Hồi ký của Viktor Glushkov 10-11/1/1982 (tiếp theo)
Tháng 6 năm 1964, chúng tôi trình dự án lên chính phủ phê duyệt, và trong tháng 11, tôi trình bày một bài giới thiệu về dự án này tại một kỳ họp của Đoàn chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng. Tất nhiên là tôi có đề cập đến sự phản đối của Ban thống kê Trung ương. Sau đó liền có một quyết định được ban hành, trao dự án cho Ban thống kê Trung ương để thực hiện lại, và được Bộ Công nghệ Truyền thông trợ giúp. Trong hai năm, chúng tôi đã làm xong: không chỉ từ những tư tưởng là phải xây dựng dự án thật tốt cho mai sau, mà còn từ những vấn đề hiện đang tồn tại. Các nhân viên địa phương trực thuộc Ban thống kê Trung ương ở vùng Archangelsk và thành phố Nukus thuộc nước cộng hòa tự trị Karakalpaksky (hai trong số các địa điểm cách xa thành phố Moscova nhất) được chỉ định làm nghiên cứu luồng thông tin. Họ được cho là các địa điểm để xác định có bao nhiêu tài liệu, báo cáo thống kê và thư tín nhận được từ các văn phòng địa phương của họ từ các tổ chức, xí nghiệp…
Một ủy ban mới được thành lập để phê duyệt dự án. Họ yêu cầu tôi làm chủ nhiệm cho nó, nhưng tôi đã từ chối. Sau khi các ủy viên của ủy ban xem sét lại dư án, họ tuyên bố rằng, mặc dù họ không đồng ý với tất cả các ý tưởng của tôi, ít ra đề xuất của tôi cũng đã có một phương diện lập kế hoạch, trong khi đó thì Ban thống kê Trung ương chỉ có số liệu thống kê. Ngoại trừ tôi, toàn bộ ủy ban đồng lòng cho hủy bỏ dự án. Xét về tầm quan trọng của dự án cho quốc gia chúng ta, tôi đề xuất nên đánh dấu dự án là chưa thỏa đáng, nhưng chuyển sang hướng phát triển dự án kỹ thuật do bộ Công nghệ Truyền thông, Học viện Khoa học Liên Xô và Ủy ban Kế hoạch Nhà nước đảm nhận thực hiện dự án. Đề nghị của tôi một lần nữa bị bác bỏ, nhưng kế hoạch đó được ghi lại thành quan điểm quan trọng và Ủy ban Kế hoạch Nhà nước đã có chỉ thị cho tiến hành dự án.
Ủy ban Kế hoạch Nhà nước yêu cầu làm dự án trong hai năm, và đến năm 1966 dự án đã được hoàn thành. Họ còn kéo dài thêm đến tận năm 1968, mà cuối cùng cũng chẳng làm được gì. Hơn nữa, thay vì chuẩn bị vạch ra dự án, họ lại thảo ra một nghị định trình lên hội đồng bộ trưởng Liên Xô đề nghị khôi phục lại nhánh hệ thống kiểm soát cũ. Do đó, họ sẽ không còn có trách nhiệm gì đối với dự án nữa.
Hồi ký của Viktor Glushkov 10-11/1/1982 (tiếp theo)
Đầu năm 1964, khi dự án của tôi được lần đầu công bố, đã có rất nhiều người bắt đầu công khai phản đối, trong số đó có các nhà kinh tế Lieberman, Belkin, Birman cùng nhiều người khác; nhiều người trong số họ sau này chuần sang địng cư ở Mỹ và Israel. Kosygin, ông luôn là một người rất thực tế và ông đã bắt đầu quan tâm đến dự toán trong dự án của chúng tôi. Theo ngân sách sơ bộ, được dự trù khoảng 20 tỉ rúp. Phần chính của dự án có thể hoàn thành trong ba giai đoạn kế hoạch 5 năm, nhưng chỉ nếu như dự án được thiết lập và tài trợ giống như các chương trình vũ trụ và hạt nhân. Tôi nói thẳng với Kosygin rằng dự án của chúng tôi sẽ vô cùng phức tạp hơn cả các chương trình trụ và hạt nhân cùng gộp lại. Thêm nữa, dự án cũng sẽ rất khó khăn trong sự phối hợp, bởi nó sẽ liên quan đến công nghiệp, thương nghiệp, các cơ quan qui hoạch, chính quyền và quyền lực. Mô hình công việc được trù liệu rằng, sau khi đầu tư 5 tỉ rúp lần thứ nhất trong giai đoạn 5 năm đầu tiên, đến lần đầu tư kế tiếp sẽ vượt hơn con số 5 tỉ rúp, bởi chúng tôi đã dự kiến cho chương trình tự thanh toán. Và sau ba giai đoạn kế hoạch 5 năm, toàn bộ chương chình sẽ mang lại không dưới 100 tỉ lợi nhuận
Nhưng "tòa tháp ngà" các nhà kinh tế đã thuyết phục Kosygin rằng sự cải cách lại nền kinh tế sẽ chẳng có một giá trị nào, ngoại trừ chi phí mua giấy để in các nghị định cho Hội đồng Bộ trưởng, do đó để mang lại mức thu nhập cao hơn là không thể. Các ý tưởng của chúng tôi lại bị đẩy sang một bên thêm một lần nữa, vả lại chúng tôi cũng ngờ rằng; Kosygin không được vui lòng.
Trong rất nhiều chuyên khảo và các bài báo khoa học của mình, Glushkov đã đề xuất và đưa ra nhiều ý tưởng để nhằm nâng cao hệ thống hành chính của chính phủ.Trong đó bao gồm những vấn đề về; chỉnh đốn sản xuất và những tiến triển của xã hội, công nghệ thiết lập các tiêu chuẩn, một nền tảng kỹ thuật để phối hợp các chương trình sản phẩm trên qui mô toàn quốc, thi hành một hệ thống phân phối công bằng hơn, xây dựng một hệ thống ngăn chặn hối lộ và quĩ đen, và trình làng một hệ tiền tệ điện tử. Rất nhiều những ý tưởng đó trong thời đại của Glushkov được xem như những cuộc cách mạng, nhưng đến ngày nay vẫn còn đang áp dụng
|