Đó cũng là hệ thống mà Nikolai Medvedev (không có quan hệ gì với giới trí thức Moscow) nhận thấy vào năm 1946. Bị bắt khi còn tuổi thiếu niên vì tội ăn trộm thóc của nông trang tập thể, Medvedev được che chở dưới bóng của một trong những tay cướp đúng luật hàng đầu khi vẫn còn trên chuyến tàu vận chuyển, và dần dần len lỏi vào thế giới trộm cướp. Khi đến Magadan, Medvedev bị tống vào làm việc như các tù nhân khác – ông được phân công lau dọn nhà ăn, một nhiệm vụ khó có thể xem là nặng nhọc, nhưng đại ca của ông hét lên bắt ông không được làm: “và thế là tôi không làm việc, hệt như tất cả các tên trộm cướp khác không chịu làm việc”. Thay vào đó, những tù khác đã làm thay cho ông. (N. Medvedev, tr. 14-16)
Như Medvedev đã giải thích, ban quản lý trại không hề quan tâm đến việc đám tù đặc biệt này có làm việc hay không. “Đối với họ chỉ có một chuyện duy nhất là đáng kể: đó là khu mỏ có sản xuất ra vàng, càng nhiều vàng càng tốt, và trại có ổn định trật tự hay không”. Và, như hồi ký của ông đã chứng tỏ, bọn trộm có đảm bảo trật tự được giữ gìn. Những gì mà trại để mất khi hao hụt giờ công làm việc, sẽ được bù lại bằng kỷ luật trong trại. Ông giải thích rằng “nếu có ai đó bị kẻ khác xúc phạm, anh ta sẽ đi gặp “chính quyền” tội phạm để than phiền chứ không liên hệ chính quyền trại. Ông tuyên bố, hệ thống này giảm thiểu mức độ bạo lực và cãi vã, không có nó thì tình trạng này sẽ cao đến phát điên. (N. Medvedev, tr. 14-16)
|