Thực sự bọn họ đúng là không được ưa: những người cộng sản công khai thường bị nghi ngờ là làm việc, hoặc bí mặt hoặc không, cho chính quyền trại. Khi viết về Dyakov, Solzhenitsyn đã nhấn mạnh rằng hồi ký của ông này hóa ra đã lờ đi một số chuyện. “Để đổi lấy cái gì”, ông hỏi, mà viên sĩ quan an ninh Sokovikov đã đồng ý bí mật gửi bức thư của Dyakov cho ông ta, vượt qua kiểm duyệt trong trại? “Thứ tình bạn đó – xuất phát từ đâu vậy?” (Solzhenitsyn, Quần đảo Gulag, tập II, tr. 351-352) Trong thực tế, hồ sơ lưu trữ hiện nay cho thấy Dyakov là một nhân viên công an mật trong suốt cuộc đời mình – mật danh “Chim gõ kiến” – và rằng ông ta đã tiếp tục làm chỉ điểm trong trại. (Shentalinsky, tr. 163-165)
Nhóm duy nhất có được niềm tin tuyệt đối vượt trên những người cộng sản là các tín đồ Chính thống, cũng như tín đồ của các giáo phái Tin Lành Nga cũng là đối tượng của sự ngược đãi chính trị: phái Tẩy Lễ, phái Nhân chứng của Jehovah, cùng các biến thể của chúng ở Nga. Họ có mặt đặc biệt mạnh mẽ trong các trại của nữ, nơi họ được gọi một cách phổ thông là monashki, tức là “các xơ”. Cuối thập niên 1940, trong trại nữ ở Mordovia, Anna Andreeva nhớ rằng “phần lớn tù đều là tín đồ”, đã tự tổ chức sao cho “vào các ngày lễ thì người Kitô giáo làm lễ cho Chính thống giáo và ngược lại”. (Andreeva, qua phỏng vấn với tác giả)
|