John Noble, một người Mỹ bị tóm ở Dresden, cũng trở thành một “VIP của Vorkuta” và thết đãi các bạn cùng trại mình những chuyện kể về cuộc sống Mỹ mà họ xem là không thể tin nổi. “Ê Johnny”, một người bọn họ nói với ông, “cậu muốn làm chúng tớ tin là công nhân Mỹ mỗi người đều có xe hơi riêng à?” (Noble, tr. 121)
Nhưng mặc dù quốc tịch nước ngoài khiến họ có được sự thán phục, nó cũng ngăn cản họ không thể liên hệ gần cận hơn đối với rất nhiều người trong trại được. Leipman viết rằng “thậm chí các ‘bạn’ cùng trại mới chuyển đến cũng sợ lại gần tôi vì tôi là người nước ngoài trong con mắt họ”. (Leipman, tr. 89) Ekart cũng đau khổ khi nhận ra mình là người tù duy nhất không phải người Nga trong trại cơ sở lagpunkt, vừa bởi vì các công dân Xôviết không ưa ông vừa vì ông cũng không ưa họ: “Tôi bị bao vây bởi một bầu không khí lạnh nhạt nếu không muốn nói là căm ghét… họ không hài lòng với thực tế là tôi không giống như họ. Từng bước chân một tôi đều cảm thấy sự ngờ vực, hung ác, ác tâm và sự thô lỗ bẩm sinh của họ. Tôi phải mất ngủ nhiều đêm để canh chừng cho bản thân và vật dụng của mình”. (Ekart, tr. 191)
Một lần nữa, cảm giác của ông chỉ là lặp lại từ một thời kỳ trước đó. Những mô tả của Dostoevsky về mối quan hệ giữa đám tù tội người Ba Lan và người Nga vào thế kỷ mười chín cũng giống hệt các chịu đựng Ekart phải trải qua: “Đám Ba Lan (tôi chỉ nói về những người phạm tội chính trị) cư xử theo một kiểu lịch sự tao nhã đầy sỉ nhục đối với chúng tôi, họ tuyệt đối không cởi mở và không thèm giấu diếm về sự xa lạ mà họ cảm thấy về đám tù xung quanh; về phần mình, những người tù hiểu điều đó rất rõ và cũng ăn miếng trả miếng với họ”. (Dostoevsky, tr. 51)
|