[htienkenzo]

(tiếp theo Wiki về Bình Thuận-Phan Thiết)

Khí hậu:


Tỉnh Bình Thuận nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa với 2 mùa rõ rệt:
 Mùa mưa: từ tháng 5 đến tháng 10
 Mùa khô: từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau
 Nhiệt độ trung bình: 27 °C
 Lượng mưa trung bình: 1.024 mm
 Độ ẩm tương đối: 79%
 Tổng số giờ nắng: 2.459


Giao thông:

Đường bộ:

Là tỉnh nằm trên trục giao thông trọng yếu Bắc - Nam, hiện nay, Bình Thuận có ba tuyến quốc lộ chạy qua, tất cả đều đã được nâng cấp, mở rộng hoàn toàn.
 Quốc lộ 1A xuyên Việt (chiều dài đi qua tỉnh là 178 km)
 Quốc lộ 55 đi Bà Rịa - Vũng Tàu
 Quốc lộ 28 từ thành phố Phan Thiết đi huyện Di Linh của tỉnh Lâm Đồng.
Các tuyến đường đến các trung tâm huyện, xã, vùng núi và các vùng kinh tế quan trọng khác cũng đang được chính quyền địa phương huy động các nguồn vốn để đầu tư nâng cấp, mở rộng và kéo dài thêm đảm bảo cho sản xuất, lưu thông hàng hóa và đi lại của nhân dân.
 Đường sắt Bắc - Nam qua tỉnh với chiều dài 190 km và qua 11 ga, quan trọng nhất là ga Mương Mán. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ xây mới ga Phan Thiết nhằm phục vụ du lịch.
 Đường biển: Là một tỉnh duyên hải có vùng biển rộng, bờ biển dài 192 km, có hải đảo và nằm cạnh đường hàng hải quốc tế. Hiện tại, cảng biển Phú Quý đã xây dựng xong, tiếp nhận tàu 10.000 tấn ra vào. Cảng Phan Thiết đang được xây dựng tiếp nhận tàu 2.000 tấn.
 Đường hàng không: Để phục vụ nhu cầu đi lại, nhất là đối với khách du lịch, nhà đầu tư ngày càng nhiều, tỉnh Bình Thuận đang kêu gọi đầu tư để khôi phục lại sân bay Phan Thiết.
 Các dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam, đường cao tốc Bắc Nam đều đi qua Bình Thuận


Xe buýt:


Hiện đang hoạt động các tuyến:
 1. Tiến Lợi - Mũi Né - Hòn Rơm
 2. Tiến Lợi - Ma Lâm - Hàm Trí
 3. Phan Thiết - Phú Long - Ngã ba Gộp - Lương Sơn
 4. Tà Cú - Phan Thiết - Phú Long
 6. Phan Thiết - Kê Gà - Tân Thành
 7. Phan Thiết - Mương Mán - Hàm Cần
 8. La Gi - Tân Hải - Bình Châu (Bà Rịa - Vũng Tàu)


Điện năng:


Có 3 nguồn điện chính:
 Từ nhà máy thủy điện Đa Nhim qua lưới truyền tải 110 KV
 Từ nhà máy thủy điện Hàm Thuận - Đa Mi qua lưới truyền tải 110 KV
 Trạm phát điện diesel 3800 KW
 Đang xây dựng thử nghiệm nhà máy phong điện (năng lượng điện từ sức gió) tại huyện Tuy Phong[5].
Trong đó, cung cấp điện cho khu vực thành phố Phan Thiết có trạm biến áp trung tâm Phan Thiết công suất 50 MVA, và sẽ được nâng cấp mở rộng lên 80-100 MVA. Hệ thống lưới điện tại Thành phố Phan Thiết cũng đang được nâng cấp cải tạo, đáp ứng đủ các nhu cầu khu dân cư và khu công nghiệp Phan Thiết.


Cung cấp nước:

Nhà máy nước Phan Thiết có công suất 25.000 m³/ngày đêm, hiện đang nâng cấp, mở rộng hệ thống đường ống bằng nguồn vốn ADB, đảm bảo đáp ứng đủ các nhu cầu sinh hoạt và sản xuất. Tại các huyện đều có trạm cấp nước quy mô nhỏ 500-2000 m³/ngày đêm.


Lịch sử:


Đất Bình Thuận nguyên thuộc nước Nhật Nam ngày xưa, sau là đất của Chiêm Thành. Vì chiến tranh liên miên nên Chiêm Thành mất dần đất đai.
 Năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần đánh chiếm đất Phan Lang (sau gọi là Phan Rang), và chỉ để lại mảnh đất phía Tây cho Chiêm Thành.
 Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu lấy luôn mảnh đất còn lại đặt tên là Thuận Phủ và năm 1694 đặt là Thuận Thành trấn.
 Năm 1697: Lập Bình Thuận phủ gồm 2 huyện An Phước và Hòa Đa. Sau cải thành Bình Thuận Dinh. Đời vua Gia Long vẫn giữ Bình Thuận dinh, đến vua Minh Mạng đổi lại Bình Thuận phủ.
 Năm 1827: Minh Mạng đặt ra hai phủ Ninh Thuận và Hàm Thuận và hai huyện Tuy Phong và Tuy Định. Bình Thuận được đặt thành tỉnh và giao cho quan Tuần phủ Thuận Khánh kiêm nhiệm luôn tỉnh Khánh Hòa.
 Năm 1883: Hòa ước ký với Pháp (ngày 23 tháng 7) sáp nhập Bình Thuận vào Nam Kỳ.
 Năm 1884: Hòa ước Patenôtre (ngày 6 tháng 6) lại đưa Bình Thuận về Trung Kỳ.
 Năm 1888, vua Đồng Khánh chuyển phủ Ninh Thuận vào Khánh Hòa.
 Năm 1900, vua Thành Thái đặt huyện Tuy Lý và lấy huyện Tánh Linh trước thuộc Đồng Nai Thượng sáp nhập vào Bình Thuận.
 Năm 1905: Phủ Di Linh được nhập vào Bình Thuận.
 Năm 1955 -1975:chính quyền Việt Nam Cộng Hòa chia Bình Thuận làm 8 Quận: Hàm Thuận, Phú Quý, Thiện Giáo, Hải Long, Hải Ninh, Hòa Đa, Tuy Phong và Phan Lý Chàm.
 Năm 1976: Bình Thuận sáp nhập với Bình Tuy và Ninh Thuận thành tỉnh Thuận Hải.
 Đến tháng 4 năm 1992, Thuận Hải lại chia ra thành hai tỉnh riêng: Bình Thuận và Ninh Thuận. Quyết định chia tách ghi ngày 26 tháng 12 năm 1991.
Bình Thuận bây giờ vẫn bao hàm cả Bình Tuy (huyện Hàm Tân bây giờ).


Bề dày văn hoá:


Bình Thuận có bề dày lịch sử, văn hoá lâu đời, nhất là văn hoá Chăm pa với nhóm di tích Tháp Po Sah Inư, đền thờ Po Klong Mơhnai và hơn 100 bảo vật hoàng tộc Chăm nguyên gốc quý hiếm được bà Nguyễn Thị Thềm, hậu duệ vua Chăm lưu giữ, trong đó có vương miện, áo bào, hia hài, vòng xuyến của vua và hoàng hậu.
Người Chăm là một trong những người đầu tiên phát hiện ra công dụng của nước khoáng Bình Thuận. Họ đã dùng nước khoáng này chữa bệnh và chế nước thơm rửa tượng thánh. Bằng nước khoáng Bình Thuận, vào thế kỷ 13, người Chăm đã chữa khỏi bệnh phong cho vua Chế Mân của họ. Công chúa Huyền Trân, con gái vua Trần và cũng là hoàng hậu của vua Chế Mân rất ngạc nhiên về sự màu nhiệm, huyền bí của suối nước này nên đã đặt tên suối là Vĩnh Hảo (nghĩa là "đời đời tốt đẹp"). Người Pháp cũng khai thác nước khoáng Vĩnh Hảo từ năm 1920. Đến nay, nước khoáng Vĩnh Hảo đã nổi tiếng trong nước và đang từng bước vươn ra xuất khẩu trên thị trường các nước trong khu vực và thế giới.


Kinh tế:

Theo sự sắp đặt về kinh tế, hiện nay, Bình Thuận là tỉnh thuộc vùng kinh tế Đông Nam Bộ. Phần đất liền của Bình Thuận nằm trong giới hạn 10°35'-11°38' Bắc và 107°24'-108°53' Đông.

Thủy sản:


Nhiều sông suối bắt nguồn từ cao nguyên Di Linh thuộc Lâm Đồng đã chảy qua Bình Thuận để ra biển. Tính chung, các đoạn sông qua Bình Thuận có tổng chiều dài 663 km, trong đó cósông Cà Ty (76 km), sông La Ngà (74 km), sông Quao (63 km), sông Lòng Sông (43 km), sông Phan (40 km), sông Mao (29 km) và sông Luỹ (25 km).
Bình Thuận có vũng lãnh hải rộng 52 nghìn km² nên Bình Thuận là một trong ba ngư trường lớn của Việt Nam trữ lượng khai thác đánh bắt hải sản đạt 240.000 tấn hải sản các loại, là điều kiện chế biến thủy sản xuất khẩu. Sò điệp là đặc sản của biển Bình Thuận, tập trung ở 4 bãi chính là: La Khế, Hòn Rơm, Hòn Cau và Phan Rí, cho phép đánh bắt 25-30 nghìn tấn/năm.


Nông - Lâm nghiệp:


Tỉnh Bình Thuận có 151.300 ha đất canh tác nông nghiệp, trong đó có trên 50.000 ha đất lúa. Sẽ phát triển thêm 100.000 ha đất sản xuất nông nghiệp.
Chăn nuôi gia súc, gia cầm khá phát triển. Đang đầu tư để hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây ăn quả với:
 10.000 ha thanh long
 30.000 ha điều
 15.000 ha bông vải
 20.000 ha cao su
 2.000 ha tiêu
Đây là nguồn nguyên liệu dồi dào để phát triển các ngành công nghiệp chế biến từ cây công nghiệp, lương thực, thực phẩm... Với diện tích 400.000 harừng và đất lâm nghiệp, trữ lượng gỗ 25 triệu m³ và thảm cỏ là tiền đề thuận lợi để lập các nhà máy chế biến gỗ và phát triển các trang trại chăn nuôi đại gia súc và lập nhà máy chế biến thịt bò, heo... Trong vài năm trở lại đây, diện tích cây điều bị sụt giảm đáng kể do giá hạt điều bị giảm, cây thanh long và cây cao su liên tục tăng diện tích.


Khoáng sản:


Tỉnh Bình Thuận có nhiều loại khoáng sản với trữ lượng lớn:
 Nước khoáng thiên niên bicarbonat: hơn 10 mỏ trữ lượng cao, chất lượng tốt (trong đó có cả mỏ nước khoáng nóng 700 độ C) có thể khai thác trên 300 triệu lít/năm. Trong đó, 2 mỏ đang được khai thác và kinh doanh đó là Vĩnh Hảo và Đa Kai.
 Cát thủy tinh: 4 mỏ ở Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình và Hàm Tân với trữ lượng trên 500 triệu m³, chất lượng đạt tiêu chuẩn để xuất khẩu, phù hợp để sản xuất thủy tinh cao cấp, kính xây dựng, gạch thủy tinh.
 Đá granít: trữ lượng rất lớn, phân bố khắp nơi.
 Sét bentonit: dùng trong công nghiệp hóa chất và khai thác dầu mỏ, trữ lượng khoảng 20 triệu tấn. Quặng Sa khoáng nặng để sản xuất titan, zircon, trữ lượng khoảng một triệu tấn. Tại Vĩnh Hảo có diện tích trên 1.000 ha, sản lượng 150.000 tấn/năm...
 Zircon 4 triệu tấn dẫn đầu cả nước về trữ lượng này.
 Dầu khí đang được xem là thế mạnh kinh tế mới của tỉnh Bình Thuận, với nhiều mỏ dầu có trữ lượng lớn đã được phát hiện cách đất liền 60 km; có 3 mỏ dầu Rạng Đông, Sư Tử Đen và Rubi đang khai thác. Hai mỏ: Sư Tử Trắng và Sư Tử Vàng chuẩn bị khai thác. Chính phủ và các bộ, ngành trung ương đang quan tâm đầu tư phát triển công nghiệp dầu khí tại Bình Thuận để hình thành trung tâm dự trữ dầu mỏ nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và xuất khẩu.


Du lịch:

A- Khái quát tiềm năng du lịch Bình Thuận:

Tỉnh Bình Thuận có bờ biển dài 192km. Phía Đông là biển Đông, có nhiều cù lao gần bờ, có gành đá, mũi đá đẹp, những thắng cảnh tự nhiên hấp dẫn: Gành Son, Giếng Tiên, rừng đưa bãi rạng… Phía Tây có những ngọn núi một giữa đồng bằng tiếp nối với cuối dãy Trường Sơn, có thung lũng La Ngà, vùng bảo tồn thiên nhiên Biển Lạc-Núi Ông. ở giữa là dải đồng bằng có những đình, chùa cổ kính của người Việt, đền tháp của người Chăm, chiến khu Lê Hồng Phong.

Ngày 24 tháng 10 năm 1995, hàng vạn người bao gồm các nhà khoa học, khách du lịch trong nước và quốc tế đổ về núi Tà Dôn (huyện Hàm Thuận Bắc) và Mũi Né - Phan Thiết để chiêm ngưỡng và nghiên cứu hiện tượng nhật thực toàn phần cũng đồng thời nhận ra nơi này có nhiều cảnh quan kỳ thú và tiềm năng du lịch phong phú. Đây được coi là mốc thời gian mà Bình Thuận bắt đầu có tên trên bản đồ du lịch Việt Nam

Tiềm năng đa dạng dồi dào, phong phú và điều kiện địa hình rất thuận lợi, Bình Thuận có thể tổ chức các loại hình du lịch:


1. Du lịch, tham quan di tích lịch sử - văn hóa kết hợp với nghiên cứu kiến trúc cổ:

Bình Thuận có nhiều di tích lịch sử - văn hóa kiến trúc cổ gồm các đình như: đình Xuân An (Chợ Lầu, Bắc Bình), đình Xuân Hội (thôn Xuân Hội, Chợ Lầu, Bắc Bình), đình Đức Thắng (phường Đức Thắng, Phan Thiết), đình Đức Nghĩa (phường Đức Nghĩa, Phan Thiết), đình Phú Hội (xã Hàm Hiệp, Hàm Thuận Bắc), đình Tú Luông (phường Đức Long, Phan Thiết), đình Bình An, miếu Bình Thạnh (xã Bình Thạnh, Tuy Phong). Ngoài ra, còn có khu nhà thờ chí sỹ Nguyễn Thông với Ngọa Du Sào (phường Đức Nghĩa, Phan Thiết) và mộ chí của ông ở núi Cố, phường Phú Hài, Phan Thiết.


2. Du lịch, tham quan di tích lịch sử - văn hóa kết hợp với nghiên cứu kiến trúc cổ người Chăm:


Tháp Chăm chưa được nghiên cứu nhiều về lịch sử, về những bí mật trong kỹ thuật kiến trúc. Đền tháp Chăm ở Bình Thuận đang đặt ra nhiều yêu cầu đối với các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, như các nhóm đền tháp Pô Sah Inư (Phú Hài, Phan Thiết); phế tích tháp Chăm ở Kim Bình (Hàm Thắng, Hàm Thuận Bắc)… ; các tháp Chăm mới phát hiện ở Hàm Phú, Thuận Hòa (Hàm Thuận Bắc).
Về đền thờ thì có: Đền thờ Pô Klong Mơh Nai (xã Lương Sơn, Bắc Bình); bộ sưu tập di sản văn hóa Hoàng tộc Chăm và đền thờ Pô Nit (xã Phan Hiệp, Bắc Bình); đền thờ công chúa Bàng Tranh (xã Long Hải, đảo Phú Quý).
Thành lũy thì còn có dấu tích ở xã Sông Lũy, Bắc Bình; được xem là công trình kiến trúc quân sự của người Chăm.



3. Du lịch danh lam thắng cảnh kết hợp với du lịch tín ngưỡng:

Các địa phương ở Bình Thuận có nhiều cảnh đẹp, trong đó chùa chiền là nơi thờ Phật kết hợp với phong cảnh thiên nhiên độc đáo tạo nên nhiều thắng cảnh. Bộ phận quan trọng cấu thành di sản văn hóa và danh lam thắng cảnh ở Bình Thuận là những ngôi chùa như: chùa Cổ Thạch còn gọi là chùa Hang (Bình Thạnh, Tuy Phong); chùa Núi Tà Cú (thị trấn Thuận Nam, Hàm Thuận Nam); chùa Linh Sơn (Vĩnh Hảo, Tuy Phong); chùa Ông (Đức Nghĩa, Phan Thiết); chùa Phật Quang (Hưng Long, Phan Thiết)… Về tín ngưỡng dân gian có: dinh Thầy Thím (xã Tân Tiến, La Gi); vạn Thủy Tú thờ Thần Nam Hải (cá Voi) (Đức Thắng, Phan Thiết); vạn An Thạnh (Tam Thanh, đảo Phú Quý); lăng Ông Nam Hải (Bình Thạnh, Tuy Phong). Ngoài ra còn có phế tích Lầu Ông Hoàng (Phú Hài, Phan Thiết).


4. Du lịch về nguồn:

Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh Bình Thuận; Trường Dục Thanh (Phan Thiết); các căn cứ kháng chiến Nam Sơn, Đông Giang (Hàm Thuận Bắc); Bắc Ruộng, Lồ Ô (Tánh Linh); chiến khu Lê Hồng Phong, Bàu Trắng (Bắc Bình).


5. Du lịch biển:

Bờ biển Bình Thuận có nhiều cù lao như Cù lao Câu, Hòn Rơm, Hòn Bà và ngoài khơi có Cù lao Thu (huyện đảo Phú Quý) cùng với những đảo nhỏ xung quanh. Trên bờ có suối Tiên (suối Vĩnh Hảo), đá Ông Địa; các bãi tắm tuyệt đẹp như: bãi Rạng, bãi Thương Chánh, bãi Sau – Mũi Né, ngảnh Tam Tân (La Gi)… rất thuận lợi và thích hợp cho việc bơi lặn, thả diều, lướt ván…


Là một tỉnh ven biển, khí hậu quanh năm nắng ấm, nhiều bãi biển sạch đẹp, cảnh quan tự nhiên và thơ mộng, giao thông thuận lợi, Bình Thuận đang là một trong những trung tâm du lịch lớn của Việt Nam.
Bình Thuận đã đầu tư xây dựng các quần thể du lịch - nghỉ mát - thể thao - leo núi - du thuyền - câu cá - đánh gôn - nghỉ dưỡng - chữa bệnh tại khu vực phường Mũi Né (thành phố Phan Thiết), Hàm Tân, Tuy Phong phục vụ du khách. Hiện nay, thành phố Phan Thiết đang có hai sân golf 18 lỗ: Novotel và Sealinks mang tầm vóc quốc tế; các khách sạn lớn, nhiều khu resort cao cấp, hệ thống nhà nghỉ ven biển... sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu ăn nghỉ, vui chơi giải trí của du khách và các nhà đầu tư. Bình Thuận còn có nhiều di tích văn hóa - lịch sử, danh làm thắng cảnh hấp dẫn.


6. Du lịch xanh kết hợp với săn bắn, câu cá:

Đây là loại hình du lịch khá lý thú và hấp dẫn, có thể thu hút du khách ngày càng đông đến các điểm sau: Suối nước khoáng Vĩnh Hảo (Tuy Phong), suối Đa Kai (Đức Linh), Thác Bà (Tánh Linh) hoặc các suối chưa khai thác như suối khoáng Văn Lâm, Tân Thuận (Hàm Thuận Nam). Về hồ thì có Biển Lạc-núi Ông (Tánh Linh) với rừng bảo tồn thiên nhiên; Bàu Trắng với hồ Sen dưới chân động cát, hồ Sông Quao (Bắc Bình); thác K’Reo (Đức Linh), đập Đá Dựng (Hàn Tân)…


7. Du lịch tổng hợp vòng tròn:

Khi nhà máy thủy điện Đa Mi-Hàm Thuận đi vào hoạt động sẽ có thêm loại hình du lịch tổng hợp trên tuyến vòng tròn. Từ Phan Thiết đi về hướng Nam đến suối nươc nóng Tân Thuận, lên chùa Núi Tà Cú, xuống mũi Điện Khe Gà, lên dinh Thầy Thím, vào ngảnh Tam Tân, đến La Gi với Hòn Bà. Sau đó đi ngược lên Tánh Linh đến Biển Lạc-núi Ông qua Bắc Ruộng, lên Đa Mi-Hàm Thuận, xuống căn cứ kháng chiến Nam Sơn, Đông Giang về hồ Sông Quao, ghé Hàm Phú, Thuận Hòa thăm phế tích tháp cổ Chàmpa… ; về lại Phan Thiết. Đây là một tuyến du lịch vòng tròn lý thú và hấp dẫn.

(Còn tiếp...)