Nhân nói chuyện phiên dịch, em chả biết đã kể "bi kịch" của em chưa, chắc lúc ngồi với anh em uống "trà" đã kể, nay xin lải nhải cuối tuần cho vui:
Năm 2000, em may mắn cưới được vợ. Đau khổ nhất là mới cưới vợ xong, bị dí luôn vào đoàn đại biểu thanh niên VN đi giao lưu với tuổi trẻ Ấn Độ lần đầu tiên. Đúng vào dịp Tết mới đau, lại
dững 3 tuần. Đau khổ ơi đau khổ.
Bọn chúng em là đoàn áo vải, có nhiều người sống cuộc đời rừng rú bấy nay. Tức là trong đoàn có một số anh chị em sống ở các tỉnh miền núi, rồi bộ đội, công an...nói chung thành phần linh tinh beng cả. Trong đoàn đa số là dân uống rượu giỏi, nên khi tập trung tập huấn đi Ấn, đã hè nhau phân công mỗi ông vác mấy chai sang
bển. Nhưng giỏi cái này thì phải dốt cái khác. Cái khác này chính là...tiếng Anh
Sang Ấn, cả lũ được đi khắp, từ Bangalore, Agra, Mumbai cho đến New Dehli, mấy di sản thế giới được đi chiêm ngưỡng bét nhè. Đối tác của đoàn đi là tổ chức NCC-dạng như tổ chức Thanh niên thiếu sinh quân của bạn. Mỗi ông Việt có một ông Ấn đi kèm, như kèm kem, muốn tạt té nghiêng ngửa cũng chịu. Xếp hàng ăn cơm, xếp hàng lên xe..., đi đâu cũng xếp hàng, như bọn nhi đồng thối tai vậy. Nhiều "bố" trong đoàn khá oách ở nhà, dưới tay mấy trăm mấy nghìn quân, sang kia bị quản như vậy, trong lòng ấm ách lắm, muốn bày tỏ ý kiến nhưng ngôn ngữ bất đồng, đành chịu.
Ấy lại nói sang cái chuyện bất đồng.
Cái lũ dốt ngoại ngữ chúng em hôm mới sang được chuyển ngay về Bangalore. Rồi theo chương trình hôm-me sờ-tay (homestay), cả lũ được về sống với bà con xã Vijayapura. Đến đây, cả bọn được phân về 2 thôn, cóc nhớ tên nữa. Điểm giống nhau của 2 thôn là chỗ nào cũng toàn khỉ là khỉ, khỉ nhan nhản khắp nơi. Tạm gọi thôn 1 và thôn 2 vậy. Thôn 2 do một em thuộc Ban quốc tế phụ trách, em này phiên dịch của đoàn, coi như ổn. Thôn 1 của hungmgmi toàn anh em lính lác, ngơ ngác nhìn nhau, chả có ma nào có vẻ biết tiếng. Coi như toi. Hungmgmi thuộc quân số thôn 1, lòng nhớ vợ tràn trề, cứ kệ đời xô đẩy thôi.
Đến buổi trưa thì buổi chiều các lão làng Vijayapura dẫn cả hội ra đình làng. Cả lũ ngơ ngác nhìn nhau. Chả có ma nào phiên dịch cả. Bác trưởng đoàn dòm hungmgmi rồi đột ngột phân công:"Chú mày có vẻ biết tiếng nhất đoàn, làm phiên dịch nhé".
Úi chao ơi, cái khoản tiếng Anh thì hồi về nước có học qua mấy lớp Streamline bằng A, rồi bằng B, C vớ vẩn, quên gần như hết rồi. Nhưng thể diện quốc gia, anh em lại nhìn chòng chọc vào tin cậy, chối làm sao được. Thế là bỗng dưng thành ...phiên dịch bất đắc d
ĩ.
Cụ ông vấn khăn đầu, người nhỏ thó, nước da ngăm đen bắt đầu thao thao bất tuyệt, giới thiệu với các vị khách quý Việt Nam về bề dày lịch sử của đình làng, chùa làng. Của đáng tội là hungmgmi sau khi căng hết tai và ...đoán, cũng lờ mờ hiểu ra là nó có lịch sử mấy trăm năm (từ thế kỷ mấy quên mất rồi) và liền...dịch lại cho anh em. Cụ già đợi hungmgmi dịch xong, gật đầu hài lòng và bắt đầu thuyết giảng về...lai lịch các bức tượng, về các truyền thuyết Ấn độ giáo liên quan đến các bức tượng thần linh. Đến đây thì hungmgmi bắt đầu lâm vào cảnh lú lẫn, đầu óc mụ mị vì cóc hiểu cái quái gì cả. Thế là y bèn nghĩ ra một cách. Đợi cho ông cụ ngừng lời, hungmgmi nói rất dõng dạc, tự tin như là đang...dịch:"Nói thật với các anh là em cũng cóc hiểu người ta nói cái gì đâu nên không dịch được. Thôi thì để cho nó lịch sự, giữ thể diện, sau khi ông cụ nói, đến lượt thì em sẽ nói mấy câu ra vẻ là dịch. Đại loại là ông ấy đang nói gì đó về lịch sử tôn giáo, kiến trúc của ngôi chùa này, nên sau khi em nói xong, các anh cứ ra vẻ hiểu, ồ à trầm trồ thán phục cho họ vui lòng nhé!". Tất cả ớ ra và đồng ý luôn. Và cứ thế đến hết buổi, mỗi khi hungmgmi "dịch" xong một câu tiếng Việt lởm khởm, kiểu như:"Trời nóng quá anh em cố chịu đựng tí nhé, chắc sắp xong rồi. Em nói xong câu này anh em lại ồ à tí nhé", tất cả lại suýt soa ô a, chụp ảnh lia lịa khiến ông cụ Ấn độ hết sức hài lòng.
Đó là bữa đầu, còn mấy bữa sau anh em căng sức mỏi hết chân tay với bà con nơi cư trú. Mỗi anh em một nơi mà. Đến bữa cuối, cả dân làng tổ chức chia tay bịn rịn những người bạn VN. Anh Hạnh (hiện là phó giám thị một trại giam to đoành ở nước ta) là người cao tuổi nhất đoàn, được bố trí ra nói lời cảm ơn. Anh Hạnh trịnh trọng sửa quần sửa áo, ra xoa 2 tay vào nhau, trịnh trọng:"E hèm, kính thưa các cụ các ông các bà, các cô các bác cùng toàn thể bà con....". Nói xong, anh quay sang nhắc hungmgmi đứng sau:"Mày dịch đi chứ!". Hungmgmi đứng trốn sau lưng thằng bạn Ấn(bấy lâu vẫn kèm nhau), nói vào tai nó thứ tiếng Anh giả cầy, thế mà nó cứ gật liên tục và dịch ngay ra được tiếng Hindu cho bà con trong làng mới tài. Anh Hạnh đằng hắng, rồi tiếp tục miên man như ở đám cưới quê:" Mấy ngày qua, chúng con được các cụ, các ông các bà và bà con cho ăn cho ngủ, cho sống cùng trong gia đình như người ruột thịt, chúng con vô cùng cảm động và biết ơn rất nhiều....". Cứ thế, hungmgmi lào thào vào tai ông bạn Ấn những gì chợt nghĩ ra, nhớ ra từ thửo nảo nao tiếng Anh, để "nó" dịch cho bà con làng Vijaypura. Chắc là "nó" dịch hay lắm, vì thấy bà con nghe chăm chú, gật gù ra vẻ xúc động mãnh liệt. Cứ thế, cứ thế mà hết buổi, đến 2 tiếng chứ chả đùa. Bữa đó, hungmgmi "dịch" cho cả đoàn nội dung ý kiến các cụ mới tài, vừa dịch vừa đoán vừa bịa, thế mà cũng êm xuôi.
Đấy là một kinh nghiệm biến báo của hungmgmi khi trở thành một phiên dịch viên bất đắc dĩ ở một ngôi làng Ấn độ. Nay cuối tuần xin kể lại cho vui.
Cũng xin nói thêm là từ năm 2000 đến nay, năm nào cũng có đoàn đại biểu thanh niên VN đi giao lưu bên Ấn, chẳng biết có đoàn nào lâm vào cảnh "dở khóc dở mếu" như đoàn của hungmgmi nữa không
