[hungmgmi]

Hồi nhỏ, hungmgmi thường được may mắn bố cho đi xem duyệt phim cùng các bác vào thứ Ba hàng tuần. Đó là phòng duyệt phim của Đoàn Điện ảnh Công an vũ trang, ở trạm 30 đóng trên địa bàn xã Mai Dịch. Cái phòng đó hiện nay vẫn còn, đầu hồi tầng 1 giờ thuộc bệnh viện 19-8 của Bộ công an. Gọi là duyệt cho nó oai, chứ thật ra những phim chiếu toàn là phim phe ta, nội dung tư tưởng thì miễn chê rồi. Chắc là chiếu để các thủ trưởng xem trước, sau đó mới được đem đi chiếu phục vụ đồng bào chiến sĩ.
Ngày đó những lúc rỗi, hungmgmi thường la cà vào kho phim của Đoàn điện ảnh. Những chồng hộp tròn xếp cao ngất trên các giá. Hình như mỗi phim trung bình khoảng 8-10 cuốn thì phải, bên mỗi chồng hộp phim lại đặt ngay ngắn một cuốn thuyết minh phim, đánh giấy pơ-luya. Ngoài những lúc được xem phim duyệt trong hội trường, thỉnh thoảng các chú lại cho thằng bé con là tôi đi theo trong các buổi chiếu phim lưu động phục vụ đồng bào. Một chiếc xe tải thùng, bốn chiếc sào buộc gọn vào nhau được treo vào thùng xe, rồi máy chiếu phim, các chồng hộp kim loại tròn tròn đựng phim và người cứ chen nhau trong thùng xe. Đến nơi, các chú mau mắn dựng màn ảnh bằng bốn chiếc sào, hai cái to làm trụ đứng, còn 2 sào nhỏ luồn suốt làm thanh ngang để giữ phẳng màn ảnh. Màn ảnh là một tấm vải trắng hình vuông, bốn phía có viền đen, mới nhìn đã thấy xao xuyến chỉ mong trời tối thật nhanh. Ô tô chiếu phim đậu quay đít lại màn ảnh, trên sàn thùng xe máy chiếu đã sẵn sàng. Một chiếc bàn nhỏ đã được kê lên, trên có một chiếc đèn bàn có chao, chỉ đủ chiếu sáng tập thuyết minh phim đã để ngay ngắn. Bà con đã đến đông, những hàng đầu thường là bọn con nít mắt nghếch lên chờ đợi. Và rồi, giọng diễn cảm của chú thuyết minh phim vang lên:"Hôm nay, Đoàn điện ảnh Công an vũ trang xin chiếu phục vụ bà con bộ phim màu chiến đấu 2 tập của Liên xô.....". Tất cả lặng phắc, tiếng máy chiếu phim xè xè...Thỉnh thoảng lại xảy ra chuyện đứt phim, tạm dừng, bà con lại có dịp xôn xao bàn luận. Có lẽ thuật ngữ "đứt phim", "xong phim" mà hiện nay chúng ta vẫn dùng có xuất xứ từ những ngày xem phim bãi thời bao cấp. Sáng ngày hôm sau, những hộp phim lại được đưa về kho, các cô lại tiến hành quay lại cuộn phim cho đều, rồi những chỗ đứt được bôi nước keo, cho vào máy dập để nối lại chắc chắn.
Ngày trước, mỗi khi gửi phim sang Việt Nam, các bạn Liên xô thường gửi kèm theo những tấm áp phích phim to đùng, in đẹp tuyệt. Ngày trước, trong căn phòng nhỏ lợp giấy dầu của nhà hungmgmi ở Mai Dịch có treo 2 bức áp-phích như vậy, phim Những mũi tên của Rô-bin Gút (tiếng Nga viết vậy) với một chàng dũng sĩ râu quai nón đẹp dũng mãnh, mặc chiếc áo lưới thép (sau này tôi mới biết ông là Boris Khmelnisky, mới qua đời 3 năm trước), tấm thứ hai là áp phích phim Đội bay.
Ngày trước, hàng tháng bố thường mang về cho hungmgmi một tờ tạp chí khổ nhỏ, in chủ yếu đen trắng có tên "Màn ảnh Hà Nội", trong đó ngoài phim truyện VN, còn có phần giới thiệu sơ lựoc nội dung các bộ phim Liên xô và các nước XHCN sắp chiếu. Ấn tượng của một thằng bé con mê vẽ là ở cửa các rạp người ta vẽ áp-phích phim bằng bột màu đẹp tuyệt, trông tài tử nào cũng long lanh. Giờ thì người ta in áp-phích quảng cáo phim lên bạt Hiflex mấy chục ngàn một mét vuông, in ảnh rõ đẹp, nhưng nhìn thấy nó vẫn thấy trơn chuội, không nhiều cảm xúc như ngày xưa đứng há mồm ngẩn ngơ nhìn áp phích vẽ tay.
Sau này, tôi có hỏi một anh là lãnh đạo của Đoàn điện ảnh BDBP (ngày trước là Công an vũ trang), muốn xin lại một số tập thuyết minh phim pơ-luya ngày xưa nhưng anh bảo, những cái đó bị vứt đi hay thanh lý đồng nát lâu lắm rồi, hồi những năm 90 kia, khi mà phe ta đã sụp đổ, và cơn bão video bắt đầu tấn công các Rạp chiếu phim và các gia đình.
Thật là tiếc!