Tại Liên bang Xô viết, ban quản lý trại đã công khai bố trí những nhóm nhỏ tội phạm chuyên nghiệp để quản lý các tù khác từ khoảng 1937 cho tới cuối chiến tranh. Trong thời kỳ này các tên cướp đúng luật đẳng cấp cao nhất không phải làm việc, mà giữ nhiệm vụ bắt những người khác phải làm. (Abramkin và Chesnokova, tr. 10) Lev Razgon đã mô tả như sau:
Chúng không làm việc nhưng chúng được cấp cho đầy đủ khẩu phần; chúng thu một món tiền cống từ tất cả đám “nông dân”, những người phải làm việc; chúng lấy đi phân nửa gói thực phẩm do thân nhân gửi và những món đồ tù mua từ cửa hàng nhu yếu phẩm; và chúng trơ trẽn vơ vét các đoàn tàu vận chuyển, lấy đi tất cả chỗ quần áo tốt nhất của người mới đến. Nói ngắn gọn, chúng là bọn ăn cướp, lũ khốn nạn, là băng tội phạm thực sự. Tất cả những tù tội phạm thường của trại – mà họ thì chiếm phần đông – đều căm ghét chúng vô vùng. (Razgon, tr. 185)
Một số tù chính trị tìm được cách chung sống hòa thuận với bọn cướp đúng luật, đặc biệt là sau chiến tranh. Một số trùm tội phạm thích giữ tù chính trị bên cạnh làm kẻ lấy hên hay làm thủ hạ. Alexander Dolgun đã chiếm được sự tôn trọng của một trùm tội phạm tại một trại trung chuyển bằng cách nện nhừ tử một tội phạm cấp thấp hơn. (Dolgun, tr. 139-160) Một phần nhờ cũng đã đánh bại một tên tội phạm bằng đấu tay đôi, Marlen Korallov – một tù chính trị trẻ tuổi, sau này là người đồng sáng lập Hội Ký ức – đã được Nikola, trùm tội phạm trong trại, chú ý và cho phép Korallov ngồi cạnh mình trong lán. Quyết định này đã thay đổi địa vị của Korallov trong trại, ông lập tức được xem là được “bảo kê” bởi Nikola và được xếp ngay một chỗ ngủ tốt hơn hẳn: “Cả trại đều hiểu: nếu tôi trở thành một trong bộ ba xung quanh Nikola, vậy thì tôi là một phần của tầng lớp sáng giá trong trại... thái độ của mọi người đối với tôi thay đổi ngay lập tức”. (Korallov, qua phỏng vấn với tác giả)
|