Nếu tù chính trị không nhất thiết phải là nhà chính trị, hầu hết tù tội phạm cũng không nhất thiết phải là kẻ tội phạm. Trong khi cũng có một số tội phạm chuyên nghiệp và, trong những năm chiến tranh, có một số tội phạm chiến tranh và bọn cộng tác với Quốc xã thực thụ trong trại, hầu hết những người khác đều bị kết các án gọi là “thông thường” hay các tội “phi chính trị” mà trong những xã hội khác người ta không bao giờ xem là tội hình sự. Cha đẻ của Aleksandr Lebed, vị tướng và là nhà chính trị Nga thời hiện đại, có hai lần đi trễ làm mười phút ở nhà máy của mình, do đó ông phải nhận một án đi trại năm năm. (Elletson, tr. 2) Tại trại tội phạm rộng lớn Polyansky nằm gần Krasnoyarsk-26, nơi có một trong những lò phản ứng hạt nhân của Liên Xô, hồ sơ lưu trữ ghi lại một tù “tội phạm” bị án sáu năm chỉ vì ăn cắp đôi ủng cao su ngoài chợ trời, một người khác bị mười năm vì ăn cắp mười ổ bánh mì, còn một người nữa – một tài xế xe tải một mình nuôi hai con – bị bảy năm vì ăn cắp ba chai rượu mà ông ta đang chở. Một người khác nữa bị năm năm vì “đầu cơ”, nghĩa là ông ta đã mua thuốc lá ở chỗ này và đem bán ở nơi khác. (Kuchin, Polyanskii ITL, tr. 37-38) Antoni Ekart kể lại câu chuyện một phụ nữ bị bắt bởi vì cô ta lấy cái bút chì từ văn phòng mình làm việc. Cô lấy nó cho con trai mình đang không thể làm bài tập vì thiếu bút viết. (Ekart, tr. 69) Trong cái thế giới lộn tùng phèo của Gulag, tù tội phạm không giống bọn tội phạm thực thụ hơn bao nhiêu so với tù chính trị giống với những người tích cực chống đối chế độ.
|