[danngoc]

Cuộc sống không khá hơn đối với đám người Triều Tiên, chủ yếu là các công dân Xôviết gốc Triều Tiên hay người Nhật, có khoảng 600.000 người như vậy đến Gulag và hệ thống trại tù binh chiến tranh vào cuối chiến tranh. Người Nhật đặc biệt khổ vì chuyện thức ăn ở đây, vốn không chỉ thiếu mà còn lạ và rất khó ăn. Kết quả là họ đi tìm và ăn những thứ mà đối với bạn tù của họ là cũng khó ăn không kém: rau dại, côn trùng, sâu bọ, rắn và các loại nấm mà thậm chí người Nga còn không dám sờ vào. (Để tham khảo, có thể xem thêm hồi ký của tù binh Nhật Kiuchi Nobuo với bản tiếng Việt tại đây: http://kiuchi.jpn.org/vn/nobindex.htm. - ND) Thường thường, những cải thiện như vậy kết thúc rất buồn: có các lưu trữ về chuyện tù người Nhật chết vì ăn lá độc hoặc rau dại. (S. T. Kuznetsov) Một chút ám chỉ về việc người Nhật cảm thấy bị cô lập ra sao trong trại xuất hiện trong hồi ký của một tù người Nga mà có lần, tại thư viện của trại, đã tìm thấy một cuốn sách mỏng – in bài phát biểu của nhà lãnh đạo Bolshevik Zhdanov – viết bằng tiếng Nhật. Ông đem nó cho một tù binh chiến tranh người Nhật mà ông quen: “Lần đầu tiên tôi thấy anh ấy thật sự hạnh phúc. Về sau anh ấy nói với tôi rằng anh đọc nó mỗi ngày, chỉ cốt để được đọc thứ ngôn ngữ của xứ sở mình”. (Polonsky)

Vài dân tộc vùng Viễn Đông khác thích ứng mau lẹ hơn. Một số hồi ký đề cập tới tổ chức chặt chẽ của người Trung Hoa – một số là người “Xôviết” thuộc dân tộc Trung Hoa sinh ra tại Liên Xô, một số là lao động làm thuê hợp pháp trong những năm 1920, còn một số là những người không may mắn vô tình hay hữu ý bước qua đường biên giới dài dằng dặc giữa Trung Quốc và Liên Xô. Một tù nhớ lại đã được một người Hoa kể rằng anh ta, cũng như nhiều người khác, đã bị bắt vì bơi qua sông Amur vào Liên Xô, bị thu hút bởi cảnh quan ở bờ bên kia: “Những tán lá vừa xanh vừa vàng... thảo nguyên đẹp vô cùng! Nhưng mấy người vùng tôi vượt qua sông đều không bao giờ quay về. Chúng tôi cho rằng đó là do cuộc sống ở đấy rất sung sướng, vì thế chúng tôi quyết định cũng vượt sông. Vừa bơi qua là chúng tôi bị bắt và kết án theo Điều 58, Khoản 6, tội gián điệp. Mười năm”. (MacQueen)