kể cả khi chúng có gào rách phổi đi chăng nữa. Điều này là không được phép, ngoại trừ để thay tã bẩn – tất nhiên là nếu có sẵn tã khô”.
Khi Ginzburg cố gắng dạy cho những bé do mình phụ trách, bà nhận thấy chỉ một hoặc hai trong số những đứa có duy trì được vài quan hệ với mẹ mình là còn có thể học được chút gì. Và thậm chí kiến thức của chúng cũng rất giới hạn:
“Xem này”, tôi nói với Anastas, chỉ cho nó ngôi nhà nhỏ mà tôi vừa vẽ. “Cái gì đây?”
“Lán trại”, chú bé trả lời khá quả quyết.
Với vài nét bút chì tôi vẽ thêm con mèo bên cạnh nhà. Nhưng chẳng đứa nào nhận ra nó, kể cả Anastas. Chúng chưa bao giờ trông thấy loại động vật hiếm này. Sau đó tôi vẽ một hàng rào gỗ truyền thống thôn quê xung quanh ngôi nhà.
“Thế cái này là gì?”
“Zona!” Vera thích thú reo lên. (E. Ginzburg, Ở giữa Miền gió xoáy, tr. 3-11)
|